Đặc biệt là hỗ trợ, nâng cao năng lực và phương pháp giảng dạy tiếng Anh cho đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn tiếng Anh để đáp ứng các yêu cầu của Đề án Ngoại ngữ Quốc gia NNQG 2020 th
Trang 1Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong xu thế hội nhập quốc tế mạnh mẽ hiện nay, hơn lúc nào hết Tiếng Anh được xem như một ngôn ngữ phổ thông nhất, là phương tiện đặc biệt hữu ích phục vụ cho việc giao tiếp, trao đổi kinh tế, văn hóa, giáo dục trên toàn thế giới Tiếng Anh chính là ngôn ngữ chính thức của hơn 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, là ngôn ngữ chính thức của EU Các sự kiện quốc tế, các tổ chức toàn cầu cũng sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ giao tiếp thông dụng Ngoài ra, tiếng Anh được hơn 400 triệu người trên toàn thế giới dùng làm tiếng mẹ đẻ, hơn 1
tỷ người dùng tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai Những quốc gia có thu nhập đầu người cao nhất trên thế giới đều thành thạo tiếng Anh hoặc tiếng Anh được sử dụng phổ biến Học và
sử dụng tiếng Anh như là một ngoại ngữ sẽ góp phần không nhỏ trong công cuộc xây dựng
và phát triển đất nước chúng ta
Chính vì điều đó hiệu quả dạy và học tiếng Anh vẫn đang là một trong những mục tiêu hàng đầu của ngành Giáo Dục để tiến đến mục tiêu xem đây là ngôn ngữ thứ hai tại Việt Nam Hiện nay việc dạy và học tiếng Anh ở các bậc học từ bậc tiểu học (TH) đến phổ thông trung học (PTTH) đã và đang được chú trọng và đã có bước đột phá ở nhiều mặt như: đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy, giáo trình, kỹ năng giao tiếp Điều này đã thể hiện sự ý thức đầy đủ và định hướng quyết tâm của các cấp quản lí giáo dục trong việc trang bị cho những chủ nhân tương lai của đất nước ngôn ngữ chìa khóa này
Sử dụng tốt tiếng Anh trong giao tiếp đang là mục tiêu hướng đến của hoạt động dạy
và học tiếng Anh Để đạt được mục tiêu đó trước hết bản thân những người giáo viên trực tiếp giảng dạy tiếng Anh phải tự bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực giảng dạy tiếng Anh Trong những năm qua Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế đã chú trọng đến lĩnh vực dạy và học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng Đặc biệt là hỗ trợ, nâng cao năng lực và phương pháp giảng dạy tiếng Anh cho đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn tiếng Anh để đáp ứng các yêu cầu của Đề án Ngoại ngữ Quốc gia (NNQG) 2020 theo Công văn số 3654/BGDĐT-ĐANN ngày 15/7/2014 của Bộ Giáo và Đào Tạo (GDĐT): “Tăng cường dạy
và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân” Bản thân tôi thật may mắn được tiếp cận các thông tin, các khóa học và các đợt tập huấn nâng cao năng lực ngôn ngữ tại tỉnh nhà Mặc dù thời gian các khóa học không quá dài nhưng bản thân tôi đã tích lũy được rất nhiều
Trang 2những khiến thức, kĩ năng rất bổ ích để áp dụng trong giảng dạy tiếng Anh ở trường Đặc biệt là năng lực sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh ở các bậc học Sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” thành thạo chính là giúp cho giáo viên có đủ sự tự tin cần thiết để dạy tiếng Anh bằng tiếng Anh Chính vì lẽ đó, bản thân tôi thấy đây là điều thiết thực trong giảng dạy không chỉ cho cá nhân mà cần có sự lan tỏa của nó đến với những người đang giảng dạy tiếng Anh trong các trường từ bậc (TH) đến (PTTH) Vì thế, tôi chọn lĩnh vực này ( Ngôn ngữ lớp học ) để làm sáng kiến kinh nghiệm trong việc giảng dạy tiếng Anh trước hết
là ở trường THCS & THPT Hà Trung với đề tài: Một số giải pháp nâng cao năng lực sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS & THPT Hà Trung
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn vai trò của ngôn ngữ lớp học trong giảng dạy tiếng Anh để đề ra một số giải pháp hợp lý nhằm nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ lớp học trong giảng dạy ở trường THCS&THPT Hà Trung
3 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh trường THCS&THPT Hà Trung
4 Phạm vi nghiên cứu
Học sinh ở trường THCS & THPT Hà Trung
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra
Tham khảo kết quả chất lượng bộ môn năm học 2012- 2013 và năm học 2013- 2014 Làm một số bài kiểm tra (Test) nhỏ về kĩ năng nghe hiểu
Hỏi đáp ngôn ngữ lớp học trong mỗi tiết học tiếng Anh
Trao đổi, chia sẻ với các đồng nghiệp
- Phương pháp phân tích số liệu
Kết quả cụ thể qua 2 năm học giáo viên sẽ tìm ra mặt tích cực và hạn chế để có giải pháp phù hợp hơn
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tham khảo những báo cáo chất lượng bộ môn tiếng Anh của nhà trường
Tham khảo kinh nghiệm của giáo viên trong tổ tiếng Anh và các đồng nghiệp khác Tham khảo tài liệu học tập và tập huấn năng cao năng lực ngôn ngữ tiếng Anh
Trang 3Tham khảo tài liệu trên các trang Web bồi dưỡng trực tuyến dành cho giáo viên tiếng Anh ở bậc TH và THPT
Từ kinh nghiệm của chính bản thân qua các năm giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS&THPT Hà Trung
- Phương pháp thử nghiệm
Đã áp dụng các giải pháp vào trong giảng dạy tiếng Anh ở trường năm học 2014-
2015
Trang 4Phần thứ hai: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Những vấn đề lý luận chung
1.1 Cơ sở lý luận
- Theo cách hiểu phổ biến và chủ yếu nhất, ngôn ngữ là hệ thống kí hiệu bao gồm hệ thống những âm, những từ và những quy tắc kết hợp các từ mà những người trong cùng một cộng đồng sử dụng làm phương tiện để giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là công cụ người ta dùng để biểu đạt ý nghĩa và tình cảm của mình đối với người khác, qua đó để người ta hiểu nhau Trong tiếng Anh thì người ta gọi là “Language” Ví dụ: tiếng Anh (English), tiếng Việt (Vietnamese) là hai ngôn ngữ khác nhau
- Năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm sinh lý của cá nhân chi phối quá trình tiếp thu kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo tối thiểu là cái mà người đó có thể dùng khi hoạt động phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao Các năng lực hình thành trên cơ sở của các tư chất tự nhiên của cá nhân đóng vai trò quan trọng nhưng năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà
có, phần lớn do học tập, tập luyện mà có
- Ngôn ngữ lớp học (Tiếng Anh) là ngôn ngữ cần thiết được sử dụng trong lớp học Giáo viên sử dụng nó để giảng dạy tiếng Anh bằng tiếng Anh Và học sinh sử dụng nó để tiếp thu kiến thức, thực hành tiếng Anh trong lớp học
1.2 Cơ sở thực tiễn
Nâng cao năng lực sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh chính là cung cấp cho giáo viên ngôn ngữ cần thiết để có thể giảng dạy tiếng Anh bằng tiếng Anh một cách thành công và tự tin Ngôn ngữ lớp học trong giảng dạy tiếng Anh được sử dụng
để giúp giáo viên quản lý lớp học, dạy học sinh ngôn ngữ dùng trong lớp học, hiểu nội dung bài học, truyền đạt nội dung bài học, đánh giá bài làm của học sinh và đưa ra ý kiến phản hồi đạt hiệu quả cao Từ những lí do thiết thực trên nên tôi đã học hỏi, tìm tòi, nghiên cứu và đúc rút kinh nghiệm qua quá trình giảng dạy để đưa ra một số giải pháp nhằm năng cao năng lực sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tiếng Anh ở trường THCS & THPT Hà Trung hiện nay Đề tài này tôi
đã ứng dụng trong giảng dạy trong các năm học 2013 - 2014 và 2014 - 2015 đã đạt được những kết quả theo chiều hướng tích cực Cụ thể : Học sinh có hứng thú học tập, tiếp thu
Trang 5kiến thức một cách tự nhiên, kĩ năng nghe - nói tiếng Anh được vận dụng trong nhiều tình huống ; Giáo viên thật sự hứng thú khi vận dụng kĩ năng này trong giảng dạy tiếng Anh (Giảng dạy tiếng Anh bằng tiếng Anh) Kết quả học kì I và giữa học kì II của năm học 2014-
2015 có sự tiến bộ rõ rệt Từ thực tế nêu trên tôi chọn: Một số giải pháp nâng cao năng lực
sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS & THPT Hà Trung để làm đề tài sáng kiến
2 Thực trạng của vấn đề
2 1.Thuận lợi
- Đề án Ngoại ngữ Quốc gia (NNQG) 2020 theo Công văn số 3654/BGDĐT-ĐANN ngày 15/7/2014 của Bộ Giáo và Đào Tạo (GDĐT) yêu cầu “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân”
- Nhà trường có một đội ngũ giáo viên tiếng Anh trẻ, năng động và có đủ năng lực chuyên môn nghiệp vụ
- Giảng dạy bộ môn tiếng Anh có sự hỗ trợ của các phương tiện dạy học như máy cassette, tranh ảnh và sự hỗ trợ của công nghệ thông tin v v
- Tiếng Anh là một bộ môn thi bắt buộc trong các kỳ thi quan trọng ví dụ như thi vào trường THPT hoặc tốt nghiệp THPT Nên học sinh xác định khá rõ vai trò của nó
- Việc ứng dụng tiếng Anh trong thực tiễn là khá thông dụng
- Ngày nay, các phương tiện hỗ trợ cho việc học ngoại ngữ của học sinh nói chung và tiếng Anh nói riêng rất phong phú và đa dạng
2 2 Khó khăn
- Trường THCS và THPT Hà Trung là một ngôi trường thuộc xã bãi ngang, kinh tế khó khăn Một số em chưa xác định rõ mục đích học tập nói chung và đặc biệt là bộ môn tiếng Anh nói riêng Một bộ môn vốn đã khó khăn với các em ở vùng nông thôn
- Điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, phòng học chức năng chưa có như: Phòng Lab phục vụ cho bộ môn tiếng Anh Phương tiện hỗ trợ để giảng dạy môn tiếng Anh cò hạn chế như phần mềm dạy tiếng Anh Vì vậy, mà nó ảnh hưởng không nhỏ đến ý thức và điều kiện học tập của học sinh
- Số lượng học sinh trong một lớp học còn đông nên giáo viên còn hạn chế trong việc phụ đạo thêm cho học sinh yếu, kém
Trang 6- Giáo viên có thể còn ít quan tâm đầu tư vào vấn đề phát triển kỹ năng thực hành tiếng Anh cho học sinh như kỹ năng nói (Speaking), kỹ năng nghe (Listening ) và sử dụng tiếng Anh lớp học của giáo viên và học sinh
- Hầu hết các em học sinh ở nhà không hề có phương tiện như máy cát sét, máy vi tính hoặc băng đĩa để hỗ trợ cho việc học tiếng Anh ở nhà của các em
- Học sinh không có môi trường thực tế để thực hành tiếng Anh
2 3 Thực trạng của vấn đề
Qua điều tra ở 4 lớp mà tôi trực tiếp giảng dạy năm học 2013- 2014 và năm học 2014-
2015 dựa trên kết quả bộ môn tiếng Anh trong năm học trước và bằng hình thức kiểm tra vấn đáp đơn giản cho thấy kết quả khả năng nghe hiểu và sử dụng ngôn ngữ lớp học trong giờ học tiếng Anh của học sinh đầu các năm học 2013- 2014 và 2014- 2015 như sau:
a Điều tra về kĩ năng nghe hiểu và sử dụng ngôn ngữ lớp học trong các giờ học tiếng Anh đầu năm 2013- 2014 của học sinh:
KHỐI TỔNG
SỐ
b Điều tra về kĩ năng nghe hiểu và sử dụng ngôn ngữ lớp học trong các giờ học tiếng Anh đầu năm 2014- 2015 của học sinh:
KHỐI TỔNG
SỐ
c Nhận xét
Thông qua kết quả điều tra về kĩ năng nghe hiểu và sử dụng “ Ngôn ngữ lớp học” của học sinh tôi đã thu được những con số cụ thể như trên Qua đó, chúng ta có thể nhận thấy kĩ năng nghe hiểu và kĩ năng sử dụng ngôn ngữ lớp học ở học sinh khối 7 có khoảng
Trang 744.4% đạt tỉ lệ trên trung bình và 55,6% dưới trung bình Học sinh khối 8 có khoảng 39,2 đạt
tỉ lệ trên trung bình và 60,2% dưới trung bình Học sinh khối 9 có khoảng 46.3% đạt tỉ lệ trên trung bình và 53,7% dưới trung bình Tỉ lệ trên trung bình của học sinh khối 9 so với học sinh khối 7 có cao hơn nhưng không đáng kể vì một nguyên nhân các học sinh lớp 9 có kiến thức nhiều hơn nhưng không tích cực và nhiệt tình sử dụng ngôn ngữ lớp học trong giờ học tiếng Anh bằng các học sinh lớp 7 Từ đó, tôi có thể rút ra một số nguyên nhân của thực trạng này
d Nhuyên nhân
Qua trao đổi và tìm hiểu từ các giáo viên dạy tiếng Anh ở trường hầu hết giáo viên cho biết học sinh của họ còn rất yều về kĩ năng nghe nói và còn hạn chế trong viêc hiều và
sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” Nguyên nhân của thực trạng này là từ hai phía khách quan và chủ quan
- Nguyên nhân khách quan
+ Học sinh thiếu vốn từ vựng
+ Học sinh không có phương tiện hỗ trợ nghe và nói tiếng Anh
+ Học sinh thiếu tự tin trong giao tiếp đặc biệt là giao tiếp bằng tiếng Anh
+ Không có một tiết dạy cụ thể nào ở chương trình phổ thông THCS&THPT về ngôn ngữ lớp học
+ Các bài kiểm tra định kỳ còn chú trọng phần đọc hiểu và ngữ pháp
- Nguyên nhân chủ quan
+ Tính chủ động ghi nhớ và luyện tập của học sinh chưa cao
+ Học sinh lười học từ vựng dẫn đến vốn từ nghèo nàn
+ Học sinh thiếu mạnh dạn và tự tin khi nói tiếng Anh
+ Học sinh thích sử dụng tiếng Việt để giao tiếp với bạn bè và giáo viên vì đối tượng giao tiếp là người Việt
+ Giáo viên sử dụng ngôn ngữ lớp học chưa phong phú còn có sự lặp lại
+ Giáo viên còn sử dụng tiếng Việt nhiều trong giảng dạy tiếng Anh vì lo lắng học sinh không hiểu hết nội dung bài học Đặc biệt, sách giáo khoa hiện nay còn nặng về phần đọc hiểu và ngữ pháp
Qua thực trạng điều tra và các nguyên nhân trên, tôi tự nhận thấy bản thân tôi nên quan tâm và thực hành ngôn ngữ lớp học nhiều hơn trong giảng dạy tiếng Anh Sau đây là
Trang 8một số giải pháp mà tôi đã ứng dụng trong năm học 2014– 2015 này trong việc giúp giáo viên và học sinh nâng cao năng lực sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh
3 Một số giải pháp nâng cao năng lực sử dụng “Ngôn ngữ lớp học” trong giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS & THPT Hà Trung
3 1 Quản lý lớp học phần A (Managing classroom part A)
Trong phần này sử dụng ngôn ngữ lớp học giúp học sinh và giáo viên hâm nóng không khí lớp học trước khi bắt đầu nội dung tiết học Học sinh và giáo viên có thể dùng những câu tiếng Anh lớp học ngắn gọn , vui vẻ và dễ hiểu để chào hỏi, trò chuyện về thời tết
và điểm danh học sinh Đưa ra các thông báo, giao bài tập về nhà Trước khi kết thúc tiết học giáo viên thông báo hết giờ học và yêu cầu học sinh làm một số việc như thu dọn bàn học, sách vở Từ đó giúp học sinh có hứng thú với nội dung chính của tiết học
a Chào học sinh (Greeting students)
- Hello, everybody/ - Good morning
- How are you doing ?/ How do you do ? / How are you ?
- How was your weekend ?
b Thảo luận về ngày và thời tiết ( The date and weather)
- What day is today ? - It’s Monday
- What season is it ? – It’s summer
- What’s today’s date ?/ - What’s the date ? – April 1st
- What month is it? – It’s December
-What day is tomorrow ?
- What day was yesterday ?
- What’s the weather like today ?/ How is the weather today ?
c Điểm danh ( Attendance)
- Where is Nam ?/ Is Nam here today ?/ Are Nam and Hoa here today ?
- Is everyone here ?
- Who’s absent today ?/ Who’s not here today ?
- I’m going to take attendance now
- Please say “here” when I call your name
- Raise your hand when I call your name
Trang 9d Kiểm tra và thu bài tập ở nhà của học sinh ( Checking and collecting students’ homework)
- Let’s go over your homework together/ Let check your homework
- Please hand in your homework
- Please exchange papers
e Thông báo thông tin A ( Making announcement)
- I have something to tell you / I have an announcement to make
- Please listen carefully
- We will have a quiz tomorrow/ There will be a test on March 7th
- The test is on Unit 6
- Don’t forget to study for the test/ Don’t forget about the test on Tuesday
- We are going to do a project on family
- You should finish the report by March 7th
- I have some importance for you
- Please write it down/ Don’t forget about the test on Tuesday
- Remember that we have a test tomorrow/ Don’t forget about the test on Tuesday
- The test is on past tense verbs/ The test will take 15 minutes/ The test has 10 questions
- The project is due on April 8th/ There’s a new due date for the project
- Work on your own
f Thông báo thông tin B ( Making announcement)
- There’s change in the schedule
- We are going to finish class early tomorrow
- We will have a visitor today/ A visitor is coming tomorrow
- Tomorrow there’s no class because it’s holiday
- There will be a parents meeting on Monday
- Don’t forget about the concert tonight
- Give this notice to your parents
- We are coming back at 2:00 P.M
- There will not be recess today/ We will not have a break today
- Recess will be shorter today/ The break will be shorter today
Trang 10g Giao bài tập về nhà ( Assigning homework )
- Your assignment is on page 16
- Your homework is due next class/Your homework is to read the text, then answer the questions
- Review the vocabulary for a quiz
- Practice the conversation on page 19
- Write sentences using the vocabulary
- For our next class, please listen to the dialogue on page 20
- Next time, don’t forget to bring your homework
- For homework, complete the exercise on page 15 in the workbook
- The exercise is at the top page 28
- Is that clear ?
h Cho cả lớp nghỉ (Dismissing the class)
- You can finish the exercise next class/ Class is finished/ You can go now
- Have a good afternoon/Good job today
- Please clean up your area/ Please put away your books/ It’s time to clean up
- Have a nice weekend
- See you next week
3 2 Quản lý lớp học phần B (Managing classroom part B)
Bằng những khẩu lệnh lớp học ngắn gọn và dễ hiểu giáo viên hướng dẫn và yêu cầu học sinh sử dụng các tài liệu và đồ dùng học tập hợp lí và có hiệu quả hơn Đưa ra các chỉ dẫn và quy định trong các bước lên lớp cũng như trong phần bài thi và kiểm tra Dùng ngôn ngữ lớp học để kiểm tra mức độ hiểu, khuyến khích và thúc đẩy học sinh tham gia các hoạt động
a Sử dụng các tài liệu và đồ dùng học tập trong lớp (Using classroom material)
- Do you have a pencil ?/ Does everyone have your books ?
- Please take out your books ?/ Please look at the handout/Open your books
- Please turn the page
- Please come to the front
- Put away your notebooks
- Write your name on your paper