Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độsinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạcđược tích hợp trong làm quen văn học, làm quen
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC -
TRẦN HỒNG DIỆU LINH
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
CA HÁT CHO TRẺ MẦM NON 5 - 6 TUỔI
TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục Mầm non
Người hướng dẫn khoa học:
Th.S Lại Thế Anh
HÀ NỘI, 2014
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo, Th.S Lại Thế Anh giảng
viên khoa Giáo dục Tiểu học đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thànhkhóa luận Những ý kiến của thầy đã giúp em tìm ra cách tốt nhất để giảiquyết những vấn đề khó khăn
Do thời gian có hạn nên đề tài không tránh khỏi những hạn chế và thiếusót Em rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn đểkhóa luận được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 1014
Sinh viên
Trần Hồng Diệu Linh
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ mầm non
5 – 6 tuổi” là kết quả mà tôi đã trực tiếp nghiên cứu, tìm hiểu được, thông quahai đợt thực tập của năm cuối Trong quá trình nghiên cứu, tôi có sử dụng tàiliệu của một số tác giả khác Tuy nhiên, đó chỉ là cơ sở để tôi rút ra được vấn
đề cần tìm hiểu ở đề tài của mình Đây là kết quả của riêng cá nhân tôi, hoàntoàn không trung khớp với kết quả của tác giả nào khác
Nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
Hà Nội, tháng 5 năm 1014
Sinh viên
Trần Hồng Diệu Linh
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 0
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3
3 Mục đích nghiên cứu 4
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
5 Đối tượng nghiên cứu 4
6 Phạm vi nghiên cứu 4
7 Giả thuyết khoa học 4
8 Phương pháp nghiên cứu 4
8.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận 4
8.2 Phương pháp quan sát 5
8.3 Phương pháp đàm thoại 5
8.4 Phương pháp xử lí số liệu 5
8.5 Phương pháp phân tích tổng hợp 5
8.6 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm 5
9 Bố cục của khóa luận 5
CHƯƠNG I 6
MỘT SỐ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 6
1.1 Âm nhạc với trẻ Mầm non 6
1.1.1 Tầm quan trọng của âm nhạc với trẻ mầm non 6
1.1.2 Ý nghĩa của việc giáo dục âm nhạc đối với trẻ thơ 7
1.2 Thực trạng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 9
1.2.1 Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi theo Lê Thu Hương (chủ biên) 9
Trang 51.2.2 Nội dung phân phối chương trình của trường Mầm non Hoa Hồng
– thị xã Phúc Yên – tỉnh Vĩnh Phúc( 2013 – 2014) 13
1.3 Một số kĩ năng ca hát và phương pháp rèn luyện 17
1.3.1 Tư thế hát 17
1.3.2 Tổ chức âm thanh 18
1.3.3 Hơi thở 18
1.3.4 Hát rõ lời 19
1.3.5 Hát đồng đều 21
1.4 Các bước dạy trẻ ca hát 21
1.4.1 Bước 1: Làm quen với bài hát 21
1.4.2 Bước 2: Học thuộc bài hát 22
1.4.3 Bước 3: Củng cố, ôn luyện bài hát 22
CHƯƠNG 2 24
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG HÁT CHO TRẺ 5-6 TUỔI 24
2.1 Rèn kỹ năng ca hát trên tiết học 24
2.2 Rèn kỹ năng thông qua các trò chơi âm nhạc 25
2.3 Rèn kỹ năng ca hát mọi lúc, mọi nơi 26
CHƯƠNG III 29
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 29
1 KẾT LUẬN 29
2 KIẾN NGHỊ 30
2.1 Về phía trường mầm non 30
2.2 Về phía giáo viên 30
2.3 Về phía gia đình trẻ 31
PHỤ LỤC 32
TÀI LIỆU THAM KHẢO 44
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếuđược đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại.Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời.Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệumượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọtngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diệnnhân cách của mình
Trong chương trình giáo dục mầm non, môn giáo dục âm nhạc là mộtmôn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, lànguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật Nó là một phương tiệnhữu hiệu cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường
Âm nhạc và vận động âm nhạc sáng tạo khi được giáo viên Mầm non
sử dụng một cách có có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhậnkinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi Giáo viên có thểchơi đàn guitar, organ hay bật nhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khiđang diễn ra các hoạt động khác cuả trẻ ( giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơingoài trời, trẻ làm bài tập theo nhóm, giờ tạo hình ) Ca hát và nghe nhạcgiúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động Trẻ mẫu giáo thíchhát theo lời bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu êm dịu,vui tươi, nhộn nhịp Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổnđịnh lớp, nhóm, vào bài, chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từhoạt động này sang hoạt động khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ýcho trẻ
Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học có chủđích “Giáo dục âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được
Trang 7trong trường lớp Mầm non Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trongnhững năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện phápthích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáodục âm nhạc Nhưng đối với đặc điểm của lứa tuổi mẫu giáo, giáo dục âmnhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải tổchức hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âmnhạc Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độsinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạcđược tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình,làm quen với toán, thể dục buổi sáng Nhờ đó mà cuộc sống của trẻ thêm vui
vẻ, hồn nhiên
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm
mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệmnhững cảm xúc trong quá tŕnh cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc,trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạngthái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến vớinhững hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng.Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấnkhởi Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹc nhàng
Ngoài ra Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe
Trang 8Tôi nhận thấy công tác tổ chức cải biên, sáng tác một số trò chơi, tổchức các lớp tập huấn để phục vụ giáo dục âm nhạc có tác dụng tích cực đốivới chúng ta trong công tác quản lí, chỉ đạo và nhất là chuyên môn Trongmột trường học thì có nhiều thành phần, một số giáo viên thực hiện tốt nhưng
có một số giáo viên do lớn tuổi, điều kiện hoàn cảnh khó khăn dẫn đến chấtlượng chưa đạt theo yêu cầu Một số giáo viên chưa biết lồng ghép Giáo dục
âm nhạc trong một số hoạt động như thế nào để phù hợp, không bị lạm dụng,không cho là tham lam trong nội dung tích hợp Từ những hạn chế này, nếuchúng ta biết vận dụng một cách sáng tạo, thường xuyên tổ chức sưu tầm, cảibiên, sáng tác một số trò chơi giáo dục âm nhạc, thao giảng, tổ chức các hoạtđộng để đưa giáo dục âm nhạc vào cho phù hợp thì sẽ uốn nắn kịp thời và tạođiều kiện để cùng nhau thực hiện tốt
Với tầm quan trọng của việc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi vànâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc thông qua việc tổ chức các hoạt động
để phục vụ chuyên môn nên bản thân tôi đã đề cập tới vấn đề: “Một số biện
pháp rèn luyện kĩ năng ca hát cho trẻ mầm non 5-6 tuổi ”
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hiện nay trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng có rất nhiềucông trình nghiên cứu về vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non Một số tàiliệu người nghiên cứu tiếp cận để phục vụ cho đề tài nghiên cứu như:
Đề tài nghiên cứu khoa học của Phạm Thị Hòa: “Thiết kế bài soạn giáo dục
âm nhạc cho giáo viên mầm non theo định hướng đổi mới”
Đề tài nghiên cứu khoa học của Vũ Thị Việt Hiếu: “Hứng thú học âmnhạc của trẻ 4-5 tuổi ở một số trường mầm non tỉnh Yên Bái”
Phương pháp dạy học âm nhac cho trẻ trước tuổi học, Tiến sĩ Ngô ThịNam 2008
Trang 93 Mục đích nghiên cứu
Khảo sát việc dạy các bài hát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi trong trườngMầm Non khu vực Phúc Yên, từ đó tìm biện pháp nâng cao chất lượng dạyhát theo chủ đề cho trẻ mầm non 5-6 tuổi và một số trường mầm non ở thànhphố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Một số biện pháp “Nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi”
5 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: của trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vựcPhúc Yên
Khách thể nghiên cứu: Trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vựcPhúc
7 Giả thuyết khoa học
Việc dạy các bài hát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi còn ở mức độ trungbình Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng dạy các bàihát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường Mầm Non Bằng một số biệnpháp tác động thì hiệu quả dạy hát theo chủ đề đối với trẻ Mầm Non sẽ đượcnâng cao
8 Phương pháp nghiên cứu
8.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận
Tìm hiểu các vấn đề lí luận về âm nhạc
Tìm hiểu các vấn đề lí luận âm nhạc đối với trẻ Mầm Non
Trang 108.6 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lương dạy các bài háttheo chủ đề của trẻ 5-6 tuổi
9 Bố cục của khóa luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, phần nội dung của đề tài gồm 3chương sau:
Chương 1: Một số cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chương 2: Một số biện pháp rèn kĩ năng ca hát cho trẻ mầm non 5-6 tuổiChương 3: Kết luận và kiến nghị
Trang 11CHƯƠNG I MỘT SỐ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Âm nhạc với trẻ Mầm non
1.1.1 Tầm quan trọng của âm nhạc với trẻ mầm non
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật, phản ánh hiện thực khách quanbằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh Cùng với nhữngphương tiện diễn tả âm nhạc như: giai điệu, tiết tấu, cường độ, nhịp độ, âmsắc, âm khu, âm vực, hòa âm…bản chất thời gian trong âm nhạc làm cho nó
có thể truyền đạt sự vận động của các ý tưởng và tình cảm trong tất cả nhữngsắc thái tinh tế nhất
Âm nhạc có từ thời xa xưa đến với cuộc sống khá tự nhiên, những tiếng
hú, tiếng ngân thường kèm theo những điệu bộ, tiếng con vật kêu, điệu bộminh họa cho sự vật hiện tượng thiên nhiên, đó là những khái niệm âm nhạc
sơ giản, cùng làm cho trẻ hấp dẫn và được truyền từ đời này qua đời khác,thấm dần vào trong máu mỗi con người Những tiếng hát mô phỏng hiệntượng thiên nhiên, những tiếng hò trong lao động của một tập thể Những lànđiệu trữ tình thể hiện tình cảm đôi lứa, những khúc hát ru của người mẹ dù chỉ
là một làn điệu dân ca Nam Bộ hay dân ca quan họ Bắc Ninh cho đến nhữngtác phẩm chuyên nghiệp với quy mô đồ sộ cũng chỉ là những suy tư của conngười hướng tới cái thiện, cái mỹ mà thôi
Trong cuộc sống con người lúc nào cũng có những lời ca, tiếng nhạc từlúc lọt lòng mẹ, trẻ được nghe những lời ru thân thương, trìu mến cho đến khibiết đi, chạy, nhảy có những khúc hát, những bài đồng dao, những lời ca vuinhộn đến khi trưởng thành cũng vui là lúc âm nhạc trở nên rất đa dạng vàphong phú đối với cuộc sống con người Mỗi lứa tuổi đều có những bản nhạcphù hợp với sở thích riêng của mình Điều đó thê hiện trong các gia đình (ông
Trang 12bà) thường hát những làn điệu dân ca sâu lắng, khoan thai, còn bố mẹ lại thíchnhững bản nhạc mới với những bài hát được sáng tác về cuộc sống hiện tại,còn các anh chị thanh niên nam nữ thì lại thích các bài hát có âm điệu sôiđộng, linh hoạt còn các em thiếu nhi thì lại thích những bài hát rộn ràng, tươitắn, còn trẻ mẫu giáo lại thích vừa hát, vừa làm động tác minh họa, vừa hátvừa nhún nhảy nhí nhảnh, còn trẻ ở nhà trẻ thích bắt chước tiếng kêu các convật được soạn lời theo bài hát đơn giản, dễ nhớ như: Bài hát “Gà trống, mèocon và cún con…” trẻ thích gõ những dụng cụ âm nhạc phát ra âm thanh gây
sự chú ý của trẻ Đối với các loại hình nghệ thuật khác như múa, điện ảnh,múa rối… thì sự có mặt của âm nhạc góp phần tăng thêm hiệu quả của nghệthuật, âm nhạc thể hiện được tất cả những gì mà con người phải trải qua, niềmvui sướng, khổ đau, nỗi dằn vặt, sự chống đối, nỗi niềm thầm kín trong tâm
tư, khát vọng, ước mơ về hạnh phúc Phải chăng có những lúc xúc động, ta cahát lên một câu ca nào đó mà bản thân nó là tiếng nói của trái tim mình Conngười cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên với tiếng chim hót lúc sớm mai, haycảnh chiều trên biển một niềm vui Khi hoàn thành một việc tốt, nỗi đau buồnhay nỗi khát khao hy vọng được biểu hiện trong âm nhạc (âm thanh) Bảnthân âm nhạc là thế đó, các bài hát hay, các điệu múa mà chúng ta được nghe,được biết và được trải qua những cảm xúc đó Với tất cả những điều trình bàytrên đây, chúng ta thấy quá rõ âm nhạc là một bộ môn không thể thiếu trongchương trình học của trẻ Mầm non
1.1.2 Ý nghĩa của việc giáo dục âm nhạc đối với trẻ thơ
Đối với trẻ thơ, âm nhạc là nguồn sữa nuôi dưỡng tinh thần của bé ngay
từ khi lọt lòng mẹ, cất tiếng khóc chào đời và có vai trò đặc biệt trong giaiđoạn ở tuổi nhà trẻ, mẫu giáo, giai điệu trầm bổng, sự phong phú của âm hình,tiết tấu, màu sắc âm thanh đa dạng của các thể loại âm nhạc như đưa con trẻvào thế giới của cái đẹp một cách hấp dẫn và thú vị Bất cứ người mẹ nào
Trang 13cũng đều tự hào về con mình rất thích nghe nhạc, có một chút về năng khiếu
âm nhạc
Đúng vậy: Âm nhạc như một món ăn tinh thần đối với trẻ, thiếu âmnhạc khác nào trồng hoa thiếu nước “hoa sẽ khô héo”… Nhiều nhà khoa họcnghiên cứu và cho rằng: “Việc nghe nhạc và hoạt động âm nhạc làm cho tìnhcảm các em sẽ gắn bó, thoải mái, giúp cho việc học tập và lao động của trẻ cókết quả tốt Trí nhớ của trẻ sẽ phát triển tốt hơn Đặc biệt là trí tưởng tượngcủa trẻ thêm phong phú, nhất là nhạc không lời giúp cho trẻ phán đoán nhiềuđiều thú vị vì nó không nói cụ thể mà gợi trí tưởng tượng của trẻ Giai điệutrầm bổng, tiết tấu nhịp nhàng đưa trẻ vào thế giới của cái đẹp một cách hấpdẫn Những âm thanh có tổ chức sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triểntoàn diện cho trẻ : Đức, trí , lao, thể, mỹ Đại văn hào M- Góc Ki nhận xétrằng “âm nhạc tác động một cách kì diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá raphẩm chất cao quý nhất của con người” Chính vì vậy mà người lớn cần quantâm đặc biệt đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ bằng mọi hình thức và càngsớm càng tốt
Giáo dục âm nhạc là tạo nên sự hình thành và phát triển toàn diện nhâncách của trẻ bằng con đường tác động âm nhạc, tác động đó được thông qua
sự phát triển khả năng âm nhạc bao gồm phát triển trong lĩnh vực tri giác âmnhạc, biểu diễn âm nhạc và thể hiện tình cảm khi nghe và vận động hưởngứng theo nhạc Cụ thể là phải nghe và hiểu âm nhạc, nắm bắt được các kỹnăng cơ bản của âm nhạc, có thói quen ca hát, vận động theo nhạc, trên cơ sởnghe và hiểu cùng vơi sự phát triển của các kĩ năng, tình cảm của trẻ, âm nhạcđược phát triển một cách bền vững Sự phát triển về khả năng tiếp thu nhữngkhái niệm đơn giản sẽ đạt được những tiến bộ về chất trong mọi thể loại âmnhạc Đối với trẻ mẫu giáo , mỗi trẻ hứng thú với các dạng âm nhạc khácnhau như: Múa, hát vận đọng theo nạc Về tai nghe của trẻ thì trẻ có thể thích
Trang 14riêng một tác phẩm âm nhạc nào đó, trẻ nghe và phân biệt tiếng vỗ tay, vỗ xắcxô,đoán nhạc của bài hát, hát theo đàn, hát theo đoán tên bài hát, đoán têndụng cụ âm nhạc phù hợp với khả năng của trẻ Đẻ làm cho trẻ thực sự yêuthích âm nhạc, việc ta cần làm là hãy tạo cho trẻ được tiếp xúc với âm nhạccàng nhiều càng tốt, từ việc người lớn hát cho trẻ nghe, đến việc cho trẻ xemtivi, băng đĩa video Tuy nhiên, việc cho trẻ nghe âm nhạc cần phải lựa chọnnhững bài hát gần gũi và phù hợp với độ tuổi, tâm lí của trẻ Từ đố tạo hứngthú cho trẻ làm quen với âm nhạc Điều quan trọng hơn cả là nên cho trể đượcnghe nhiều âm thanh khác nhau , để trẻ có thể phân biệt các loại dụng cụ âmnhạc một cách chính xác Vốn liếng âm thanh càng muôn màu muôn vẻ baonhiêu thì tâm hồn trẻ càng phong phú bấy nhiêu Đối với trẻ, giáo dục âmnhạc là nội dung rất quan trọng Bằng ngôn ngữu đặc thù riêng của mình , âmnhạc giúp cho con trẻ mở rộng thêm hiểu biết về thế giới xung quanh Âmnhạc còn có thể gợi lên cho trẻ nhu cầu ham muốn được tiếp xúc với nó.
Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong việc giáo dục trẻ pháttriển toàn diện các mặt : Đức, trí, lao, thể, mỹ Đặt cơ sở ban đầu cho việcgiáo dục văn hóa âm nhạc, phát triển trí tuệ, thể chất cho trẻ Không nhữngvậy, việc đưa âm nhạc trở thành môn học trong trường Mầm Non còn giúp trẻhiểu về âm nhạc , nắm được một số kĩ năng hoạt động âm nhạc cơ bản,thường xuyên hát, múa, vận động theo nhạc, phát triển khả năng âm nhạc, làmphong phú thêm đời sống tinh thần của trẻ
1.2 Thực trạng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
1.2.1 Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tu i theo Lê Thu ổi theo Lê Thu
H ương (chủ biên) ng (ch biên) ủ biên)
1.Chủ đề trường mầm non 1 Ngày vui của bé
2 Rước đèn dưới trăng
Trang 153 Chào ngày mới
4 Em đi mẫu giáo
5 Những khúc nhạc hồng
6 Chiếc đèn ông sao
7 Gác trăng
8 Ngày đầu tiên đi học
9 Vườn trường mùa thu
10 Bàn tay cô giáo11.Bài ca đi học
2 Gà gáy vang dậy bạn ơi
8 Năm ngón tay ngoan
9 Nắm tay thân thiết10.Em là bông hồng nhỏ
Trang 168 Hoa trong vườn
9 Mùa xuân đến rồi
10 Cho tôi đi làm mưa với
11 Chị ong nâu và em bé
12 Bé và trăng
13 Anh trăng hòa bình
14 Mùa xuân ơi
15 Hạt gạo làng ta
2 Bài hát của chuồn chồn
3 Ba con bướm Bắc kim thang
Trang 179 Con chim vành khuyên
10 Lý hoài nam
6 Chủ đề nghề nghiệp 1 Cháu yêu cô thợ dệt
2 Cháu yêu cô chú công nhân
3 Cháu thương chú bộ đội
4 Lớn lên cháu lái máy cày
5 Cô giáo miền xuôi
6 Màu áo chú bộ đội
7 Chủ đề giao thông 1 Em đi qua ngã tư đường phố
2 Em đi chơi thuyền
3 Đường em đi
4 Anh phi công ơi
5 Bác đưa thư vui tính
8 Chủ đề quê hương - đất
nước - Bác Hồ
1 Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác
2 Quê hương tươi đẹp
3 Nhớ giọng hát Bác Hồ
4 Em đi giữa biển vàng
5 Em như chim bồ câu trắng
13 Trái đất này là của chúng mình
14 Mùa hoa phượng
Trang 18Như đã trình bày ở trên, ngoài các yêu cầu chung theo quy định của Bộ
GD & ĐT , thực tế việc tổ chức hoạt động âm nhạc vẫn có những điều chỉnhnhất định so với Chương trình giáo dục mầm non mà Bộ ban hành (áp dụngchung cho tất cả các trường Mầm non trên toàn quốc) Về cơ bản , nội dunggiáo dục âm nhạc cho trẻ gồm 8 chủ điểm Song khi xây dựng kế hoạch chotừng tuần, tháng, việc lựa chọn đề tài trong mỗi chủ đề cũng như xác định yêucầu , nội dung giáo dục cho từng độ tuổi lại có sự khác nhau Tùy thuộc vàođiều kiện của từng trường và từng địa phương mà giáo viên lựa chọn các đềtài cho phù hợp Trường Mầm non Hoa Hồng – thị xã Phúc Yên – Tỉnh VĩnhPhúc đã thực hiện đúng theo khung chương trình của Bộ đã ban hành.Trường cũng đã thực hiện tốt các chủ điểm ( 8 chủ điểm), song do đặc thùriêng của trường và khu vực mà trường cũng có những điều chỉnh nhất địnhcho phù hợp với tình hình thực tể Trên cơ sở đã tổng kết việc thực hiệnchương trình giáo dục Mầm non cuả các trường thuộc khu vực Phúc Yên, tácgiả xin trình bày nội dung thực hiện chương trình âm nhạc của trường Mầmnon Phúc Yên như sau:
1.2.2 Nội dung phân phối chương trình của trường Mầm non Hoa Hồng – thị xã Phúc Yên – tỉnh Vĩnh Phúc ( 2013 – 2014)
- Em đi mẫu Giáo
- Trường chúng cháu là trường mầm non-Cháu đi mẫu giáo
- Đi học về
Trang 19Chủ đề bản thân
1.Bé là ai ( 1 tuần)
2 Cơ thể tôi ( 1 tuần)
3 Bé cùng vui tết trung thu (1
tuần)
4 Tôi càn gì để lớn lên và khỏe
mạnh ( 1 tuần)
-Mừng sinh nhật-Cái mũi
-Vỗ tay theo nhịp bài hát Đêm trung thu-Biểu diễn cuối chủ đề
Dạy hát :
- Cháu yêu cô chú công nhânNghe hát
Lớn lên cháu lái máy cày
- Dạy múa: Cô giáo miền xuôi Dạy vỗ taytheo nhịp: Cô và mẹ
-Biểu diễn cuối chủ điểmChủ đề thế giới động vật
Trang 201.Con vật sống trong gia đình
- Voi làm xiếc
- Đố bạn biết
- Rừng xanh mở hội
- Chú voi conDạy hát:
- Em yêu cây xanh
- Vỗ tay theo tiết tấu chậm: Nghe hát: Lýcây xanh
Dạy hát:
Mầu hoaNghe hát: Hoa trường emTrò chơi: Gieo hạt
Dạy hát:
Quả
Trang 21sĩ Nguyễn Ngọc Thiện)Trò chơi: Hát theo hình vẽ
Dạy hát bầu bí thương nhauNghe hát: Hoa trường emTrò chơi: Đoán tên bạn hát
- Biểu diễn cuối chủ đềChủ đề giao thông
1 Phương tiện và luật lệ giao
thông đường bộ (2 tuần )
2.Phương tiện và luật lệ giao
thông đường thuỷ (1 tuần )
3.Phương tiện và luật thuyền
Dạy hát:
- Bác đưa thư vui tính
- Em đi qua ngã tư đường phốNghe hát: Tự chọn
Trò chơi: Bao nhiêu người hátDạy hát
- Em đi chơi thuyềnNghe hát:Gv tự chọnTrò chơi: nghe tiếng hát tìm đồ vậtTrò chơi: Đèn đỏ , đèn xanh,đèn vàng Dạy hát:
- Đoàn tầu nhỏXíu
Nghe hát: GV tự chọnChủ đề quê hương - đất nước -
Trang 221.3 Một số kĩ năng ca hát và phương pháp rèn luyện
Để thể hiện bài hát, trẻ cần nắm được những kĩ năng hát như: tư thế hát,
tổ chức âm thanh, hơi thở, hát chính xác, rõ lời, đồng đều
1.3.1 Tư thế hát
Tư thế đẹp khi hát là đứng thẳng hoặc ngồi thẳng Trong tư thế đó, hơithở tốt hơn cả
Khi tập hát, trẻ ngồi, không dựa lưng vào ghế, tay đặt lên đùi
Đầu giữ thẳng, không căng cứng, không nghẹo cổ Miệng cần phải mở tròn,không mở quá to
Hàm dưới rơi tự do, môi linh hoạt, co dãn mềm mại
Sau khi thuộc bài hát, tốt nhất nên cho trẻ đứng hát Khi đó hơi thở sâuhơn, vận động tự do hơn,âm thanh cũng vang lên rõ rệt
Khi đứng hát, trẻ cần giũ đầu cho thẳng, tay thả xuôi theo người mộtcách tự nhiên
1.3.2 Tổ chức âm thanh
Trang 23Trẻ phải hhats bằng giọng tự nhiên, âm thanh sáng sủa và nhẹ nhàng,không gào thét và căng thẳng.
Âm thanh đúng tức là việc tổ chức các cơ quan phát thanh- hàm dưới,môi ,hàm mềm, lưỡi nhỏ phía trong khoang miệng…hoạt động chính xác.Luyện tập thường xuyên có hệ thống, trẻ sẽ dần dần biết điều khiển các cơquanphát thanh, hướng âm thanh về phía trước đến chân răng hàm trên…
Để trẻ biết hatts ngân dài, cần phải dạy trẻ tập kéo dài âm thanh trong các tròchơi, khi kết thúc tiết nhạc, câu nhạc… ngay từ nhóm trẻ nhỏ
1.3.3 Hơi thở
Cách thở đúng trong ca hát là biết hít vào một lượng hơi vừa đủ để háthết một câu hay một tiết nhạc và át một cách nhẹ nhàng Tuyệt đối khôngđược tiến hành bất cứ một bài tập luyện hơi thở nào cho trẻ trong tiết học âmnhạc Hơi thở phải được củng cố trong lúc hát Giao viên phải theo dõi, điềukhiển khéo léo để để trẻ dễ dàng lấy hơi vào đầu các câu nhạc, hoặc tiết nhạc ,chứ không lấy hơi vào giữa các từ
Một số trẻ thở đứt đoạn không phải hơi thở của trẻ ngắn mà là khôngbiết điều chỉnh hơi thở
- Trẻ cần tập hát những tiết nhạc ngắn như bài Búp bê của Mông LợiChung Giáo viên điều khiển cho trẻ hít hơi vào đầu các tiết nhạc và giữ hơi
để hát một cách chậm rãi với âm thanh vang sáng , đều dặn , rõ lời Cách lấyhơi như vậy có thể tập với các bài hát Con chim hót trên cành cây, Phi ngựa ,
Là con méo, Đi ngủ, Nu na nu nống, Lái oto…
- Để phát triển hơi thở , nên cho trẻ tập các bài hát có những tiết nhạcngắn, hai nhịp và những tiết nhạc dài bốn nhịp Ví dụ : Bài hát cùng múa vui
Như vậy, để hát đươc nhữn tiết nhạc ngắn, trẻ chỉ cần hít hơi nhẹ, đểhát được những tiết nhạc dài, trẻ cần hít hơi sâu hơn va giữ hơi Cách điiềukhiển như vậy có thể hát các bài Tập tâm vông, Mùa hè đến, Em tập lái oto
Trang 24- Ở các nhóm trẻ nhỡ và lớn có thể cho trẻ tập giữ hơi với các bài hát
có tiết nhạc, câu nhạc dài như Rước dền, Chim mẹ chim con, Cháu đi mẫugiáo, Trường chhungs cháu đây là trường mầm non…
Ở các độ tuổi này, trẻ có thể sử dụng hơi thở cho linh hoạt, phù hợp vớicác thể loại bài hát khác nhau:
- Đẩy mạnh hơi khi hát các bài hát hành khúc , nhảy múa
- Hít vào nhẹ nhàng, yên tĩnh và đẩy mạnh hơi ra chậm rãi, từ từ khi hátcác bài hát ru, trữ tình
- Ngắt hơi gọn khi nảy ở các bài hát hài hước, dí dỏm, vui hoạt
1.3.4 Hát rõ lời
Hát rõ lời góp phần truyền đạt bài hát một cách diễn cảm Trẻ hát các
từ cần phải rõ , đúng , tiến tới rành mạch Những nguyên tăc phát âm lời hát
có liên quan chặt chẽ tới sự vận động của 6 thanh điệu trong ngữ âm tiếngViệt là thanh không, sắc , huyền, hỏi, ngã , nặng
Trẻ các nhóm 2-3 tuổi còn đang tập nói, điều khiển lưỡi còn hưa thạo ,nên thường tự thay đổi các từ như: Anh thành ăn, cánh thành cắn, xinh thànhxin, mình thành mìn, nhanh thành nhăn…
Các từ có dấu ngã thường được hát bằng các từ có dấu sắc như : Ngựa
gỗ thành ngựa gố, cũng hát thành cúng, Giữa hát thành giứa
Tập cho trẻ hát rõ lời nhưng vẫn giữu được độ mềm mại , duyên dángtrong khi hát là cực kì cần thiết
Có thể sử dụng một số biện pháp như:
- Giáo viên đọc lời bài hát một cách diễn cảm và chậm rãi
- Khi thuốc bài hát , ở các nhóm nhỏ, giáo viên cho cả lớp đọc lời bàimột cách nhẹ nhàng, không đọc to, đọc chậm cho các từ vang lên rõ rệt
- Đối với trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi, có thể cho trẻ tập đọc lời ca theotiết tấu bài hát , trẻ sẽ hát rõ lời hơn vào những bài hát có nhịp độ nhanh
Trang 25- Có thể mời một trẻ hoặc một vài trẻ đọc lời bài hát, đọc chậm còn cáctrẻ khác thì nghe
Tất cả các biện pháp trên phải được sử dụng một cach thận trọng đẻgiúp trẻ hát rõ lời, tăng cường độ xúc cảm với bài hát, làm sâu sắc thêm hìnhtượng âm nhạc chứ không phải một cuộc tập luyện khô khan
1.3.5 Hát chính xác
Hát chính xác đối với trẻ trước tuổi học là nhắc lại đúng âm điệu vànhịp điệu bài hát Hát chính xác phụ thuộc nhiều vào mức độ phát triển tainghe nhạc và khả năng linh hoạt của các cơ quan phát thanh
Nếu phân biệt rõ được độ to nhỏ, cao thấp của âm thanh, ghi nhớ đượcgiai điệu thì trẻ dễ dàng hát được chính xác Để phát triển ở trẻ kĩ năng hátchính xác, cần phải lựa chọn bài hát phù hợp với âm vực giọng, hơi thở vừasức với trẻ từng nhóm Các biện pháp hỗ trợ trẻ hát chính xác:
- Trẻ được nghe cô hay các bạn hát chính xác
- Nghe phần nhạc của bài hát qua diễn tấu của nhạc cụ
- Cho trẻ ôn tập có hệ thống những bài đã học
- Cho trẻ hát theo từng nhóm nhỏ, hát đơn Trẻ sẽ nghe thấy mình hát
rõ hơn, biết được mức đô hát chính xác cử bản thân
- Có những trẻ hát hay sai có thể do rụt rè hoặc thiếu chú ý Khi tập hát,cần nhớ động viên, khen ngợi những thành tích của mỗi trẻ này Nên xếpnhững trẻ hay hát sai ngồi gần giáo viên hoặc xen kẽ với những trẻ hát chínhxác
Rèn luyện kĩ năng hát chính xác còn phụ thuộc vào môi trường âmnhạc quanh trẻ Nếu như ở gia đình, cha mẹ cùng chơi đàn và hát, nghe đài,xem vô tuyến thì trẻ cũng cố gắng hát theo và những khả năng âm nhạc cũngphát triển theo
1.3.5 Hát đồng đều