xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5,­6 tuổi

Chính vì vậy, hình thành biểu tượng về kích thước cho trẻ, trong đó việc hình thành kỹ năng đo lường góp phần phát triển tính ổn định sự tri giác kích thước, hình thành kỹ năng phân biệt

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

ĐỖ THỊ THU TRANG

XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP  RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ĐO LƯỜNG

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô giáo, thạc sĩ Nguyễn Thị Hương, 

giảng viên khoa Giáo dục Tiểu học đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành khóa luận. Những ý kiến của cô đã giúp em tìm ra cách tốt nhất để giải quyết những vấn đề khó khăn

Em  cũng  xin  gửi  lời  cảm  ơn  tới  Ban  Giám  hiệu  cùng  các  giáo  viên trường  mầm  non  Hoa  Hồng,  trường  mầm  non  Trưng  Nhị,  trường  mầm  non Phúc Thắng ­  Thị xã Phúc Yên ­ Tỉnh Vĩnh Phúc đã giúp đỡ em thực hiện đề tài

Do thời gian có hạn nên đề tài không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Em rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn để khóa luận được hoàn thiện hơn

1.1.3.3 Phương pháp 81.1.3.4 Hình thức tổ chức dạy học 111.2 Cơ sở thực tiễn 12

2.1.5 Đảm bảo phát huy tính tích cực nhận thức của trẻ trong quá trình hình thành kỹ năng đo lường 202.2 Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi 212.2.1 Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo độ dài các đối tượng 212.2.1.1 Dạng 1: Đo nhiều đối tượng có kích thước bằng nhau bằng cùng một 

2.2.1.2 Dạng 2: Đo nhiều đối tượng có kích thước khác nhau bằng cùng một 

2.2.1.3 Dạng 3: Đo một đối tượng bằng các thước đo khác nhau 242.2.1.4 Dạng 4: Đo các đối tượng khác nhau bằng các thước đo khác nhau 262.2.2 Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo thể tích, dung tích 272.2.2.1 Dạng 1: Đo nhiều đối tượng có dung tích bằng nhau bằng cùng một 

2.2.2.2 Dạng 2: Đo dung tích của nhiều đối tượng có dung tích  khác nhau bằng cùng một dụng cụ đo 292.2.2.3 Dạng 3: Đo dung tích của một đối tượng bằng nhiều dụng cụ đo khác 

2.2.2.4  Dạng 4: Đo các đối tượng có dung tích khác nhau bằng các dụng cụ 

2.2.3 Một số biện pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả sử dụng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi 34

1. Lý do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu của giáo dục mầm non là hình thành cơ sở ban đầu của nhân cách  con  người.  Trong  đó,  hình  thành  biểu  tượng  toán  học  sơ  đẳng  cho  trẻ mầm non là một hoạt động quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non, góp phần tích cực vào việc phát triển trí tuệ cho trẻ mầm non

Hình thành biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non có một vị trí quan trọng trong việc giáo dục trí tuệ cho trẻ. Nó đặt nền móng cho sự phát triển tư duy, phát triển năng lực nhận biết của trẻ, góp phần phát triển toàn diện nhân cách và chuẩn bị cho trẻ đến trường phổ thông

Trẻ nhận biết về kích thước của các vật nhờ có sự tham gia tích cực của các giác quan mà chủ yếu là thị giác và xúc giác. Sau đó, trẻ dùng ngôn ngữ 

để  khái  quát  những  nhận  biết  về  kích  thước.  Chính  vì  vậy,  hình  thành  biểu tượng về kích thước cho trẻ, trong đó việc hình thành kỹ năng đo lường góp phần phát triển tính ổn định sự tri giác kích thước, hình thành kỹ năng phân biệt  kích  thước  như  một  dấu  hiệu  của  vật  thể,  phát  triển  tư  duy,  ngôn  ngữ, hình thành nhu cầu nhận biết, tạo cơ sở cho việc nắm vững kích thước như một khái niệm toán học sau này

Ở lứa tuổi mẫu giáo lớn, việc rèn kỹ năng đo lường là rất quan trọng. 

Nó có tác dụng phát triển tri giác kích thước các vật của trẻ và làm cho nó chính xác hơn. Mặt khác, việc trẻ nắm vững các kỹ năng đo lường đơn giản còn giúp góp phần hoàn thiện khả năng đánh giá kích thước bằng  mắt của trẻ, 

nó có ảnh hưởng tới sự xuất hiện những yếu tố của hoạt động học tập. Trẻ học được cách nắm được mục đích của hoạt động, tuân theo luật, nắm được tính chất và trình tự diễn ra các thao tác, biết giải quyết nhiệm vụ thực tiễn và học 

tập  một  cách  đồng  thời.  Việc  học  đó  còn  dạy  trẻ  thực  hiện  nhiệm  vụ  được giao một cách chính xác và cẩn thận hơn. Vì vậy, cần thiết phải rèn kỹ năng 

đo lường cho trẻ ở lứa tuổi này

Trong các trường mầm non hiện nay, nhiệm vụ hình thành kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi là một trong những nhiệm vụ được quy định chặt chẽ 

trong chương trình “Chăm sóc giáo dục trẻ mầm non”. Trong những năm qua, 

chương trình này đã thể hiện rất nhiều ưu điểm. Tuy nhiên, việc tổ chức dạy trẻ 5 ­ 6 tuổi phép đo lường ở trường mầm non hiện nay vẫn chưa đạt hiệu quả cao, cách thức tiến hành và hiệu quả hoạt động này cũng có nhiều hạn chế. Trẻ tiếp thu kiến thức đo lường cũng máy móc, đo lường thiếu chính xác, hơn nữa trẻ không biết vận dụng chúng vào trong cuộc sống. Mặt khác, giáo viên mầm non cũng thiếu linh hoạt, sáng tạo trong việc soạn giáo án. Phần lớn họ dạy theo kinh nghiệm, thói quen. Trong các hoạt động học đo lường có chủ đích, trẻ ít được luyện tập, đồng thời giáo viên ít chú ý tới việc cho trẻ thực hành đo. Vì vậy, trẻ không có kỹ năng đo, hoặc kỹ năng đo thiếu chính xác. Mặt khác, việc tổ chức cho trẻ đo lường thường bị giáo viên giới hạn trong các tiết học, trẻ không được ứng dụng vào trong các hoạt động khác nhau. Từ 

2.1 Nguyên tắc xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

2.2 Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

2.3 Một số biện pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả sử dụng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi. 

Chương 1

1.1 Cơ sở lý luận

      1.1.1 Đặc điểm nhận thức các biểu tượng toán về kích thước của  trẻ 5 ­   6 tuổi

So với hai giai đoạn trước, sự nhận thức của trẻ 5 ­ 6 tuổi có phần vượt trội.  Hệ  thống  tín  hiệu  thứ  nhất  không  còn  chiếm  ưu  thế  như  các  giai  đoạn trước nhưng thay vào đó là sự phát triển mạnh của hệ thống tín hiệu thứ hai. 

Trẻ mẫu giáo nhỡ đã sử dụng các thao tác tay để khảo sát đồ vật. Ở giai đoạn này trẻ sử dụng thao tác tay một cách thành thạo, kết hợp được quá trình tri giác, ghi nhớ, phân tích tổng hợp. Thể hiện bằng việc trẻ đã thực hiện các thao tác đo lường, sử dụng được thước đo, diễn đạt được kết quả đo. Từ đó, việc xác định các chiều kích thước của vật trở nên dễ dàng và chính xác

Trẻ hiểu được mối quan hệ giữa “độ lớn” của thước đo với số đo kích  thước của vật. Từ đó, trẻ cũng nhanh chóng xác định được “độ lớn” của thước 

càng nhỏ thì số đo kích thước càng lớn. Mỗi thước đo khi đo một vật thì kết quả đo sẽ khác nhau

dễ dàng hơn và chính xác theo yêu cầu của cô giáo

Ở lứa tuổi mẫu giáo lớn, nhận thức của trẻ về kích thước tốt hơn so với hai giai đoạn trước. Đây là giai đoạn chuẩn bị tiền đề cho việc học đại lượng 

và đo đại lượng ở tiểu học. Bên cạnh đó, trong sinh hoạt hàng ngày (học tập, vui chơi, lao động,…) của trẻ có sự xuất hiện, tồn tại của nhiều biểu tượng kích thước và đòi hỏi phải có kỹ năng đo. Chẳng hạn, bé muốn biết chiều dài của sân trường là bao nhiêu, bé cần bao nhiêu cốc nước để đong đầy nước vào bình,… Do đó, cần thiết phải hình thành và rèn luyện kỹ năng đo cho trẻ ở giai đoạn này

* Phép đo

Đo lường là việc mô tả định lượng bằng các đơn vị đo, bao gồm số lượng,  trọng  lượng,  khoảng  cách,  thời  gian,  nhiệt  độ,  âm  lượng;  những  đại lượng này có thể đo bằng các đơn vị chuẩn hoặc các đơn vị không chuẩn mà trẻ lựa chọn như: một vốc, một gang tay, vài bước chân,…Đo lường thường kéo theo việc sắp xếp các đối tượng theo trật tự phân hạng như tăng dần hoặc giảm dần của số lượng hay sắc thái

Mục đích của sự đo lường là để biết kích thước vật. Đó là kết quả của phép đo, kết quả đó được thể hiện bằng chữ số

Nhiệm  vụ  của  đo  lường  cũng  giống  như  nhiệm  vụ  xác  định  số  lượng của tập hợp các vật, là nguồn gốc nảy sinh chữ số. Đo lường là một hoạt động gồm có quá trình đo và kết quả đo. Mặt khác, kết quả đo được xác định tùy thuộc vào đơn vị đo. Vì vậy, trước khi thực hiện quá trình đo, ta phải lựa chọn đơn vị đo cho phù hợp. Khi nêu kết quả phải nói rõ tên đơn vị đo.

Có hai cách đo:

­ Đo trực tiếp: Là phép đo một đại lượng vật lý nào đó mà không cần thông qua một đại lượng trung gian khác

­ Đo gián tiếp: Là phép đo một đại lượng mà cần sử dụng một đại lượng trung gian khác

Hiện nay, trẻ mẫu giáo lớn có thể nắm được một vài dạng đo bằng các dụng cụ đo khác nhau, các dụng cụ đo này phụ thuộc vào đặc điểm của vật để đo

­ Dạng đo thứ nhất: Đo độ dài ­ trẻ đo các chiều đo kích thước như: Đo chiều dài, chiều rộng, chiều cao của vật bằng các đơn vị đo khác nhau như: Que tính, băng giấy, bước chân, gang tay,…

­ Dạng đo thứ hai: Đo thể tích như đong số lượng nước trong chậu, số lượng gạo, cát trong hộp bằng ca, cốc,…

Ở lớp mẫu giáo lớn, trên giờ học trẻ được học đo theo dạng đo thứ nhất, còn dạng đo thứ hai trẻ chỉ được làm quen ở hoạt động khác như: trong hoạt động ngoài trời, hoặc ở góc khám phá khoa học ở hoạt động vui chơi

1.1.3 Định hướng hình thành kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi 1.1.3.1 Mục đích

Hình thành ở trẻ kỹ năng đo trên cơ sở nắm vững ý nghĩa của phép đo, biết cách đo lường và biết sử dụng đồ dùng để thực hiện phép đo cũng như biết vận dụng kỹ năng đo vào các tình huống khác nhau trong cuộc sống

1.1.3.2 Nội dung

­ Ôn lại ý nghĩa của phép đo (đo độ dài, đo dung tích)

­ Dạy trẻ kỹ năng đo độ dài, đo dung tích của nhiều đối tượng có kích thước khác nhau bằng cùng một đơn vị đo

­ Dạy trẻ kỹ năng đo độ dài, đo dung tích của một đối tượng bằng nhiều đơn vị đo khác nhau

1.1.3.3 Phương pháp

a,  Phương pháp hoạt động với đồ vật

Phương pháp hoạt động với đồ vật là phương pháp tổ chức cho trẻ tiến hành các hoạt động với đồ vật dưới hình thức vui chơi mang tính trực quan

Phương  pháp  hoạt  động  với  đồ  vật  là  phương  pháp  chủ  đạo  để  hình thành các biểu tượng toán học ban đầu cho trẻ mầm non. Nhờ các hoạt động trực tiếp với đồ vật, các giác quan của trẻ phát triển tốt hơn. Phát triển cảm giác và khả năng tri giác nhanh nhạy, chính xác, thúc đẩy sự ham hiểu biết của trẻ về các sự vật hiện tượng trong thế giới xung quanh, đồng thời giúp trẻ chuyển từ tư duy trực quan hình tượng sang tư duy logic

Chẳng  hạn,  yêu  cầu  trẻ  đo  dung  tích  của  hai  bình  nước  có  dung  tích khác nhau bằng cốc. Qua phép đo, trẻ sẽ biết được bình nào có dung tích lớn hơn, bình nào có dung tích nhỏ hơn. Đồng thời, trẻ cũng hiểu được lý do của 

sự khác biệt ấy

* Định  nghĩa, vai trò

­ Định nghĩa

Đây là phương pháp tổ chức cho trẻ tiến hành các hoạt động với đồ vật dưới hình thức vui chơi mang tính trực quan, từ đó hình thành nội dung bài học

­ Vai trò: Đây là phương pháp chủ đạo

* Cách tiến hành

tả, hướng dẫn gợi ý hoặc hỏi trẻ nhằm hướng dẫn trẻ quan sát, đối chiếu, so sánh, phân tích để nắm được những tri thức cần thiết

thức,  kỹ  năng  và  kỹ  xảo.  Nhờ  luyện  tập  mà  những  kiến  thức  ­  cơ  sở  của những thao tác trí tuệ và thực hành trở nên vững chắc và có ý thức hơn.

Quá trình tổ chức cho trẻ thực hành luyện tập đo các đối tượng bằng các thước đo khác nhau, chúng ta  sẽ giúp hình thành kỹ năng đo bền vững cho trẻ, kỹ năng phối hợp giữa phép đếm và phép đo, kỹ năng khái quát kết quả đo bằng lời nói và con số

Các  hoạt  động  khác  của  trẻ  diễn  ra  trong  trường  mầm  non  như:  Tạo hình, thể dục, vui chơi, lao động,… là những điều kiện để trẻ ứng dụng kiến thức, kỹ năng đo lường cao việc thực hiện các nhiệm vụ khác nhau trong hoạt động. Việc ứng dụng càng thường xuyên thì kỹ năng đo của trẻ càng trở nên chính xác, bền vững và linh hoạt. Đồng thời sự hình thành kỹ năng đo lường ở trẻ càng tăng lên ở mức độ cao. Vì vậy, việc tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động thực tiễn trong trường mầm non sẽ có tác dụng hình thành kiến thức, kỹ năng đo bền vững cho trẻ

Có thể tổ chức cho trẻ luyện tập dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng như:

­ Luyện tập qua các bài tập ứng dụng đa dạng, phong phú với các hình thức trò chơi và sử dụng các phương tiện khác nhau

­ Vận dụng những hiểu biết đã có để giải quyết các tình huống cụ thể trong thực tế

* Phân loại

a, Hình thành biểu tượng toán trong hoạt động học toán có chủ đích

Dạy trên giờ học rất quan trọng  và là thời gian chủ yếu để hình thành các kỹ năng đo lường cho trẻ. Mỗi giờ học có sự chuẩn bị đầy đủ về giáo án lên lớp, đồ dùng trực quan, đảm bảo giờ học đạt kết quả tốt nhất

sử  dụng  các  hình  thức  dạy  học  khác  nhau  trong  các  hoạt  động  khác  nhau (trong  các  hoạt  động  sinh  hoạt,  trong  các  hoạt  động  học  khác,…)  để  hình thành biểu tượng toán học cho trẻ

Ví dụ 1: Trong các hoạt động góc: góc phân vai, góc xây dựng,  góc 

thiên nhiên, góc học tập, góc nghệ thuật, Giáo viên đều có thể hình thành các biểu tượng cho trẻ một cách hiệu quả và có tác dụng giáo dục cao

số  trường  trên  địa  bàn  thị  xã  Phúc  Yên,  tỉnh  Vĩnh  Phúc.  Qua  đó,  đánh  giá những mặt mạnh, mặt yếu để xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi.

1.2.2 Nội dung điều tra

­ Tìm hiểu nhận thức của giáo viên mầm non về việc rèn luyện kỹ năng 

đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

­ Tìm hiểu các biện pháp, hình thức sử dụng để rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

­  Tìm  hiểu  nhận  thức  của  giáo  viên  mầm  non  về  việc  xây  dựng  hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

­ Tìm hiểu mức độ sử dụng các bài tập và hệ thống bài tập trong quá trình dạy trẻ 5 ­ 6 tuổi đo lường

­ Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn khi xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi của giáo viên mầm non

0/18(0%)

0/18(0%)

0/18(0%)

Nhận xét:

Qua bảng số liệu ta thấy, có những quan niệm khác nhau về sự cần thiết của việc rèn kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi. Tất cả giáo viên đều đồng ý với ý kiến A và ý kiến B: Tỉ lệ giáo viên đồng ý với ý kiến A chiếm 56%, tỉ lệ giáo viên đồng ý với ý kiến B thấp hơn chiếm 44%. Tuy có những ý kiến khác nhau về vai trò của việc rèn kỹ năng đo lường cho trẻ mẫu giáo lớn nhưng tất 

cả giáo viên đều cho rằng việc rèn kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi rất cần thiết. Không có giáo viên nào cho rằng vấn đề này là không thật sự cần thiết hay không cần thiết. Đây là nhận thức hoàn toàn phù hợp với yêu cầu chuẩn đối với giáo viên mầm non

1.2.4.2 Các biện pháp, hình thức rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 

6 tuổi

Đối tượng 

điều tra

Tổng số  phiếu

2/18(11%)

0/18(0%)

2/18(11%)

Nhận xét:

Qua bảng số liệu ta thấy: Có rất nhiều ý kiến khác nhau trong việc lựa chọn biện pháp rèn kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi. Tỉ lệ giáo viên lựa chọn biện pháp A chiếm 22%, biện pháp B chiếm 56% .Tỉ lệ giáo viên lựa chọn biện pháp C chiếm 11%, và tỉ lệ giáo viên có ý kiến khác chiếm 11%.  Như vậy, biện pháp sử dụng bài tập để rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 

6 tuổi được nhiều giáo viên lựa chọn nhất

1.2.4.3 Vai trò của các bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6  tuổi

Ở câu hỏi này tất cả các giáo viên đều lựa chọn ý kiến A chiếm 100%. Như vậy, tất cả giáo viên đều hiểu được tầm quan trọng của các bài tập trong việc rèn kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi. Tuy nhiên, trong thực tế, hầu hết giáo viên vẫn chỉ dừng lại ở việc dạy cho trẻ cách đo mà chưa chú ý tới việc xây dựng hệ thống các bài tập giúp trẻ rèn kỹ năng đo. Giáo viên cũng chưa tạo  cơ  hội,  điều  kiện  để  giúp  trẻ  ứng  dụng  kỹ  năng  đo  lường  vào  các  hoạt động khác nhau trong cuộc sống hàng ngày của trẻ

1.2.4.4 Mức độ sử dụng các bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 

5 ­ 6 tuổi

Đối tượng 

điều tra

Tổng số  phiếu

3/18(16%)

0/18(0%)

0/18(0%)

Nhận xét:

Qua bảng số liệu ta thấy, mức độ sử dụng các bài tập rèn luyện kỹ năng 

đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi của giáo viên cũng khác nhau. Tỉ lệ giáo viên chọn phương án A chiếm 56%, tỉ lệ giáo viên chọn phương án B chiếm 28%, tỉ lệ giáo viên chọn phương án C chiếm 16%. Như vậy, tất cả giáo viên đều có sử dụng  tới  các  bài  tập  để  rèn  luyện  kỹ  năng  đo  lường  cho  trẻ  mẫu  giáo  lớn, không có giáo viên nào không bao giờ sử dụng hay có ý kiến khác

1.2.4.5 Những thuận lợi và khó khăn trong việc sử dụng các bài tập rèn  luyện kĩ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

Qua nội dung trả lời trong các phiếu và qua trò chuyện trực tiếp với các giáo viên, tôi nhận thấy việc sử dụng các bài tập trong rèn luyện kĩ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi tại các trường mầm non có những thuận lợi và khó khăn sau:

* Thuận lợi:

­ Giáo viên nhận được sự quan tâm của ngành giáo dục mầm non và ban giám hiệu

­ Nhận thức của trẻ tốt, dễ tiếp thu kiến thức

* Khó khăn:

­ Giáo viên chưa có sự sáng tạo trong quá trình xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

Kết luận:

Việc rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi là rất quan trọng và cần thiết, nó có ý nghĩa rất to lớn đối với sự phát triển khả năng nhận thức của trẻ. Việc dạy trẻ phép đo lường có tác dụng phát triển sự tri giác kích thước các vật của trẻ, giúp trẻ xác định kích thước của vật ngày càng chính xác hơn, xây dựng cho trẻ kiến thức tiền đề trước khi vào trường phổ thông

Kết quả nghiên cứu thực trạng việc sử dụng hệ thống bài tập để rèn kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi ở trường mầm non hiện nay nhìn chung là đã 

có sự quan tâm của ngành giáo dục mầm non, Ban Giám hiệu và giáo viên các trường mầm non. Song, đa số giáo viên còn chưa đầu tư thời gian và chưa có 

sự sáng tạo trong quá trình xây dựng hệ thống bài tập để rèn kỹ năng đo lường cho trẻ, chưa biết cách đa dạng hóa, xây dựng các bài tập khác nhau. Do đó, hiệu quả dạy học chưa cao

Dựa trên thực tế điều tra, cũng như nhận thức được tầm quan trọng về 

kỹ năng đo lường của trẻ mẫu giáo lớn, tôi đã thực hiện đề tài “Xây dựng hệ 

thống bài tập rèn luyện kỹ năng đo lường cho trẻ 5 ­ 6 tuổi” nhằm củng cố 

và phát triển kỹ năng đo lường cho trẻ mẫu giáo lớn

Chương 2 Xây dựng hệ thống bài tập rèn kỹ năng đo lường 

cho trẻ 5 ­ 6 tuổi  

2.1 Nguyên tắc xây dựng hệ thống bài tập rèn kỹ năng đo lường  cho trẻ 5 ­ 6 tuổi

2.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu

Mục tiêu của giáo dục mầm non là làm cho trẻ thông minh, ham hiểu biết,  thích  khám  phá  tìm  tòi  thế  giới  xung  quanh  và  có  một  số  kỹ  năng  sơ đẳng, cần thiết để vào phổ thông

Trong từng lứa tuổi nhất định, ngành giáo dục mầm non đã xây dựng mục tiêu cụ thể cho mỗi độ tuổi nhất định. Đối với trẻ 5 ­ 6 tuổi, phải phát triển năm chỉ tiêu về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và thẩm mĩ

Nội dung hình thành biểu tượng toán học sơ đẳng là một trong những nội dug của chương trình chăm sóc ­ giáo dục trẻ mầm non, và nội dung này được phối hợp với các nội dung khác góp phần thực hiện mục tiêu trên

Việc trẻ làm quen với kỹ năng đo lường đơn giản là một trong những nhiệm vụ giáo dục trí tuệ cho trẻ. Sự hình thành những yêu tố của hoạt động 

đo đạc đơn giản ở trẻ mầm non sẽ tạo cơ sở cho sự hình thành những kỹ năng, 

kỹ xảo cần thiết trong cuộc sống lao động sau này của trẻ. Mặt khác, khi sử dụng các thước đo ước lệ, trẻ sẽ xác định và nhận biết được một số tính chất của các vật vì khi lựa chọn các thước đo trẻ cần nắm được đặc điểm nổi bật của các vật để lựa chọn phù hợp. Nhờ đó, sự nhận biết đặc điểm cũng giống như đặc trưng số lượng của chúng ở trẻ càng được đầy đủ

Không những thế, việc trẻ nắm biện pháp đo lường đơn giản còn góp phần  hoàn  thiện  khả  năng  đánh  giá  kích  thước  bằng  mắt  của  trẻ  và  có  ảnh 

hưởng  tới  sự  xuất  hiện  những  yếu  tố  của  hoạt  động  học  tập.  Trẻ  học  được cách xác định mục đích của hoạt động, tuân theo luật, nắm được tính chất và trình tự diễn ra các thao tác, biết giải quyết nhiệm vụ thực tiễn và học tập một cách đồng đều. Việc học đo còn giúp trẻ thực hiện nhiệm vụ được giao một cách chính xác hơn.

2.1.2 Đảm bảo tính vừa sức

Theo lý thuyết về vùng phát triển gần nhất của Vư ­ gốt ­ xki, nội đung 

cần dạy cho trẻ phải hướng vào vùng phát triển gần nhất tức là phù hợp với trình độ mà trẻ đạt tới ở thời điểm đó, mà trẻ vẫn phải tích cực suy nghĩ, giải quyết những khó khăn nhất định

Mặt khác, mỗi cá nhân trẻ có một vốn kiến thức, vốn kinh nghiệm khác nhau với những đặc điểm nhận thức khác nhau. Do đó, khi tổ chức các hoạt động nhằm hình thành kỹ năng đo lường cho trẻ, giáo viên cần chú ý tới việc khai thác vốn kinh nghiệm riêng của mỗi trẻ. Dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của  từng  trẻ,  cô  đưa  ra  những  yêu  cầu,  những  nhiệm  vụ  đo  lường  phù  hợp nhằm giúp trẻ hình thành kỹ năng đo lường một cách có hiệu quả

2.1.3 Đảm bảo tính hệ thống

Hệ thống những kiến thức là điều kiện để phát triển trình tự năng lực và năng khiếu nhận biết của trẻ, dạy trẻ biết suy nghĩ có logic, tạo tiền đề để trẻ lĩnh  hội  những  nội  dung  học  tập  khác  phức  tạp  hơn,  giúp  trẻ  thấy  được  ý nghĩa của những kiến thức mà trẻ đã nắm được

Trong đó, nội dung dạy học cần được sắp xếp sao cho việc nghiên cứu nội  dung  mới  chỉ  diễn  ra  khi  trẻ  đã  lĩnh  hội  được  nội  dung  trước  đó.  Giữa những kiến thức mà trẻ lĩnh hội và những kiến thức mới cần có tính trình tự 

và mang tính kế thừa. Mối liên hệ logic như vậy sẽ đảm bảo cho trẻ lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách vững chắc và sâu sắc. Chẳng hạn: muốn  dạy  trẻ  kỹ  năng  đo  độ  dài  nhiều  đối  tượng  có  kích  thước  bằng  nhau