Hiện nay, nhu cầu sử dụng đất đai ngày càng tăng do dân số tăng nhanh, kinh tế phát triển đặc biệt là quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang diễn ra mạnh mẽ mà đất đai thì có diện tích có hạn. Chính những điều này làm cho việc phân bổ đất đai vào các mục đích khác nhau càng trở nên khó khăn, các quan hệ đất đai càng thay đổi với tốc độ chóng mặt và ngày càng phức tạp
Trang 1MỤC LỤC
Trang 29 VPĐKQSDĐ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất
Trang 3DANH MỤC BẢNG
Trang 4DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Trang 5PHẦN1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 Tính cấp thiết
Lịch sử nhân loại đã chứng minh rằng nền tảng cho sự sống và mọi hoạt động sản xuất của con người đều bắt nguồn từ đất đai Đất đai là yếu tố cấu thành nên lãnh thổ của mỗi quốc gia, là một tư liệu sản xuất đặc biệt, đất đai cung cấp nguồn nước cho sự sống, cung cấp nguồn nguyên vật liệu và khoáng sản, là không gian của sự sống đồng thời bảo tồn sự sống Đất đai là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các công trình văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng Trải qua nhiều thế hệ, cha ông ta đã tốn nhiều công sức và xương máu để tạo lập vốn đất đai như hiện nay Để tiếp tục sự nghiệp khai thác và bảo vệ quỹ đất tốt hơn, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành các văn bản pháp luật phục vụ công tác quản lý có hiệu quả
Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 1992 đã nêu: “ Đất đai thuộc
sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý theo quy hoạch, kế hoạch và pháp luật đảm bảo sử dụng đất tiết kiệm, đúng mục đích và có hiệu quả
Hiện nay, nhu cầu sử dụng đất đai ngày càng tăng do dân số tăng nhanh, kinh tế phát triển đặc biệt là quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang diễn ra mạnh mẽ mà đất đai thì có diện tích có hạn Chính những điều này làm cho việc phân bổ đất đai vào các mục đích khác nhau càng trở nên khó khăn, các quan hệ đất đai càng thay đổi với tốc độ chóng mặt và ngày càng phức tạp
Để khắc phục tình trạng nêu trên thì công thì công tác đăng kí đất đai (ĐKĐĐ), cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và lập hồ sơ địa chính (HSĐC) có vai trò hết sức quan trọng ĐKĐĐ thực chất là thủ tục hành chính bắt buộc nhằm thiết lập một hồ sơ địa chính đầy đủ và cấp giấy
Trang 6chắc và quản chặt toàn bộ đất đai theo pháp luật Từ đó, chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai, quyền và lợi ích hợp pháp của người được sử dụng được bảo vệ và phát huy, đảm bảo đất đai được sử dụng đầy đủ, hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả Mặt khác, nó còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sử dụng đất
ổn định, lâu dài đạt hiệu quả kinh tế cao nhất, điều đó góp phần ổn định kinh
tế chính trị, xã hội, người dân yên tâm sản xuất đầu tư, tạo được niềm tin cho nhân dân vào Đảng và Nhà nước ta
Thực tế hiện nay công tác này ở một số địa phương diễn ra còn chậm, hiệu quả công việc chưa cao, tình trạng quản lý lỏng lẻo, tài liệu chưa chính xác, việc mua bán chuyển nhượng đất đai diễm ra ngầm chưa thông qua cơ quan nhà nước, tình trạng lấn chiếm, tranh chấp đất đai vẫn còn xảy ra nhiều.Huyện Gia Lâm cũng không nằm ngoài thực tế chung đó Mặc dù trong thời gian qua được sự quan tâm của các cấp chính quyền, các ngành song công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn gặp nhiều hạn chế, khó khăn do nhiều nguyên nhân tác động
Từ thực tế cũng như nhận thức được vai trò,tầm quan trọng của vấn đề, đồng thời được sự phân công của khoa Quản Lý Đất Đai – Trường Đại Học Nông Nghiệp Hà Nội, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đỗ Nguyên Hải, tôi
tiến hành thực hiện đề tài: “ Đánh giá tình hình đăng kí đất đai,cấp giấy chúng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính huyện Gia Lâm –
Trang 7*Yêu cầu
- Nắm vững nội dung quản lý nhà nước về đất đai, những quy định về đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính của Bộ Tài Nguyên Môi Trường của thành phố và của huyện;
- Hiểu rõ những quy trình, quy phạm, văn bản về đăng kí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
- Số liệu điều tra , thu thập phải khách quan, trung thực, chính xác;
- Những đề xuất, kiến nghị đưa ra phải có tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương
Trang 8
PHẦN 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1 Tổng quan hệ thống hồ sơ ĐKĐĐ,cấp GCNQSDĐ tại Việt Nam qua các thời kì
2.1.1 Thời kỳ phong kiến
Ở nước ta, công tác đạc điền và quản lý điền địa được hình thành từ thế
kỷ thứ 6 Tuy nhiên, theo các tài liệu cũ nhất mà ngày nay còn giữ lại được là
hệ thống địa bạ thời Gia Long (Mai Văn Phấn và Đào Xuân Bái, 2010) [22].Trong thời kỳ này, nước ta tiến hành đo đạc lập sổ địa bạ cho từng cụm, từng xã với mục đích phân rõ đâu là đất công, đâu là đất tư và định từng hạng đất để thu thuế
Mỗi triều đại (Lý – Trần – Hồ - Lê – Nguyễn) đều lựa chọn cho mình phương pháp xử lý các mối quan hệ về đất đai theo cách riêng, phù hợp theo từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội, lợi ích cụ thể của giai cấp thống trị
và yêu cầu xây dựng nhà nước đương thời Tuy nhiên, ở giai đoạn này, công trình đo đạc, thành lập địa bạ trên quy mô toàn quốc của Nhà Nguyễn là công trình to lớn và có ý nghĩa nhất, đóng góp rất quan trọng trong việc hoạch định các chính sách về quản lý đất đai và phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam ở thế
độ điền thổ theo sắc lệnh 29/03/1939 áp dụng tại Bắc Kỳ; chế độ điền thổ theo sắc lệnh 21/07/1925 ( sắc lệnh 1925) áp dụng tại Nam Kỳ và các nhượng
Trang 9địa Pháp quốc ở Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng ( Mai Văn Phấn và Đào Xuân Bái,2010) [22].
2.1.3 Thời kỳ Mỹ - Ngụy
Trong thời ký này dưới sự cai trị của Mỹ - Ngụy đã tiến hành chững chính sách đất đai, nổi bật là chính sách : “ Quốc sách cải tạo điền địa” của Ngô Đình Diệm, sau đó là chính sách: “ Người cày có ruộng” của Nguyễn Văn Thiệu Công tác địa chính chủ yếu của thời ký này là lập sổ địa bạ và lập
sổ điền chủ nhằm quản lý việc sử dụng đất và thu thuế
- Từ năm 1951 đến năm 1955, thành lập Nha địa chính và Nam phần, Trung phần, Cao nguyên Trung phần
- Từ năm 1956 đến năm 1959, thành lập Nha Tổng giám đốc địa chính, Địa hình để thi hành các quốc sách về điền thổ và nông nghiệp
- Từ năm 1960 đến năm 1975, thành lập Nha Điều tra nhằm xây dựng tài liệu, tổ chức điều hành các công tác đo đạc, thành lập bản đồ, lập sổ địa chính
- Ngày 18/02/1945, Luật Cải Cách Ruộng đất ra đời, đánh đổ hoàn toàn chế độ sở hữu ruộng đất phong kiến, thực hiện khẩu hiệu “ Người cày có ruộng” Sau khi thực hiện cải cách ruộng đất ở miền Bắc người dân thi đua làm ăn tập thể theo kiểu hợp tác xã
- Hiến pháp năm 1992, ra đời quy định ba chế độ sở hữu ruộng đất, đó là: sở hữu toàn dân, sỏ hữu tư nhân và sở hữu tập thể
Trang 10- Năm 1970, Bộ Nông Nghiệp đã triển khai chỉnh lý bản đồ giải thửa và thống kê diện tích đất đai cả nước.
- Ngày 19/11/1979, Chính phủ có Nghị định số 404/NĐ – CP cho thành lập hệ thống quản lý đất đai trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng và Uỷ ban nhân dân (UBND) các cấp Toàn bộ quỹ đất đai do Tổng cục Quản lý Ruộng đất quản lý
- Hiến pháp năm 1980 quy định: “ Đất đai là tài nguyên thiên nhiên thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý theo pháp luật” nhằm thống nhất công tác quản lý đất đai trên phạm vi toàn quốc [23]
- Hiến pháp năm 1992 ra đời quy định: “ Đất đai thuộc sở hữu toàn dân
do Nhà nước thống nhất quản lý theo quy hoạch và pháp luật đảm bảo sử dụng đất tiết kiệm, đúng mực, có hiệu quả” nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động quản lý đất đai và phù hợp với tình hình chung của đất nước [25]
- Luật Đât đai năm 1993 ra đời dựa trên tinh thần của Hiến pháp 1992, trong đó Luật Đất đai quy định rõ các quyền và nghĩa vụ của chủ sử dụng đất Đây là bộ luật đất đai quy định đầy đủ và chi tiết những vấn đề có liên quan đến đất đai, cũng như quá trình sử dụng đất của người sử dụng đât Sau 5 năm thực hiện, Luật Đất đai năm 1993 vẫn còn nhiều điểm bất cập và không phù hợp với thực tế sử dụng đất Chính vì vậy Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đất đai 1993 vào các năm 1998,2001
- Tại kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XI, đã thông qua Luật đất đai năm 2003; đây là bộ luật đầy đủ nhất cho công tác quản và sử dụng đất ở nước ta ở thời điểm hiện tại, tuy nhiên quá trình triển khai Luật Đất đai 2003 và thực tiễn cuộc sống vẫn đòi hỏi phải có những vấn đề mới cần được bổ sung, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng Do đó trong giai đoạn tới, Luật Đất đai
2003 sẽ được tiếp tục bổ sung, điều chỉnh một số điều cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của nước ta
2.2 Cơ sở lý luận và căn cứ pháp lý của công tác ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ
và lập HSĐC
2.2.1 Cơ sở lý luận của công tác ĐKĐ Đ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC
Trang 11Thực hiện chính sách mở cửa, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế nước ta trong những năm gần đây đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, tham gia vào thị trường của thế giới, đời sống xã hội không ngừng được cải thiện nâng cao Đi đôi với sự phát triển đó nảy sinh những nhu cầu về việc sử dụng đất ngày càng gia tăng, dẫn đến tình hình sử dụng đất
có nhiều biến động Bên cạnh đó, những nguồn lợi không nhỏ mà đất đai đem lại cùng với đặc tính riêng biệt của nó, đất dai trở thành tư liệu sản xuất thu hút được nhiều sự đầu tư Chính vì vậy, công tác quản lý và sử dụng đất đai
đã và đang được Đảng và Nhà nước ta quan tâm sâu sắc
Với vai trò điều tiết các quan hệ có liên quan đến đất đai, ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC đã trở thành nguồn động lực cho công tác quản lý nhà nước về đất đai, tạo đà cho sự phát triển chung của đất nước
ĐKĐĐ và tài sản gắn liền với đất lầ một thủ tục hành chính thiết lập HSĐC đầy đủ và cấp GCNQSDĐ, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, đủ điều kiện và hợp pháp nhằm xác lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa Nhà nước với người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất làm cơ sở để Nhà nước quản lý chặt chẽ đất đai và tài sản gắn liền với đất theo pháp luật và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất ( Hoàng Anh Đức,2010) [17]
GCNQSDĐ là chứng thư pháp lý xác định QSDĐ hợp pháp của chủ sử dụng đất trước pháp luật, là cơ sở pháp lý để chủ sử dụng đất thực hiện quyền
và nghĩa vụ sử dụng đất của mình, là bộ phận cấu thành của HSĐC
HSĐC là hệ thống tài liệu, sổ sách, bản đồ chứa đựng những thông tin cần thiết đã được thiết lập trong quá trình đo đạc, lập BĐĐC, ĐKĐĐ ban đầu
và đăng kí biến động đất đai, cấp GCNQSDĐ
Thông qua công tác ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC Nhà nước nắm bắt được các thông tin đất đai, tình hình sử dụng và quản lý đất đai, để
từ đó quản lý chặt chẽ mọi biến động đất đai theo đúng pháp luật
Trang 12Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là văn bản pháp
lý có giá trị cao nhất trong hệ thống pháp luật cảu Việt Nam Do sự phát triển của đất nước, Hiến pháp tất yếu sẽ có sự thay đổi Kế thừa và phát triển Hiến pháp năm 1946,1959, Hiến pháp năm 1980 ra đời quy định: “ Đất đai, rừng núi sông hồ đều thuộc sở hữu toàn dân” (Điều 19); “ Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch chung, nhằm đảm bảo đất đai được sử dụng hợp lý và tiết kiệm ” ( Điều 20) [23] Tuy nhiên, trong giai đoạn này, hệ thống quản lý đất đai còn tồn tại nhiều bất cập
Năm 1986, Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam khóa
VI đã đề ra đường lối Đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Sau đó, Hiến pháp năm 1992 ra đời quy định: “ Đất đai, rừng núi đều thuộc sở hữu toàn dân”; Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ đất đai theo quy hoạch và pháp luật, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả ” (Điều 18) [25]
2.2.2.2 Luật Đất đai
Năm 1987, Luật Đất đai ra đời, đánh dấu một cộc mốc quan trọng của hệ thống pháp luật về đất đai Luật Đất đai đầu tiên của chúng ta quy định: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lý Nhà nước giao đất cho các nông trường, lâm trường, xí nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cá nhân để sử dụng ổn định, lâu dài” ĐKĐĐ, lập và quản lý HSĐC, quản lý các hợp đồng sử dụng đất là một trong
7 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai (Điều 9) [24]
Trong thực tế thực hiện, Luật Đất đai năm 1987 đã bộc lộ quá nhiều hạn chế, nên đã không kích thích được năng lực sản xuất cho nền kinh tế Trước thực trạng đó, năm 1993, Luật Đất đai mới thay thế cho Luật Đất đai năm
1987 đã mở ra nội hàm rộng: “ Đât đai thuộc sở hữu toàn dân, quyền sử dụng đất thuộc về người sử dụng đất” [26] Tại điều 13 của Luật Đất đai 1993 tiếp tục khẳng định ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC là một trong 7 nội dung quan trọng trong quản lý Nhà nước về đất đai Thông qua ĐKĐĐ, cấp
Trang 13GCNQSDĐ, Nhà nước xác định được diện tích, mục đích sử dụng của các chủ sử dụng đất, đồng thời các chủ sử dụng đất cũng thấy rõ được quyền lợi
và nghĩa vụ đối với Nhà nước [26]
Luật Đất đai năm 1993 có ý nghĩa rất to lớn thúc đẩy phát triển kinh tế, góp phần ổn định chính trị - xã hội Tuy nhiên, trước tình hình phát triển nhanh chóng về kinh tế - xã hội, pháp luật về đất đai có những bộc lộ hạn chế như: chưa xác định rõ nội dung cốt lõi của chế độ sở hữu toàn dân về đất đai
do Nhà nước thống nhất quản lý; pháp luật về đất đai chưa đủ tầm giải quyết một cách có hiệu quả những vấn đề về đất đai để đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh
sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước trong thời kỳ đổi mới
Để khắc phục những hạn chế thiếu sót trên, thực hiện Nghị quyết số12/2001/QH11 về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội khóa XI (2002 – 2007) ngày 26 tháng 12 năm 2003, tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XI đã thông qua Luật Đất đai năm 2003 [27] Luật Đất đai năm 2003 được xây dựng trên cơ sở phù hợp với nguyên tắc cơ bản mà Hiến pháp năm
1992 quy định, đồng thời thể chế hóa các quan điểm đã được xác định trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa
IX về: “ Tiếp tục đổi mới chính sách pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước” [31]
2.2.2.3 Các văn bản dưới luật
Sau cách mạng thánh 8 năm 1945, cải cách ruộng đất chính quyền cách mạng tịch thu ruộng đất của địa chủ cho dân nghèo Do điều kiện thiếu thốn, chiến tranh kéo dài hệ thống hồ sơ chế độ cũ để lại không được chỉnh lý và không sử dụng được Hệ thống tài liệu đất đai là bản đồ giải thửa đo đạc thủ công bằng thước dây, bán đạc cải tiến và sổ mục kê kiêm thống kê ruộng đất ( Hoàng Anh Đức) [17]
- Chỉ thị 344/TTg ngày 03/07/1958 của Hội đồng Chính phủ ( nay là Chính phủ) cho tái lập hệ thống Địa chính trong Bộ Tài chính;
Trang 14Hội đồng Bộ trưởng thống nhất quản lý Nhà nước dối với ruộng đất trên toàn
bộ lãnh thổ;
- Quyết định 201/CP ngày 01/07/1980 của Hội đồng Chính phủ ( nay là Chính phủ) về việc thống nhất quản lý ruộng đất và tăng cường công tác quản
lý ruộng đất trong cả nước;
- Chỉ thị số 299 – TTg, ngày 10/11/1980 do Thủ tướng chính phủ ban hành về việc triển khai đo đạc giá thửa nhằm nắm lại quỹ đất;
- Ngày 5/11/1981 Tổng cục quản lý ruộng đất ban hành quyết định số 56/QĐ – ĐKTK quy định về trình tự thủ tục ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ;
- Ngày 8/11/1988 Luật đất đai ra đời Trong đó nêu rõ :” ĐKĐĐ, lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý các hợp đồng sử dụng đất, thống kê, kiểm kê đất đai, cấp GCNQSDĐ” đây là một trong nội dung quản lý Nhà nước về đất đai;
- HIến pháp năm 1992;
- Luật đất đai năm 1993 được thông qua vào ngày 14/7/1993;
- Quyết định số 499/QĐ- ĐC ngày 27/07/1995 của Tổng cục địa chính hướng dẫn các thủ tục ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC thay thế cho thông tư số 346/TT- TCĐC ngày 16/03/1998;
- Luật đất đai năm 2003 được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 26/11/2003;
- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 do Chính phủ ban hành về hướng dẫn thi hành luật đất đai năm 2003;
- Quyết định số 24/2004/QĐ-BTNMT ngày 01/11/2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về ban hành các quy định về cấp GCNQSDĐ;
- Thông tư số 29/2004/TT-BTNMT ngày 01/11/20064của Bộ Tài nguyên
và Môi trường hướng dẫn lập chỉnh lý, quản lý HSĐC;
- Thông tư số 95/2005/TT-BTC ngày 26/10/2005 của Bộ Tài Chính hướng dẫn các quy định của pháp luật về lệ phí trước bạ;
- Thông tư số 70/2006/TT-BTC ngày 02/08/2006 của Bộ Tài Chính hướng dẫn sửa đổi, bổ sung thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài Chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất;
Trang 15- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT ngày 25/05/2006 của Bộ Tài nguyên
và môi trường ban hành quy định bổ sung về việc cấp GCNQSDĐ, thu hồi đất thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;
- Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT ngày 01/01/2007 của bộ Tài nguyên
và môi trường ban hành hướng dẫn lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ đia chính;
- Nghị định 69/2009/NĐ-CP quy định bổ sung về quy hoạch, giá đất, thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư;
- Nghi định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp GCN, thu hồi đất thực hiện quyền sử dụng đất, trình
tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại vế đất đai;
- Nghị định số 88/2009/NĐ-CP quy định về GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;
- Quyết định số 08/2006/QĐ – BTNMT ngày 21/07/2006 của Bộ TNMT ban hành quy định về GCNQSDĐ;
- Thông tư số 70/2006/TT- BTC ngày 02/08/2006 hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Thông tư số 117/2004/TT- BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định sô 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất;
- Chỉ thị số 1474/CT-TTg ngày 24/08/2011 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để chấn chỉnh việc cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và xây dựng
cơ sở dữ liệu đất đai;
- Nghị định số 42/2012/NĐ-CP ngày 11/05/2012 của Chính phủ quy định về quản lý, sử dụng đất trồng lúa;
2.3 Tình hình ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ cảu một số nước trên thế giới
2.3.1 Thụy điển
Thụy Điển là một trong những quốc gia có hệ thống ĐKĐĐ với những thông tin đất đai điện tử hiệu quả trên thế giới Các phần mềm quản lý dữ liệu
Trang 16liên tục được cải tiến và nhiều kỹ thuật thông tin mới được ứng dụng thành công đã mang đến bộ mặt mới cho hệ thống ĐKĐĐ Thụy Điển.
Hệ thống đăng ký bất động sản được kết nối tới các cơ sở dữ liệu địa lý của Thụy Điển thông qua hệ thống tọa độ Các cơ sở dữ liệu địa lý có chứa các thông tin về địa hình, sử dụng đất, thủy văn, thực vật (Tommy Osterberg,2010) [32] Do vậy, ngoài các thông tin về địa chính và chủ quyền
mà Cơ quan đo đạc Đất đai quốc gia có được từ chính hoạt động của mình, các thông tin về quy hoạch, về giá trị bất động sản cũng được các cơ quan quản lý liên quan chuyển đến, cập nhật thường xuyên, liên tục trong sổ đăng
ký bất động sản với quy trình đăng ký, xử lý, cập nhập thông tin được pháp luật quy định chặt chẽ [21]
Như vậy với quá trình phát triển ít biến động, hầu hết các đơn vị đất đai
ở Thụy Điển đều đã được đăng ký, thể hiện đầy đủ thông tin trong sổ Đăng ký bất động sản Trên cơ sở đó, hệ thống ngân hàng dữ liệu đất đai tại Thụy Điển
đã được xây dựng thành công theo hướng tin học hóa Người có nhu cầu có thể tiếp cận thông tin đất đai qua mạng internet một cách dễ dàng nhanh chóng và thuận tiện Không có những thủ tục hành chính rắc rối, phiền hà đối với người đăng ký Nhiều sản phẩm, dịch vụ được cung cấp bởi hệ thống đăng ký đất đai của Thụy Điển không chỉ đáp ứng được nhu cầu trong nước
mà cả nhu cầu của nhiều nước trên thế giới [21]
2.3.2 Tây Australia
Cũng giống như Thụy Điển, Australia là một trong số các nước có hệ thống quản lý đất đai tốt nhất thế giới, trong đó tập trung vào các lĩnh vực: ĐKĐĐ,đo đạc và thành lập BĐĐC Tại Tây Australia, hệ thống ĐKĐĐ Torrens được áp dụng từ năm 1875 dựa trên Bộ luật chuyển nhượng đất đai năm 1874 (Ngô Đức Mậu,2010) [19] Nguyên lý cơ bản của hệ thống Torrens
là việc xác lập quyền về đất dựa trên cơ sở đăng ký và cấp GCN về nhà đất hoặc bất động sản, không đòi hỏi các loại chứng thư giao dịch, các giấy tờ có liên quan khác và công việc thẩm tra phức tạp tốn thời gian như yêu cầu ở hệ
Trang 17thống cũ Hệ thống Torrens đã tạo nên những chuyển biến mới trong các giao dịch chuyển biến mới trong các giao dịch chuyển quyền nhà đất hoặc bất động sản [18].
So với nhiều nước khác, để đáp ứng yêu cầu cho một hệ thống quản lý Đất đai hiện đại, Chính phủ Australia đã nỗ lực rất lớn trong cải cách thể chế
và hành chính công tác ĐKĐĐ tại Tây Australia Qua nhiều lần chuyển mình Tây Australia đã cải cách thành công công tác ĐKĐĐ
2.3.3 Trung Quốc
Theo Bộ TNMT (2012) [10], hệ thống đăng ký bất động sản Trung Quốc mới chỉ được xây dựng trong những năm gần đây theo hệ thống đăng ký Torrens Vì thế, hệ thống đăng ký tại đây mang những đặc điểm chung của hệ thống Torrens thông dụng
Trong hệ thống đăng ký bất động sản, đối tượng đăng ký đều được xác định là các quyền đối với bất động sản và trong hệ thống này, GCN đăng ký
là vấn đề đặc biệt quan trọng Cơ quan đăng ký của Trung Quốc thực hiện cấp GCN quyền sở hữu bất động sản (cơ quan đăng ký cấp một bản giấy chứng nhận cho chủ sở hữu và lưu một bản để quản lý) GCN quyền sở hữu đất đáp ứng yêu cầu về “ tính xác nhận”, trong đó cung cấp thông tin liên quan đến bất động sản mà người có nhu cầu xác lập giao dịch có thể tin tưởng và người
có nhu cầu xác nhận giao dịch chỉ dựa vào thông tin có trong GCN để đánh giá tình trạng pháp lý của bất động sản Quyền sở hữu cũng như các quyền khác của người đứng tên trong GCN là không thể hủy bỏ [11]
Việc thu phí đối với việc đăng ký bất động sản không theo diện tích, thể tích bất động sản hoặc tỷ lệ giá cả mà được thu theo từng thời điểm đăng ký Tức việc thu phí đối với việc đăng ký bất động ản được ấn định thành mức phí cố định trong từng thời điểm nhất định [11]
2.4 Những quy định chung về ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC
2.4.1 Đăng ký đất đai
2.4.1.1 Khái niệm
Trang 18ĐKĐĐ là thủ tục hành chính do cơ quan Nhà nước thực hiện đối với các đối tượng là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất, sở hữu tài sản trên đất (gọi chung là người sử dụng); là việc ghi nhận về QSDĐ ,quyền sở hữu tài sản trên đất đối với một thửa đất xác định vào HSĐC và cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu tài sản trên đất cho những chủ sử dụng đất hợp pháp qua đó xác lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa Nhà nước với người sử dụng [17].
2.4.1.2 Đối tượng đăng ký quyền sử dụng đất
- Người sử dụng đất phải đăng ký QSDĐ Đối tượng này bao gồm: người đang sử dụng đất, người có quan hệ trực tiếp với Nhà nước trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ sử dụng đất theo pháp luật
- Đăng kí ban đầu
Là đăng kí được thực hiện với các trường hợp được nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng mà người sử dụng đất hợp pháp tiến đến cấp GCNQSDĐ
Đăng kí ban đầu được thực hiện trong các trường hợp:
* Được Nhà nước giao đất, cho thuê đất
* Người đang sử dụng đất mà chưa có GCN
2.4.2 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
GCNQSDĐ là chứng thư pháp lý chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của người sử dụng đất như: chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp, tặng cho,
Trang 19cho thuê, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất để họ yên tâm đầu tư, cải tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng đất [17].
- Các trường hợp được Nhà nước cấp GCNQSDĐ:
* Người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trừ trường hợp cho thuê, thuê lại của người khác hoặc đất công ích
* Người được Nhà nước giao đất từ 15/10/1993 đến trước ngày luật đất đai có hiệu lực mà chưa được cấp GCNQSDĐ
* Người đang sử dụng đất theo quy định của điều 50,51 luật đất đai 2003
mà chưa được cấp GCNQSDĐ
* Người được chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, người nhận quyền sử dụng đất khi xử lý hợp đồng thế chấp, bảo lãnh bằng quyền sử dụng đất để thu hồi nợ, các tổ chức sử dụng đất là pháp nhân mới dược hình thành do các bên góp vốn bằng quyền sử dụng đất
* Đối tượng sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của tòa án, quyết định thi hành án của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
* Đối tượng trúng đấu giá quyền sử dụng đất
* Đối tượng sử dụng đất của khu công nghiệp
* Đối tượng mua nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở
* Đối tượng được Nhà nước thanh lý, hóa giá nhà ở gắn liền với đất ở [27]
- Thẩm quyền cấp GCNQSDĐ
* UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cấp GCNQSDĐ cho tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức,cá nhân nước ngoài
* UBND cấp huyện cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, người Việt Nam ở nước ngoài mua nhà ở gắn liền với quyến sử dụng đất [27]
Trang 20HSĐC là hệ thống tài liệu, bản đồ, số liệu, sổ sách chứa đựng những thông tin cần thiết về mặt tự nhiên, kinh tế, xã hội, pháp lý của đất đai được thiết lập trong quá trình đo đạc, lập bản đồ địa chính, ĐKĐĐ và cấp GCNQSDĐ
Hồ sơ đia chính gồm: bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê, sổ theo dõi biến động đất đai và bản lưu GCNQSDĐ
Nguyên tắc lập hồ sơ địa chính:
- Hồ sơ địa chính được lập theo đơn vị hành chính cấp xã
- Việc lập và chỉnh lý hồ sơ địa chính thực hiện theo đúng trình tự thủ tục hành chính đã quy định [3]
- Hồ sơ địa chính dạng số, trên giấy phải đảm bảo tính thống nhất nội dung thông tin thửa đất với GCNQSDĐ và hiện trạng sử dụng đất
Trách nhiệm lập HSĐC [3]
- Sở tài nguyên và môi trường tổ chức việc lập HSĐC
- VPĐKQSDĐ thuộc sở Tài nguyên và Môi trường triển khai việc lập HSĐC gốc và làm 02 bản sao để gửi VPĐKQSDĐ thuộc phòng Tài nguyên
- VPĐKQSDĐ thuộc sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm quản
lý HSĐC gốc và các tài liệu liên quan
- VPĐKQSDĐ thuộc phòng Tài nguyên và Môi trường quản lý bán sao HSĐC và các tài liệu liên quan
Trang 21- UBND xã, phường, thị trấn quản lý bản sao HSĐC Bản trích sao HSĐC đã được chỉnh lý, cập nhập và các giấy tờ kèm theo do VPĐKQSDĐ thuộc sở Tài nguyên và Môi trường gửi đến để chỉnh lý, cập nhập bản sao HSĐC.
2.5 Kết quả ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ, lập HSĐC của cả nước và TP Hà Nội
2.5.1 Kết quả ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ, lập HSĐC của cả nước
Tính đến tháng 12/2013, cả nước đã thực hiện đo đạc lập bản đồ địa chính với tổng diện tích trên 25 triệu ha đất, chiếm 76% tổng diện tích cần đo đạc, trong đó tỷ lệ 1/200 là 15,30 nghìn ha; tỷ lệ 1/500 là 237,80 nghìn ha; tỷ
lệ 1/1000 là 1.526 nghìn ha; tỷ lệ 1/2000 là 4.443 nghìn ha; tỷ lệ 1/5000 là 3.181,5 nghìn ha; tỷ lệ 1/10000 là 15.664,90 nghìn ha (Tổng cục quản lý đất đai, 2013) [35]
Cho đến nay các địa phương trong cả nước đã cấp 35.394.800 GCNQSDĐ, với diện tích 20.264 nghìn ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp đạt 85,1% diện tích; đất lâm nghiệp đạt 86,3%; đất nuôi trồng thủy sản đạt 83% diện tích cần cấp; đất ở nông thôn đạt 79,3%; đất ở đô thị đạt 69%
Phần lớn các địa phương đã triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính thay thế hồ sơ địa chính dạng giấy Trong đó, 2 tỉnh Đồng Nai và An Giang
đã hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đến cấp xã [1]
2.5.2 Kết quả ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ, lập HSĐC của thành phố Hà Nội
Báo cáo kết quả công tác quản lý nhà nước về tài nguyên môi trường của UBND TP Hà Nội chỉ rõ: Hiệu quả sử dụng đất đai ở một số nơi, một số đơn
vị còn thấp, tình trạng lấn chiếm đất công, tự chuyển mục đích sử dụng đất còn xảy ra trên địa bàn một số quận, huyện Công tác cấp giấy chứng quyền
sử dụng đất vẫn chưa đạt kế hoạch đề ra, hệ thống hồ sơ địa chính của nhiều quận, huyện còn thiếu
Theo số liệu tổng hợp của Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hà Nội [33], tới nay thành phố đã cấp được 646.863 sổ đỏ đất nông nghiệp, đạt 93%; cấp
Trang 2240,9% Hiện, thành phố còn khoảng 3.500 trường hợp chưa cấp GCNQSDĐ, cộng với khoảng 15.000 trường hợp mua nhà theo nghị định 61 của Chính phủ đang tồn đọng (thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội) và khoảng hơn 34.000 trường hợp “ đang xem xét” từ các quận, huyện, tổng cộng Hà Nội còn
khoảng 52.000 trường hợp chưa được cấp GCNQSDĐ.
PHẦN 3
ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đánh giá công tác đăng kí đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
và lập hồ sơ địa chính tại huyện Gia Lâm
3.2 Nội dung nghiên cứu
3.2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Gia Lâm
- Điều kiện tự nhiên;
- Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội;
- Đánh giá chung;
3.2.2 Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Gia Lâm
3.2.3 Kết quả ĐKĐĐ và cấp GCNQSDĐ của huyện
- Trình tự, thủ tục đăng kí, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập
Trang 233.3 Phương pháp nghiên cứu
3.3.1 Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu
- Nghiên cứu các văn bản Luật và văn bản dưới Luật về đất đai từ trước đến nay của Trung ương và địa phương
- Điều tra, thu thập số liệu thứ cấp và số liệu sơ cấp
3.3.2 Phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh và xử lý số liệu
- Phương pháp phân tích trên cơ sở các số liệu thu thập và các số liệu điều tra
- Sử dụng phần mềm Excel để tính toán số liệu, vẽ biểu đồ để minh họa số liệu
3.3.3 Phương pháp điều tra tham vấn của các nhà chuyên môn
Tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn nhằm đưa ra các giải pháp đẩy nhanh tiến độ ĐKĐĐ, cấp GCNQSDĐ và lập HSĐC
PHẦN 4
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện
4.1.1 Điều kiện tự nhiên của huyện Gia Lâm
* Vị trí địa lý
Trang 24Phía Bắc giáp quận Long Biên, huyện Đông Anh và tỉnh Bắc Ninh.Phía Đông giáp tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Hưng Yên.
Phía Tây giáp quận Long Biên và quận Hoàng Mai
Phía Nam giáp tỉnh Hưng Yên
Huyện Gia Lâm có vị trí địa lý thuận lợi trong phát triển kinh tế – xã hội và giao lưu thương mại Khu vực nông thôn huyện Gia Lâm là địa bàn hấp dẫn các nhà đầu tư do có những thuận lợi về địa lý kinh tế
* Địa hình, địa mạo
Huyện Gia Lâm thuộc vùng Đồng bằng châu thổ sông Hồng, có địa hình thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam theo hướng chung của địa hình và theo hướng dòng chảy của sông Hồng Tuy vậy, địa hình của huyện khá đa dạng, làm nền tảng cho cảnh quan tự nhiên, tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế, xây dựng các công trình hạ tầng dân dụng và khu công nghiệp, đảm bảo yêu cầu cho phát triển kinh tế xã hội của huyên
- Nhiệt độ không khí trung bình năm 23,50C, mùa nóng nhiệt độ trung bình tháng đạt 27,40C
- Lượng mưa trung bình hàng năm 1400-1600mm Mưa tập trung vào mùa nóng ẩm từ tháng 5 đến tháng 9, mưa nhiều nhất vào tháng 7 và tháng 8
- Số giờ nắng trung bình năm khoảng 1.500 giờ, thấp nhất là 1.150 giờ, cao nhất là 1.970 giờ Tổng lượng bức xạ cao, trung bình khoảng 4.272Kcal/m2/tháng
Trang 25- Hướng gió thịnh hành là gió mùa Đông Nam và gió mùa Đông Bắc Gió mùa Đông Nam bắt đầu vào tháng 5, kết thúc vào tháng 10 mang theo nhiều hơi nước từ biển vào Gió mùa Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau thường gây ra lạnh và khô Rét đậm trong tháng 12 và tháng 1 và thường gây ra những thiệt hại cho sản xuất.
*Thủy văn
Chế độ thủy văn của huyện chịu ảnh hưởng của các sông: sông Hồng, sông Đuống, sông Cầu Bây, sông Bắc Hưng Hải, sông Thiên Đức chảy qua Gia Lâm có hệ thống sông ngòi khá dày đặc với mật độ mạng lưới sông ngòi vào khoảng 0,7 – 0,9km/km2 Hiện tại, sông Hồng, sông Đuống là nguồn cung cấp nước chính phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh trên địa bàn huyện Sông ngòi Gia Lâm được phân làm 2 loại: các sông chính và sông nội đồng
4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Gia Lâm
4.1.2.1 Tăng trưởng kinh tế - xã hội
- Tổng giá trị sản xuất các ngành kinh tế chủ yếu do huyện quản lý tăng 10-10,5%, trong đó:
+ Giá trị sản xuất công nghiệp, xây dựng tăng : 9,0-9,5%
+ Giá trị sản xuất dịch vụ tăng : 14,5-15,0%
+ Giá trị sản xuất nông, lâm, thuỷ sản tăng : 2,0-2,5%
- Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế chủ yếu do Huyện quản lý:+ Công nghiệp, xây dựng : 54,3%
+ Thương mại, dịch vụ : 29,7%;
+ Nông, lâm nghiệp, thuỷ sản : 16%
Biểu đồ4.1 Cơ cấu kinh tế của huyện Gia Lâm năm 2013
Trang 264.1.2.2 Thực trạng phát triển các ngành
* Về sản xuất nông nghiệp – thủy sản
- Sản lượng một số cây trồng chính năm 2013 như sau; Thóc 28,27 nghìn tấn, ngô 9452 tấn; rau 38873 tấn, trong đó rau an toàn 20523 tấn; đậu tương
1600 tấn, quả các loại 26100 tấn
Chăn nuôi phát triển khá: tổng đàn trâu năm 2013 có 134 con Đàn bò có
9318 con, trong đó có 2500 con bò sữa Đàn lợn có 50,72 nghìn con Đàn gia cầm có 362,27 nghìn con, chăn nuôi gia cầm nhỏ lẻ được thay thế bằng chăn nuôi tập trung
Sản phẩm chính của nghành chăn nuôi gồm: thịt lợn hơi 15,56 nghìn tấn, thịt gia cầm 718,7 tấn, trứng 16,23 triệu quả; sữa tươi 11,67 nghìn tấn
* Về sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp: Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ở nông thôn Gia Lâm cũng chủ yếu phát triển theo mô hình kinh tế hộ gia đình Toàn vùng có 6325 hộ cá thể tham gia các hoạt động công nghiệp, TTCN và xây dựng Số doanh nghiệp tại 20 xã hiện có 200 doanh nghiệp CN – TTCN, chủ yếu là các doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ
Trang 27Kinh tế hợp tác và hợp tác xã trong lĩnh vực công nghiệp – xây dựng còn phát triển ở mức khiêm tốn Hiện tại mới có 10 HTX, trong đó có 7 HTX sản xuất TTCN và 3 HTX dịch vụ phát triển các nghành TTCN.
Trên địa bàn Huyện có các làng nghề truyền thống như làng nghề gốm sứ Bát Tràng, làng nghề quỳ vàng, may da Kiêu Kỵ, làng nghề bào chế thuốc nam, thuốc bắc Ninh Hiệp Các làng nghề này không những góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân trong huyện mà còn thu hút đáng kể lao động ở các tỉnh ngoài
* Xây dựng cơ bản: tăng cường quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng, triển khai quy hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 – 2015, thực hiện các dự án cải tạo, nâng cấp đường và thi công rãnh dọc thoát nước
* Thương mại dịch vụ và du lịch: Thương mại - du lịch, dịch vụ những năm gần đây đã có bước phát triển đáng kể trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động xã hội Thị trường nông thôn được mở rộng, các chợ được quan tâm đầu tư nâng cấp, hàng hoá tiêu thụ hàng năm tăng khá Thương mại
- dịch vụ đang thực sự là thế mạnh của nhiều xã trong huyện
4.1.2.3 Dân số, lao động và thu nhập
Tính đến năm tháng 12/2013 dân số toàn huyện Gia Lâm là 243.957 người, 61806 hộ Qua các năm, quy mô dân số của huyện ngày một gia tăng cả về số lượng và chất lượng Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên trên địa bàn huyện năm 2013 đạt mức 1,5%
Mật độ dân số trung bình toàn huyện là 2.126 người/km2, dân số phân bố không đều giữa các xã trên địa bàn huyện Dân số chính trên toàn huyện thành phần dân tộc kinh là chính
Phần lớn dân số tập trung ở khu vực nông thôn là chính với 20 xã vùng nông thôn người, dân số đô thị chỉ tập trung ở khu vực hai thị trấn Yên Viên và thị trấn
Trang 28Năm 2013, toàn huyện có 124.458 người trong độ tuổi lao động chiếm 51,02% tổng số dân tự nhiên toàn huyện Trong đó, tổng số lao động ở khu vực nông thôn năm 2013 của huyện là 106.929 lao động, tốc độ tăng 2,39%/năm, lao động đang làm trong các ngành nghề kinh tế có 101.761 người.
Chất lượng nguồn lao động tương đối khá Năm 2013 tỷ lệ lao động qua đào tạo tại các trường Cao Đẳng, Đại học nghề, trung cấp nghề, sơ cấp nghề là 17%.Thu nhập của cư dân nông thôn huyện Gia Lâm ngày càng được cải thiện, theo đánh giá thực tế đạt khoảng 17,9 triệu đồng/người/năm, cao hơn thu nhập bình quân của cư dân nông thôn toàn thành phố Kết quả giảm nghèo đạt nhiều thành tích đáng ghi nhận Năm 2013 theo tiêu chuẩn nghèo mới của thành phố Hà Nội, khu vực nông thôn huyện Gia Lâm, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn khoảng 3,0% Trên địa bàn huyện đến nay vẫn còn 3 xã có tỷ lệ hộ nghèo cao là Trung Mầu, Lệ Chi và Dương Quang
Bảng 4.1 Hiện trạng dân số và lao động huyện Gia Lâm năm 2013
Trang 29NữPhân theo thành thị, nông thônThành thị
Nông thônDân số trong độ tuổi lao độngLao động trong các ngành kinh tếLao động ở khu vực nông thôn
NgườiNgườiNgườiNgườiNgườiNgườiNgườiNgườiNgườiNgười
243.957243.957121.346138.611243.95735.38208.577124.458101.761 106.929
(Nguồn: Chi cục Thống kê Gia Lâm)
4.1.2.4 Cơ sở hạ tầng
* Giao thông: Huyện Gia Lâm có mạng lưới giao thông khá phát triển và phân bố đều khắp với 3 loại: giao thông đường bộ, đường thuỷ, đường sắt Hệ thống giao thông trên địa bàn huyện phân bố khá hợp lý, mật độ đường giao thông cao Nhiều tuyến được đầu tư đã mang lại hiệu quả to lớn về kinh tế -
xã hội
Năm 2013, diện tích giao thông của huyện là 818,92 ha, chiếm 5,7% tổng diện tích đất tự nhiên của xã.Tại 20 xã có 911,05 km đường giao thông, trong đó: đã trải nhựa hoặc đổ bê tông 441,08 km (48,42 %), trong đó có 199,92 km còn tốt (45,32 %), 241,17 km xuống cấp (54,68 %); và 469,97 km
là đường cấp phối hoặc đường đất (51,58 %)
* Thủy lợi:
Hệ thống thuỷ lợi phục vụ sản xuất đã được chú trọng đầu tư xây dựng,
Trang 30ứng dụng mạnh tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp thì hệ thống thuỷ lợi cần phải được đầu tư mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.
Hệ thống kênh tiêu thoát nước, nhất là hệ thống kênh tiêu thoát nước tiểu vùng Nam Đuống như các tuyến kênh tiêu vào sông Cầu Bây ra cống Xuân Thuỵ; các tuyến kênh tiêu vào sông Kiên Thành ra cống Tân Quang; các tuyến kênh tiêu ra cống Hoàng Xá đã xuống cấp, không đáp ứng yêu cầu tiêu nước khi xảy ra mưa lớn
4.1.2.5 Văn hóa xã hội
* Giáo dục đào tạo
Ngành giáo dục đào tạo trong những năm qua đã đạt được những thành tựu quan trọng Cơ sở vật chất dạy và học ngày càng được nâng cao, hành năm huyện đều dành một nguồn kinh phí khá lớn từ ngân sách để đầu tư cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, do đó hiện nay các xã, thị trấn có trường học cao tầng
* Y tế: huyện có 02trung tâm y tế, 01bệnh viện và 20 trạm y tế Cơ sở vật chất ở bệnh viện, trạm y tế, trung tâm y tế nhìn chung là đạt tiêu chuẩn quy định
* Thể dục, thể thao, văn hóa thông tin
Trên địa bàn huyện đã có sân vận động, sân tennis, bãi bóng và sân tập thể thao Phong trào thể dục thể thao trên địa bàn huyện được phát triển rộng rãi, thu hút mọi đối tượng tham gia
Khu vực nông thôn có 244 điểm di tích lịch sử văn hóa và di tích cách mạng, trong đó có 110 di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia và thành phố (8 di tích được gắn biển di tích cách mạng kháng chiến) Các di tích nổi tiếng đã được nhân dân nhiều địa phương trong nước và quốc tế biết đến như : Đền – chùa Bà Tấm (xã Dương Xá), Đình Chử Xá (xã Văn Đức), cụm di tích Phù Đổng, Chùa Keo, Đình Xuân Dục, Đình Đền Chùa Sủi…
Trang 314.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiê, kinh tế - xã hội của huyện Gia Lâm – TP Hà Nội
4.1.3.1 Thuận lợi
Huyện Gia Lâm có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, việc xây dựng và phát triển nhanh, toàn diện huyện có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với toàn thành phố Hà Nội mà còn đối với toàn vùng Trong những năm tiếp theo huyện sẽ
có sự phát triển mạnh mẽ, sự phát triển đó dựa vào những thuận lợi sau:
- Gia Lâm có vị trí đại lý hết sức thuận lợi trong phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu thương mại và hấp dẫn các nhà đầu tư do có những lợi thế về địa lý kinh tế
- Tiềm năng về thị trường hàng hoá và dịch vụ của huyện Gia Lâm rất lớn Là địa bàn cận kề nội thành và các khu công nghiệp, nông thôn Gia Lâm
có lợi thế về tiêu thụ nông sản, đặc biệt là các nông sản thực phẩm sạch, nông sản thực phẩm cao cấp, hoa và cây cảnh
- Nhu cầu về du lịch nghỉ dưỡng, du lịch giải trí, du lịch sinh thái của người dân địa phương cũng như người dân nội thành ngày càng cao Đây là lợi thế rất lớn đối với khu vực nông thôn huyện Gia Lâm trong việc phát triển các mô hình nông nghiệp trang trại sinh thái kết hợp du lịch
- Huyện Gia lâm có các làng nghề truyền thống nổi tiếng như: làng nghề gốm sứ Bát Tràng, làng nghề quỳ vàng Kiêu Kỵ, may da Kiêu Kỵ, làng nghề bào chế thuốc nam, thuốc bắc Ninh Hiệp…Đây là tiềm năng rất lớn để phát triển kinh tế và chuyển dịch cơ cấu lao động
- Bằng nhiều nguồn vốn đầu tư, đến nay huyện Gia Lâm đã xây dựng được hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội tương đối tốt so với nhiều huyện khác ở ngoại thành Hà Nội Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế -
xã hội huyện Gia Lâm với tốc độ cao và ổn định
- Nguồn lao động dồi dào, chất lượng lao động khá so với nhiều địa