giáo án hoá học 11 nâng cao không cần chỉnh sửa

Ngµy so¹n: 201012 Ngµy d¹y: 28102012 (TiÕt 21) Bµi 14: Phèt pho I Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: BiÕt ®îc vÞ trÝ trong BTH, cÊu h×nh electron nguyªn tö cña çc nguyªn tè photpho Çc d¹ng thï h×nh, tÝnh chÊt vËt lÝ, øng dông, tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ ®iÒu chÕ photpho trong c«ng nghiÖp TÝnh chÊt ho¸ häc c¬ b¶n cña photpho lµ tÝnh oxi ho¸ vµ tÝnh khö 2. KÜ n¨ng: Dù ®o¸n, kiÓm tra b»ng thÝ nghiÖm vµ kÕt luËn vÒ tÝnh chÊt cña photpho Quan s¸t thÝ nghiÖm, h×nh ¶nh rót ra nhËn xÐt vÒ tÝnh chÊt cña photpho ViÕt ®îc ph¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹ tÝnh chÊt cña photpho Sö dông photpho mét çch hiÖu qu¶, an toµn trong phßng thÝ nghiÖm vµ trong thùc tÕ Gi¶i bµi tËp cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: Gv: ChuÈn bÞ phiÕu häc tËp, ho¸ chÊt vµ dông cô phï hîp Hs : §äc tríc bµi míi, vµ chia thµnh çc nhãm ®Î th¶o luËn IIIPh¬ng ph¸p chñ yÕu: Nghiªn cøu, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò, trùc quan IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng 1: Vµo bµi: D¹ng thï h×nh lµ g×? Ngoµi çc chÊt cã d¹ng thï h×nh mµ çc em ®• häc cã mét chÊt còng cã hai d¹ng thï h×nh ®ã lµ photpho Ho¹t ®éng 2: Photpho cã nh÷ng d¹ng thï h×nh nµo? Cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ cña 2 d¹ng thï h×nh quan träng cña P? Ho¹t ®éng 3: Víi cÊu h×nh electron cña P. Cho biÕt çc sè oxi hãa cã thÓ cã cña P? Dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc cña P? T¹i sao ë nhiÖt ®é thêng P ho¹t ®éng ho¸ häc m¹nh h¬n N2? Ho¹t ®éng 4: P thÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸ vµ tÝnh khö khi nµo?ViÕt çc ph¬ng tr×nh ph¶n øng chøng minh? Gv bæ xung: P còng t¸c dông víi mét sè phi kim khi ®un nãng nh S Ngoµi ph¶n øng t¸c dông víi mét sè ki lo¹i vµ phi kim.P cßn t¸c dông víi mét sè hîp chÊt. ViÕt ptp? Ho¹t ®éng 5: Cho biÕt nh÷ng øng dông cña P? Ho¹t ®éng 6: Trong tù nhiªn P tån t¹i ë nh÷ng d¹ng nµo?Cã ë ®©u? Cho biÕt ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ P? I.TÝnh chÊt vËt lÝ: 1. Photpho tr¾ng: Hs tr¶ lêi: Cã cÊu tróc m¹ng tinh thÓ ph©n tö. Gåm nhiÒu ph©n tö P4 h×nh tø diÖn liªn kÕt víi nhau b»ng lùc t¬ng t¸c yÕu. Photpho tr¾ng kh«ng tan trong níc, tan ®îc trong mét sè dung m«i h÷u c¬. Photpho tr¾ng bèc ch¸y trong kk ë nhiÖt ®é trªn 400C. 2. Photpho ®á: Cã cÊu tróc polime, khã nãng ch¶y khã bay h¬i h¬n photpho tr¾ng. Photpho ®á kh«ng tan trong çc dung m«i h÷u c¬, thêng bèc ch¸y trong kk ë nhiÖt ®é trªn 2500C. Ph¬i P®á Ptr¾ng II. TÝnh chÊt ho¸ häc: Hs tr¶ lêi 1.TÝnh oxi ho¸: Hs: ThÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸ khi t¸c dông víi mét sè kim lo¹i ho¹t ®éng. VD: 2P + 3Ca Ca3P2 2. TÝnh khö: Hs: ThÓ hiÖn tÝnh khö khi t¸c dông víi mét sè phi kim ho¹t ®éng. a.T¸c dông víi oxi: ThiÕu oxi: 4P + 3O2  2P2O3 D oxi: 4P + 5O2  2P2O5 b. T¸c dông víi clo: ThiÕu clo: 2P + 3Cl2  2PCl3 D clo: 2P + 5Cl2  2PCl5 c. T¸c dông víi hîp chÊt: Hs: Photpho t¸c dông dÔ dµng víi çc hîp chÊt cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh nh HNO3 ®Æc, KClO3, KNO3, K2Cr2O7... VD:6P + 5KClO3 3P2O5 + 5KCl. III. øng dông: Hs tr¶ lêi vµ xem sgk IV. Tr¹ng th¸i thiªn nhiªn vµ ®iÒu chÕ: 1.Trong tù nhiªn kh«ng gÆp photpho ë tr¹ng th¸i tù do. Hai kho¸ng vËt chÝnh cña photpho lµ aptit 3Ca3(PO4)2.CaF2 vµ photphorit Ca3(PO4)2 2. Trong c«ng nghiÖp: , photpho ®îc sxuÊt tõ hçn hîp quÆng photphorit, çt vµ than cèc ë 12000C trong lß ®iÖn: Ca3(PO4)2 + 3SiO2 + 5C 3CaSiO3 + 2P + 5CO Ho¹t ®éng 7: Cñng cè Hs lªn b¶ng lµm çc bµi tËp 1,2,3 trang 62 sgk BTVN: lµm çc bµi tËp cßn l¹i Ngµy so¹n: 251012 Ngµy d¹y: 281012 (TiÕt 22+23) Bµi 15: Axit photphoric vµ muèi photphat I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: BiÕt ®îc cÊu t¹o ph©n tö, tÝnh chÊt vËt lÝ, øng dông, çch ®iÒu chÕ H3PO4 trong PTN vµ trong c«ng nghiÖp H3PO4 kh«ng cã tÝnh oxi ho¸, bÞ t¸c dông bëi nhiÖt, lµ axit trung b×nh ba lÇn axit. TÝnh chÊt cña muèi photphat, çch nhËn biÕt ion photphat 2. KÜ n¨ng: ViÕt çc ph¬ng tr×nh ph©n tö, ion thu gän minh ho¹ cho tÝnh chÊt cña axit H3PO4 vµ muèi photphat NhËn biÕt axit vµ muèi photphat b»ng ph¬ng ph¸p ho¸ häc Gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: Gv: Ho¸ chÊt : H2SO4 ®Æc, dung dÞch AgNO3, dd Na3PO4, dd KNO3 Dông cô : èng nghiÖm, kÑp gç, vµ çc dông cô cÇn thiÕt Hs: §äc tríc bµi míi III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Trùc quan, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: 1)KiÓm tra bµi cò So s¸nh cÊu t¹o vµ tÝnh chÊt vËt lÝ, ho¸ häc cña Ptr¾ng vµ P®á? Nªu tÝnh chÊt ho¸ häc cña P? ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹? ( 2 häc sinh lªn b¶ng) 2) Bµi míi Ho¹t ®éng1 :H3PO4 cã tÝnh chÊt g× gièng vµ kh¸c víi HNO3 ? §Ó biÕt râ ®iÒu ®ã ta nghiªn cøu bµi míi Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng 2: ViÕt CTCT cña H3PO4 th«ng thêng vµ CTCT theo quy t¾c b¸t tö? B¶n chÊt liªn kÕt gi÷a çc nguyªn tö trong ph©n tö lµ g×? X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña P ? Ho¹t ®éng 3: Gv ®a ra lä ®ùng H3PO4 cho häc sinh quan s¸t. Yªu cÇu häc sinh cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ cña axit nµy? Ho¹t ®éng 4: Dùa vµo sè oxi ho¸ cña P cã thÓ dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc cña H3PO4? Gv lu ý häc sinh çch gi¶i thÝch H3PO4 kh«ng cã tÝnh oxi ho¸ Cho biÕt H3PO4 cã nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc nµo?Nªu vµ viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng? H3PO4 lµ axit mÊy lÇn axit? ViÕt pt ®iÖn li theo çc nÊc cña axit? Khi ph¶n øng víi dd kiÒm theo nh÷ng tØ lÖ nµo?ViÕt ptp? Ho¹t ®éng 5: Cho biÕt çc ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ axit trong phßng thÝ nghiÖm vµ trong c«ng nghiÖp? ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng? Nªu øng dông cña axit? Ho¹t ®éng 6: Cho vÝ dô çc lo¹i muèi mµ axit photphoric cã thÓ t¹o thµnh? Cho biÕt tÝnh chÊt cña çc lo¹i muèi? Ho¹t ®éng 7: Cho biÕt thuèc thö nhËn biÕt ion photphat lµ g×? HiÖn tîng thu ®îc lµ g×? I. Axit photphoric 1. CÊu t¹o ph©n tö: Hs tr¶ lêi H O H O P = O H O Photpho cã sè oxi ho¸ cao nhÊt lµ +5 2. TÝnh chÊt vËt lÝ: Hs: Axit photphoric tan trong níc theo bÊt k× tØ lÖ nµo lµ do sù t¹o thµnh liªn kÕt hi®ro gi÷a çc ph©n tö H3PO4 víi çc ph©n tö níc. 3. TÝnh chÊt ho¸ häc: Hs tr¶ lêi a. TÝnh oxi ho¸ khö: Axit photphoric khã bÞ khö, kh«ng cã tÝnh oxi ho¸ nh axit nitric. Hs tr¶ lêi b. T¸c dông bëi nhiÖt: 2H3PO4 H4¬P2O7 + H2O H4¬P2O7 2HPO3 + H2O + Çc axit HPO3, H4¬P2O7 l¹i cã thÓ kÕt hîp víi níc ®Ó t¹o ra axit H3PO4 c. TÝnh axit: Hs tr¶ lêi + Axit photphoric lµ axit ba lÇn axit, cã ®é m¹nh trung b×nh. NÊc 1: H3PO4  H+ + H2PO4 NÊc 2: H2PO4  H+ + HPO42 NÊc 3: HPO42  H+ + PO43 + Dung dÞch H3PO4 lµm ®æi mµu quú tÝm thµnh ®á, t¸c dông víi oxit baz¬, baz¬, muèi, kim lo¹i... 4. §iÒu chÕ vµ øng dông: a. Trong phßng thÝ nghiÖm: P + 5HNO3  H3PO4 + 5NO2 + H2O b. Trong c«ng nghiÖp: Ca3(PO4)2 + 3H2SO4  3CaSO4 + 2H3PO4 P  P2O5  H3PO4 øng dông: sgk II. Muèi photphat HS tr¶ lêi 1. TÝnh chÊt cña muèi ph«tphat a. TÝnh tan: SGK b. Ph¶n øng thuû ph©n muèi VD: Na3PO4 + H2O  Na2HPO4 + NaOH PO43 + H2O  HPO42 + OH Dung dÞch Na3PO4 lµm quú tÝm ng¶ mµu xanh. 2. NhËn biÕt ion photphat Hs: Dïng thuèc thö lµ dd AgNO3 th× t¹o thµnh kÕt tña mµu vµng. Ho¹t ®éng 8: Cñng cè So s¸nh tÝnh chÊt cña HNO3 víi H3PO4? Gi¶i thÝch? Hs lªn b¶ng BTVN: Lµm tÊt c¶ çc bµi tËp trang 66 sgk Ngµy so¹n: 251012 Ngµy d¹y: 51112 (TiÕt 24) Bµi 16: Ph©n bãn ho¸ häc I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: HS biÕt kh¸i niÖm ph©n bãn ho¸ häc vµ ph©n lo¹i TÝnh chÊt, øng dông, ®iÒu chÕ ph©n ®¹m, l©n, kali vµ mét sè ph©n bãn kh¸c 2. KÜ n¨ng: Quan s¸t mÉu vËt, lµm thÝ nghiÖm nhËn biÕt mét sè lo¹i ph©n bãn ho¸ häc BiÕt çch sö dông an toµn, hiÖu qu¶ mét sè ph©n bãn ho¸ häc Gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: T liÖu, tranh ¶nh vÒ s¶n xuÊt çc lo¹i ph©n bãn ë ViÖt Nam III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng 1: Dïng phiÕu häc tËp sè 1 + ph©n bãn ho¸ häc lµ g×? + §Ó c©y cèi ph¸t triÓn b×nh thêng cÇn nh÷ng ngtè nµo? Díi d¹ng ph©n tö, ion hay nguyªn tö? + T¹i sao ph¶i bãn ph©n ho¸ häc cho c©y? Cã nh÷ng lo¹i ph©n bãn chÝnh nµo? Ho¹t ®éng 2: Gv chia nhãm häc sinh, yªu cÇu mçi nhãm chuÈn bÞ 1 phÇn vµ cö ®¹i diÖn lªn b¶ng tr×nh bµy t«ng qua viÖc tr¶ l¬× c©u hái trong phiÕu häc tËp Ho¹t ®éng 3: T¬ng tù çch ho¹t ®éng 2 ®• lµm víi çc c©u hái nh sau: + Ph©n l©n cung cÊp nguyªn tè nµo, díi d¹ng g× cho c©y trång? + Cã nh÷ng lo¹i ph©n nµo? + Ph©n l©n cã t¸c dông g×? + §¸nh gi¸ ph©n l©n nh thÕ nµo? + Nguyªn liÖu ®Ó s¶n xuÊt ph©n l©n lµ g×? + Ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ çc lo¹i ph©n l©n? + D¹ng c©y trång ®ång ho¸ ®îc? Ho¹t ®éng 4: Dïng phiÕu häc tËp sè 3: + Ph©n kali cung cÊp nguyªn tè nµo?Díi d¹ng g× cho c©y? + T¸c dông cña ph©n kali ®èi víi c©y trång nh thÕ nµo? + Ph©n kali ®îc ®¸nh gi¸ nh thÕ nµo? + Cho biÕt çc lo¹i ph©n kali chÝnh? Thµnh phÇn ho¸ häc vµ c«ng dông? Ho¹t ®éng 5: Dïng phiÕu häc tËp sè 4: + ThÕ nµo lµ ph©n hçn hîp vµ ph©n phøc hîp?Cho vÝ dô? T¸c dông cña hai lo¹i ph©n nµy? Ho¹t ®éng6: + ThÕ nµo lµ ph©n vi l¬ng? + Thµnh phÇn vµ t¸c dông cña ph©n vi lîng? + Çch dïng ph©n vi lîng cã hiÖu qu¶? Hs tr¶ lêi I. Ph©n ®¹m: Ph©n ®¹m cung cÊp nit¬ ho¸ hîp cho c©y trång díi d¹ng ion nitrat NO3 vµ ion amoni NH4+. 1. Ph©n ®¹m amoni: §ã lµ çc muèi amini NH4Cl, (NH4)2SO4, NH4NO3... Çc muèi nµy ®îc ®iÒu chÕ khi cho amoni¨c t¸c dông víi axit t¬ng øng. VD: 2NH3 + H2SO4  (NH4)2SO4 2. Ph©n ®¹m nitrat: §ã lµ çc muèi nitrat NaNo3, Ca(NO3)2... Çc muèi nµy ®îc ®iÒu chÕ khi cho axit nitric t¸c dông víi muèi çcbonat VD: CaCO3 + 2HNO3  Ca(NO3)2 + CO2 + H2O 3. Ure: CTPT: (NH2)2CO §iÒu chÕ: CO2 + 2NH3  (NH2)2CO + H2O. Khi bãn: (NH2)2CO + 2H2O  (NH4)2CO3 II. Ph©n l©n: Ph©n l©n cung cÊp photpho cho c©y díi d¹ng ion photphat PO43. 1. Supephotphat: a. Supephotphat ®¬n: Chøa 14 20% P2O5. S¶n xuÊt: Ca3(PO4)2 + 2H2SO4  Ca(H2PO4)2 + 2CaSO4. b. Supephotphat kÐp: Chøa 40 50% P2O5. S¶n xuÊt: Ca3(PO4)2 + 3H2SO4  2H3PO4 + 3CaSO4. 2. Ph©n l©n nung ch¶y: häc sinh xem sgk III. Ph©n kali: Hs tr¶ lêi: + Ph©n kali cung cÊp cho c©y trång nguyªn tè kali díi d¹ng ion K+. + Çc muèi kali ®îc sö dông nhiÒu: KCl, K2SO4, K2CO3. IV. Mét sè lo¹i ph©n bãn phøc hîp: 1. Ph©n hçn hîp vµ ph©n phøc hîp: Hs ®äc sgk vµ tr¶ lêi + Ph©n hçn hîp: Chøa c¶ 3 nguyªn tè: N, P, K. + Ph©n phøc hîp: VD: Am«ph«t lµ hçn hîp NH4H2PO4, (NH4)2HPO4. 2. Ph©n vi lîng: Ph©n vi lîng cung cÊp cho c©y çc nguyªn tè nh B, Zn, Mn, Cu, Mo...ë d¹ng hîp chÊt. Ho¹t ®éng7: Cñng cè HÖ thèng ho¸ l¹i kiÕn thøc vÒ çc lo¹i ph©n §¸nh gi¸ vµ ra bµi tËp vÒ nhµ Ngµy so¹n: 281012 Ngµy d¹y: 051112 ( TiÕt 25) Bµi 17: LuyÖn tËp I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh n¾m v÷ng tÝnh chÊt cña photpho, axitphotphoric, vµ muèi photphat N¾m v÷ng çc ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ vµ øng dông cña chóng 2. KÜ n¨ng: Gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: B¶ng so s¸nh vµ hÖ thèng c©u hái III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Gv dïng hÖ thèng c©u hái. Yªu cÇu häc sinh lµm viÖc phÇn li thuyÕt b»ng çc c©u hái ®ã, råi ®iÒn vµo phiÕu häc tËp Ho¹t ®éng2: T×m hiÓu çc bµi tËp 3, 4, 5 trang 72 .Yªu cÇu häc sinh th¶o luËn theo nhãm vµ cö ®¹i diÖn lªn tr×nh bµy I. Cñng cè lÝ thuyÕt: 1. §¬n chÊt photpho: Hsinh lªn b¶ng tr¶ lêi Photpho cã 2 d¹ng thï h×nh lµ photpho tr¾ng vµ photpho ®á. Photpho tr¾ng cã cÊu tróc m¹ng tinh thÓ ph©n tö, mÒm dÔ nãng ch¶y, ®éc, kh«ng tan trong níc, dÔ tan trong mét sè dung m«i h÷u c¬ Photpho ®á cã cÊu tróc polime, bÒn, kh«ng ®éc, kh«ng tan trong níc còng nh trong çc dung m«I h÷ c¬. Photpho tr¾ng ho¹t ®éng ho¸ häc m¹nh h¬n photpho ®á Çc sè oxi ho¸: 3, 0, +3, +5 ThÓ hiÖn tÝnh khö: P + O2  P2O5 P + Cl2  PCl5 ThÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸: 2P + 3Ca  Ca3P2 2. Axit photphoric: Lµ axit ba nÊc, cã ®é m¹nh trung b×nh. Kh«ng cã tÝnh oxi ho¸. Lµ chÊt r¾n dÔ nãng ch¶y, hót Èm m¹nh, tan trong níc theo bÊt k× tØ lÖ nµo, kh«ng bay h¬I, kh«ng ®éc. Axit photphoric dÔ mÊt níc H3PO4  H4P2O7  HPO3 T¸c dông víi dd kiÒm: H3PO4 + NaOH  NaH2PO4 + H2O H3PO4 + 2NaOH  Na2HPO4 + 2H2O H3PO4 + 3NaOH  Na3PO4 + 3H2O 3. Muèi photphat: Cã 3 lo¹i muèi photphat: + Photphat trung hoµ. VD: Na3PO4, Ba3(PO4)2... + §ihi®r«phtphat. VD: NaH2PO4, Ba(H2PO4)2... + Hi®r«photphat. VD: Na2HPO4, BaHPO4... DÔ tan trong níc: + TÊt c¶ çc muèi ph«tphat cña natri, kali, amoni + §ihi®rophotphat cña çc kim lo¹i kh¸c. Kh«ng tan trong níc: Hi®r«photphat vµ Photphat trung hoµ cña çc kim lo¹i, trõ natri, kali, amoni. NhËn biÕt ion PO43 b»ng ph¶n øng: 3Ag+ + PO43  Ag3PO4 II. Bµi tËp: HS th¶o luËn çc bµi tËp theo nhãm vµ cö ®¹i diÖn b¸o ço kÕt qu¶, c¶ líp theo dâi vµ bæ sung ý kiÕn x©y dùng bµi. Ho¹t ®éng3:Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp cßn l¹i trong sgk Ngµy so¹n: 201012 Ngµy d¹y: 121112 (TiÕt 26) Bµi 18: Thùc hµnh TÝnh chÊt cña mét sè hîp chÊt nit¬, photpho I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh kiÓm chøng lÝ thuyÕt ®• häc vÒ çc bµi vµ biÕt çch nhËn biÕt nh÷ng hîp chÊt ®ã 2. KÜ n¨ng: RÌn luyÖn kÜ n¨ng thùc hµnh thÝ nghiÖm víi lîng ho¸ chÊt nhá, ®¶m b¶o an toµn chÝnh x¸c vµ thµnh c«ng. II. ChuÈn bÞ: Gv chuÈn bÞ çc ho¸ chÊt cã liªn quan phôc vô cho bµi thùc hµnh Hs ®äc tríc bµi thùc hµnh vµ xem l¹i lÝ thuyÕt cã liªn quan III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò, trùc quan IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: ThÝ nghiÖm 1: ®iÒu chÕ khÝ amoni¨c vµ thö tÝnh chÊt cña dung dÞch amoni¾c. Cho biÕt çch tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ? Quan s¸t hiÖn tîng vµ gi¶i thÝch?ViÕt ptp? Gv chó ý nh÷ng ®iÓm cÇn lu ý khi tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ®Ó cã thÓ thµnh c«ng vµ an toµn Ho¹t ®éng2: ThÝ nghiÖm 2: TÝnh oxi ho¸ cña axit nitric. Cho biÕt çch tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ? Quan s¸t hiÖn tîng vµ gi¶i thÝch?ViÕt ptp? Gv chó ý nh÷ng ®iÓm cÇn lu ý khi tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ®Ó cã thÓ thµnh c«ng vµ an toµn Ho¹t ®éng3: ThÝ nghiÖm 3: Ph©n biÖt mét sè lo¹i ph©n bãn ho¸ häc Cho biÕt çch tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ? Quan s¸t hiÖn t¬îng vµ gi¶i thÝch?ViÕt ptp¬? Gv chó ý nh÷ng ®iÓm cÇn l¬u ý khi tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ®Ó cã thÓ thµnh c«ng vµ an toµn Ho¹t ®éng4: Cñng cè Gv cñng cè l¹i kiÕn thøc träng t©m cã liªn quan Rót kinh nghiÖm buæi thùc hµnh Yªu cÇu häc sinh thu dän dông cô lµm vÖ sinh ViÕt têng tr×nh ThÝ nghiÖm 1: ®iÒu chÕ khÝ amoni¨c vµ thö tÝnh chÊt cña dung dÞch amoni¾c. a. §iÒu chÕ khÝ amoni¾c: HS tiÕn hµnh thÝ nghiÖm nh híng dÉn cña SGK, quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra vµ gi¶i thÝch. NH4Cl + NaOH  NaCl + NH3 + H2O b. Thö tÝnh chÊt cña dung dÞch amoni¾c: HS tiÕn hµnh thÝ nghiÖm nh híng dÉn cña SGK, quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra vµ gi¶i thÝch. AlCl3 + 3NH3 + 3H2O  Al(OH)3 + 3Nh4Cl. ThÝ nghiÖm 2: TÝnh oxi ho¸ cña axit nitric. HS tiÕn hµnh thÝ nghiÖm nh híng dÉn cña SGK, quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra vµ gi¶i thÝch. Cu + 4HNO3(®) Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O. 3Cu + 8HNO3(l)  3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O. ThÝ nghiÖm 3: Ph©n biÖt mét sè lo¹i ph©n bãn ho¸ häc. a. Ph©n ®¹m amoni sunfat. HS tiÕn hµnh thÝ nghiÖm nh híng dÉn cña SGK, quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra vµ gi¶i thÝch. NH4+ + OH  NH3 + H2O b. Ph©n kali clorua vµ supephotphat kÐp. HS tiÕn hµnh thÝ nghiÖm nh híng dÉn cña SGK, quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra vµ gi¶i thÝch. KCl + AgNO3  AgCl + KNO3 Ag+ + Cl  AgCl HS viÕt têng tr×nh thÝ nghiÖm theo mÉu: 1.Tªn häc sinh.........................Líp....... 2. Tªn bµi thùc hµnh:TÝnh chÊt cña mét sè hîp chÊt nit¬, photpho. 3. Néi dung têng tr×nh: Tr×nh bµy çch tiÕn hµnh thÝ nghiÖm, m« t¶ hiÖn tîng quan s¸t ®îc, gi¶i thÝch, viÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc çc thÝ nghiÖm (TiÕt 27) KiÓm tra viÕt (1 tiÕt) ( §• cã ®Ò kiÓm tra riªng) ……………………………….. Ngµy so¹n: 71112 Ngµy d¹y: 221112 (TiÕt 28) Bµi 19: Kh¸i qu¸t vÒ nhãm çc bon I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh biÕt : KÝ hiÖu ho¸ häc, tªn gäi çc nguyªn tè nhãm cacbon Gióp häc sinh hiÓu : tÝnh chÊt hãc häc chung cña çc nguyªn tè nhãm cacbon HiÓu quy luËt biÕn ®æi tÝnh chÊt çc ®¬n chÊt vµ hîp chÊt 2. KÜ n¨ng: Gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan RÌn luyÖn kh¶ n¨ng so s¸nh, vËn dông quy luËt chung vµo mét nhãm çc nguyªn tè RÌn luyÖn kh¶ n¨ng lËp luËn, t×m mèi liªn hÖ gi÷a cÊu t¹o nguyªn tö víi tÝnh chÊt ho¸ häc cña nguyªn tè II. ChuÈn bÞ: Gv: B¶ng HTTH vµ b¶ng 3.1(sgk) Hs: «n l¹i kiÕn thøc cÊu t¹o nguyªn tö, quy luËt biÕn ®æi tÝnh chÊt çc ®¬n chÊt vµ hîp chÊt III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Nhãm çc bon gåm nh÷ng nguyªn tè nµo? VÞ trÝ trong BTH?Tªn gäi vµ kÝ hiÖu tõng ngtè? Ho¹t ®éng2: Cho biÕt cÊu h×nh e chung? Sù ph©n bè vµo çc « lîng tö? NhËn xÐt sù gièng vµ kh¸c nhauvÒ cÊu t¹o nguyªn tö cña çc nguyªn tè? Dù ®èan kh¶ n¨ng h×nh thµnh liªn kÕt?Cho biÕt sè oxi ho¸ cã thÓ cã? Ho¹t ®éng3: VËn dông kiÕn thøc ®• häc vÒ quy luËt biÕn ®æi tÝnh chÊt cña çc ®¬n chÊt vµ b¶ng 3.1 ph¸t hiÖn ra quy luËt biÕn ®æi vµ gi¶i thÝch? Trong chu k× so s¸nh kh¶ n¨ng kÕt hîp electron cña çcbon víi nit¬ vµ cña silic víi photpho? Ho¹t ®éng4: Dùa vµo sgk vµ kiÕn thøc ®• häc nªu quy luËt biÕn ®æi tÝnh chÊt çc hîp chÊt? Gv tæng kÕt vµ chó ý Ho¹t ®éng5: Cñng cè: Yªu cÇu häc sinh lµm bµi tËp 2 trang 77 sgk. BTVN lµm çc bµi tËp cßn l¹i trong sgk I. VÞ trÝ cña nhãm çc bon trong b¶ng tuÇn hoµn: Gåm çc nguyªn tè: Çcbon ( C ), Silic ( Si ), Gecmani ( Ge ), ThiÕc ( Sn ), Ch× ( Pb ). II. TÝnh chÊt chung cña çc nguyªn tè nhãm çcbon: 1. CÊu h×nh electron nguyªn tö: Líp electron ngoµi cïng cã 4 electron: ns2np2 Khi bÞ kÝch thÝch: ns1np3 Trong çc hîp chÊt chóng cã çc sè oxi ho¸: +4, +2, 4 tuú thuéc vµo ®é ©m ®iÖn cña çc nguyªn tè liªn kÕt víi chóng. 2. Sù biÕn ®æi tÝnh chÊt cña çc ®¬n chÊt: Tõ çcbon ®Õn ch× b¸n kÝnh nguyªn tö vµ n¨ng lîng ion ho¸ gi¶m, tÝnh phi kim gi¶m dÇn, tÝnh kim lo¹i t¨ng dÇn. Trong chu k×, kh¶ n¨ng kÕt hîp electron cña çcbon kÐm h¬n nit¬ vµ cña silic kÐm h¬n photpho. 3. Sù biÕn ®æi tÝnh chÊt cña çc hîp chÊt: C«ng thøc hîp chÊt víi hi®ro lµ RH4. §é bÒn nhiÖt cña çc hîp chÊt hi®rua nµy gi¶m nhanh tõ CH4  PbH4. T¹o ra 2 lo¹i oxit lµ RO2 vµ RO3, trong ®ã R cã sè oxi ho¸ lµ +2 vµ +4. CO2 vµ SiO2 lµ çc oxit axit, cßn GeO2, SnO2, PbO vµ çc hi®roxit t¬ng øng cña chóng lµ çc hîp chÊt lìng tÝnh. Çc nguyªn tö çcbon cßn cã thÓ liªn kÕt víi nhau t¹o thµnh m¹ch çcbon gåm hµng chôc, hµng tr¨m nguyªn tö. Ngµy so¹n: 261112 Ngµy d¹y: 251112 (TiÕt 29) Bµi 20: Cac bon. I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: HS biÕt çc d¹ng thï h×nh, tÝnh chÊt vËt lÝ vµ øng dông TÝnh chÊt ho¸ häc,®iÒu chÕ cacbon 2. KÜ n¨ng: Gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan ViÕt çc ptp thÓ hiÖn tÝnh chÊt ho¸ häc cña cacbon II. ChuÈn bÞ: Gv: ChuÈn bÞ ho¸ chÊt vµ dông cô thÝ nghiÖm Hs: §äc tríc bµi míi III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò, trùc quan IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Cho biÕt çc d¹ng thï h×nh cña cacbon? LËp b¶ng so s¸nh vÒ néi dung( Tr¹ng th¸i, ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ph©n tö, ®Æc ®iÓm liªn kÕt, ®é cøng) cña çc d¹ng thï h×nh? Yªu cÇu häc sinh lªn b¶ng? Ho¹t ®éng2: Dùa vµo cÊu tróc nguyªn tö vµ sè oxiho¸ cã thÓ cã h•y dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc cña cacbon? ViÕt ptp chøng minh tÝnh chÊt ho¸ häc cña cacbon? Gv nhËn xÐt çc ph¬ng tr×nh ph¶n øng vµ lu ý ®Õn ®kiÖn ph¶n øng Ho¹t ®éng3: Cho biÕt cacbon cã nh÷ng øng dông g×? Tai sao chóng l¹i cã nh÷ng øng dông ®ã? Ho¹t ®éng4: Cho biÕt trong tù nhiªn cacbon tån t¹i ë nh÷ng d¹ng nµo vµ cã ë ®©u? Cho biÕt çc ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ tõng d¹ng thï h×nh cña cacbon? Gv lÊy thªm vÝ dô bæ sung thªm trong thùc tÕ I. TÝnh chÊt vËt lÝ: Kim c¬ng: + CÊu tróc: Tø diÖn ®Òu. + Kh«ng mµu. + Kh«ng dÉn ®iÖn. + DÉn nhiÖt kÐm, rÊt cøng. Than ch×: + CÊu tróc líp. + X¸m ®en. + Cã ¸nh kim. + DÉn ®iÖn tèt ( kÐm kim lo¹i ). + Çc líp dÔ t¸ch ra khái nhau. Fuleren II. TÝnh chÊt ho¸ häc: 1. TÝnh khö: a. T¸c dông víi oxi: C + O2  CO2 Çcbon kh«ng t¸c dông trùc tiÕp víi clo, brom, iot. b. T¸c dông víi hîp chÊt: ë nhiÖt ®é cao, çcbon cã thÓ khö ®îc nhiÒu oxit, ph¶n øng víi nhiÒu chÊt oxi ho¸ kh¸c nhau nh HNO3, H2SO4 ®Æc, KClO3... VD: C + 4 HNO3 (®Æc)  CO2 + 4NO2+ 2H2O 2. TÝnh oxi ho¸: a. T¸c dông víi hi®ro: Çcbon ph¶n øng víi hi®ro ë nhiÖt ®é cao cã xóc t¸c, t¹o thµnh khÝ mªtan. C + 2H2  CH4 b. T¸c dông víi kim lo¹i: ë nhiÖt ®é cao, çcbon ph¶n øng víi kim lo¹i t¹o thµnh çcbua kim lo¹i. VD: 4Al + 3C  Al4C3. III. øng dông: HS tham kh¶o çc øng dông cña çcbon trong SGK, ngoµi ra HS cho biÕt thªm çc øng dông thùc tÕ kh¸c cña çcbon. IV. Tr¹ng th¸i thiªn nhiªn. §iÒu chÕ: 1. Tr¹ng th¸i thiªn nhiªn: Trong tù nhiªn, kim c¬ng vµ than ch× lµ çcbon tù do gÇn nh tinh khiÕt. Ngoµi ra, çcbon cßn cã trong çc kho¸ng vËt nh: Canxit ( CaCO3); magiªzit ( MgCO3 ) §olomit (CaCO3 . MgCO3 ). Dçu má, khÝ ®èt thiªn nhiªn. 2. §iÒu chÕ: HS tham kh¶o SGK ®Ó biÕt ®îc çc çch ®iÒu chÕ çcbon. Ho¹t ®éng5: Gv chuÈn bÞ phiÕu häc tËp ®Ó cñng cè l¹i kiÕn thøc träng t©m Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp cßn l¹i cña sgk ………………………………….. Ngµy so¹n: 261112 Ngµy d¹y: 11212 (TiÕt 30) Bµi 21: Hîp chÊt cña cacbon I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: HS biÕt cÊu t¹o ph©n tö CO vµ CO2 TÝnh chÊt, øng dông, ®iÒu chÕ cña CO vµ CO2 Hsinh hiÓu tÝnh chÊt ho¸ häc cña CO vµ CO2. TÝnh chÊt ho¸ häc cña axcacbonic vµ muèi cacbonat 2. KÜ n¨ng: Cñng cè kiÕn thøc vÒ liªn kÕt ho¸ häc VËn dông kiÕn thøc ®Ó gi¶i thÝch çc tÝnh chÊt vµ øng dông cña çc oxit cña cacbon trong ®êi sèng vµ kÜ thuËt Gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: Hs ®äc tríc bµi míi vµ «n l¹i nh÷ng kiÕn thøc cã liªn quan III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: ViÕt cÊu h×nh electron cña C(Z = 6) vµ O(Z = 8) Sù ph©n bè electron vµo çc « lîng tö( ë tr¹ng th¸i c¬ b¶n) NhËn xÐt kh¶ n¨ng h×nh thµnh liªn kÕt gi÷a nguyªn tö C vµ O Ho¹t ®éng2: Cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ cacbon monoxit?So s¸nh víi khÝ nit¬? Ho¹t ®éng3: Cho biÕt tÝnh chÊt ho¸ häc cña CO? ViÕt ptp chøng minh? Ho¹t ®éng4: Cho biÕt cac ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ khÝ CO? ViÕt çc ptp? Ho¹t ®éng5: ViÕt cÊu t¹o ph©n tö CO2.NhËn xÐt ®Æc ®iÓm liªn kÕt trong ph©n tö? Ho¹t ®éng6: Yªu cÇu hs nghiªn cøu sgk rót ra tÝnh chÊt vËt lÝ cña CO2? Ho¹t ®éng7: CO2 cã nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc g×?ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n ng minh ho¹? Cho biÕt çc ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ CO2? Ho¹t ®éng8: Cho biÕt tÝnh chÊt cña axit cacbonic? ViÕt cac ph¬ng tr×nh ®iÖn li?Axit cã kh¶ n¨ng t¹o mÊy lo¹i muèi? NhËn xÐt tÝnh tan cña çc muèi cacbonat? Nªu tÝnh chÊt ho¸ häc cã thÓ cã?ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng chøng minh? KÓ tªn cac muèi cacbonat cã nh÷ng øng dông quan träng?Nªu nh÷ng øng dông ®ã? I. Çcbon monooxit: 1. CÊu t¹o ph©n tö: C: 2s22p2 O: 2s22p4 CTCT: C O 2. TÝnh chÊt vËt lÝ: HS tham kh¶o SGK ®Ó biÕt çc tÝnh chÊt vËt lÝ cña CO. 3. TÝnh chÊt ho¸ häc: a. Çcbon monooxit rÊt kÐm ho¹t ®éng ë nhiÖt ®é thêng vµ trë nªn ho¹t h¬n khi ®un nãng. Çcbon monooxit lµ oxit trung tÝnh. b. Çcbonmonooxit lµ chÊt khö m¹nh: VD: CO + O2  CO2 CO + Cl2  COCl2 CO + CuO  Cu + CO2 4. §iÒu chÕ: a. Trong c«ng nghiÖp: C + H2O  CO + H2 CO2 + C  2CO b. Trong phßng thÝ nghiÖm: Çcbon monooxit ®îc ®iÒu chÕ b»ng çch cho H2SO4 ®Æc vµo axit fomic vµ ®un nãng: HCOOH  CO + H2O II. Çcbon ®ioxit: 1. CÊu t¹o ph©n tö: CTPT: CO2 CTCT: O=C=O 2. TÝnh chÊt vËt lÝ: KhÝ kh«ng mµu. NÆng h¬n kh«ng khÝ. Ýt tan trong níc. DÔ ho¸ láng, dÔ ho¸ r¾n. 3. TÝnh chÊt ho¸ häc: a. KhÝ CO2 kh«ng ch¸y vµ kh«ng duy tr× sù ch¸y. Tuy nhiªn kim lo¹i cã tÝnh khö m¹nh cã thÓ ch¸y ®îc trong CO2 VD: CO2 + 2Mg  2MgO + C b. CO2 lµ oxit axit: t¸c dông víi oxit baz¬ vµ baz¬ t¹o thµnh muèi. Tan trong níc t¹o thµnh dd axit cacbonic CO2 + H2O  H2CO3 4. §iÒu chÕ: a. Trong phßng thÝ nghiÖm: CaCO3 + 2HCl  CaCl2 + CO2 + H2O b. Trong c«ng nghiÖp: §èt ch¸y than: C + O2  CO2 §èt ch¸y dÇu má, khÝ thiªn nhiªn, thu CO2 trong qu¸ tr×nh nung v«i... III. Axit çcbonic vµ muèi çcbonat: Axit çcbonic lµ axit rÊt yÕu vµ kÐm bÒn, chØ tån t¹i trong dung dÞch lo•ng. H2CO3  H+ + HCO3 HCO3  H+ + CO32 1. TÝnh chÊt cña muèi cacbonat: a. TÝnh tan: SGK. b. T¸c dông víi axit: NaHCO3 + HCl  NaCl + CO2 + H2O HCO3 + H+  CO2 + H2O Na2CO3 + 2HCl  2NaCl + CO2 + H2O CO32 + 2H+  CO2 + H2O c. T¸c dông víi dung dÞch kiÒm: NaHCO3 + NaOH  Na2CO3 + H2O HCO3 + OH  CO32 + H2O d. Ph¶n øng nhiÖt ph©n: MgCO3  MgO + CO2 2NaHCO3  Na2CO3 + CO2 + H2O Ca(HCO3)2  CaCO3 + CO2 + H2O 2. øng dông cña mét sè muèi çcbonat: Häc sinh tham kh¶o SGK vµ tr¶ lêi Ho¹t ®éng9: Cñng cè : Lµm bµi tËp 2, 3 sgk trang 88? Hsinh lªn b¶ng Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp cßn l¹i trong sgk Ngµy so¹n: 211112 Ngµy d¹y: 11212 ( TiÕt 31) Bµi 22: Silic vµ hîp chÊt cña silic I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh biÕt tÝnh chÊt ho¸ häc , tÝnh chÊt vËt lÝ, tr¹ng th¸i tù nhiªn, øng dông vµ ®iÒu chÕ silic BiÕt mét sè tÝnh chÊt cña çc hîp chÊt silic 2. KÜ n¨ng: Dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc cña silic vµ so s¸nh víi cacbon ViÕt çc ph¬ng tr×nh ph¶n øng chøng minh tÝnh chÊt cña silic vµ tÝnh chÊt cña mét sè hîp chÊt cña silic II. ChuÈn bÞ: Gv : MÉu vËt, ddNa2SiO3 , dd HCl, pp vµ çc dông cô cÇn thiÕt PhiÕu häc tËp Hs : §äc tríc bµi míi III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Trùc quan, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Silic cã mÊy d¹ng thï h×nh?KÓ tªn? Nªu tÝnh chÊt vËt lÝ c¬ b¶n? Ho¹t ®éng2: Silic cã nh÷ng sè oxi ho¸ nµo? So s¸nh víi cacbon? Dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc cña silic? ViÕt çc ptp?X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña silic? Ho¹t ®éng3: Trong tù nhiªn silic tån t¹i ë d¹ng nµo? Cã ë ®©u? Ho¹t ®éng4: Cho biÕt silic cã n÷ng øng dông g×? Nªu çc ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ silic trong PTN vµ trong tù nhiªn? Ho¹t ®éng5: Cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ cña silic ®ioxit?Tr¹ng th¸i tù nhiªn cña SiO2? Nªu tÝnh chÊt ho¸ häc cña SiO2? Gv bæ sung ph¶n øng víi HF dïng kh¾c ch÷ lªn thuû tinh Ho¹t ®éng6: Cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ cña H2SiO3? H2SiO3 mÊt níc t¹o SiO2. ViÕt pt? Cho biÕt tÝnh chÊt ho¸ häc cña H2SiO3? Gv lµm thÝ nghiÖm víi H2SiO3. Quan s¸t vµ viÕt ptp? Gv bæ sung ®iÓm chó ý Cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ vµ øng dông cña silicat? I. Silic. 1. TÝnh chÊt vËt lÝ: Cã 2d¹ng thï h×nh: tinh thÓ vµ v« ®Þnh h×nh. NhiÖt ®é s«i vµ nhiÖt ®é nãng ch¶y rÊt cao ( gièng çcbon ) Silic tinh thÓ cã tÝnh b¸n dÉn ( kh¸c çcbon ). 2. TÝnh chÊt ho¸ häc: a. TÝnh khö: T¸c dông víi phi kim: Si + 2F2  SiF4 Si + O2  SiO2 T¸c dông víi hîp chÊt: T¸c dông víi dd kiÒm. Si + 2NaOH + H2O  Na2SiO3 + 2H2 b. TÝnh oxi ho¸: T¸c dông víi kim lo¹i ë nhiÖt ®é cao. VD: 2Mg + Si  Mg2Si 3. Tr¹ng th¸i tù nhiªn: Trong tù nhiªn chØ gÆp silic díi d¹ng çc hîp chÊt nh: Cao lanh ( Al2O3.2SiO2.2H2O ). Xecpentin ( 3MgO.2SiO2.2H2O). Fesfat ( Na2O.Al2O3.6SiO2 ). 4. øng dông vµ ®iÒu chÕ: Silic cã nhiÒu øng dông trong kÜ thuËt: + KÜ thuËt v« tuyÕn ®iÖn tö. + Dïng trong luyÖn kim: chÕ t¹o thÐp silic Dïng chÊt khö m¹nh ®Ó khö SiO2 ë nhiÖt ®é cao. VD: SiO2 + 2Mg  Si + 2MgO SiO2 + 2C  Si + 2CO II. Hîp chÊt cña silic: 1. Silic ®ioxit: Lµ oxit axit, tan chËm trong dung dÞch kiÒm ®Æc nãng, tan dÔ trong kiÒm nãng ch¶y. SiO2 + 2NaOH  Na2SiO3 + H2O SiO2 + Na2CO3  Na2SiO3 + CO2 Silic ®ioxit tan trong dung dÞch axit flohi®ric: SiO2 + 4HF  SiF4 + 2H2O 2. Axit silixic vµ muèi silicat: a. Axit silixic: Lµ chÊt ë d¹ng kÕt tña keo, kh«ng tan trong níc, khi ®un nãng dÔ mÊt níc: H2SiO3  SiO2 + H2O. Lµ axit yÕu, yÕu h¬n c¶ axit çcbonic: Na2SiO3 + CO2 + H2O  H2SiO3 + Na2CO3. b. Muèi siliçt: ChØ cã silicat kim lo¹i kiÒm tan ®îc trong níc. Dung dÞch ®Ëm ®Æc cña Na2SiO3 vµ K2SiO3 ®îc gäi lµ thuû tinh láng. ë trong dd, silicat kim lo¹i kiÒm bÞ thuû ph©n m¹nh cho ph¶n øng kiÒm. VD: Na2SiO3 + 2H2O  2NaOH + H2SiO3 Ho¹t ®éng7: Dïng phiÕu häc tËp yªu cÇu häc sinh tr¶ lêi çc kiÕn thøc träng t©m Lµm çc bµi tËp 1,2, 3 sgk. ( 2 häc sinh lªn b¶ng) Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp sgk ………………………………………… Ngµy so¹n: 11212 Ngµy d¹y: 51212 (TiÕt 32) Bµi 23: C«ng nghiÖp silicat I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Hs biÕt thµnh phÇn ho¸ häc vµ tÝnh chÊt thuû tinh, xi m¨ng, gèm Ph¬ng ph¸p s¶n xuÊt çc vËt liÖu thuû tinh, gèm, xi m¨ng tõ nguån nguyªn liÖu tù nhiªn 2. KÜ n¨ng: Ph©n biÖt çc vËt liÖu thuû tinh, gèm, xim¨ng dùa vµo thµnh phÇn vµ tÝnh chÊt cña chóng BiÕt çch sö dông vµ b¶o qu¶n çc s¶n phÈm lµm b»ng çc vËt liÖu thuû tinh, gèm , xi m¨ng II. ChuÈn bÞ: Gv: ChuÈn bÞ m« h×nh s¬ ®ß lß quay s¶n xuÊt clanhke (h×nh 3.11); mÉu xi m¨ng Hs: Su tÇm, t×m kiÕm çc mÉu vËt b»ng thuû tinh, gèm sø III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Trùc quan, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Cho biÕt thµnh phÇn ho¸ häc cña thuû tinh? TÝnh chÊt cña thuû tinh?øng dông cña tÝnh chÊt nµy? Ph¬ng ph¸p ®iÒu chÕ thuû tinh? Ho¹t ®éng2: Cho biÕt thuû tinh cã mÊy lo¹i?KÓ tªn? §Æc ®iÓm cña tõng lo¹i? Gv nhËn xÐt vµ tæng kÕt Ho¹t ®éng3: Nguyªn liÖu ®Ó chÕ t¹o ®å gèm lµ g×? Dùa vµo c«ng dông gèm ®îc chia lµm mÊy lo¹i?KÓ tªn? Cho biÕt ®Æc ®iÓm cña gèm x©y dùng?Sµnh, sø? P2 s¶n xuÊt? Gv cñng cè l¹i Ho¹t ®éng4: Thµnh phÇn ho¸ häc cña xi m¨ng? Ph¬ng ph¸p s¶n xuÊt?Qu¸ tr×nh ®«ng cøng cña xi m¨ng nh thÕ nµo? I. Thuû tinh. 1. Thµnh phÇn ho¸ häc vµ tÝnh chÊt cña thuû tinh. Thuû tinh th«ng thêng lµ hçn hîp cña natrisilicat, canxisilicat vµ silic ®ioxit. Çch s¶n xuÊt: 6SiO2 + CaCO3 + Na2CO3  Na2O.CaO.6SiO2 + 2CO2. 2. Mét sè lo¹i thuû tinh: Thuû tinh thêng: chñ yÕu gåm Na2O.CaO.6SiO2. Thuû tinh pha lª: Thay Na2O.CaO b»ng K2O.PbO. Thuû tinh th¹ch anh. Thuû tinh ®æi mµu: cã chøa AgCl, AgBr. Çp quang. II. §å gèm: 1. G¹ch vµ ngãi: Phèi liÖu ®Ó s¶n xuÊt chóng ®Êt sÐt, çt nhµo víi níc sau ®ã t¹o h×nh, sÊy kh« vµ nung ë 900 10000C. 2. G¹ch chÞu löa: Cã 2 lo¹i g¹ch chÞu löa chÝnh: g¹ch ®inat vµ g¹ch sam«t. 3. Sµnh, sø vµ men. a. §Êt sÐt khi nung ë nhiÖt ®é kho¶ng 1200 13000C th× biÕn thµnh sµnh. b. Sø lµ vËt liÖu cøng, xèp, cã mµu tr¾ng, gâ kªu. Phèi liÖu ®Ó s¶n xuÊt sø gåm cao lanh, fenspat, th¹ch anh vµ mét sè oxit kim lo¹i. §å sø ®îc nung 2 lÇn, lÇn ®Çu ë 10000C, sau ®ã tr¸ng men vµ trang trÝ, råi nung lÇn thø hai ë nhiÖt ®é cao h¬n, kho¶ng 1400 14500C. c. Men cã thµnh phÇn chÝnh gièng sø, nhng dÔ nãng ch¶y h¬n. III. Xi m¨ng: 1. Thµnh phÇn ho¸ häc vµ ph¬ng ph¸p s¶n xuÊt. Quan träng vµ th«ng dông nhÊt lµ xi m¨ng Poocl¨ng, thµnh phÇn chÝnh gåm: canxi silicat vµ canxi aluminat: Ca3SiO5; Ca2SiO4; Ca3(AlO3)2. 2. Qu¸ tr×nh ®«ng cøng cña xim¨ng. 3CaO.SiO2 + 5H2O  Ca2SiO4. 4H2O + Ca(OH)2. 2CaO.SiO2 + 4H2O  Ca2SiO4. 4H2O 3CaO.Al2O3 + 6H2O  Ca3(AlO3)2.6H2O Ho¹t ®éng5: Ph©n biÖt thµnh phÇn, tÝnh chÊt vµ øng dông cña thuû tinh, gèm, xi m¨ng Lµm bµi tËp 2 sgk ( 2 häc sinh lªn b¶ng) BTVN: Lµm çc bµi tËp cßn l¹i trong sgk …………………………………………. Ngµy so¹n: 51212 Ngµy d¹y: 51212 (TiÕt 33) Bµi 24: LuyÖn tËp TÝnh chÊt cña çcbon, silic vµ hîp chÊt cña chóng I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Cñng cè l¹i kiÕn thøc c¬ b¶n ®• häc 2. KÜ n¨ng: VËn dông gi¶i çc bµi tËp cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: PhiÕu häc tËp vµ hÖ thèng c©u hái, bµi tËp III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy V. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Gv chuÈn bÞ b¶ng vµ ®a ra.Yªu cÇu häc sinh hÖ thèng l¹i nh÷ng kiÕn thøc cã s½n theo b¶ng Ho¹t ®éng2: Bµi 1: T¹i sao cacbon monooxit ch¸y ®îc cßn cacbon ®ioxit kh«ng chÊy ®îc trong khÝ quyÓn oxi? H•y ®a ra mét thÝ nghiÖm ®¬n gi¶n ®Ó ph©n biÖt khÝ CO vµ H2? Bµi 2: Hoµn thµnh s¬ ®å chuyÓn ho¸ : CO2→ CaCO3 → Ca(HCO3)2 → CO2 → C → CO → CO2 Bµi 3: Gv yªu cÇu häc sinh lµm çc bµi tËp sgk? I. ¤n tËp vÒ lÝ thuyÕt: 1. §¬n chÊt çcbon, silic. a. Çcbon: Çc d¹ng thï h×nh: Kim c¬ng, than ch×, fuleren. ThÓ hiÖn tÝnh khö vµ tÝnh oxi ho¸: C + 2CuO  2Cu + CO2 C + 2H2  CH4 b. Silic: Çc d¹ng thï h×nh: Silic tinh thÓ vµ silic v« ®Þnh h×nh. ThÓ hiÖn tÝnh khö vµ tÝnh oxi ho¸: Si + 2F2  SiF4 Si + 2Mg  Mg2Si 2. Çc oxit: a. CO, CO2. CO: Cã tÝnh khö m¹nh, lµ oxit trung tÝnh. 4CO + Fe3O4  3Fe + 4CO2 CO2: Cã tÝnh oxi ho¸, lµ oxit axit. CO2 + 2Mg  C + 2MgO b. SiO2: Tan ®îc trong kiÒm nãng ch¶y, t¸c dông víi dd axit HF. SiO2 + 2NaOH  Na2SiO3 + H2O SiO2 + 4HF  SiF4 + 2H2O 3. Çc axit: a. Axit çcbonic: Kh«ng bÒn, ph©n huû thµnh CO2 vµ H2O Lµ axit yÕu, trong dd ph©n li hai nÊc. b. Axit silixic. Lµ axit ë d¹ng r¾n, Ýt tan trong níc. H2CO3  H+ + HCO3 HCO3  H+ + CO32 Lµ axit yÕu, yÕu h¬n c¶ Axit çcbonic. 4. Muèi: a. Muèi çcbonat: Muèi çcbonat trung hoµ: chØ cã muèi cña kim lo¹i kiÒm vµ amoni lµ tan, çc muèi kh¸c Ýt tan, bÞ nhiÖt ph©n: VD: CaCO3  CaO + CO2 Muèi çcbonat axit: dÔ tan, dÔ bÞ nhiÖt ph©n. VD: Ca(HCO3)2  CaCO3 + CO2 + H2O b. Muèi silicat: Silicat kim lo¹i kiÒm dÔ tan. II. Bµi tËp: Bµi 1: Hs lªn b¶ng tr¶ lêi Bµi 2: Hs lªn b¶ng tr¶ lêi Díi sù híng dÉn cña GV häc sinh lµm çc bµi tËp 1, 2, 3, 4 SGK trang 100. Ho¹t ®éng 3: Gv kh¾c s©u kiÕn thøc träng t©m cña ch¬ng Híng dÉn vµ yªu cÇu häc sinh lµm çc bµi tËp cßn l¹i sgk ………………………………………………………. TiÕt 35 : ¤n tËp häc k× I (§• cã ®Ò c¬ng «n tËp riªng) ………………………………….. TiÕt 36: KiÓm tra häc k× I ( ®• cã ®Ò kÓm tra) Ngµy so¹n: 201211 Ngµy d¹y: 27122011 Ch¬ng 4: ®¹i c¬ng vÒ ho¸ häc h÷u c¬ TiÕt 37 Ho¸ häc h÷u c¬ vµ hîp chÊt h÷u c¬ I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Häc sinh biÕt kh¸i niÖm hîp chÊt h÷u c¬, ho¸ häc h÷u c¬ vµ ®Æc ®iÓm chung cña hîp chÊt h÷u c¬ Mét vµi ph¬ng ph¸p t¸ch biÖt vµ tinh chÕ hîp chÊt h÷u c¬. 2. KÜ n¨ng: Hs n¾m ®îc mét sè thao t¸c t¸ch biÖt vµ tinh chÕ hîp chÊt h÷u c¬ II. ChuÈn bÞ: chuÈn bÞ bé dông cô chng cÊt vµ phÔu chiÕt, b×nh tam gi¸c, giÊy läc, phÔu, tranh vÏ bé dông cô chng cÊt. Ho¸ chÊt : Níc, dÇu ¨n. III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Trùc quan Nªu vÊn ®Ò §µm tho¹i IV. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Hs nhí l¹i kiÕn thøc ®• häc ë líp 9. Cho biÕt kh¸i niÖm vÒ hîp chÊt h÷u c¬ vµ ho¸ häc h÷u c¬? Gv bæ sung thªm vµ kÕt luËn Ho¹t ®éng2: Gv ® ra mét sè vÝ dô vÒ hîp chÊt h÷u c¬ mµ hs ®• biÕt yªu cÇu: + ViÕt CTCT? + NhËn xÐt vÒ thµnh phÇn ph©n tö, cÊu t¹o ph©n tö trong çc hîp chÊt h÷u c¬? + TÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt ho¸ häc? Gv bæ sung, ghi tãm t¾t ®Æc ®iÓm chung cña çc hîp chÊt h÷u c¬ Ho¹t ®éng3: Gv nªu mét sè vÝ dô vÒ sù chng cÊt. Yªu cÇu hs rót ra: + c¬ së cña ph¬ng ph¸p? + Kh¸I niÖm sù chng cÊt? Ho¹t ®éng4: Gv nªu vÝ dô vÒ ph¬ng ph¸p chiÕt.Yªu cÇu hs rót ra nhËn xÐt: + C¬ së cña ph¬ng ph¸p chiÕt? + Néi dung cña ph¬ng ph¸p chiÕt? Ho¹t ®éng5: Gv lÊy vÝ dô vÒ ph¬ng ph¸p kÕt tinh.Yªu cÇu hs rót ra kÕt luËn: + C¬ së cña ph¬ng ph¸p? + Néi dung cña ph¬ng ph¸p? I. Hîp chÊt h÷u c¬ vµ ho¸ häc h÷u c¬. 1. Kh¸i niÖm hîp chÊt h÷u c¬ vµ ho¸ häc h÷u c¬. Hîp chÊt h÷u c¬ lµ hîp chÊt cña çcbon (trõ CO, CO2, muèi çcbonat, xianua, çcbua,... ) Ho¸ häc h÷u c¬ lµ ngµnh ho¸ häc chuyªn nghiªn cøu çc hîp chÊt h÷u c¬. 2. §Æc ®iÓm chung cña çc hîp chÊt h÷u c¬. a. Thµnh phÇn cÊu t¹o: NhÊt thiÕt ph¶i chøa çcbon, ngoµi ra cßn cã: H, O, N, S, P, halogen... Liªn kÕt ho¸ häc ë çc hîp chÊt h÷u c¬ thêng lµ liªn kÕt céng ho¸ trÞ. b. TÝnh chÊt vËt lÝ: Thêng cã nhiÖt ®é nãng ch¶y, nhiÖt ®é s«I thÊp (dÔ bay h¬i) Thêng kh«ng tan hoÆc Ýt tan trong níc, tan nhiÒu trong dung m«I h÷u c¬ c. TÝnh chÊt ho¸ häc: §a sè hîp chÊt h÷u c¬ bÞ ch¸y khi ®èt, kÐm bÒn nhiÖt, dÔ bÞ ph©n huû. Ph¶n øng cña hîp chÊt h÷u c¬ thêng x¶y ra chËm, kh«ng hoµn toµn, kh«ng theo mét híng nhÊt ®Þnh, thêng cÇn ®un nãng hoÆc cÇn xóc t¸c. II. Ph¬ng ph¸p t¸ch biÖt vµ tinh chÕ hîp chÊt h÷u c¬. 1. Ph¬ng ph¸p chng cÊt: C¬ së cña ph¬ng ph¸p chng cÊt lµ dùa vµo nhiÖt ®é s«i kh¸c nhau cña çc chÊt láng trong hçn hîp. Kh¸i niÖm chng cÊt: Chng cÊt lµ qu¸ tr×nh lµm ho¸ h¬i vµ ngng tô cña çc chÊt láng trong hçn hîp. 2. Ph¬ng ph¸p chiÕt: C¬ së cña ph¬ng ph¸p chiÕt: Dùa vµo ®é tan kh¸c nhau trong níc hoÆc trong dung m«i kh¸c cña çc chÊt láng, r¾n. Néi dung ph¬ng ph¸p chiÕt: dïng dông cô ( phÔu chiÕt ) t¸ch çc chÊt láng kh«ng hoµ tan vµo nhau ra khái nhau. 3. Ph¬ng ph¸p kÕt tinh: C¬ së cña ph¬ng ph¸p kÕt tinh: dùa vµo ®é tan kh¸c nhau cña çc chÊt r¾n theo nhiÖt ®é. Néi dung: Hoµ tan chÊt r¾n vµo dung m«i ®Õn b•o hoµ, läc t¹p chÊt, råi c« c¹n, chÊt r¾n tronh dd sÏ kÕt tinh ra khái dd theo nhiÖt ®é. Ho¹t ®éng6: Cñng cè C¬ së vµ néi dung cña çc ph¬ng ph¸p t¸ch biÖt, tinh chÕ hîp ch¸t h÷u c¬? (Hs tr×nh bµy l¹i) Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp sgk ……………………………….. Ngµy so¹n: 231211 Ngµy d¹y: 30122011 TiÕt 38: Ph©n lo¹i vµ gäi tªn hîp chÊt h÷u c¬ I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: HS biÕt ph©n lo¹i hîp chÊt h÷u c¬, gäi tªn m¹ch cacbon chÝnh gåm tõ 1 ®Õn 10 nguyªn tö cacbon 2. KÜ n¨ng: Hs cã kÜ n¨ng gäi tªn hîp chÊt h÷u c¬ theo CTCT vµ tõ tªn gäi viÕt CTCT II. ChuÈn bÞ: Tranh ¶nh phãng to, m« h×nh mét sè ph©n ttrong h×nh 4.4 SGK B¶ng phô vµ b¶ng s¬ ®å ph©n lo¹i hîp chÊt h÷u c¬ III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, trùc quan, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Gv híng dÉn hs nghiªn cøu thnµh phÇn ph©n tö mét sè chÊt h÷u c¬ ®• häc tõ ®ã rót ra kh¸I niÖm vÒ hi®rocacbon vµ dÉn xuÊt cña hi®rocacbon? Gv híng dÉn häc sinh kh¸I qu¸t sù ph©n lo¹i b»ng s¬ ®å Ho¹t ®éng2: Yªu cÇu hs viÕt mét sè pthh cña ph¶n øng h÷u c¬ ®•n biÕt NhËn xÐt vÒ çc ngtö vµ nhãm nguyªn tö g©y ra ph¶n øng.Rót ra kh¸I niÖm vÒ nhãm chøc? Ho¹t ®éng3: Nghiªn cøu sgk nhËn xÐt tªn th«ng thêng cña çc hîp chÊt h÷u c¬? Ho¹t ®éng4: Gv lÊy vÝ dô hîp chÊt h÷u c¬ hs ®• biÕt c«ng thøc, yªu cÇu hs gäi tªn? Gv ph©n tÝch thµnh phÇn tªn gäi.Rót ra kÕt luËn vÒ çch fäi tªn? Yªu cÇu hs vËn dông gäi tªn mét sè hîp chÊt h÷u c¬ kh¸c? Ho¹t ®éng5: Gv cho hs nghiªn cøu sè ®Õm vµ tªn cu¶ m¹ch cacbon theo iupac.VËn dông gäi tªn? I. Ph©n lo¹i hîp chÊt h÷u c¬. 1. Ph©n lo¹i: Hi®rocacbon lµ nh÷ng hîp chÊt ®îc t¹o thµnh bëi çc nguyªn tö cña 2 nguyªn tè C vµ H. VD: CH4, C2H6, C2H4, C6H6... DÉn xuÊt cña hi®rocacbon lµ nh÷ng hîp chÊt mµ trong ph©n tö ngoµi C, H ra cßn cã mét hay nhiÒu nguyªn tö cña çc nguyªn tè kh¸c nh O, N, S, halogen... VD: CH3Cl, CH3OH, HCOOH... 2. Nhãm chøc: VD: CH3CH2OH + Na  CH3CH2ONa + 12H2. CH3CH2OH + HBr  CH3CH2Br + H2O. KÕt luËn: Nhãm chøc lµ nhãm nguyªn tö g©y ra nh÷ng ph¶n øng ®Æc trng cña ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬. II. Danh ph¸p hîp chÊt h÷u c¬. 1. Tªn th«ng thêng: §Æt theo nguån t×m ra chÊt. §«i khi phÇn ®u«i trong tªn gäi chØ lo¹i chÊt. VD: HCOOH axit fomic. CH3COOH axit axetic. 2. Tªn hÖ thèng theo danh ph¸p IUPAC. a. Tªn gèc chøc: Tªn gèc chøc: Tªn phÇn gèc + Tªn phÇn ®Þnh chøc. VD: CH3CH2Cl etyl clorua. CH3CH2OCOCH3 etyl axetat. CH3CH2OCH3 etyl metyl ete. b. Tªn thay thÕ: Tªn thay thÕ: Tªn phÇn thÕ + Tªn m¹ch çcbon chÝnh + Tªn phÇn ®Þnh chøc. CH3 CH3 CH3 CH2Cl et + an clo + et + an. CH2 = CH2 HC CH et + en et + in CH2 = CH CH2 CH3 but1en CH3CH(OH)CH=CH2 but3en2ol Ho¹t ®éng6: Cñng cè Gv nh¾c l¹i nh÷ng kiÕn thøc träng t©m cÇn nhí trong bµi Híng dÉn hs lµm çc bµi tËp SGK ................…………………….. Ngµy so¹n: 251211 Ngµy d¹y: 0212012 (TiÕt 39): Ph©n tÝch nguyªn tè I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: HS biÕt nguyªn t¾c ph©n tÝch ®Þnh tÝnh vµ ®Þnh lîng nguyªn tè Çch tÝnh hµm lîng phÇn tr¨m nguyªn tè tõ kÕt qu¶ ph©n tÝch 2. KÜ n¨ng: RÌn luyÖn kÜ n¨ng tÝnh hµm lîng phÇn tr¨m nguyªn tè tõ kÕt qu¶ ph©n tÝch II. ChuÈn bÞ: Dông cô: èng nghiÖm, gi¸ ®ì, phÔu thuû tinh, çpun, gi¸y läc, b«ng Ho¸ chÊt: Glucoz¬, CuSO4, CuO, dd Ca(OH)2, ddAgNO3, CHCl3, C2H5OH III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Gi¶i thÝch, trùc quan, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Gv giíi thiÖu môc ®Ých vµ nguyªn t¾c cña phÐp ph©n tÝch ®Þnh tÝnh Gv lµm thÝ nghiÖm ph©n tÝch glucoz¬ Híng dÉn hs quan s¸t thi nghiÖm?NhËn xÐt hiÖn tîng vµ rót ra kÕt luËn? Ho¹t ®éng2: Yªu cÇu hs nghiªn cøu sgk rót ra kÕt luËn vÒ ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh sù cã mÆt cña nit¬ trong hîp chÊt h÷u c¬? Ho¹t ®éng3: Gv lµm thÝ nghiÖm x¸c ®Þnh halogen Hs nhËn xÐt hiÖn tîng, gi¶I thÝch rót ra ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh sù cã mÆt cña halogen trong hîp chÊt h÷u c¬? Ho¹t ®éng4: Gv nªu nguyªn t¾c vµ môc ®Ých cña phÐp ph©n tÝch ®Þnh lîng Hs quan s¸t s¬ ®å ph©n tÝch ®Þnh lîng C, Ht×m hiÓu vai trß cña çc chÊt trong thiÕt bÞ, thø tù l¾p ®Æt çc thiÕt bÞ, çch x¸c ®Þnh khèi lîng níc vµ CO2? Ho¹t ®éng5: Hs nghiªn cøu s¬ ®å sgk rót ra nhËn xÐt vÒ ph¬ng ph¸p ph©n tÝch ®Þnh lîng nit¬? Ho¹t ®éng6: Díi sù híng dÉn cña gv, hs nghiªn cøu sgk vµ rót ra nhËn xÐt? Ho¹t ®éng7: Hs ®äc kÜ vÝ dô sgk vËn dông bµi häc ®Ó x¸c ®Þnh hµm lîng phÇn û¨m cña tõng nguyªn tè? I. Ph©n tÝch ®Þnh tÝnh: 1. X¸c ®Þnh çcbon vµ hi®ro. HS nhËn xÐt hiÖn tîng rót ra kÕt luËn: Glucoz¬ CO2 + H2O NhËn ra CO2: CO2 + Ca(OH)2 (dd)  CaCO3 + H2O NhËn ra H2O: (vÈn ®ôc) CuSO4 + 5H2O  CuSO4.5H2O ( mµu xanh) KÕt luËn: Trong thµnh phÇn cña glucoz¬ cã nguyªn tè C vµ H. 2. X¸c ®Þnh nit¬: Khi ®un víi axit sunfuric ®Æc, nit¬ cã trong mét sè hîp chÊt h÷u c¬ cã thÓ chuyÓn thµnh muèi amoni vµ ®îc nhËn biÕt díi d¹ng amoni¾c. VD: CxHyOzNt (NH4)2SO4+... (NH4)2SO4+ 2NaOH  Na2SO4 + 2H2O + 2NH3 3. X¸c ®Þnh halogen: Khi ®èt, hîp chÊt h÷u c¬ chøa clo bÞ ph©n huû, clo t¸ch ra díi d¹ng HCl vµ ®îc nhËn biÕt b»ng AgNO3. CxHyOzClt  CO2 + H2O + HCl HCl + AgNO3  AgCl + HNO3 II. Ph©n tÝch ®Þnh lîng: 1. §Þnh lîng çcbon, hi®ro: Hµm lîng hi®ro tÝnh tõ khèi lîg níc. %mH = Hµm lîng C tÝnh tõ khèi lîg CO2. %mC = 2. §Þnh lîng nit¬: Nung m gam hîp chÊt A chøa N víi CuO trong dßng khÝ CO2. CxHyOzNt CO2 + H2O + N2 mN = (g). %mN = 3. §Þnh lîng çc nguyªn tè kh¸c: §Þnh lîng halogen: ChuyÓn halogen thµnh HX, ®Þnh lîng díi d¹ng AgX ( X = Cl, Br ). §Þnh lîng S: ChuyÓn thµnh SO2 hoÆc muèi sunfat råi ®Þnh lîng. §Þnh lîng O: mO = mA mC mH mS ... 4. ThÝ dô: SGK Ho¹t ®éng8: Cñng cè Gv dïng s¬ ®å ®Ó cñng cè bµi Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp sgk ………………………………. Ngµy so¹n: 1212 Ngµy d¹y: 0822012 (TiÕt 40) Bµi 28: C«ng thøc ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬. I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh biÕt ®îc kh¸i niÖm, çch thiÕt lËp c«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt vµ c«ng thøc ph©n tö 2. KÜ n¨ng: Gi¶i çc bµi tËp tÝnh ph©n tö khèi cña hîp chÊt h÷u c¬, x¸c ®Þnh ®îc c«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt, c«ng thøc ph©n tö. II. ChuÈn bÞ: Gv chuÈn bÞ thªm mét sè bµi tËp Hs ®äc tríc bµi vµ chuÈn bÞ m¸y tÝnh bá tói III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: Nªu vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò Ho¹t ®éng nhãm IV. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: YªucÇu häc sinh viÕt CTPT mét sè hîp chÊt ®• biÕt?T×m tØ lÖ sè nguyªn tö tõng nguyªn tè trong mçi c«ng thøc? Yªu cÇu häc sinh rót ra kÕt luËn? Ho¹t ®éng2: Cho biÕt sù kh¸c nhau gi÷a CTPT vµ CT§GN?Nªu ®Þnh nghÜa tõng lo¹i c«ng thøc? Gv chó ý:+ Sè nguyªn tö cña tõng nguyªn tè trong CTPT lµ sè nguyªn lÇn sè nguyªn tö cña chóng trong CT§GN + Cã trêng hîp CTPT còng chÝnh lµ CT§GN + Mét sã chÊt cã CTPT kh¸c nhau nhng l¹i cã cïng CT§GN Ho¹t ®éng3: Gv cho vÝ dô cô thÓ. Híng dÉn häc sinh gi¶i bµi to¸n theo çc bíc sau: B1: X¸c ®Þnh thµnh phÇn ®Þnh tÝnh chÊt h÷u c¬ B2: §Æt CTPT cña hîp chÊt h÷u c¬ B3: T×m tØ lÖ x : y : z = ? B4: Tõ tØ lÖ suy ra CT§GN? Ho¹t ®éng4: Th«ng qua vÝ dô trªn yªu cÇu häc sinh rót ra s¬ ®å tæng qu¸t x¸c ®Þnh CT§GN? Ho¹t ®éng5: Cho biÕt çc biÓu thøc tÝnh khèi lîng mol ph©n tö?Tõ ®ã suy ra ph©n tö khèi? Ho¹t ®éng6: Gv cho vÝ dô cô thÓ. Híng dÉn häc sinh gi¶i bµi to¸n theo çc bíc sau: B1: X¸c ®Þnh MA B2: C¨n cø ®Çu bµi t×m CT§GN B3: X¸c ®Þnh CTTQ _Yªu cÇu häc sinh ®äc sgk phÇn “ThiÕt lËp CTPT cña A kh«ng qua CT§GN”? Ho¹t ®éng7: Gv yªu cÇu häc sinh tãm t¾t theo s¬ ®å ? Lu ý: ThiÕt lËp c«ng thøc ph©n tö qua c«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt lµ çch thøc tæng qu¸t h¬n c¶. Hs tr¶ lêi vµ lªn b¶ng I. C«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt. 1. C«ng thøc ph©n tö vµ c«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt. HS : C«ng thøc ph©n tö cho biÕt sè nguyªn tö cña çc nguyªn tè cã trong ph©n tö. C«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt cho biÕt tØ lÖ sè nguyªn tö cña çc nguyªn tè cã trong ph©n tö ( tØ lÖ çc sè nguyªn tèi gi¶n ). VD: C2H4 C2H4O2 TØ lÖ sè nguyªn tö: 1 : 2 1 : 2 : 1 C«ng thøc §G nhÊt: CH2 CH2O 2. ThiÕt lËp c«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt: a. ThÝ dô: Hs tiÕn hµnh lµm theo çc bíc + §Æt CTPT cña A lµ CxHyOz. + ThiÕt lËp c«ng thøc ®¬n gi¶n cña A lµ lËp tØ lÖ x : y : z ë d¹ng çc sè nguyªn tèi gi¶n x : y : z = : : = 6,095 : 7,240 : 1,226 = 4,971 : 5,905 : 1,000 = 5:6:1 + C«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt cña A lµ: C5H6O. b. Tæng qu¸t: Hs rót ra s¬ ®å: kÕt qu¶ ph©n tÝch nguyªn tè hîp chÊt → CTPT: CxHyOzNt kÕt hîp kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Þnh lîng → tØ lÖ sè nguyªn tö råi chuyÓn tØ lÖ ®ã thµnh tØ sè tèi gi¶n. x : y : z : t = : : : = ... = p : q : r : s V©y: CT§GN CpHqOrNs II. ThiÕt lËp c«ng thøc ph©n tö: 1. X¸c ®Þnh khèi lîng mol ph©n tö: Hs tr¶ lêi + §èi víi chÊt khÝ vµ chÊt láng dÔ ho¸ h¬i: MA = MB . dAB. MA = 29 . dAKK. + §èi víi chÊt r¾n vµ chÊt láng khã ho¸ h¬i ngêi ta sö dông ®Þnh luËt Raun. 2. ThiÕt lËp c«ng thøc ph©n tö: a. ThÝ dô: ThiÕt lËp CTPT cña A qua CT§GN. Hs tiÕn hµnh lµm theo çc bíc: Bíc 1: X¸c ®Þnh khèi lîng mol MA = 164 ( gmol ) Bíc 2: C¨n cø ®Çu bµi t×m CT§GN: C5H6O Bíc 3: X¸c ®Þnh CTTQ (C5H6O)n suy ra n = 2. VËy CTPT cña A: C10H12O2. ThiÕt lËp CTPT cña A kh«ng qua CT§GN ( SGK ). b. Tæng qu¸t: + CT§GN: CpHqOrNs + CTPT: CxHyOzNt + M = (CpHqOrNs)n n = Ho¹t ®éng8: Cñng cè Lu ý häc sinh çc s¬ ®å thiÕt lËp CT§GN vµ CTPT Híng dÉn häc sinh lµm çc bµi tËp SGK …………………………………………………. Ngµy so¹n: 2212 Ngµy d¹y: 0822012 (TiÕt 41) Bµi 29: LuyÖn tËp ChÊt h÷u c¬ c«ng thøc ph©n tö I.Môc tiªu bµi häc: 1. Cñng cè kiÕn thøc: Gióp häc sinh cñng cè l¹i çc kiÕn thøc ®• häc 2. RÌn luyÖn kÜ n¨ng. RÌn luyÖn kÜ n¨ng gi¶i çc bµi tËp ho¸ häc cã liªn quan II. ChuÈn bÞ: Gv chuÈn bÞ b¶ng phô trang 120 sgk, hÖ thèng çc bµi tËp cã liªn quan Hs «n tËp l¹i hÖ thèng kiÕn thøc ®Ó ®iÒn vµo b¶ng III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: §µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò, vÊn ®¸p IV. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Gv yªu cÇu häc sinh lªn ®iÒn hÖ thèng kiÕn thøc theo s¬ ®å sgk ®• chuÈn bÞ tríc? Sau ®ã gv kiÓm tra vµ chèt l¹i kiÕn thøc träng t©m Ho¹t ®éng2: Gv ®Þnh híng çc bµi tËp yªu cÇu häc sinh lÇn lît lªn b¶ng gi¶i ? Gv nhËn xÐt, rót ra çc ®iÓm lu ý trong bµi vµ chèt l¹i çc kiÕn thøc träng t©m I. Cñng cè lÝ thuyÕt: Hs lªn b¶ng ®iÒn: + Hçn hîp chÊt h÷u c¬: Chng cÊt: T¸ch çc chÊt láng cã nhiÖt ®é s«i kh¸c nhau. ChiÕt: T¸ch çc chÊt láng kh«ng trén lÉn vµo nhau hoÆc t¸ch chÊt hoµ tan ra khái chÊt r¾n kh«ng tan. KÕt tinh: T¸ch çc chÊt r¾n cã ®é tan thay ®æi theo nhiÖt ®é. + Hîp chÊt h÷u c¬ tinh khiÕt: Ph©n tÝch ®Þnh tÝnh. Ph©n tÝch ®Þnh lùîng: %C, %H, %N, ... %O. C«ng thøc ®¬n gi¶n nhÊt: CpHqOrNs X¸c ®Þnh khèi lîng mol ph©n tö MA = MB.dAB MA = (CpHqOrNs)n  n + C«ng thøc ph©n tö: CxHyOzNt = (CpHqOrNs)n II. Bµi tËp: Bµi 1: a. hçn hîp h¬i lµm ho¸ h¬i. b. nhiÖt ®é s«i. c. khèi lîng riªng. d. kh«ng trén lÉn chÊt r¾n trong hçn hîp r¾n. e. sù thay ®æi ®é tan theo. Bµi 2: a. %O = 100% ( 49,40% + 9,80% + 19,10% ) = 21,70% d( Akk ) = = 2,52  MA = 73 (gmol) = = = = = = = = = 0,73  x = 3 ; y = 7 ; z = 1 ; t = 1. VËy c«ng thøc A : C3H7ON b. %O = 100% (54,54% + 9,09%) = 36,37%. MB = dBCO . 44 = 2. 44 = 88 (gmol). = = = = 0,88  x = 4 ; y = 8 ; z = 2. VËy c«ng thøc cña B lµ: C4H8O2 Ho¹t ®éng3: BTVN Híng dÉn çc bµi tËp cßn l¹i sgk Ngµy so¹n: 5212 Ngµy d¹y: 1222012 (TiÕt 42 43) Bµi 30: CÊu tróc ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬ I.Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh biÕt ®îc néi dung cña thuyÕt cÊu t¹o ho¸ häc, chÊt ®ång ®¼ng, ®ång ph©n Çc lo¹i liªn kÕt trong hîp chÊt h÷u c¬, çc lo¹i c«ng thøc cÊu t¹o. §ång ph©n cÊu t¹o: Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i Çch biÓu diÔn ph©n tö h÷u c¬ trong kh«ng gian: C«ng thøc phèi c¶nh, m« h×nh ph©n tö §ång ph©n lËp thÓ, kh¸i niÖm cÊu t¹o ho¸ häc vµ cÊu h×nh cÊu d¹ng 2. KÜ n¨ng: ViÕt ®îc c«ng thøc cÊu t¹o cña mét sè chÊt h÷u c¬ cô thÓ Ph©n biÖt ®îc chÊt ®ång ®¼ng, ®ång ph©n. BiÓu diÔn ®îc ®ång ph©n cÊu t¹o vµ ®ång ph©n lËp thÓ cña mét sè hîp chÊt h÷u c¬ II. ChuÈn bÞ: Gv: ChuÈn bÞ m« h×nh rçng cña ph©n tö etan vµ ph©n tö but 2 en(cis trans) Hs: §äc tríc bµi míi III. Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: VËn dông, ®µm tho¹i, nªu vÊn ®Ò IV. Tæ chøc çc ho¹t ®éng d¹y häc: 1. KiÓm tra bµi cò ViÕt tÊt c¶ çc ®ång ph©n cã thÓ cã cña C5H12, C2H4O2? (2 häc sinh lªn b¶ng) 2. Bµi míi Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß Ho¹t ®éng1: Vµo bµi Khi viÕt CTCT hîp chÊt h÷u c¬ cÇn lu ý nh÷ng vÊn ®Ò g×? Ho¹t ®éng2: Gv cho vÝ dô CH3CH2OH vµ CH3OCH3 .Yªu cÇu häc sinh so s¸nh vÒ thµh phÇn, cÊu t¹o ph©n tö, tÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt ho¸ häc? Rót ra luËn ®iÓm 1? Ho¹t ®éng3: Gv lÊy vÝ dô. Yªu cÇu hs so s¸nh vµ rót ra néi dung luËn ®iÓm 2? T¬ng tù víi çch khai th¸c luËn ®iÓm 3? Ho¹t ®éng4: Gv lÊy vÝ dô trong sgk.Yªu cÇu hs x¸c ®Þnh nh÷ng chÊt nµo lµ ®ång ®¼ng cña nhau?Rót ra qui luËt? Nªu ®Þnh nghÜa ®ång ®¼ng vµ gi¶i thÝch? Gv nhÊn m¹nh 2 néi dung quan träng + Thµnh phÇn ph©n tö h¬n kÐm nhau mét hay nhiÒu nhãm CH2 + Cã tÝnh chÊt t¬ng tù nhau Ho¹t ®éng5: Gv sö dông mét sè vÝ dô vÒ çc chÊt kh¸c nhau cã cïng CTPT. Yªu cÇu häc sinh nhËn xÐt vµ rót ra ®Þnh nghÜa ®ång ph©n? Ho¹t ®éng6: Yªu cÇu hs nh¾c l¹i kh¸i niÖm vÒ liªn kÕt σ vµ liªn kÕt π ®• häc ë líp 10? Gv khai th¸c çc vÝ dô sgk ®Ó cñng cè çc kh¸i niÖm vÒ liªn kÕt ®¬n, ®«i, ba? Gv chó ý:+ sù xen phñ bªn kÐm bÒn h¬n sù xen phñ trôc + liªn kÕt ®«i, liªn kÕt ba gäi chung lµ liªn kÕt béi. Kh¸i niÖm CTCT? Cho biÕt cã mÊy lo¹i CTCT?§Æc ®iÓm tõng lo¹i? Ho¹t ®éng7: Tõ çc vÝ dô ®• häc, cho biÕt kh¸i niÖm ®ång ph©n cÊu t¹o? ViÕt tÊt c¶ çc ®ång ph©n cã thÓ cã cña C4H10O?Ph©n tÝch vµ cho biÕt çc lo¹i ®ång ph©n cÊu t¹o? Ho¹t ®éng8: Gv giíi thiÖu.Yªu cÇu hs quan s¸t çc cong thøc lËp thÓ. Gv dïng m« h×nh cô thÓ ®Ó hs dÔ quan s¸t. Hsinh vËn dông biÓu diÔn c«ng thøc lËp thÓ theo yªu cÇu cña gv? Ho¹t ®éng9: Gv dïng tranh ¶nh vµ m« h×nh ®Ó giíi thiÖu m« h×nh ph©n tö ®Æc vµ rçng Ho¹t ®éng10: Yªu cÇu häc sinh quan s¸t m« h×nh kh«ng gian víi 2 çch s¾p xÕp kh¸c nhau trong kh«ng gian, tõ ®ã rót ra kÕt lô©n vÒ ®ång ph©n lËp thÓ? So s¸nh hai lo¹i ®ång ph©n cÊu t¹o vµ ®ång ph©n lËp thÓ?Tõ ®ã cho biÕt mèi quan hÖ gi÷a hai lo¹i ®ång ph©n? Ho¹t ®éng11: Gv lÊy vÝ dô vÒ cÊu t¹o vµ cÊu tróc ho¸ häc. Yªu cÇu häc sinh nhËn xÐt , so s¸nh vµ rót ra kÕt luËn ®iÓm gièng vµ kh¸c gi÷a chóng? Hs tr¶ lêi I. ThuyÕt cÊu t¹o ho¸ häc: 1. Néi dung thuyÕt cÊu t¹o ho¸ häc Hs tr¶ lêi a. LuËn ®iÓm 1: SGK VD: CH3 CH2 O H ChÊt láng t¸c dông víi natri. CH3 O CH3 ChÊt khÝ kh«ng t¸c dông víi natri. b. LuËn ®iÓm 2: SGK VD: CH3 CH2 CH2 CH3 M¹ch kh«ng ph©n nh¸nh. CH3 CH CH3 M¹ch cã nh¸nh. CH3 CH2 CH2 CH2 M¹ch vßng. CH2 CH2 c. LuËn ®iÓm 3: SGK Phô thuéc vµo thµnh phÇn ph©n tö. VD: CH4 ChÊt khÝ, dÔ ch¸y. CCl4 ChÊt láng, kh«ng ch¸y. Phô thuéc cÊu t¹o ho¸ häc. CH3CH2OH vµ CH3OCH3 kh¸c nhau vÒ tÝnh chÊt vËt lÝ vµ tÝnh chÊt ho¸ häc. 2. ®ång ®¼ng, ®ång ph©n. hs tr¸ lêi a. §ång ®¼ng. VD: D•y ®ång ®¼ng ankan. CH4, C2H6, C3H8, C4H10 ... CnH2n+2 D•y ®ång ®¼ng ancol no ®¬n chøc. CH3OH, C2H5OH, C3H7OH ... CnH2n+1OH. Kh¸i niÖm : SGK. b. §ång ph©n. VD: C2H6O cã 2 ®ång ph©n. CH3 CH2 O H vµ CH3 O CH3 C3H6O2 cã 3 ®ång ph©n. CH3COOCH3 ; HCOOC2H5 vµ CH3CH2COOH. Kh¸i niÖm ®ång ph©n: SGK. II. Liªn kÕt trong ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬. 1. Çc lo¹i liªn kÕt trong ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬. Hs tr¶ lêi Liªn kÕt t¹o bëi 1 cÆp electron dïng chung lµ liªn kÕt ®¬n. Liªn kÕt ®¬n thuéc lo¹i liªn kÕt σ. VD: CH3 CH3. Liªn kÕt t¹o bëi 2 cÆp electron dïng chung lµ liªn kÕt ®«i. Liªn kÕt ®«i gåm 1 liªn kÕt σ vµ 1 liªn kÕt . VD: CH2 = CH2. Liªn kÕt t¹o bëi 3 cÆp electron dïng chung lµ liªn kÕt ba. Liªn kÕt ba gåm 1 liªn kÕt σ vµ 2 liªn kÕt . 2. Çc lo¹i c«ng thøc cÊu t¹o: C«ng thøc cÊu t¹o khai triÓn. C«ng thøc cÊu t¹o thu gän. C«ng thøc cÊu t¹o thu gän nhÊt. III. §ång ph©n cÊu t¹o: 1. Kh¸i niÖm ®ång ph©n cÊu t¹o: VD: C4H10O cã çc ®ång ph©n cÊu t¹o. C4H9OH ; C2H5OC2H5 ... VËy:nh÷ng hîp chÊt cã cïng CTPT nhng cã cÊu t¹o ho¸ häc kh¸c nhau gäi lµ nh÷ng ®ång ph©n cÊu t¹o. 2. Ph©n lo¹i ®ång ph©n cÊu t¹o: VD: C4H10O cã çc lo¹i ®ång ph©n cÊu t¹o. Chøc ancol: + Kh«ng nh¸nh: CH3CH2CH2CH2OH CH3CHCH2CH3 OH + Cã nh¸nh: CH3CHCH2OH CH3 Chøc ete: + Kh«ng nh¸nh: CH3OCH2CH2CH3 CH3CH2OCH2CH3 + Cã nh¸nh: CH3OCHCH3 CH3 KÕt luËn: SGK. IV. Çch biÓu diÔn cÊu tróc kh«ng gian ph©n tö h÷u cã. 1. C«ng thøc phèi c¶nh: C«ng thøc phèi c¶nh lµ mét lo¹i c«ng thøc lËp thÓ. §êng nÐt liÒn biÓu diÔn liªn kÕt n»m trªn mÆt giÊy. §êng nÐt ®Ëm biÓu diÔn liªn kÕt híng vÒ m¾t ta. §êng nÐt ®øt biÓu diÔn liªn kÕt híng ra xa m¾t ta. Hs lªn b¶ng biÓu diÔn 2. M« h×nh ph©n tö: + M« h×nh rçng. + M« h×nh ®Æc. V. §ång ph©n lËp thÓ: 1. Kh¸i niÖm vÒ ®ång ph©n lËp thÓ: VD: CHCl = CHCl cã 2 çch s¾p xÕp trong kh«ng gian kh¸c nhau. Cl

Trang 1

Ngày soạn: 20/10/12 Ngày dạy: 28/10/2012

(Tiết 21) Bài 14: Phốt pho

I- Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- Biết đợc vị trí trong BTH, cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố photpho

- Các dạng thù hình, tính chất vật lí, ứng dụng, trạng thái tự nhiên và điều chế photpho trong công nghiệp

- Tính chất hoá học cơ bản của photpho là tính oxi hoá và tính khử

2 Kĩ năng:

- Dự đoán, kiểm tra bằng thí nghiệm và kết luận về tính chất của photpho

- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh rút ra nhận xét về tính chất của photpho

- Viết đợc phơng trình hoá học minh hoạ tính chất của photpho

- Sử dụng photpho một cách hiệu quả, an toàn trong phòng thí nghiệm và trong thực tế

- Giải bài tập có liên quan

II Chuẩn bị:

Gv: Chuẩn bị phiếu học tập, hoá chất và dụng cụ phù hợp

Hs : Đọc trớc bài mới, và chia thành các nhóm đẻ thảo luận

III-Ph ơng pháp chủ yếu:

Nghiên cứu, đàm thoại, nêu vấn đề, trực quan

IV.Kỹ thuật dạy học: Sơ đồ tư duy

V- Tổ chức các hoạt động dạy học:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Hoạt động 1: Vào bài:

- Photpho trắng không tan trong nớc, tan

đợc trong một số dung môi hữu cơ

- Photpho trắng bốc cháy trong kk ở nhiệt

Phơi

Trang 2

Hoạt động 3:

- Với cấu hình electron của P Cho biết

các số oxi hóa có thể có của P?

- Dự đoán tính chất hoá học của P?

- Tại sao ở nhiệt độ thờng P hoạt động hoá

- Gv bổ xung: P cũng tác dụng với một số

phi kim khi đun nóng nh S

- Ngoài phản ứng tác dụng với một số ki

loại và phi kim.P còn tác dụng với một số

a.Tác dụng với oxi:

- Thiếu oxi: 4P + 3O2  2P2O3

- D oxi: 4P + 5O2  2P2O5

b Tác dụng với clo:

- Thiếu clo: 2P + 3Cl2  2PCl3

- D clo: 2P + 5Cl2  2PCl5

c Tác dụng với hợp chất:

- Hs: Photpho tác dụng dễ dàng với các hợp chất có tính oxi hoá mạnh nh HNO3

đặc, KClO3, KNO3, K2Cr2O7

VD:6P + 5KClO3 3P2O5 + 5KCl

III ứng dụng:

- Hs trả lời và xem sgk

IV Trạng thái thiên nhiên và điều chế:

1.Trong tự nhiên không gặp photpho ở trạng thái tự do

Hai khoáng vật chính của photpho là aptit3Ca3(PO4)2.CaF2 và photphorit Ca3(PO4)2

2 Trong công nghiệp: , photpho đợc sxuất

từ hỗn hợp quặng photphorit, cát và than cốc ở 12000C trong lò điện:

Ca3(PO4)2 + 3SiO2 + 5C 3CaSiO3 + 2P + 5CO

Hoạt động 7: Củng cố

- Hs lên bảng làm các bài tập 1,2,3 trang 62 sgk

- BTVN: làm các bài tập còn lại

(Tiết 22+23) Bài 15: Axit photphoric và muối photphat

I.Mục tiêu bài học:

Trang 3

- Biết đợc cấu tạo phân tử, tính chất vật lí, ứng dụng, cách điều chế H3PO4 trong PTN và trong công nghiệp

- H3PO4 không có tính oxi hoá, bị tác dụng bởi nhiệt, là axit trung bình ba lần axit

- Tính chất của muối photphat, cách nhận biết ion photphat

2 Kĩ năng:

- Viết các phơng trình phân tử, ion thu gọn minh hoạ cho tính chất của axit H3PO4 và muối photphat

- Nhận biết axit và muối photphat bằng phơng pháp hoá học

- Giải các bài tập có liên quan

Gv: * Hoá chất : H2SO4 đặc, dung dịch AgNO3, dd Na3PO4, dd KNO3

*Dụng cụ : ống nghiệm, kẹp gỗ, và các dụng cụ cần thiết

Hs: Đọc trớc bài mới

III Ph ơng pháp chủ yếu:

Trực quan, đàm thoại, nêu vấn đề

V Tổ chức các hoạt động dạy học:

1)Kiểm tra bài cũ

- So sánh cấu tạo và tính chất vật lí, hoá học của P/trắng và P/đỏ?

- Nêu tính chất hoá học của P? Viết phơng trình phản ứng minh hoạ?

( 2 học sinh lên bảng)2) Bài mới

Hoạt động1 :H3PO4 có tính chất gì giống và khác với HNO3 ? Để biết rõ điều đó ta nghiên cứu bài mới

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

- Gv đa ra lọ đựng H3PO4 cho học sinh

quan sát Yêu cầu học sinh cho biết tính

chất vật lí của axit này?

Hoạt động 4:

- Dựa vào số oxi hoá của P có thể dự đoán

tính chất hoá học của H3PO4?

- Gv lu ý học sinh cách giải thích H3PO4

không có tính oxi hoá

I Axit photphoric 1.

2 Tính chất vật lí:

- Hs: Axit photphoric tan trong nớc theo bất kì tỉ lệ nào là do sự tạo thành liên kết hiđro giữa các phân tử H3PO4 với các phân

Trang 4

- Cho biết H3PO4 có những tính chất hoá

học nào?Nêu và viết phơng trình phản

ứng?

- H3PO4 là axit mấy lần axit? Viết pt điện

li theo các nấc của axit?

- Khi phản ứng với dd kiềm theo những tỉ

lệ nào?Viết ptp?

Hoạt động 5:

- Cho biết các phơng pháp điều chế axit

trong phòng thí nghiệm và trong công

b Tác dụng bởi nhiệt:

2H3PO4 H4P2O7 + H2O H4P2O7 2HPO3 + H2O+ Các axit HPO3, H4P2O7 lại có thể kết hợp với nớc để tạo ra axit H3PO4

c Tính axit:

- Hs trả lời+ Axit photphoric là axit ba lần axit, có độ mạnh trung bình

Nấc 1: H3PO4  H+ + H2PO4Nấc 2: H2PO4-  H+ + HPO42-Nấc 3: HPO42-  H+ + PO43-+ Dung dịch H3PO4 làm đổi màu quỳ tím thành đỏ, tác dụng với oxit bazơ, bazơ, muối, kim loại

Na3PO4 + H2O  Na2HPO4 + NaOHPO43- + H2O  HPO42- + OH-

Dung dịch Na3PO4 làm quỳ tím ngả màu xanh

2 Nhận biết ion photphat

- Hs: Dùng thuốc thử là dd AgNO3 thì tạo thành kết tủa màu vàng

Trang 5

(Tiết 24) Bài 16: Phân bón hoá học

- HS biết khái niệm phân bón hoá học và phân loại

- Tính chất, ứng dụng, điều chế phân đạm, lân, kali và một số phân bón khác

2 Kĩ năng:

- Quan sát mẫu vật, làm thí nghiệm nhận biết một số loại phân bón hoá học

- Biết cách sử dụng an toàn, hiệu quả một số phân bón hoá học

- T liệu, tranh ảnh về sản xuất các loại phân bón ở Việt Nam

- Giải thích, đàm thoại, nêu vấn đề

+ Để cây cối phát triển bình thờng cần

những ngtố nào? Dới dạng phân tử, ion

hay nguyên tử?

+ Tại sao phải bón phân hoá học cho cây?

Có những loại phân bón chính nào?

Hoạt động 2:

- Gv chia nhóm học sinh, yêu cầu mỗi

nhóm chuẩn bị 1 phần và cử đại diện lên

bảng trình bày tông qua việc trả lơì câu

hỏi trong phiếu học tập

Hs trả lời

I Phân đạm:

Phân đạm cung cấp nitơ hoá hợp cho cây trồng dới dạng ion nitrat NO3- và ion amoni NH4+

1 Phân đạm amoni:

Đó là các muối amini NH4Cl, (NH4)2SO4, NH4NO3 Các muối này đợc điều chế khi cho amoniăc tác dụng với axit tơng ứng.VD: 2NH3 + H2SO4  (NH4)2SO4

2 Phân đạm nitrat:

Đó là các muối nitrat NaNo3, Ca(NO3)2 Các muối này đợc điều chế khi cho axit nitric tác dụng với muối cácbonat

Trang 6

Hoạt động 3:

Tơng tự cách hoạt động 2 đã làm với các

câu hỏi nh sau:

+ Phân lân cung cấp nguyên tố nào, dới

+ Phân kali đợc đánh giá nh thế nào?

+ Cho biết các loại phân kali chính?

Ca3(PO4)2 + 3H2SO4  2H3PO4 + 3CaSO4

2 Phân lân nung chảy: học sinh xem

IV Một số loại phân bón phức hợp:

1 Phân hỗn hợp và phân phức hợp:

- Hs đọc sgk và trả lời+ Phân hỗn hợp: Chứa cả 3 nguyên tố: N,

P, K

+ Phân phức hợp:

VD: Amôphôt là hỗn hợp NH4H2PO4, (NH4)2HPO4

2 Phân vi l ợng :

Phân vi lợng cung cấp cho cây các nguyên

tố nh B, Zn, Mn, Cu, Mo ở dạng hợp chất

Hoạt động7: Củng cố

- Hệ thống hoá lại kiến thức về các loại phân

- Đánh giá và ra bài tập về nhà

Trang 7

( Tiết 25) Bài 17: Luyện tập

- Giúp học sinh nắm vững tính chất của photpho, axitphotphoric, và muối photphat

- Nắm vững các phơng pháp điều chế và ứng dụng của chúng

Hoạt động1:

Gv dùng hệ thống câu hỏi Yêu cầu học

sinh làm việc phần li thuyết bằng các câu

hỏi đó, rồi điền vào phiếu học tập

I Củng cố lí thuyết:

1 Đơn chất photpho:

Hsinh lên bảng trả lời

- Photpho có 2 dạng thù hình là photpho trắng và photpho đỏ

- Photpho trắng có cấu trúc mạng tinh thể phân tử, mềm dễ nóng chảy, độc, không tan trong nớc, dễ tan trong một số dung môi hữu cơ

-Photpho đỏ có cấu trúc polime, bền, không độc, không tan trong nớc cũng nh trong các dung môI hữ cơ

- Photpho trắng hoạt động hoá học mạnh hơn photpho đỏ

Trang 8

Hoạt động2:

Tìm hiểu các bài tập 3, 4, 5 trang 72 Yêu

cầu học sinh thảo luận theo nhóm và cử

đại diện lên trình bày

- Axit photphoric dễ mất nớcH3PO4  H4P2O7  HPO3

- Tác dụng với dd kiềm:

H3PO4 + NaOH  NaH2PO4 + H2OH3PO4 + 2NaOH  Na2HPO4 + 2H2OH3PO4 + 3NaOH  Na3PO4 + 3H2O

3 Muối photphat:

- Có 3 loại muối photphat:

+ Photphat trung hoà VD: Na3PO4, Ba3(PO4)2

+ Đihiđrôphtphat VD: NaH2PO4, Ba(H2PO4)2

+ Hiđrôphotphat VD: Na2HPO4, BaHPO4

- Dễ tan trong nớc:

+ Tất cả các muối phôtphat của natri, kali, amoni

+ Đihiđrophotphat của các kim loại khác

- Không tan trong nớc: Hiđrôphotphat và Photphat trung hoà của các kim loại, trừ natri, kali, amoni

- Nhận biết ion PO43- bằng phản ứng:

3Ag+ + PO43-  Ag3PO4

II Bài tập:

- HS thảo luận các bài tập theo nhóm và

cử đại diện báo cáo kết quả, cả lớp theo dõi và bổ sung ý kiến xây dựng bài

Hoạt động3:-Hớng dẫn học sinh làm các bài tập còn lại trong sgk

(Tiết 26) Bài 18: Thực hành

Tính chất của một số hợp chất nitơ, photpho

Trang 9

- Gv chuẩn bị các hoá chất có liên quan phục vụ cho bài thực hành

- Hs đọc trớc bài thực hành và xem lại lí thuyết có liên quan

- Giải thích, đàm thoại, nêu vấn đề, trực quan

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Hoạt động1:

Thí nghiệm 1: điều chế khí amoniăc và

thử tính chất của dung dịch amoniắc.

- Cho biết cách tiến hành thí nghiệm ?

- Quan sát hiện tợng và giải thích?Viết

ptp?

Gv chú ý những điểm cần lu ý khi tiến

hành thí nghiệm để có thể thành công và

an toàn

Thí nghiệm 1: điều chế khí amoniăc và

thử tính chất của dung dịch amoniắc.

a Điều chế khí amoniắc:

- HS tiến hành thí nghiệm nh hớng dẫn của SGK, quan sát hiện tợng xảy ra và giải thích

NH4Cl + NaOH  NaCl + NH3 + H2O

b Thử tính chất của dung dịch amoniắc:

HS tiến hành thí nghiệm nh hớng dẫn của SGK, quan sát hiện tợng xảy ra và giải thích

AlCl3 + 3NH3 + 3H2O  Al(OH)3 + 3Nh4Cl

Thí nghiệm 2: Tính oxi hoá của axit

nitric.

Cu + 4HNO3(đ) Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O

3Cu + 8HNO3(l)  3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O

Thí nghiệm 3: Phân biệt một số loại

phân bón hoá học.

a Phân đạm amoni sunfat

NH4+ + OH-  NH3 + H2O

b Phân kali clorua và supephotphat kép

KCl + AgNO3  AgCl + KNO3

Trang 10

- Gv củng cố lại kiến thức trọng tâm

có liên quan

- Rút kinh nghiệm buổi thực hành

- Yêu cầu học sinh thu dọn dụng cụ

3 Nội dung tờng trình:

Trình bày cách tiến hành thí nghiệm, mô

tả hiện tợng quan sát đợc, giải thích, viết phơng trình hoá học các thí nghiệm

(Tiết 27) Kiểm tra viết (1 tiết)

( Đã có đề kiểm tra riêng)

………

(Tiết 28) Bài 19: Khái quát về nhóm các bon

- Giúp học sinh biết : Kí hiệu hoá học, tên gọi các nguyên tố nhóm cacbon

- Giúp học sinh hiểu : tính chất hóc học chung của các nguyên tố nhóm cacbon

- Hiểu quy luật biến đổi tính chất các đơn chất và hợp chất

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện khả năng so sánh, vận dụng quy luật chung vào một nhóm các nguyên tố

- Rèn luyện khả năng lập luận, tìm mối liên hệ giữa cấu tạo nguyên tử với tính chất hoá học của nguyên tố

- đàm thoại, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề,

Trang 11

- Vận dụng kiến thức đã học về quy luật

biến đổi tính chất của các đơn chất và

bảng 3.1 phát hiện ra quy luật biến đổi và

- Dựa vào sgk và kiến thức đã học nêu quy

luật biến đổi tính chất các hợp chất?

- Gv tổng kết và chú ý

Hoạt động5: Củng cố:

- Yêu cầu học sinh làm bài tập 2 trang 77

sgk

- BTVN làm các bài tập còn lại trong sgk

II Tính chất chung của các nguyên tố nhóm cácbon:

1 Cấu hình electron nguyên tử:

Lớp electron ngoài cùng có 4 electron:

ns2np2

Khi bị kích thích:

ns1np3

Trong các hợp chất chúng có các số oxi hoá: +4, +2, -4 tuỳ thuộc vào độ âm điện của các nguyên tố liên kết với chúng

2 Sự biến đổi tính chất của các đơn chất:

3 Sự biến đổi tính chất của các hợp chất:

- Công thức hợp chất với hiđro là RH4 Độ bền nhiệt của các hợp chất hiđrua này giảm nhanh từ CH4  PbH4

- Tạo ra 2 loại oxit là RO2 và RO3, trong

đó R có số oxi hoá là +2 và +4

CO2 và SiO2 là các oxit axit, còn GeO2, SnO2, PbO và các hiđroxit tơng ứng của chúng là các hợp chất lỡng tính

- Các nguyên tử cácbon còn có thể liên kết với nhau tạo thành mạch cácbon gồm hàng chục, hàng trăm nguyên tử

(Tiết 29) Bài 20: Cac bon.

- HS biết các dạng thù hình, tính chất vật lí và ứng dụng

- Tính chất hoá học,điều chế cacbon

Trang 12

- Viết các ptp thể hiện tính chất hoá học của cacbon

- Gv: Chuẩn bị hoá chất và dụng cụ thí nghiệm

- Hs: Đọc trớc bài mới

- Giải thích, đàm thoại, nêu vấn đề, trực quan

dung( Trạng thái, đặc điểm cấu

tạo phân tử, đặc điểm liên kết, độ

cứng) của các dạng thù hình?

- Yêu cầu học sinh lên bảng?

Hoạt động2:

- Dựa vào cấu trúc nguyên tử và số

oxihoá có thể có hãy dự đoán tính

chất hoá học của cacbon?

- Viết ptp chứng minh tính chất hoá

+ Dẫn điện tốt ( kém kim loại )

+ Các lớp dễ tách ra khỏi nhau

b Tác dụng với hợp chất:

ở nhiệt độ cao, cácbon có thể khử đợc nhiều oxit, phản ứng với nhiều chất oxi hoá khác nhau nh HNO3, H2SO4

a Tác dụng với hiđro:

Cácbon phản ứng với hiđro ở nhiệt độ cao có xúc tác, tạo thành khí mêtan

C + 2H2  CH4

Trang 13

- Cho biết trong tự nhiên cacbon tồn

tại ở những dạng nào và có ở đâu?

- Cho biết các phơng pháp điều chế

từng dạng thù hình của cacbon?

- Gv lấy thêm ví dụ bổ sung thêm

trong thực tế

b Tác dụng với kim loại:

ở nhiệt độ cao, cácbon phản ứng với kim loại tạo thành cácbua kim loại

IV Trạng thái thiên nhiên Điều chế:

1 Trạng thái thiên nhiên:

- Trong tự nhiên, kim cơng và than chì là cácbon tự do gần nh tinh khiết

- Ngoài ra, cácbon còn có trong các khoáng vật nh:

Canxit ( CaCO3); magiêzit ( MgCO3 )

Đolomit (CaCO3 MgCO3 )

- Dỗu mỏ, khí đốt thiên nhiên

2 Điều chế:

- HS tham khảo SGK để biết đợc các cách điều chế cácbon

Hoạt động5: - Gv chuẩn bị phiếu học tập để củng cố lại kiến thức trọng tâm

- Hớng dẫn học sinh làm các bài tập còn lại của sgk

………

(Tiết 30) Bài 21: Hợp chất của cacbon

- HS biết cấu tạo phân tử CO và CO2

- Tính chất, ứng dụng, điều chế của CO và CO2

- Hsinh hiểu tính chất hoá học của CO và CO2 Tính chất hoá học của axcacbonic và muối cacbonat

2 Kĩ năng:

- Củng cố kiến thức về liên kết hoá học

- Vận dụng kiến thức để giải thích các tính chất và ứng dụng của các oxit của cacbon trong đời sống và kĩ thuật

Trang 14

- Hs đọc trớc bài mới và ôn lại những kiến thức có liên quan

- Viết cấu tạo phân tử CO2.Nhận xét đặc

điểm liên kết trong phân tử?

I Cácbon monooxit:

1 Cấu tạo phân tử:

C: 2s22p2

O: 2s22p4 CTCT: C ≡ O

b Trong phòng thí nghiệm:

Cácbon monooxit đợc điều chế bằng cách cho H2SO4 đặc vào axit fomic và đun nóng:

HCOOH  CO + H2O

II Cácbon đioxit:

1 Cấu tạo phân tử:

CTPT: CO2

Trang 15

Hoạt động6:

- Yêu cầu hs nghiên cứu sgk rút ra tính

chất vật lí của CO2?

- Cho biết tính chất của axit cacbonic?

- Viết cac phơng trình điện li?Axit có khả

năng tạo mấy loại muối?

- Nhận xét tính tan của các muối

sự cháy Tuy nhiên kim loại có tính khử

mạnh có thể cháy đợc trong CO2 VD: CO2 + 2Mg  2MgO + C

Đốt cháy than: C + O2  CO2

Đốt cháy dầu mỏ, khí thiên nhiên, thu CO2 trong quá trình nung vôi

III Axit cácbonic và muối cácbonat:

Axit cácbonic là axit rất yếu và kém bền, chỉ tồn tại trong dung dịch loãng

H2CO3  H+ + HCO3 HCO3-  H+ + CO32-

-1 Tính chất của muối cacbonat:

a Tính tan: SGK.

b Tác dụng với axit:

NaHCO3 + HCl  NaCl + CO2 + H2OHCO3- + H+  CO2 + H2O

Na2CO3 + 2HCl  2NaCl + CO2 + H2OCO32- + 2H+  CO2 + H2O

c Tác dụng với dung dịch kiềm:

NaHCO3 + NaOH  Na2CO3 + H2OHCO3- + OH-  CO32- + H2O

d Phản ứng nhiệt phân:

MgCO3  MgO + CO22NaHCO3  Na2CO3 + CO2 + H2OCa(HCO3)2  CaCO3 + CO2 + H2O

2

ứ ng dụng của một số muối cácbonat :

Trang 16

dụng quan trọng?Nêu những ứng dụng đó? - Học sinh tham khảo SGK và trả lời

Hoạt động9: Củng cố :

- Làm bài tập 2, 3 sgk trang 88?

Hsinh lên bảng

- Hớng dẫn học sinh làm các bài tập còn lại trong sgk

( Tiết 31) Bài 22: Silic và hợp chất của silic

- Dự đoán tính chất hoá học của silic và so sánh với cacbon

- Viết các phơng trình phản ứng chứng minh tính chất của silic và tính chất của một số hợp chất của silic

- Trực quan, đàm thoại, nêu vấn đề

- Dự đoán tính chất hoá học của silic?

Viết các ptp?Xác định số oxi hoá của

silic?

I Silic.

1 Tính chất vật lí:

- Có 2dạng thù hình: tinh thể và vô định hình

- Nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy rất cao ( giống cácbon )

- Silic tinh thể có tính bán dẫn ( khác cácbon )

Trang 17

Hoạt động3:

- Trong tự nhiên silic tồn tại ở dạng nào?

Có ở đâu?

Hoạt động4:

- Cho biết silic có nững ứng dụng gì?

- Nêu các phơng pháp điều chế silic trong

PTN và trong tự nhiên?

Hoạt động5:

- Cho biết tính chất vật lí của silic

đioxit?Trạng thái tự nhiên của SiO2?

- Nêu tính chất hoá học của SiO2?

- Gv bổ sung phản ứng với HF dùng

khắc chữ lên thuỷ tinh

Hoạt động6:

- Cho biết tính chất vật lí của H2SiO3?

- H2SiO3 mất nớc tạo SiO2 Viết pt?

- Cho biết tính chất hoá học của H2SiO3?

- Gv làm thí nghiệm với H2SiO3 Quan sát

và viết ptp?

- Gv bổ sung điểm chú ý

- Cho biết tính chất vật lí và ứng dụng của

silicat?

Si + 2NaOH + H2O  Na2SiO3 + 2H2

b Tính oxi hoá: Tác dụng với kim loại ở

+ Dùng trong luyện kim: chế tạo thép silic

- Dùng chất khử mạnh để khử SiO2 ở nhiệt

độ cao

VD: SiO2 + 2Mg  Si + 2MgO SiO2 + 2C  Si + 2CO

II Hợp chất của silic:

1 Silic đioxit:

Là oxit axit, tan chậm trong dung dịch kiềm đặc nóng, tan dễ trong kiềm nóng chảy

SiO2 + 2NaOH  Na2SiO3 + H2O SiO2 + Na2CO3  Na2SiO3 + CO2Silic đioxit tan trong dung dịch axit flohiđric:

SiO2 + 4HF  SiF4 + 2H2O

2 Axit silixic và muối silicat:

a Axit silixic:

Là chất ở dạng kết tủa keo, không tan trong nớc, khi đun nóng dễ mất nớc:

H2SiO3  SiO2 + H2O

Là axit yếu, yếu hơn cả axit cácbonic:Na2SiO3 + CO2 + H2O  H2SiO3 + Na2CO3

Trang 18

VD: Na2SiO3 + 2H2O  2NaOH + H2SiO3

(Tiết 32) Bài 23: Công nghiệp silicat

- Hs biết thành phần hoá học và tính chất thuỷ tinh, xi măng, gốm

- Phơng pháp sản xuất các vật liệu thuỷ tinh, gốm, xi măng từ nguồn nguyên liệu tự nhiên

- Gv: Chuẩn bị mô hình sơ đò lò quay sản xuất clanhke (hình 3.11); mẫu xi măng

- Hs: Su tầm, tìm kiếm các mẫu vật bằng thuỷ tinh, gốm sứ

- Trực quan, đàm thoại, nêu vấn đề

- Cho biết thuỷ tinh có mấy loại?Kể tên?

- Đặc điểm của từng loại?

2 Một số loại thuỷ tinh:

- Thuỷ tinh thờng: chủ yếu gồm

Na2O.CaO.6SiO2

- Thuỷ tinh pha lê: Thay Na2O.CaO bằng K2O.PbO

Trang 19

- Gv nhận xét và tổng kết

Hoạt động3:

- Nguyên liệu để chế tạo đồ gốm là gì?

- Dựa vào công dụng gốm đợc chia làm

- Thuỷ tinh thạch anh.

- Thuỷ tinh đổi màu: có chứa AgCl, AgBr.

10000C, sau đó tráng men và trang trí, rồi nung lần thứ hai ở nhiệt độ cao hơn, khoảng 1400 - 14500C

c Men có thành phần chính giống sứ,

nh-ng dễ nónh-ng chảy hơn

III Xi măng:

1 Thành phần hoá học và ph ơng pháp sản xuất.

Quan trọng và thông dụng nhất là xi măng Pooclăng, thành phần chính gồm: canxi silicat và canxi aluminat: Ca3SiO5;

Ca2SiO4; Ca3(AlO3)2

2 Quá trình đông cứng của ximăng.

3CaO.SiO2 + 5H2O  Ca2SiO4 4H2O + Ca(OH)2

2CaO.SiO2 + 4H2O  Ca2SiO4 4H2O3CaO.Al2O3 + 6H2O  Ca3(AlO3)2.6H2O

Trang 20

(Tiết 33) Bài 24: Luyện tập

Tính chất của cácbon, silic và hợp chất của chúng

- Giải thích, đàm thoại, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề

Hoạt động1:

Gv chuẩn bị bảng và đa ra.Yêu cầu

học sinh hệ thống lại những kiến

- Thể hiện tính khử và tính oxi hoá:

C + 2CuO  2Cu + CO2

Trang 21

Hoạt động2:

Bài 1:

- Tại sao cacbon monooxit cháy đợc

còn cacbon đioxit không chấy đợc

trong khí quyển oxi?

- Hãy đa ra một thí nghiệm đơn giản

để phân biệt khí CO và H2?

Bài 2:

- Hoàn thành sơ đồ chuyển hoá :

CO2→ CaCO3 → Ca(HCO3)2 → CO2

- Là axit yếu, trong dd phân li hai nấc

b Axit silixic

- Là axit ở dạng rắn, ít tan trong nớc H2CO3  H+ + HCO3- HCO3-  H+ + CO32-

- Là axit yếu, yếu hơn cả Axit cácbonic

4 Muối:

a Muối cácbonat:

- Muối cácbonat trung hoà: chỉ có muối của kim loại kiềm và amoni là tan, các muối khác ít tan, bị nhiệt phân:

VD: CaCO3  CaO + CO2

- Muối cácbonat axit: dễ tan, dễ bị nhiệt phân

- Gv khắc sâu kiến thức trọng tâm của chơng

- Hớng dẫn và yêu cầu học sinh làm các bài tập còn lại sgk

………

Trang 22

Tiết 35 : Ôn tập học kì I (Đã có đề cơng ôn tập riêng)

………

Tiết 36: Kiểm tra học kì I

( đã có đề kểm tra)

Trang 23

Chơng 4: đại cơng về hoá học hữu cơ

Tiết 37 Hoá học hữu cơ và hợp chất hữu cơ

- chuẩn bị bộ dụng cụ chng cất và phễu chiết, bình tam giác, giấy lọc, phễu, tranh vẽ

bộ dụng cụ chng cất

- Hoá chất : Nớc, dầu ăn

- Trực quan - Nêu vấn đề - Đàm thoại

IV Tổ chức các hoạt động dạy học:

- Hoá học hữu cơ là ngành hoá học chuyên nghiên cứu các hợp chất hữu cơ

2 Đặc điểm chung của các hợp chất hữu cơ.

Trang 24

cấu tạo phân tử trong các hợp chất

hữu cơ?

+ Tính chất vật lí, tính chất hoá học?

- Gv bổ sung, ghi tóm tắt đặc điểm

chung của các hợp chất hữu cơ

Hoạt động3:

- Gv nêu một số ví dụ về sự chng cất

Yêu cầu hs rút ra:

- Thờng có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt

độ sôI thấp (dễ bay hơi)

- Thờng không tan hoặc ít tan trong nớc, tan nhiều trong dung môI hữu cơ

c Tính chất hoá học:

- Đa số hợp chất hữu cơ bị cháy khi

đốt, kém bền nhiệt, dễ bị phân huỷ

- Phản ứng của hợp chất hữu cơ thờng xảy ra chậm, không hoàn toàn, không theo một hớng nhất định, thờng cần

- Khái niệm chng cất: Chng cất là quá trình làm hoá hơi và ngng tụ của các chất lỏng trong hỗn hợp

2 Phơng pháp chiết:

- Cơ sở của phơng pháp chiết: Dựa vào độ tan khác nhau trong nớc hoặc trong dung môi khác của các chất lỏng, rắn

- Nội dung phơng pháp chiết: dùng dụng cụ ( phễu chiết ) tách các chất lỏng không hoà tan vào nhau ra khỏi nhau

3 Phơng pháp kết tinh:

- Cơ sở của phơng pháp kết tinh: dựa vào độ tan khác nhau của các chất rắn theo nhiệt độ

- Nội dung: Hoà tan chất rắn vào dung môi đến bão hoà, lọc tạp chất, rồi cô cạn, chất rắn tronh dd sẽ kết tinh ra khỏi dd theo nhiệt độ

Cơ sở và nội dung của các phơng pháp tách biệt, tinh chế hợp chát hữu cơ?

(Hs trình bày lại)Hớng dẫn học sinh làm các bài tập sgk

………

Trang 25

Tiết 38: Phân loại và gọi tên hợp chất hữu cơ

- Tranh ảnh phóng to, mô hình một số phân ttrong hình 4.4 SGK

- Bảng phụ và bảng sơ đồ phân loại hợp chất hữu cơ

- Giải thích, trực quan, đàm thoại, nêu vấn đề

Hoạt động1:

- Gv hớng dẫn hs nghiên cứu thnàh phần

phân tử một số chất hữu cơ đã học từ đó

rút ra kháI niệm về hiđrocacbon và dẫn

xuất của hiđrocacbon?

- Gv hớng dẫn học sinh kháI quát sự phân

th-ờng của các hợp chất hữu cơ?

I Phân loại hợp chất hữu cơ.

CH3-CH2-OH + HBr  CH3-CH2-Br + H2O

Kết luận: Nhóm chức là nhóm nguyên tử gây ra những phản ứng đặc trng của phân

tử hợp chất hữu cơ

II Danh pháp hợp chất hữu cơ.

1 Tên thông thờng:

- Đặt theo nguồn tìm ra chất

- Đôi khi phần đuôi trong tên gọi chỉ loại chất

Trang 26

Hoạt động4:

- Gv lấy ví dụ hợp chất hữu cơ hs đã biết

công thức, yêu cầu hs gọi tên?

- Gv cho hs nghiên cứu số đếm và tên cuả

mạch cacbon theo iupac.Vận dụng gọi

tên?

VD: HCOOH axit fomic

CH3COOH axit axetic

2 Tên hệ thống theo danh pháp IUPAC.

a Tên gốc - chức:

Tên gốc - chức: Tên phần gốc + Tên phần định chức

et + an clo + et + an

CH2 = CH2 HC ≡ CH

et + en et + in CH2 = CH -CH2 -CH3 but-1-enCH3-CH(OH)-CH=CH2 but-3-en-2-olHoạt động6: Củng cố

- Gv nhắc lại những kiến thức trọng tâm cần nhớ trong bài

- Hớng dẫn hs làm các bài tập SGK ………

- Dụng cụ: ống nghiệm, giá đỡ, phễu thuỷ tinh, cápun, giáy lọc, bông

- Hoá chất: Glucozơ, CuSO4, CuO, dd Ca(OH)2, ddAgNO3, CHCl3, C2H5OH

- Giải thích, trực quan, đàm thoại, nêu vấn đề

Trang 27

- Hớng dẫn hs quan sát thi nghiệm?Nhận

có nguyên tố C và H

2 Xác định nitơ:

Khi đun với axit sunfuric đặc, nitơ có trong một số hợp chất hữu cơ có thể chuyển thành muối amoni và đợc nhận biết dới dạng amoniắc

VD: CxHyOzNt 0→

4

2SO ;t

H (NH4)2SO4+ (NH4)2SO4+ 2NaOH  Na2SO4 + 2H2O + 2NH3

3 Xác định halogen:

Khi đốt, hợp chất hữu cơ chứa clo bị phân huỷ, clo tách ra dới dạng HCl và đợc nhận biết bằng AgNO3

CxHyOzClt  CO2 + H2O + HClHCl + AgNO3  AgCl + HNO3

m

18

% 100 2

m

44

% 100 12

m 100 %

3 Định lợng các nguyên tố khác:

- Định lợng halogen: Chuyển halogen thành HX, định lợng dới dạng AgX ( X = Cl, Br )

- Định lợng S: Chuyển thành SO2 hoặc muối sunfat rồi định lợng

- Định lợng O:

Trang 28

(Tiết 40) Bài 28: Công thức phân tử hợp chất hữu cơ

Nêu và giải quyết vấn đề - Hoạt động nhóm

Hoạt động1:

- Yêucầu học sinh viết CTPT một số

hợp chất đã biết?Tìm tỉ lệ số nguyên

tử từng nguyên tố trong mỗi công

thức?

- Yêu cầu học sinh rút ra kết luận?

Hoạt động2:

- Cho biết sự khác nhau giữa CTPT

và CTĐGN?Nêu định nghĩa từng loại

công thức?

- Gv chú ý:+ Số nguyên tử của từng

nguyên tố trong CTPT là số nguyên

lần số nguyên tử của chúng trong

- Công thức đơn giản nhất cho biết tỉ

lệ số nguyên tử của các nguyên tố có trong phân tử ( tỉ lệ các số nguyên tối giản )

VD: C2H4 C2H4O2

Tỉ lệ số nguyên tử: 1 : 2 1 : 2 : 1Công thức ĐG nhất: CH2 CH2O

Trang 29

Hoạt động3:

- Gv cho ví dụ cụ thể Hớng dẫn học

sinh giải bài toán theo các bớc sau:

Gv cho ví dụ cụ thể Hớng dẫn học

sinh giải bài toán theo các bớc sau:

a Thí dụ:

- Hs tiến hành làm theo các bớc+ Đặt CTPT của A là CxHyOz

+ Thiết lập công thức đơn giản của A

là lập tỉ lệ x : y : z ở dạng các số nguyên tối giản

x : y : z =

12

14 , 73 : 1

24 , 7 : 16

62 , 19

= 6,095 : 7,240 : 1,226 = 4,971 : 5,905 : 1,000 = 5:6:1

+ Công thức đơn giản nhất của A là: C5H6O

x : y : z : t =

12

%C

: 1

%H

: 16

%O

: 14

%N

= = p : q : r : s Vây: CTĐGN CpHqOrNs

II Thiết lập công thức phân tử:

1 Xác định khối l ợng mol phân tử :

- Hs trả lời+ Đối với chất khí và chất lỏng dễ hoá hơi:

MA = MB dA/B

MA = 29 dA/KK

+ Đối với chất rắn và chất lỏng khó hoá hơi ngời ta sử dụng định luật Ra-un

2 Thiết lập công thức phân tử:

a Thí dụ:

*Thiết lập CTPT của A qua CTĐGN

- Hs tiến hành làm theo các bớc:Bớc 1: Xác định khối lợng mol

MA = 164 ( g/mol )Bớc 2: Căn cứ đầu bài tìm CTĐGN: C5H6O

Trang 30

“Thiết lập CTPT của A không qua

Vậy CTPT của A: C10H12O2

* Thiết lập CTPT của A không qua CTĐGN ( SGK )

b Tổng quát:

+ CTĐGN: CpHqOrNs+ CTPT: CxHyOzNt+ M = (CpHqOrNs)n

n = 12p+q+M16r+14sHoạt động8: Củng cố

- Lu ý học sinh các sơ đồ thiết lập CTĐGN và CTPT

- Hớng dẫn học sinh làm các bài tập SGK

………

(Tiết 41) Bài 29: Luyện tập - Chất hữu cơ

- Gv chuẩn bị bảng phụ trang 120- sgk, hệ thống các bài tập có liên quan

- Hs ôn tập lại hệ thống kiến thức để điền vào bảng

Đàm thoại, nêu vấn đề, vấn đáp

- Kết tinh: Tách các chất rắn có

độ tan thay đổi theo nhiệt độ

+ Hợp chất hữu cơ tinh khiết:

Trang 31

MA = MB.dA/B

MA = (CpHqOrNs)n  n+ Công thức phân tử:

e sự thay đổi độ tan theo

Bài 2:

a %O = 100% - ( 49,40% + 9,80% + 19,10% ) = 21,70%

d( A/kk ) =

29

A M

= 2,52  MA = 73 (g/mol)

C

x

%

12 =

A M

4 , 49

MB = dB/CO2 44 = 2 44 = 88 (g/mol).54

, 54

12x

= 09 , 9

y

= 37 , 36

16z

= 100

88 = 0,88

 x = 4 ; y = 8 ; z = 2

Vậy công thức của B là: C4H8O2Hoạt động3: BTVN

- Hớng dẫn các bài tập còn lại sgk

Trang 32

(Tiết 42 - 43) Bài 30: Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ

- Giúp học sinh biết đợc nội dung của thuyết cấu tạo hoá học, chất đồng

đẳng, đồng phân

- Các loại liên kết trong hợp chất hữu cơ, các loại công thức cấu tạo

- Đồng phân cấu tạo: Khái niệm và phân loại

- Cách biểu diễn phân tử hữu cơ trong không gian: Công thức phối cảnh, mô

- Vận dụng, đàm thoại, nêu vấn đề

1 Kiểm tra bài cũ

Viết tất cả các đồng phân có thể có của C5H12, C2H4O2?

(2 học sinh lên bảng)

2 Bài mới

Hoạt động1: Vào bài

- Khi viết CTCT hợp chất hữu cơ cần

lu ý những vấn đề gì?

Hoạt động2:

- Gv cho ví dụ CH3CH2OH và

CH3OCH3 Yêu cầu học sinh so sánh

I Thuyết cấu tạo hoá học:

1 Nội dung thuyết cấu tạo hoá học

- Hs trả lời

a Luận điểm 1: SGK

VD: CH3 - CH2 - O - H Chất lỏng tác dụng với natri

Trang 33

- Gv lấy ví dụ Yêu cầu hs so sánh và

rút ra nội dung luận điểm 2?

- Tơng tự với cách khai thác luận

điểm 3?

Hoạt động4:

- Gv lấy ví dụ trong sgk.Yêu cầu hs

xác định những chất nào là đồng

đẳng của nhau?Rút ra qui luật?

- Nêu định nghĩa đồng đẳng và giải

b Luận điểm 2: SGK

VD: CH3 - CH2 - CH2 - CH3 Mạch không phân nhánh

CH3 - CH - CH3 Mạch có nhánh CH3

CH2 - CH2 CH2 Mạch vòng.CH2 - CH2

c Luận điểm 3: SGK

- Phụ thuộc vào thành phần phân tử.VD: CH4 Chất khí, dễ cháy

CCl4 Chất lỏng, không cháy

- Phụ thuộc cấu tạo hoá học

CH3CH2OH và CH3OCH3 khác nhau

về tính chất vật lí và tính chất hoá học

CH3COOCH3 ; HCOOC2H5 và CH3CH2COOH

VD: CH3 - CH3

- Liên kết tạo bởi 2 cặp electron dùng

Trang 34

bền hơn sự xen phủ trục

+ liên kết đôi, liên kết ba gọi chung

là liên kết bội

- Khái niệm CTCT? Cho biết có

mấy loại CTCT?Đặc điểm từng loại?

Hoạt động7:

- Từ các ví dụ đã học, cho biết khái

niệm đồng phân cấu tạo?

- Viết tất cả các đồng phân có thể có

của C4H10O?Phân tích và cho biết

các loại đồng phân cấu tạo?

- Hsinh vận dụng biểu diễn công

chung là liên kết đôi Liên kết đôi gồm 1 liên kết σ và 1 liên kết π.

VD: CH2 = CH2

- Liên kết tạo bởi 3 cặp electron dùng chung là liên kết ba Liên kết ba gồm

1 liên kết σ và 2 liên kết π.

2 Các loại công thức cấu tạo:

- Công thức cấu tạo khai triển

- Công thức cấu tạo thu gọn

- Công thức cấu tạo thu gọn nhất

III Đồng phân cấu tạo:

1 Khái niệm đồng phân cấu tạo:

VD: C4H10O có các đồng phân cấu tạo

- Chức ancol:

+ Không nhánh: OH

CH3CHCH2CH3

OH + Có nhánh: CH3CHCH2-OH

CH3

- Chức ete:

+ Không nhánh:

CH3OCH2CH2CH3 CH3CH2OCH2CH3+ Có nhánh: CH3OCHCH3

Trang 35

thức lập thể theo yêu cầu của gv?

- Gv lấy ví dụ về cấu tạo và cấu trúc

hoá học Yêu cầu học sinh nhận xét ,

so sánh và rút ra kết luận điểm giống

- Cấu tạo hoá học cho biết các nguyên

tử liên kết với nhau theo thứ tự nào

- Cấu tạo hoá học đợc biểu diễn bằng CTCT

- Cấu tạo hoá học và cấu trúc không gian của phân tử hợp thành cấu trúc hoá học

- Cấu trúc hoá học đợc biểu diễn bằng công thức lập thể

Trang 36

- Hs biết cách phân loại phản ứng hữu cơ dựa vào sự biến đổi phân tử các chất đầu

- Biết các kiểu phân cắt liên kết cộng hoá trị và một vài tiểu phân trung gian

- Hoạt động nhóm, đàm thoại, nêu vấn đề

1 Kiểm tra bài cũ

Viết tất cả các đòng phân của C4H10O, phân loại đồng phân?

Nêu 3 luận điểm chính của thuyết cấu tạo hóa học?Cho ví dụ minh hoạ?

( 2 học sinh lên bảng)

2 Bài mới:

Hoạt động1 : Vào bài

- ở lớp 9 đã học những phản ứng gì?Cho

ví dụ?

Hoạt động2:

- Từ các ví dụ hãy nhận xét về nguên

tử(nhóm nguyên tử) của chất trớc và sau

VD:

H3C - H + Cl - Cl  →as H3C - Cl + HClH3C - OH + H-Br  H3C - Br + HOH

2 Phản ứng cộng.

Phân tử hữu cơ kết hợp thêm với các nguyên tử hoặc phân tử khác

Trang 37

+ Đặc điểm của sự phân cắt dị li?

+ Khái niệm về cacbocation?

Hoạt động5:

- Thông qua quan hệ giữa chất đầu, tiểu

phân trung gian, sản phẩm của 3 ví dụ

trong SGK và sự gợi của gv yêu cầu hs

rút ra các nhận xét về gốc cacbo tự do và

cacbocation?

C4H10 + 5F2  4C + 10HF C6H12 + 9O2  6CO2 + 6H2O

II Các kiểu phân cắt liên kết cộng hoá trị.

- Gốc CH3. ; CH3CH2. gọi là gốc cacbo tự do

2 Phân cắt dị li.

- Trong sự phân cắt dị li, nguyên tử có

ĐAĐ lớn hơn chiếm cả cặp electron dùng chung trở thành anion còn nguyên tử có

ĐAĐ nhỏ hơn bị mất một electron trở thành cation

VD: H2O + H Cl  H3O+ + Cl (CH3)3C Br  (CH3)C+ + Br-

-3 Đặc tính chung của gốc cacbo tự do

và cacbocation.

- Tiểu phân trung gian là các gốc cacbo tự

do ( kí hiệu R. ), cacbocation là cation mà

điện tích dơng ở nguyên tử cacbon (kí hiệu R+ )

- Đặc tính chung của tiểu phân trung gian: rất không bền, thời gian tồn tại rất ngắn , khả năng phản ứng cao

(Tiết 36) Bài 32: Luyện tập:

Trang 38

1 Củng cố kiến thức:

- Biết cách biểu diễn CTCT và cấu trúc không gian của cácphân tử hữu cơ đơn giản.

- Biết khái niệm đồng phân cấu tạo đồng phân lập thể

- phân biệt các loại đồng phân cấu tạo, đồng phân lập thể

- Hs hiểu những luận diểm có bản của thuyết cấu tạo hoá học

Chia nhóm học sinh, đàm thoại, vấn đáp, gợi mở

Hoạt động1:

- Gv đa ra phiếu học tập với hệ thống

các câu hỏi có nội dung cần ôn tập

Yêu cầu học sinh chuẩn bị theo

Trang 39

- Yêu cầu học sinh chuẩn bị một số

Chng cất, chiết, kết tinh Thí dụ:

Nấu rợu: chng cất

Ngâm rợu thuốc: chiết

Sản xuất đờng: kết tinh và chiết

Bài 3:

12

45 , 53 : 1

01 , 7 : 14

92 , 8 : 16

62 , 30 = 7:11:1:3Parametađion có công thức tổng quát:(C7H11NO3)n và có khối lợng mol phân tử

= 157 g/mol

⇒ n = 1; Công thức phân tử của

Parametađion là C7H11NO3Phân tử khối của Parametađion là số

lẻ vì có số nguyên tử hiđro là số lẻ

Bài 6:

a S b Đ c S d ĐHoạt động 3:

- Gv khắc sâu kiến thức trọng tâm của chơng

- Hớng dẫn và yêu cầu học sinh làm các bài tập còn lại sgk

………

(Tiết 46) Bài 33: Ankan: Đồng đẳng, đồng phân,

danh pháp.

- Giúp học sinh biết sự hình thành liên kết và cấu trúc không gian của ankan

- Biết gọi tên các ankan với mạch chính không quá 10 nguyên tử C

1 Kiểm tra bài cũ:

* Định nghĩa đồng đẳng? Cho ví dụ?

* Cho một số ví dụ về các hợp chất HC có thể gặp trong cuộc sống?

(1 hs lên bảng trả lời)

2 Bài mới

Trang 40

- Thế nào là HC no?Có mấy loại HC

no?

Hoạt động2:

- Nhắc lại khái niệm đồng đẳng?Vận

dụng viết các đồng đẳng tiếp theo

trong các CTCT đã viết Yêu cầu hs

rút ra nhận xét và nêu khái niệm bậc

cacbon?

Hoạt động4:

- Theo IUPAC, tên của 10 ankan

không phân nhánh đầu tiên đợc gọi

nh ở bảng 5.1 Yêu cầu hs nhớ tên

của các ankan và gốc ankyl tơng

ứng?

- Gv gọi tên của một số ankan có

nhánh Yêu cầu học sinh nhận xét,

CH3 isobutan tnc : -1590C ; ts : -100CNhận xét: Ankan từ C4H10 trở đi có

đồng phân cấu tạo, đó là đồng phân mạch cacbon

b Bậc của cacbon.

Bậc của một nguyên tử cacbon ở phân

tử ankan bằng số nguyên tử cacbon liên kết trực tiếp với nó

Ankan mà phân tử chỉ chứa C bậc I và

C bậc II là ankan không phân nhánh.Ankan mà phân có chứa C bậc III hoặc C bậc IV là ankan phân nhánh

2 Ankan phân nhánh:

Theo IUPAC, tên của ankan phân nhánh theo kiểu tên thay thế:

Số chỉ vị trí + Tên nhánh + Tên mạch chính + an

- Mạch chính là mạch dài nhất, có nhiều nhánh nhất Đánh số thứ tự các nguyên tử cacbon thuộc mạch chính

Định dạng
Số trang	98
Dung lượng	1,22 MB

giáo án hoá học 11 nâng cao không cần chỉnh sửa

ứng dụng 1 L m dung môià