1.Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc:1.1.Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam:1.2.Quan điểm của chủ nghĩa MácLênin coi cách mạng là sự nghiệp của quần chúng:1.3.Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới:
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
-
-TIỂU LUẬN: MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA ĐOÀN KẾT
DÂN TỘC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LIÊN HỆ VỚI TÌNH HÌNH ĐOÀN KẾT HIỆN NAY CỦA DÂN TỘC TA.
GIẢNG VIÊN: NGUYỄN THỊ TƯỜNG DUY
NHÓM: 6H
SĐT: 0968 657 506
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – THÁNG 12 NĂM 2015
Trang 2BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
-
-TIỂU LUẬN: MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA ĐOÀN KẾT
DÂN TỘC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LIÊN HỆ VỚI TÌNH HÌNH ĐOÀN KẾT HIỆN NAY CỦA DÂN TỘC TA.
GIẢNG VIÊN: NGUYỄN THỊ TƯỜNG DUY
NHÓM: 6H
SĐT: 0968 657 506
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – THÁNG 11/NĂM 2014
Trang 3DANH SÁCH NHÓM:
ST
PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC
HUỲNH 2007140079 Mục 2.1, mục 3.2
2 NGUYỄN THỊ NGỌC PHƯƠNG 2008130182 Mục 2, mục 3 Tổng
hợp và làm bài word
3 NGUYỄN THỊ THẢO 2013140216 Mục 1, mục 2.2
Trang 4Mục lục
Lời mở đầu: 3 Nội dung: 4
1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc: 4 1.1.Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam: 4 1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin coi cách mạng là
sự nghiệp của quần chúng: 4 1.3 Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới: 5
2 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí
Minh: 6 2.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng: 6 2.2 Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng: 7
3 Tình hình đại đoàn kết dân tộc hiện nay của dân tộc ta: .8 3.1 Ngày xưa: 8 3.2 Hiện nay: 12 Kết luận: 14 Tài liệu tham khảo: 15
Trang 5Lời mở đầu
Như đã biết “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện thực tiễn của Việt Nam, đồng thời là sự kết tinh những tinh hoa dân tộc và trí tuệ của thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người”
Đặc biệt, đối với cách mạng Việt Nam thì Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của chủ tịch Hồ Chí Minh là một cống hiến vô cùng đặc sắc, có giá trị lý luận và giá trị thực tiễn hết sức quan trọng
Trang 6Nội dung
1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc:
1.1 Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam:
Trải qua hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc của dân tộc Việt Nam đã được hình thành và củng
cố, tạo thành một truyền thống bền vững Đối với mỗi người Việt Nam, yêu nước - nhân nghĩa - đoàn kết đã trở thành một tình cảm tự nhiên, in đậm dấu ấn trong cấu trúc xã hội truyền thống, tạo thành quan hệ ba tầng chặt chẽ: gia đình - làng xã - quốc gia
Hồ Chí Minh đã sớm tiếp thu và nhận thức được vai trò của
truyền thống quý báo của dân tộc Người khẳng định: "Dân ta có
một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn,
nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước".
Trang 7Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin coi cách mạng
là sự nghiệp của quần chúng:
Chủ nghĩa Mác – Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử; giai cấp vô sản muốn thực hiện được vai trò lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc; liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng
Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác - Lênin là vì chủ nghĩa Mác-Lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giải phóng Lênin cho rằng, sự liên minh giai cấp, trước hết là liên minh công nông là hết sức cần thiết bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng vô sản, rằng nếu không có sự đồng tình và ủng hộ của đa số nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được
Như vậy, chủ nghĩa Mác – Lênin không những đã chỉ ra vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử mà còn chỉ ra vị trí của khối liên minh công nông trong cách mạng vô sản Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoa học trong sự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các di sản truyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đó hình thành tư tưởng của Người về đại đoàn kết dân tộc
1.3 Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới:
Trang 8Trong quá trình ra đi tìm đường cứu nước, Người đã luôn chú ý nghiên cứu, tổng kết những kinh nghiệm của phong trào yêu nước Việt Nam và phong trào cách mạng ở nhiều nước trên thế giới, nhất
là phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Đặc biệt là cuộc Cách mạng Tháng Mười, những bài học về huy động, tập hợp lực lượng quần chúng công nông đông đảo để giành và giữ chính quyền cách mạng, để xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa đã giúp Hồ Chí Minh thấy rõ tầm quan trọng của việc đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng, trước hết là công nông
Đối với phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý đến Trung Quốc và Ấn Độ là hai nước có thể đem lại cho Việt Nam nhiều bài học rất bổ ích về tập hợp các lực lượng yêu nước tiến bộ để tiến hành cách mạng Những kinh nghiệm rút ra từ thành công hay thất bại của các phong trào dân tộc dân chủ, nhất là kinh nghiệm thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga, và là cơ sở thực tiễn cần thiết cho việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
Từ những cơ sở trên, Hồ Chí Minh đã đưa ra những quan điểm cơ bản của mình về vai trò của đại đoàn kết dân tộc
2 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí
Minh:
2.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng:
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, cuộc đấu tranh cứu nước của nhân dân ta cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX bị thất bại có một nguyên nhân sâu xa là cả nước đã không đoàn kết được thành một khối thống nhất Người thấy rằng, muốn đưa cách mạng đến thành công phải có lực lượng cách mạng đủ mạnh để chiến thắng kẻ thù và xây dựng thành công xã hội mới; muốn có lực lượng cách mạng mạnh phải thực hiện đại đoàn kết, quy tụ mọi lực lượng cách mạng
Trang 9thành một khối vững chắc Do đó, đoàn kết trở thành vấn đề chiến lược lâu dài của cách mạng, là nhân tố bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng, là một tư tưởng cơ bản, nhất quán và xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam Đó là chiến lược tập hợp mọi lực lượng có thể tập hợp được, nhằm hình thành sức mạnh to lớn của toàn dân tộc trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù
Hồ Chí Minh đi đến kết luận: muốn được giải phóng, các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động phải tự mình cứu lấy mình bằng đấu tranh cách mạng, bằng cách mạng vô sản.
Người đã vận dụng những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng vô sản vào thực tiễn Việt Nam, xây dựng lý luận cách mạng thuộc địa, trong đó Người quan tâm nhiều đến vấn đề lực lượng cách mạng và phương pháp cách mạng
Tuy nhiên, đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người nhận thức
là vấn đề sống còn của cách mạng Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượng khác nhau
Nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh đã nêu lên một số luận điểm có tính chân lý như :
đẻ ra con cháu đều tốt”.
Thành công, thành công, đại thành công”.
Hồ Chí Minh luôn luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần quan điểm coi sức mạnh của cách mạng là sức mạnh của
nhân dân: "Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân
liệu cũng xong" Đồng thời, Người lưu ý rằng, nhân dân bao gồm
Trang 10nhiều lứa tuổi, nghề nghiệp, nhiều tầng lớp, giai cấp, nhiều dân tộc,
tôn giáo, do đó phải đoàn kết nhân dân vào trong Mặt trận dân
tộc thống nhất Để làm được việc đó, Người yêu cầu Đảng, Nhà
nước phải có chủ trương, chính sách đúng đắn, phù hợp với các giai cấp, tầng lớp, trên cơ sở lấy lợi ích chung của Tổ quốc và những
quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động, làm "mẫu số chung" cho
sự đoàn kết
2.2 Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng:
Đối với Hồ Chí Minh, yêu nước phải thể hiện thành thương dân, không thương dân thì không thể có tinh thần yêu nước Dân ở đây là
số đông, phải làm cho số đông đó ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành, sống tự do, hạnh phúc
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, chúng ta không chỉ thấy rõ việc Người nhấn mạnh vai trò to lớn của dân mà còn coi đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu của cách mạng Do đó, tư tưởng đại đoàn kết dân tộc phải được quán triệt trong mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Trong Lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam ngày 3-3-1951, Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: Mục đích của Đảng Lao động
Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng
sự Tổ quốc.
Xem dân là gốc, là lực lượng tự giải phóng nên Hồ Chí Minh coi vấn đề đoàn kết dân tộc, đoàn kết toàn dân để tạo ra sức mạnh là
vấn đề cơ bản của cách mạng Hồ Chí Minh còn cho rằng : “Đại
đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc” Bởi vì, đại đoàn kết dân tộc chỉ có được khi nó đòi hỏi khách
quan của bản thân quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng, là sự nghiệp của quần chúng, do quần chúng, vì quần
Trang 11chúng Chỉ khi quần chúng nhân dân nhận thức được, muốn hoàn thành sự nghiệp cách mạng của mình, do mình và vì mình, trước hết mình phải đoàn kết lại, phải đồng tâm nhất trí thì khối đại đoàn kết dân tộc mới trở thành hiện thực Còn Đảng sẽ có sứ mệnh là thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng lại để tạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho con người
Mục tiêu tổng quát của toàn bộ cách mạng Việt Nam theo Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Để thực hiện mục tiêu đó, Người đã đề ra nhiều mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể phải giải quyết trong từng thời kỳ, giai đoạn Nhưng muốn thực hiện tất cả các mục tiêu đó thì phải phát huy được lực lượng của toàn dân, nghĩa là phải xây dựng được khối đại đoàn kết dân tộc Vì vậy, mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của cách mạng phải là xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
3 Tình hình đại đoàn kết dân tộc hiện nay của dân tộc ta: 3.1 Ngày xưa:
Nói về sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
khẳng định: “Trong sự nghiệp thiêng liêng chống Mỹ, cứu
nước, trải qua muôn nghìn gian khổ hy sinh, nhân dân ta đã lập nên những chiến công vô cùng oanh liệt Dân tộc ta có thể tự hào là một dân tộc anh hùng, trước hết là do toàn dân
ta đoàn kết một lòng, quyết đánh và quyết thắng giặc Mỹ xâm lược” Ngày xưa, tình đoàn kết của dân tộc Việt Nam được thể
hiện rõ ràng nhất trong các cuộc chiến tranh cứu nước giành lại độc lập, tự do cho nhân dân Việt Nam
Tình đoàn kết đó được thể hiện rõ trong bức thư Hồ Chí
Minh gửi về kêu gọi đồng bào ta đoàn kết đã viết: “Vì đoàn
kết mới có lực lượng, có lực lượng mới giành được độc lập, tự do”.
Trang 12Hơn nữa, trong bức thư, Hồ Chí Minh đã sử dụng khoảng
2.000 cụm từ “Đoàn kết”, “Đại đoàn kết” trong các văn
bản viết Người luôn luôn nhận thức đại đoàn kết dân tộc là vấn đề sống còn, quyết định sự thành công của cách mạng
Lật lại những trang sử hào hùng của dân tộc, ta càng hiểu rõ tình đoàn kết của dân tộc ta thật đáng tự hào Nhờ nhân dân ta hết lòng ủng hộ, cùng nhau hợp lực lại đánh đuổi quân Nam Hán nên cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng thắng lợi vẻ vang Rồi đến chiến thắng lừng lẫy của Ngô Quyền trên sông Bạch Đằng, của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn ba lần đánh bại quân Nguyên… đã nêu cao tinh thần đoàn kết chiến đấu chống giặc ngoại xâm của ông cha ta
Tinh thần đoàn kết của dân tộc ta trong Cuộc Cách Mạng Tháng Tám: Trước tổng khởi nghĩa, trong thư kêu gọi đồng bào đứng lên giành chính quyền, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã
Trang 13viết: “Không phải Nhật thất bại mà bỗng nhiên ta được
giải phóng, tự do Chúng ta vẫn phải ra sức phấn đấu Chỉ có đoàn kết, phấn đấu, nước ta mới được độc lập Việt Minh là cơ sở cho sự đoàn kết, phấn đấu của dân tộc ta trong lúc này”.
Viết về nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa của Cuộc Cách
Mạng Tháng Tám, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấm mạnh: “Do
sự lãnh đạo sáng suốt và kiên quyết của Đảng, do sức đoàn kết và hăng hái của toàn dân trong và ngoài Mặt trận Việt Minh, Cuộc Cách Mạng Tháng Tám đã thắng lợi”.
Cuộc Cách Mạng Tháng Tám 1945 là một cuộc hồi sinh vĩ đại của một dân tộc đoàn kết: thực sự đoàn kết, biết đoàn kết
và đoàn kết đúng lúc, kịp thời
Trang 14 Biểu tượng cho sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc: Chiến thắng Điện Biên Phủ: Chiến thắng Điện Biên Phủ (ngày
07/5/1954) là thắng lợi quyết định, kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược của quân và dân ta mà yếu tố quan trọng không thể không kể đến
đó chính là tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam Tình đoàn kết, tương thân tương ái của dân tộc ta được thể hiện rõ
nhất ở việc “kéo pháo vào và kéo pháo ra” Đây là một
quyết định vô cùng khó khăn, làm tổn hao biết bao nhiêu mồ hôi, xương máu của nhân dân ta Tuy nhiên, với sự đồng lòng, nhất trí và tình đoàn kết của nhân dân ta thì đội kéo pháo đã thực hiện nhiệm vụ kéo pháo thành công và nhờ đó đã giành thắng lợi trước thực dân Pháp với thế lực quân sự vững mạnh
Tại khu rừng cao su phía Nam Dầu Giây, Sư đoàn 304 trao lá cờ quyết chiến, quyết thắng cho Trung đoàn 66 Anh hùng để cắm trên
Dinh Độc lập ngày giải phóng Sài Gòn
Trang 15Đông đảo các tầng lớp nhân dân Sài Gòn tham dự mít tinh
mừng chiến thắng
Nhân dân Sài Gòn chào mừng các anh giải phóng quân.
Trên đây chỉ là một vài ví dụ tiêu biểu về tinh thần đại đoàn kết của toàn thể dân tộc Việt Nam trước sự tấn công ác liệt và tàn bạo
Trang 16của các thế lực ngoại xâm trong thời kỳ đất nước chưa được giải phóng hoàn toàn
3.2 Hiện nay:
Tinh thần đoàn kết của dân tộc ta không chỉ được thể hiện ở các cuộc chiến tranh chống giặc ngoại xâm ngày xưa nữa, mà ngày nay, khi đất nước đổi mới, xã hội phát triển, tinh thần đoàn kết của nhân dân ta còn được thể hiện trong việc cùng nhau vượt qua khó khăn,
“tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, giúp đỡ nhau trong lao động, công việc và sản xuất, v.v…
Tình đoàn kết của nhân dân ta được thể hiện trong việc giúp đỡ nhân dân miền Trung sau cơn bão số 10 năm 2013:
Quà và lương thực được vận chuyển đến tận nơi để giúp đỡ người
dân vùng lũ