các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua vật tư nông nghiệp trả chậm của hộ nông dân tỉnh vĩnh long

Nghien cuu nay thdY r~ng quyet dinh mua tra ch~m v~t tu nong nghi~p cua nong hQ a tinh Vinh Long co th€ chiu anh huang bai cac yeu t6 : do cac d~c tinh cua chu hQ nguai quyet dinh sinh

3~f

BQ orAo DVC vA BAo T~O

TRUONG D~IHQC MO THANH PH6 He) CHi MINH L

-&e~W&e~ - (J, ( • ::m

(~p~~

cAc NHAN TO ANH HUONG BEN QUYET BINH

TlUIDHG O~I HOC M4 TP.HCM

THUVIEN Chuyen ngRnh : Kinh te hQc

Mil sB chuyen nganh : 60 31 03

LUAN VAN THAC SI KINH TE HOC• • •

PGS.TS NGUYEN MINH KIEU

Thanh phB Hd Chi Minh, Nam 2013

NH~N XET ellA GIAo VlEN HUaNG nAN

• Ten h9C vien: Nguy~n Thi Phuong Anh

• LOp: Cao h9C kinh t~

• Ten d~ tai: Cac nhan t3 anh huang d~n quy~t dinh mua v~t tu nang·.nghi¢p tra ch~m cua hQ

nang dan tinh VTnh Long

HQc vien Nguy~n Thj Phuong Anh, lOp Cao h9C kinh t~, da n6 hfc thl!C hi¢n lu~n van duM Sl! huang d§n cua giao vien trong tho'j h~n quy djnh Sau nhi~u I§n chinh sua, d~n nay lu~n van aa

holm t§t va co du di~u ki~n d~ bao v~ truac H(>i d&ng

f)~ nghi Khoa Dao t~o Sau d~i h9C, trucrng D~i h9C M& TP.HCM s~p x~p thanh vien h(>i d&ng va thai gian d~ h9C vien dugc trinh bay va bao v¢ lu~n van tmac H(>i d6ng

Ngay 23 thang 07 nam 2013

Giao vien huang d~n

PGS-TS Nguy~n Minh Ki€u

11

LfficAMBOAN

Toi cam doan r~ng lu~n van: "Cae yiu t6 imh huang din quyit dinh mua w#

tu nang nghi?p tra ehq.m eua h6 nang dan tlnh Vinh Long" la bai nghh~n Clm cua chinh toi

Ngoai trir nhfrng tai li~u tharn khao duqc trich dful trong lu~ van nay, toi cam doan rkg toan ph§n hay nhfrng ph§n nho Clla lu~ van nay chua timg duqc cong b6 ho~c duqc sir d\lng de nh~bkg c!p anhfrng noi khac

Khong co san phAmJnghien Clm nao cua nguai khac duqc sir d\lllg trong lu~n

van nay rna khong duqc trich dfin theo dung quy dinh

Lu~ van nay chua bao gia duqc n(>p de nh~n b!t ky b~ng c!p nao ~i cac truang d~i hQc ho~c co sa dao t~o khac

Thanh ph6 H6 Chi Minh, niim 2013

Nguy~n Thj Phuang Anh

111

Lm cAM ON

Toi xin gui lai cam an chan Thanh nhAt d~n nguai huang dan khoa hQc cua toi

la PGS.TS Nguy8n Minh Ki~u Thdy da nhi~t tinh huang dan, dQng vien va dua ra nhfrng d6ng g6p quy gia trong qua trinh nghien Clm d~ toi hoan Thanh t5t lu~n van thf;lc SI vai d~ tai "Cae y€u t6 imh huimg d€n quy€t dinh mua wjt tu nong nghi~p tra chijm cua h9 nong dan tinh V'inh Long"

Toi cling giri lai cam an Ti~n sl Nguy8n Minh Ha Truang khoa Dao tf;lo Sau Df;li hQc - TruOng Df;li hQc Mo Thanh ph5 H6 Chi Minh da cho toi nhi~u y ki~n

dong gop trong qua trinh nghien clm

Toi cam an tAt ca quy thdy, co Khoa Dao tf;lO Sau Df;li hQc - TruOng Df;li hQc

Mo Thanh ph5 H6 Chi Minh da nhi~t tinh giang df;ly va truy~n df;lt ki~n thuc trong qua trinh toi hQc t~p tf;li truOng

Va cu5i cung, toi gui lai cam an gia dinh va be bf;lll da dQng vien toi trong su5t qua trinh hQc t~p cling nhu hoan thanh lu~n van nay

Tp.HCM, ngay thimg niim 2013

Nguy8n Thi Phuang Anh

iv

Tim hi€u v€ ngu6n vim cho san xudt nong nghi~p nong thon, nghien Clm thdy r~ng : da s6 nguai nong dan d€u khong co du v6n tich lily d€ san xudt nong nghi~p va ngu6n v6n co duqc la do m6i hQ t\l minh xoay sa Vai d~c tinh san xudt nong nghi~p nh6 Ie, ddt san xudt manh mun, m6i hQ la mQt thira ddt, th~m chi co hQ c6 den hai, ba thira ddt san xUdt nen cach thuc m6i hQ t\l tim v6n Ia khac nhau : vay ngan hang, vay muqn hQ hang, vay tin d\lng den va phi> bien nhdt la hQ sir d\lng hinh thuc mua chiu v~t tu nong nghi~p acac d~i ly v~t ill adia phuang Nghien cuu nay thdY r~ng quyet dinh mua tra ch~m v~t tu nong

nghi~p cua nong hQ a tinh Vinh Long co th€ chiu anh huang bai cac yeu t6 : do cac d~c tinh cua chu hQ ( nguai quyet dinh sinh ke trong gia dinh ) nhu tui>i, giai tinh, trinh dQ hQc vdn, do thu nh~p binh quan ddu nguai cua hQ, do di~n tich dAt canh tac hQ, do nh~n dinh gia mua tra ch~m la hqp Iy, do m6i quan h~

xli hQi giua chu hQ va nguai ban v~t tu, do duqc S\l tM trq til ngan hang va do

chenh I~ch gia mua tni ch~m

Qua thu th~p s6 li~u, b~ng mo hinh h6i quy Binary Logistic, ket qua la : quyet dinh mua tra ch~m v~t tu nong nghi~p cua hQ nong dan chiu anh huang bai 05 yeu t6 : (1) thu nh~p binh quan ddu nguai cua hQ gia dinh, (2) gia mua tra ch~m hqp Iy, ( 3) quan h~ xa hQi vai nguai ban, (4) tM trq til ngan hang, (5)

chenh I~ch gia mua tra ch~m, vai cac muc dQ anh huang m~nh yeu khac nhau

Til nhftng yeu t6 tac dQng c6 y nghia th6ng ke, nghien cuu nay cho thdy r~ng vi~c mua tra ch~m v~t tu nong nghi~p cua nong hQ khong duqc th\lc hi~n d\la vao vi~c tinh toan gifta lqi ich va chi phi rna chu yeu d\la vao cam tinh cua nguai mua, cac m6i quan h~ xli hQi va d\la vao S\l ti~n ich cua hQ Quyet dinh nay d~n den chi phi d€ san xudt nong nghi~p rdt cao (trong d6 chi phi cho phan bon, thu6c bao v~ th\lc v~t chiem 80% ti>ng chi phi) nen Iqi nhu~n thu duqc rAt thdp Hi~u qua trong san xUdt nong nghi~p khong cao, chua t~o dQng l\lc cho nong dan phat tri€n san xudt, dai s6ng nguai dan v~n chua duqc cai thi~n nhi€u

v

D~ Uti t~p trung vao cac giiti phap kh~c ph\lc cac nhugc di€m tren, d~ xudt cac gild phap v~ phfa cO' quan nha nuac, ngan hang va nong dan d~ tim v6n gia re cho SilO xudt nong nghi~p nhAm h~ gia thanh san xudt, nang cao nang Il)'c qlOh tranh cho cac m~t hang nong san rna chu y€u Ia Ilia g~o, day Ia san phAm chu ll)'c cua tinh nhAm tang thu nh~p cho ngh~ tr3ng Ilia, nang cao muc s6ng cho nong dan cling nhu phat tri€n kinh t€ tinh nha

VI

DANH MVC cAc HiNH vA so DO

Hinh 3.1: SA db quy trinh

Hinh 4.2: Thu nh~p eua hQ gia dinh 4

Hinh 4.3: Di~n

VB

DANH MVC cAc BANG

Bang 4.1: CO' cAu kinh t8 tinh Vinh Long giai do~

Bang 4.3: Di~n tich dAt trbng Ilia va san IUQ11g giai do~Bang 4.4: Tinh hinh mua chiu v~t tu nong nghi~p

Bang 4.6: Th6ng ke mo ta

Bang 4.7: Th6ng ke mo ta

Vlll

MVCLVC

Trang

Nh,n xet eiia ngwOi htrUog din khoa hQc

LM cam doan

LOi cam O'D • •.• .• •.• • • •• •.•• •.••••••••••• • • •••••.•.• • •••

, Tom tit

Danb m\Ie biob va sa do, ;

D anh mvc cae ' b?ang VII Myc J1}C •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• Ch ang 1: Gioo thi~u ••.••• • • • •.•

1.1 Ly do nghien ciru

1.2 1.4 Ph~m vi va d6i tugng nghien ciru

1.5 Ynghla th\lc ti~n cua d~ tai

1.6 B6 C\lC lu~ van

Ch1fO'D.g 2: CO' sir If thuy~t va mo 2.1 Cac khai ni~m

2.1.1 V~t tu nong nghi~p

2.1.2 Nong hQ

2.1.4 Rui ro tin d\lng ~

2.2 Cac ly thuy~t 2.2.1 Ly thuy~t thong tin bftt can ximg tren thi w<mg tin d\lng

ix

2.2.3 Ly thuyet tin dvng thuong

Chlfang 3: PhU'<YDg pbap

3.3 Mo hinh nghien CUu de

3.3.2 Mo hinh nghien CUu de

3.4 Mo ta

3.4.2 Cac bien dQC

3.5 Gill

3.7 Phan tich dfr

3.7.1 Phan tich th6ng ke mo ta dfr li~u

Chlf011g 4: Philn tich dii' li~u va k~t qua nghien Clfu ~ 4.1 T6ng quan ve

x 4.2 KSt qua th6ng ke mo ta Clla mdu di~u

1 CHUONG 1: GIro THI~UDE TAl

ChU011g 1 se giui thi¢u t6ng quan vJ ly do nghien Clm; m1jc tieu nghien Clm; diu hoi nghien Clm; it6i tU(lng, ph{lm vi nghien Clm va y nghfa th1/c tlin coo itJ tai nghien Clm, it6ng thai b6 C1jC lugn win se itu(},c trinh bay acu6i chuang

1.1 Ly do nghien Cll1I

La mQt tinh n~m trong khu V\lC d6ng b~g song Ciru Long (DBSCL), th~

m~ cua VInh Long la san xu~t nong nghi~p, d~c bi~t la san x~t lua g~o, hoa mau Tuy nhien vbi mQt n~n nong nghi~p quy mo nho, manh mun, trinh dQ ky thu~t chua cao, trinh dQ hQC v~ cua nguai dan con th~p hon so vbi muc binh qmIn cua ca nubc gay tra ng~i cho vi~c phAt tri~n kinh t~, chua t~o ra suc b~t v~ kinh t~ Nam 2011, t6ng san phAm tren dia ban (Gross Domestic Product GDP) tinh la 29.043 tY d6ng, trong do nong nghi~p dong gop 14.501 ty d6ng chi~m 49,93% GDP Clla tinh, l\lc IUQl1g lao dQng dang lam vi~c trong nong nghi~p chi~m 57,2% lao dQng cua ca tinh (Nien ghim th6ng ke, 2011) So vbi cac tinh khac trong khu V\lC DBSCL thi thu nh~p binh quan ddu nguai cua tinh hi~n nay chi amuc trung binh Thu nh~p binh quan ddu nguai cua tinh chi d~t 28,23 7 tri~u d6nglnguaiJnam, trong do khu V\lC nong thon Ia 17,232 tri~u d6nglnguaiJnam Vbi muc thu nh~p th~p nhu th~ thi nguai dan thuang g~p kho khan trong dai s6ng cfing nhu v6n d€ ph\lc V\l cho san xu~t V\l mila ti~p theo

V6n san xu~t la y~u t6 ddu vao khong th~ thi~u duQ'c trong san xu~t nong nghi~p Nguai nong dan r~t dn v6n d~ mua s~m may moc, v~t tu nong nghi~p, gi6ng, thue lao dQng Trong di~u ki~n ngu6n v6n tich lUy khong co do thu nh~p Clla nguai nong dan th~p, v6n ngan sach bi h~ ch~, v6n ddu tu tf\lc ti~p nubc ngoai vao IInh V\lC nong nghi~p khong dang k~, nguai nong dan thuang tim ki~m v6n athi truang tin d\lng chinh thuc va phi chinh thuc anong thon Tin d\lng chinh thuc vbi

un su~t hqp Iy lam giam bat ganh n~g Hii cho nguai dan, nhung khong phai ai cfing

ti~p c~ dUQ'c voi ngu6n v6n nay Nguyen nhan do cac t6 chuc tin d\lfig chinh thu~

nghI r~g khu V\lC nay ti~t ki~m r~t th~p va IQ'i nhu~ ddu tu thi it oi, rui ro do ti l~

va nQ' cao va r~t t6n kern do chi phi giao dich cao Cac t6 chuc tin d\lng khong phai cho vay d~n tAt ca mQi nguai rna phai sang IQc ky luang nguai vay tren ca sa tai san th~ ch~p, thu nh~p, m\lc dich sir d\lng v6n, quan h~ xa hQi vi th~ muc dQ thong tin

bAt can x(mg trong thi tnrang tin d\mg nong thon rAt cao De co dugc khoan yay dUng mong mu6n phl,lc Vl) san xuAt thi nguai yay phai t6n rAt nhi~u thai gian va cong suc, doi khi co dugc ti~n thi da tr~ cho mua Vl), gay kho khan cho nguai nong dan

De giai quy~t dugc nhu cfru v6n cho san xuAt nong nghi~p, trong nong thon

hi~n nay da phfrn nguai nong dan ap dl,lng phuong thuc mua hang tra ch~m Theo Bili Van Trinh va Nguy~n Qu6c Nghi (2010), 32,7% hQ nong dan dugc di~u tra a

D6ng Thap yay v6n bfuIg hinh thuc mua tra ch~m v~t tu ill cac cira hang v~t tu nong

nghi~p dia phuong Phuong thuc mua ban hang tra ch~m dugc xem 180 giai phap doi ben cung co Igi Nha hinh thirc mua ban nay rna nguai nong dan ding dugc cung

&p kip thai v~t tu phl,lc Vl) cho san xuAt nong nghi~p, nguai ban cling thu dugc ti~n

lai cho vi~c ban tra ch~m Nhung day la hinh thirc nguai nong dan yay bfuIg hi~n v~t, khi tra ng yay b~ng ti~n vai mirc lai suAt rAt cao, dugc xem 180 hinh thirc yay co lai cao nhAt trong thi truang 11)' do

Mua tra ch~ cling la do m3i quan h~ than thi~t vai ngum ban v~t tu nong nghi~p Co the nguai nong dan co ti~n m~t de chi tra ti~n hang nhung hQ l;;ti khong thl,l'c hi~n tra ti~n ngay rna chAp nh~ tra ch~ sau khi k~t thuc nong Vl) de gift l;;ti v6n ti~p tl,lC quay vong phl,lc Vl) cho nhting nhu cfru khac clla dai s3ng bdt ke 1ai suAt

co cao hay khong Day cling 180 thoi quen til rdt lau dai Clla ngum dan nong thon No

cling 1a mQt co hQi de tin dl,lng phi chinh thirc luon t6n i;;ti trong dm s6ng nong dan

Nghien ctru nay nh~m ml,lc tieu tim hieu xem quy~t dinh mua v~t tu tra ch~m clla nong hQ dl,l'a tren nhting y~u t3 nao, cO phai thu nh~p clla hQ, di~n tich ddt canh tac, tu6i, giai tinh ella ehll hQ, trinh dQ hQc vAn clla nguai dan thAp hay do h;;tn ch~

kha nang ti~p c~ vai ngu6n v3n tin dl,lng chinh thirc rna nguai nong dan mai quy~t

dinh hanh vi mua ng v~t tu nong nghi~p Clla minh D~ tai: "Cae y@u t6 anh htrcmg d@n quy@t djnh mua vit ttr nong nghi~p tra ehim eiia hq nong dan tinh Vinh

Long" se nghien ctru vAn d~ tren Til do d~ xuAt ra dugc mQt s6 giai phap nh~m giup nguai dan dap Ung dugc nhu cfru v~ v6n phl,lc Vl) cho phat trien nong nghi~p

1.2 M\lc tieu nghien c ru

Mua tra ch~m v~t tu nong nghi~p anong thon rAt da d~g, c6 the mua it va tra ngay khi c6the ho~c mua ng nhi~u den h€t mua VI) m&i tra ca gbc va Uli aday d~ tfli t~p trung nghien Clm hanh vi mua tra ch~m cua nong he> sau khi k€t mua VI) va phai chiu ti~n lai mua tra ch~m cho cac chu cua hang v~t tu nong nghi~p

Xac dinh cac y€u tb itnh huang den quy€t dinh mua v~t ill nong nghi~p tn! ch~ cua he> nong dan atinh Vinh Long Til do su d\lng cac cong C\l ky thu~t de do lubng muc de> itnh huang cua cac y€u tb nay den hanh vi mua hang Tren cO' sa cac y€u tb quy€t dinh den hanh vi mua v~t ill tra ch~m se ggi y nhUng giai phap thich hgp de h6 trg nong dan trong vi~c san xuAt nong nghi~p

1.3 Cau hoi nghien c ru

f)~ tai t~p trung tra Uri 3 cau hoi nghien Clm sau de d~t dugc m\lC tieu d~ ra: Tliti sao nguai nong dan lliti quy€t dinh mua v~t ill nong nghi~p tra ch~ so vai cac hinh thuc thanh toan khac?

Cac y€u tb nao anh huang den quy€t dinh mua v~t ill tra ch~m cua he> nong dan?

Muc de> anh huang cua cac y€u tb do den quy€t dinh mua v~t tu tra ch~m cua he> nong dan nhu the nao?

1.4 BBi ttrQ'ng va phfm vi nghien c ru

f)~ Uti chi t~p trung nghien Clm me>t phAn cua nhu c~u vbn tin d\lng phi chinh thuc de san xuAt nong nghi~p anong thon, d6 la hinh thuc tin d\lng thuang mliti (mua ban chiu) - hanh vi mua v~t ill tra ch~ cua nong he> adia ban nong thon tinh Vinh

chuc tin d\lng chinh thuc c6 the phat trien hinh thuc cho yay dum <4tng hi~n v~t nhu gi6ng, phan b6n Vi~c da dl;\ng cac hinh thuc yay nhu v~y vira dam bao ngu6n vim yay dugc sir d\lDg dung m\lC dich, vira giam thieu nii ro cho cac he> nong dan trong diSu ki~n gia ca cua cac yeu t6 dAu vao c6 nhieu bien de>ng nhu hi~n nay

1.6 B6 C\lC clla lu~n van

De mi nghien CUu dugc trinh bay thanh 5 chuang nhu sau:

Chuang 1: Gim thi~u de taL Chuang nay se giai thi~u tbng quan vS de tai nghien cUu: ly do hinh thanh de tM nghien CUu; m\lC tieu nghien cUu; cau hoi nghien ciru; d6i tilqng, phl;\m vi nghien cUu va y nghia thvc tien cua vi~c nghien cUu

Chuang 2: CO' sa ly thuyet Chuang 2 trinh bay cO' sa ly thuyet lien quan den quyet dinh mua hang tra ch~, cac nghien CUu c6 lien quan lam cO' sa xay dlJDg mo hinh nghien cUu ban dAu de nghien CUu xem "yeu t6 nao quyet dinh hanh vi mua v~t ill nong nghi~p tra ch~ cua he> nong dan"

Chuang 3: Phuang phap nghien cUu Chuang nay se trinh bay phuang phap nghien cUu g6m: nghien cUu dinh tinh ve hanh vi mua ng Clla cac he> nong dan trong

m§u khao sat, til d6 xay dlJDg mo hinh nghien CUu chinh thuc Vai nghien cUu dinh

IUQ'Ilg de uac luqng cac yeu t6 tac de>ng den xac suAt rO'i vao hanh vi mua v~t til tra

ch~cua he> nong dan

Chuang 4: Phan tich du li~u va ket qua nghien cUu Chuang 4 se phan tich dtl' li~u nghien cUu thong qua vi~c thvc hi~n th6ng ke mo ta, uac luqng cac yeu t6 tac de>ng den xac suAt rO'i vao hanh vi mua v~t tu tra ch~m cua he> nong dan b~ng mo hinh h6i quy Binary Logistic

Chuang 5: Ket lu~ va kien nghi Trinh bay t6m titt ket qua nghien CUu, de xulit me>t s6 giai phap D6ng thOi trinh bay nhtl'ng hl;\n che cua de tai cling nhu de xuAt huang nghien CUu tiep theo

6

CHUONG 2: CO SO LV THUYET

Chuang 2 sf trinh bay tom IU(lc cac khai ni?m v€ vgt tu nong nghi?p, tin d'{lng va rid <ro tin d'{lng Trinh bay cac If thuyit co lien quan din d€ tai, cac nghU}n

CUu co lien quan sf dU(lc trinh bay if cU6i chuang

2.1 Cae khai ni~m

2.1.1 V{it tu: nong nghifp

V~t tu nong nghi~p la nhfing san phfun ph\lc V\l cho san xuAt nfmg nghi~p va

co iinh hUOng trvc ti~p d~n nang suAt va chAt lUQ'Ilg cua cac san phAm nong nghi~p

Theo BQ Nong nghi~p va Phat tri~n nong thon (2010), v~t tu nong nghi~p bao gbm gi6ng ciiy trfmg, gi6ng v~t nuoi, phan bon, thuc an chan nuoi, thuc an thuy san, thu6c bao v~ th\lc v~t, thu6c thil y, hoa chAt, ch~ phAm sinh hQc, may mOe, nguyen v~t li~u, thi~t bi sir d,mg trong san xuAt kinh doanh nong lam thuy san, thuy lqi va mu6i thuQc ph~vi quan ly cua BQ Nong nghi~p va Phat tri~n nong thon

2.1.2 Nong h{J

Nong hQ Ia t~p hQ'P nhfing nguai co quan h~ vq ch6ng, hQ hang huy~t

th6ng, hQ co cilng chung nai & va nai sinh hO(,lt h~ng ngay Thu nh~p chu y~u cua

hQ Ia ngh~ nong ben C(,lnh cac hO(,lt dQng t(,lO thu nh~p khac

2.1.3 Tin d(lng

Tin d\lflg la khai ni~m th~ hi~n m6i quan h~ giita nguCri cho yay va nguai yay Trong quan h~ nay, nguai cho yay co nhi~m V\l chuy~n giao quy~n sir d"I,mg ti€n ho~c hang hoa cho yay cho nguai di yay trong mQt thai gian nhAt dinh Nguai di yay

co nghia V\l tra s6 ti~n ho~c gia tri hang hoa da yay khi d~n h(,lfl tra nQ' co kern ho~c khong kern thea rnQt khoan lai (Vi~n TiI di~n va Bach khoa thu Vi~t Narn, 2005)

Tin d\ll1g chinh thirc : La hinh thirc tin dl,mg hQP phap, dugc S\l cho phep cua Ngan hang Nha nuac, chiu S\l giam sat va chi ph6i cua Ngan hang Nha nuac Cac

nghi~p VI) ho~t dQng phAi chiu S\l quy dinh cua lu~t Ngan hang nhu : quy dinh khung 1m suAt, huy dQng v6n va cho yay Cac t3 chirc tin d\lng chinh thirc bao g6m : Ngan hang thuong m~i, Ngan hang chinh sach, quy tin d\ll1g nhan dan, cac chuong trinh trg giup cua chinh phu

Tin d\lng phi chinh thirc : la hinh thirc tin d\lng n&m ngoai S\l qmin ly Clla nha nuac Cac hinh thirc nay t6n t~i khAp nai va g6m nhi~u ngu6n cung v6n khac nhau bao g6m : cho yay chuyen nghi~p, thuong lai cho vay, yay cua nguai than, b~n be, chai h\li hay yay cua cira hang v~t tu nong nghi~p dia phuong un suAt cho yay va nhUng quy dinh tren thi 1ruang nay do nguai cho yay quy~t dinh, trong d6 cho yay chuyen nghi~p la hinh thirc cho yay n~ng lai bi nha nuac nghiem cAm

2.1.4 Rui ro tin dflng

T~i khoAn 1 Di~u 2 QD 493/2005/QD - NHNN quy dinh: Rui ro tin d\lng

trong ho~t dQng Ngan hang cua cac t3 chirc tin d\lng la khA nang xAy ra t3n thAt trong ho~t dQng N gan hang cua t3 chirc tin d\ll1g do khach hang khong th\lc hi~n ho~c khong c6 khA nang th\lc hi~n nghia VI) cua minh theo cam k~t (Ngan hang Nha nuac, 2005)

v~ ca ban v~ nli ro tin d\lng la lo~ nli ro phat sinh trong qua trinh cAp tin d\lng cua Ngan hang, bi~u hi~n tren th\lc t~ qua vi~c khach hang khong tni dugc ng

ho~c trA ng khong dung h~n cho Ngan hang

Rui ro tin d\ll1g la lo~i nli ro xAy ra khi nguai yay khong thanh toan dugc ng then th6a thu~ hQP d6ng ddn d~n sai h~n trong nghia VI) trA ng (Thomas, 1997) 2.2 Cae It thuy~t lien quan

2.2.1 Lj thuy~t thong tin bat can xUng tren thj truUng tin dflng

Thong tin bAt can xirng vai 5\l xuAt hi~n cua n6 trong cac lo~i thi 1ruang da lam cho nhUng ly thuy~t truy~n th6ng v~ kinh t~ hQc tan c3 di~n tra nen xa roo th\lc t~ va thAt b~i trong vi~c giAi thich th~ giai ben ngoai Theo nghia h~p n6 ham y c6 5\l

khac bi~t dang k~ v~ kh6i IUQ'flg va chAt luQ'flg thong tin da dugc tich liiy d~n thoo

di~m xac dinh giua cac d6i tuQ'flg lien quan (cac d6i tuQ'flg cilng giAi quy~t mQt vAn

d~, cimg tham gia mQt thi tntOng) Nghia la, mQt ben giao dich c6 cac thong tin lien quan trong khi ben kia khong c6 ho~c khong c6 dAy du

"Tho(lg tin bAt din x(mg xay ra khi mQt ben d6i tac nb giu thong tin con ben kMc thi khong bi~t dich th\lc mirc dQ thong tin amirc nao d6" (Nguy€n TrQng Hoai, 2006)

Theo Steinermann, Apgar va Brown (2005), thong tin bAt can x(mg xay ra khi ngum mua va nguai ban c6 nhUng thong tin khac nhau - nguai mua c6 nhUng thong tin rna ngum ban khong c6 hay ngum ban c6 nhUng thong tin rna nguai mua khong c6, ho~c ca hai Day Ia mQt trong nhUng thAt b~i cua thi tntOng (bao gAm: dQc

,quy~n, hang h6a cong cQng, ngo~i tac, thi tntOng c~nh tranh khong hoan hao, thong tin bAt can x(mg, thAt nghi~p I~m phat va mAt can b~ng) rna trong d6 nhUng san phfun xAu c6 xu huang Io~i nhUng san phfun t6t ra khoi thi truOng N~u ngum mua khong c6 nhUng thong tin cAn thi~t v~ san phAm hQ sip mua, hay n~u ngum ban khong c6 nhUng thong tin cAn thi~t v~ nhUng san phAm rna hQ dang ban thi IQ'i ich bien va chi phi bien cua giao dich thj truOng tren th\lc t~ c6 th~ khac di so v6i ngum

ta tin tu&ng va c6 th~ xa rai k~t qua hi~u qua

Trong thi tntOng tin dVng, ngan hang don thuAn chi la mQt t3 chirc kinh doanh vi mvc tieu lqi nhu~n cAp tin dVng la mQt trong nhUng nghi~p V\l kinh doanh chinh cua cac ngan hang C6 th~ hi~u cAp tin dVng mQt cach don gian la vi~c ngan hang cho khach hang "vay" mQt khoan ti~n ho~c uy tin cua minh trong mQt khoang thm gian nhAt dinh Sau d6 khach hang c6 nghia V\l hoan tra "khoan vay" tren cho ngan hang cQng vai khoan "Uii" kern theo

Vi~c "vay mUQ1l" giua ngan hang va khach hang duQ'c l~p thanh hQ'P dAng tin d\lflg Cling gi6ng nhu cac hQ'P dAng tai chinh khac, hQ'P dAng tin dVng Ia mQt d~g hQ'P dAng khong hoan chinh (incomplete contract) D~ mQt hQ'P dAng duQ'c th\lc hi~n

dAy du thi cac ben lienquan trong hQ'P dAng phai th\lC hi~n dUng nghia V\l Clla minh Tuy nhien, khong gi6ng nhu cac hQ'P dAng hoan chinh (complete contract), vi~c th\le hien cac hQ'P dAng khong hoan chinh g~p nhi~u kh6 khan han vi c6 rAt nhi~u tinh hu6ng c6 th~ xay ra trong qua trinh th\lc thi hQ'P dAng rna cac ben khong IUOng truac duQ'c Cling do chinh vAn d~ nay rna trong qua trinh th\lc hien hQ'P dAng, n~u mQt ben c6 nhi~u thong tin han c6 th~ c6 nhUng hanh vi gay t3n h~i d~n ben c6 it thong

tin han Day chinh la vAn d~ bAt can x(rng v~ thong tin trong cac ho~t dong cua n~n k:inh t~ (Huynh Th~ Du, Nguy~n Minh Ki~u va Nguy~n TrQng Hoai, 2005)

Hai hanh vi ph6 bi~n nhAt do thong tin bAt can x(rng gay ra la h,ra chQn bAt Ic:;ri (adverse selection) va tam Iy y I~i (moral hazard) Lga chQn bAt Ic:;ri la hanh dong xay

ra truuc khi kY k~t hc:;rp d6ng cua ben co nhi~u thong tin co th~ gay t6n h~i cho ben it thong tin han Tarn Iy y I~i la hanh dong cua ben co nhi~u thong tin han th\lc hi~n sau khi kY k~t hc:;rp d6ng co th~ gay t6n h~i cho ben co it thong tin han

Trong ho~t dong tin dVng, cac ngan hang luon la nguai co it thong tin v~ d\l

an, v~ mvc dich sir dVng khoan tin dVng duc:;rc cAp han khach hang Do do, d~ darn bao an toan trong ho~t dong cua minh, ban than cac t6 chuc tin dvng phai xir Iy thong tin bAt can x(rng d~ h~n ch~ l\la chQn bAt Ic:;ri va tam Iy y I~i nh~m cho vay dUng nguai, dung d6i tuc:;rng va giarn sat ch~t che d~ khach hang vay v6n co hanh vi dUng d~n nh~m darn vi~c thu hbi ca g6c va Hii khoan tin dVng da cAp ra Trong mot n~n kinh t~, hAu nhu khong mot ngan hang nao co du kha nang t\l minh xir Iy duc:;rc vAn d~ thong tin bAt can x(rng rna cAn phai co mot co sa h~ tAng va nhUng di~u ki~n cAn thi~t cho n~n kinh t~ do nh~m tranh xay ra nhUng vAn d~ v~ h~ th6ng anh huang tieu C\lC d~n toan bo n~n kinh t~

2.2.2 Thj truitng tin df:lng nong thon VOl thong tin bat din xkng

Ly thuy~t nhu cAu tin dvng trong do ca nhan ho~c mQt ho gia dinh mu6n t6i

da hoa Ic:;ri ich til s6 ti~n TAt ca cac dan vi ti~n co chi phi co hOi, do la, lai suAt, va do

do, quy~t djnh d~ vay ti~n xuAt phat til mot s\ll\la chQn co can nh~c Tuy nhien, vi~c cung cAp tin dvng khong chi d\la tren gia thj wang ho~c lai suAt cho vay Do thong tin bAt can x(rng, Stiglitz va Weiss (1981) chi ra r~g ly thuy~t cung cAu tin dVng khong th~ giai thich duc:;rc thj wang tin dVng, d~c bi~t la thi truang tin dVng nong thon

Thi truang tin dVng nong thon la khu V\lC sinh lai thAp, chi phi cao, thuang

g~p nhi~u rui ro khach quan (thien tai, djch b~nh, mAt mila, ) nen kha nang tra fl(l cua khach hang thAp Cac san ph§m djch V\l ngan hang t~i khu V\lC nong thon con ngheo nan, chu y~u la tin dvng truy~n th6ng; quy trinh cung cAp tin dVng con phuc

t~p, chua phil hc:;rp vui trinh dO cua nguai dan d~c bi~t la cac thu tl,lc lien quan tui tai san th~ chftp la dAt dai; khong dap (rng kip thai v6n cho ho~t dong san xuftt kinh

thi sau khi khoan yay duqc chdp thu~n do nguiJi yay ti~n khong n3 Igc d~ hoan v6n yay vi hQ bi~t cac t6 chtrc tin d,mg chia se me}t phAn nli ro clla khoan yay do lM,oname,o, 2007; Ph~m va Lensink, 2007) Vi v~y, cac t6 chtrc tin dVng quy~t dinh yay hay khong va quy~t dinh mtrc tin dVng bao nhieu dga tren cac thong tin rna

co duqc v~ khach hang yay Nhu v~y, khong phai tdt ca cac khach hang yay se

nh~ duqc tin dvng rna hQ ap dvng cho Do do, khach hang yay phai dbi m~t v6i IQc tin dVng bAt k~ kha nang tra nq clla hQ (Armendariz de Aghion va

Nguqc l~i nguiJi nong dan thi~u vbn d~ mua v~t tu san xuAt nong nghi~p nhung l~i co rAt it thong tin v~ cac t6 chtrc tin dvng cho yay, quy trinh cho yay Clla

cac t6 chtrc tin dvng con ruOm ra chua phu hqp v6i d~c di~m,

a

eubi cung xay ra hi~n tuqng nguqc: hang hoa chdt luqng thdp dAy b~t

IUQIlg cao ra kh6i thi truiJng No minh hQa cho mbi quan h~

thong tin, tirc gitla chdt luqng hang hoa va thong tin khong hoan hao

Trong khi do, nguiJi cho yay thue}c khu V\IC phi chinh thtrc ho~t de}ng co hi~u

qua trong cho yay 0 vilng nong thon vi hQ co phuemg phap ti~p c~ va thu th~p

thong tin trong vi~c sang lQc, ap h,rc nguiJi yay phai tra nq rdt phu hqp va hi~u qua trong di~u ki~n thi truiJng tin dVng nong thon bi phan khilc, chia cit Do ding la ly

do giai thich t~i sao Hli suAt cua thj truiJng khong chinh thtrc cao hem nhi~u so v6i thi wiJng chinh thtrc nhung h~ thbng dinh ch~ khong chinh thtrc v~n t6n t~i va phat

tri~n 0 vilng nong thon

Da phAn tin dVng nong thon la hinh thtrc cho yay nh6 Ie d~n nhi~u he} nong

dan Tuy nhien d~c di~m cua san xudt nong nghi~p la bi anh huang trgc ti~p boi cac di~u ki~n ben ngoai: mua bao, h~n han, sau b~nh d~n d~n nguiJi yay khong co kha nang tra nq cung lilc Do do d~ giam b6t nli ro tin dVng 0 thi truiJng chinh thtrc yeu cAu cac khoan yay co tai san th~ chdp, con 0 thi truiJng tg do thi ap dvng mtrc H~i suAt cao d~ giam thi~t h~i cho cac khoan yay khong tra duqc nq

Th~ chAp tai san la cAn thi~t nhung se lam cho nhi~u nong dan cang kh6 ti~p c~tin dvng chinh thtrc vi thi~u tM san th~ chdp hay tM san th~ chAp cua hQ qua d~c thu nen khong duqc chAp nh~ Vi~c he} ngheo th~ chAp manh dAt nh6 d~ yay se

khong duqc ngan hang ch~p nh~ do chi phi d~u gia tai san cao trong khi kha nang khong tra duqc nq cua hQ ngheo la cao Ho~c th~ ch~p sirc lao dQng d€ vay ti~n ding

se khong duqc ngan hang ch~p nh~ K~t qua la hQ phai vay phi chinh thirc, tlilo co hQi cho 10lili hinh tin d\lng phi chinh thirc tbn tlili, theo nguyen t~c thi truang co cdu thi se co cung (Le Khuang Ninh, 2011)

Co nhi~u quan ni~m khac nhau v~ tin d\lllg phi chinh thirc:

Hoff va Stiglitz (1990); Mohieldin va Wright (1994) xem tin d\lng phi chinh thirc chinh la hinh thirc vay n~ng Hii hay vay nong, vui d~c trung di€n hinh la Hii su~t

r~t cao, vuqt ra mQi khuon kh6 quy dinh cua phap lu~t (d§.n til Le Khuang Ninh, 2011)

Barslund va Tarp (2008) cho rang tin d\lllg phi chinh thirc la tin d\lllg do cac t6 chirc, ca nhan nfun ngoai cac thanh phdn tin d\lng chinh thirc th\!'c hi~n, no khong chi bao gbm quan h~ tin d\lllg duui hinh thirc vay n~ng Uti nhu trong quan ni~m thir nh~t rna con bao gbm nhfrng quan h~ tin d\lng tf\l'C ti~p cua nguai dan nhu vay muqn gifta hQ hang, bliln be, nguai than; cac hi~p hQi ti~t ki~m - tin d\lng W phat, tin d\lng

tu thuang dum hinh thirc mua ban chiu; cdm db

D~Uti t~p trung nghien clru mQt phdn cua tin d\lng phi chinh thirc anong thon dola tin d\lllg thuang mlili vm hinh thirc mua ban chiu (mua tra ch~m)

2.2.3 Lj thuyit tin d{lng thuung m(li

Tin d\lng thuang mlili (tin d\lng cua nguai cung irng): La quan h~ tin d\lng duqc bi€u hi~n duui hinh thirc mua ban chiu hang hoa La hinh thirc tin d\lng, vi nguai ban chuy€n giao cho nguai mua d€ sir d\lng v6n tlilm thai trong mQt thai gian nh~t dinh D~n thai hliln duqc th6a thu~, nguai mua hoan llili v6n cho nguai ban dum hinh thirc ti~n t~ va ca phdn la:i su~t

Nguyen nhan cua s\!, xuM hi~n tin d\lng thuang mlili 1ft do s\!, cach bi~t gifta san xu~t va tieu th\l, d~c di€m thai V\l trong san x~t vft mua ho~c ban san phftm, vi

v~y co hi~n tuqng mQt s6 nhft doanh nghi~p mu6n ban san phftm trong hic do co mQt s6 nha doanh nghi~p mu6n mua nhung khong co ti~n Trong truang hqp nay nhft doanh nghi~p vui tu cach 1ft nguai mu6n ban th\!'c hi~n duqc san phdm hQ co th€ ban chiu hang hoa cho nguai mua

Mua ban chiu hang hoa Ia hinh thuc tin d\lng thuang ml;ti vi:

- Nguai ban chuyen giao cho nguai mua dugc su d\lng v6n tl;tm thai trong mQt thai gian nhAt dinh

- D~n thai hl;tn da dugc thoa thu~ nguai mua hoan ll;ti v6n cho nguai ban duOi hinh thuc ti~n t~ va IQ'i ruc

Mua hang tra ch~m Ia hinh thuc mua ban chiu (tin d\lng thuang ml;ti), rAt phi>

bi~n anong thon hi~n nay, n6 g6p phAn giam bOt kh6 khan cho nong hQ, giiip gia dinh An dinh dugc sinh hOl;tt hang ngay khi rna ngu6n v6n Clla hQ khong dugc du gia Muc mua chiu d6i vai mQt IuQt hQ tren dia ban bi~n dQng rAt Ian nhAm dap irng du nhu cAu v6n san xuAt nong nghi~p cua hQ Lai suAt mua chiu dugc tinh Iuon vao gia

ca hang h6a ban ra, ding cao han so vai ban buon hang hoa Gia ban chiu bAng Gia ban thong thuang cQng vai ti~n Iai tinh tren s6 ti~n thi~u (til 5% d~n 15% gia tri m6n hang mua thi~u, trung binh 3-5%/thang)

N~u vi~c mua tra ch~m dugc th\lc hi~n dung thi ca hai ben cung c6 IQ'i, ben mua c6 IQ'i vi khong phai tra ngay, khong chiu lai suAt di yay ngan hang, dimg s6

ti~n tra ngay dua vao dAu tu va tieu dimg Tai san tiI dAu tu dugc th~ chAp yay cimg vOO doanh thu chua tra ng dugc ti~p 1\lc dAu tu sinh 19i Ben ban mu6n dAy hang di ciing c6 nhfmg cach cho tra dAn khi~n nguai mua lam vao ng nAn vOO gia tri ng tang them khong tuang xirng vOO gia tri su d\lng hang h6a Ben ban cling dugc gia cao han n~u tra dung hl;tn

v~ thai hl;tn tra ng, do tin d\lng tu thuang la hinh thuc cho yay bang hi~n v~t

va hoan tra b~ng ti€n nen thuang co thai gian hoan tra ng~, de tranh S\l mAt gia cua d6ng ti€n Nhung nhi€u khi gifta nguai ban va nguai mua khong quy dinh thai gian tra ng, chi ngAm dinh vOi nhau se hoan tra trong mQt thai gian ngfut s~p too N6i chung thai gian tra ng chi tiI vai ngay d~n vai thang, rAt hi~m truang hgp mua chiu tren mQt nam

V€ thu 1\lc yay, tin d\lng tu thuang cling c6 thu 1\lc kha dan gian, d~ dang Thuang thi nguai mua chiu khong mAt chi phi gi v~ giao dich mua ban chiu Trong th\lc t~ da s6 cac wang hgp 18 mua ban gitla cac ben sinh s6ng trong cimg mQt dia phuang nen hgp d6ng mua ban chiu th\lc ra chi 18 thoa thu~n b~ng mi~ng, va ben

I

hang hoa (do la v~t tu nong nghi~p) d~ chuy~n d6i s6 v~t tu rna nguOi vay da mua thanh ti~n m~t nhim thu hbi v6n

2.2.4 Lj thuyit hanh vi khach hang

Hanh vi khach hang la nhfing hanh vi Cl) th~ cua mQt ca nhan khi th\lc hi~n cac quy~t dinh mua slim, sir dl)ng va vtrt bo sim phdm hay dich Vl) (Kotler va Levy, 1969)

Kotler (2003) cho ring hanh vi mua slim cua ngmJi tieu dung chiu anh huang bOi nhi~u y~u t6 nhu: van hoa, xa hQi, ca nhan va tam Iy cua nguOi mua

Y~u t6 van hoa co anh huang sau rQng nhAt d~n hanh vi nguai tieu dung MQt dua tre khi Urn len se dch lUy du<)'c mQt s6 nhfing ghi tri, nh~ thuc, sa thich va hanh

vi thong qua gia dinh cua no va nhfing dinh ch~ then ch6t khac

Y~u t6 xa hQi nhu cac nhom tham khao, gia dinh, vai tro va dia vi trong xa hQi co anh huang d~n hanh vi nguai tieu dung Nhfing nguai co anh huang d~n hanh

vi mua hang cua nguai tieu dUng aday co th~ la cha m~, hQ hang, b~n be, 16i xom du<)'c gQi chung la nhom tham khao Nhfing nhom tham khao co suc anh huang d~c

bi~t d~n hanh vi cua nguai tieu dung bing vi~c t~o suc ep van hoa, thoi quen kinh nghi~m mua slim Cac thanh vien trong gia dinh la nhom tham khao quan trQng co fmh huang Ian nhAt (Schiffman va Kanuk, 1997) Gia dinh ~o ra nhfing gia tri van hoa va tac dQng d~n hanh vi mua cua cac thanh vien trong gia dinh Trong 1ruang hqp nhfing san phdm dlit ti~n, v<;y chbng cung ban b~c d~ thong qua quy~t dinh chung

NhUng quy~t dinh cua nguai mua cling chiu anh huang cua nhfing d~c tinh ca nhan, n6i b~c nhAt la tu6i tac va giai do~ chu ky s6ng cua nguai mua, ngh~ nghi~p, hoan canh kinh t~, 16i s6ng cua nguai do

V6i nhfing dQ tU6i khac nhau nguai ta co th~ quy~t dinh mua hang khac nhau, nguOi tre tu6i thi lam th~ nao d~ hanh vi mua slim cua minh 1ft 1<;Yi nhAt, thoa man cao nhu cAu cua minh Trong khi nguOi Ian tu6i thi hanh vi mua slim chu y~u d\la vao thoi quen, tinh nghIa tham giao giua nguai mua va nguai ban, S\l dan gian va ti~n

dl)ng khi mua hang

I

D6i v6i nguoi tieu dung thi ngh~ nghi~p co 8nh huang d€n hanh vi mua slim minh, bai vi nhu cAu lien quan d€n ngh~ nghi~p III khac nhau 0 day nghien Clru

chii y€u la san xuAt nong nghi~p, da phAn III nguoi nong dan nen hQ co nhu cAu rAt

, Ian v~ v~t tu nong nghi~p de san xuAt nong nghi~p

Tinh tr~g kinh t€ lien quan d€n vi~c h,ra chQn san phc1m, hang hoa hay dich V\llien quan d€n thu nh~p mQt cach nh~y cam Vi~c h,ra chQn mQt san phc1m chiu tac dQng rAt lOll til hoan canh kinh t€ cua nguoi do Hoan canh kinh t€ cua nguoi ta gbm

tim nh~p co the chi tieu duqc cua hQ, nq, kha nang vay muqn, thai dQ v6i vi~c chi tieu va ti€t ki~m

L6i s6ng mieu ta sinh dQng toan di~n mQt con nguoi trong quan h~ vOi moi wOng cua minh Nhfrng nguoi co cung dfulg cAp xa hQi va ngh~ nghi~p v§n co the

co 16i s6ng hoan toan khac nhau, 16i s6ng nhAn m~nh vao sa thich va s\ll\la chQn, no cling anh huang d€n hanh vi nguoi tieu dung

Vi~c l\la chQn mua sAm cua mQt nguOi con chju 8nh huang bOi cac y€u t6 tam ly nhu dQng ca, nh~n thuc, tri thuc, ni~m tin va thai dQ Theo Maslow nhu cAu ciia con nguOi duqc sAp x€p thea thu t\l quan trQng nhu sau: Nhu cAu sinh ly, nhu cAu an toan, nhu cAu xa hQi, nhu cAu duqc ton trQng va nhu cAu t\l khfulg dinh minh Con nguOi se c6 gAng thoa man tru6c h€t la nhfrng nhu cAu quan trQng nhAt, khi nguOi ta da thoa man duqc mQt nhu cAu quan trQng nao do thi no se khong con la dQng ca hi~n thoi nfra va nguoi ta I~i c6 gAng thoa man nhu cAu quan trQng nhAt ti€p theo

Nhin chung co kha nhi~u y€u t6 tac dQng d€n hanh vi cua nguOi tieu dung Cach l\la chQn hang hoa cua mQt nguoi la k€t qua cua S\l tac dQng qua l~i phuc t~p

gifra cac y€u t6 van hoa, xa hQi, ca nhan, tam IY Cac y€u t6 nay co the anh huang trl,lc ti€p ho~c gian ti€p d€n qua trinh mua hang

2.3 TAng quan cac nghi~n cUu c61i~n quan

Hinh thuc mua chiu v~t ttl nong nghi~p la mQt phAn cua tin dl,lng phi chinh thuc anong thon Hi~n t~i co rAt nhi~u nghien Clru v~ tin dl,lng chinh thuc cfing nhu phi chinh thuc anong thon, d~ tlli t~p trung vao cac nghien Clru tru6c co y nghia

I

tuoog qr d~ fiim co sa nghien diu v€ hanb vi mua v~t tu nong nghi~p trit ch~m cua

Mohamed (2003), khi nghien Clru v€ khit nang ti~p c~tin d\lllg chinh thuc va ban chinh thuc cua hQ nong dan san xuAt nh6 va ngu dan cua Zanzibar da: chi ra rAng tu6i tic, gi6i tinh, ghio d\lC, muc thu nh~p va muc dQ nh~ thuc v€ khit nang tin d\lI1g Ia nhfing y~u t6 itnh hu&ng kha nang ti~p c~ tin d\lllg cua cac hQ nong dan va ngu dan thu cong aZanzibar Han nua, k~t quit cua ki~m dinh T-test chi rAng co Sl)' khac bi~t dang k~ giua nhfing nguai su d\lllg va khong su d\lng tin d\lng trong lien quan d~n muc thu nh~p, va gia tri cua cac tai san thuQc sa hfru cua hQ nong dan

Zeller (1994) ti~n hanb nghien Clru v€ "Cac y~u t6 quy~t dinh d~n h~n ch~ tin d\lllg anhfing nguai cho yay khong chinh thuc va nhfing t6 chuc cho yay chinh thuc

iJ Madagascar" K~t quit nghien Clru da: chi ra rAng, nhfing t6 chuc cho yay chinh thuc thu th~p va su d\lng cac thong tin v€ khit nang trit ng cua nhfing ngum xin yay v6n tuang t1)' nhu nhung ngum cho yay khong chinh thuc Nhfing ngum cho yay khong chinh thuc va cac t6 chuc tin d\lllg chinh thuc d€u dl)'a vao cac thong tin nhu Sl)' giau co, s6 ng hi~n t~i va thu nh~p trong tuang Iai cua nguai xin yay d~ lam co sa

quy~t djnh vi~c cho vay

Nghien Clru cua Le Khuang Ninh (2011) v€ vi~c h~n ch~ tin d\lng phi chinh thuc thong qua vi~c tang cuang ho~t dQng cua cac t6 chuc chinh thuc anong thon, cho thAy rAng: Nhfing nguai cho yay phi chinh thuc An dinh muc Ia:i suAt cao do phiti d6i m~t vai rui ro khong trit ng cao Do nim bit dugc nhu cAu cAp bach cua hQ nong dan v€ v6n san xuAt nong nghi~p nen cac t6 chuc tin d\lllg phi chinh thuc nay Iuon

ap d\lng muc Ia:i suAt cao, khi~n cho ngum ngheo anong thon de lam vao tinh tr~g

ngheo doi tri€n mien mQt khi da: lO' yay phi chinh thuc

Truang Dong LQc va TrAn Ba Duy (2010) nghien Clru "Cac nhan t6 ilnh huang d~n khit nang ti~p c~ tin d\lng chinh thuc cua nong hQ tren dia ban tinh Kien Giang" Ap d\lng mo hinh Probit d~ xac dinh, k~t qua phan tich cho thAy, cac nhan t6 co anh hu&ng d~n khit nang ti~p c~tin d\lng cua nong hQ bao gbm: Tu6i cua chu

hQ, s6 thanh vien trong gia dinh, trinh dQ hQc vAn cua chu hQ, di~n tich dAt cua hQ, kha nang di yay til cac ngubn khong chinh thuc, thu nh~p cua hQ va t6ng tai san cua

hQ co ilnh hu&ng d~n kha nang ti~p c~n v6n tin d\lng chinh thuc

TllllaNG 861 HOC Md TP.HCM THUVI~N

I

2.4 Tom tAt chtrO'Dg

Chuang 2 da trinh bay cac khai ni~m: v~t tu nong nghi~p, tin d\mg va nii ro

tin d\mg Tiep theo nghien Clm trinh bay co sa ly thuy~t co lien quan d~n nghien

ciiu: ly thuy~t thong tin bftt can x(mg tren thi wang tin d\1fig, thi wang tin d\mg nong thon vai thong tin bftt can x(mg va nii ro trong cho vay, ly thuy~t tin d\1fig thuang m~i va ly thuy~t hanh vi khach hang CU3i cling la phfut cac nghien ctru truac co lien quan d~n d~ tai nghien ctru, S\l gi6ng nhau va khac nhau gitl'a nghien ctru nay va cac nghien Clm truac co lien quan

20

CHUONG 3: PHUONG pllAp NGHIEN CUu

Trong chuong 3 se trinh bay phuong phap nghien cUu tJuflc su dtmg Tic cac kit qua nghien CUu tJjnh tinh co tJuflc se xay d1j11g nen ma hinh nghien CUu tJJ xuiit, sau tJo se dung ma hinh h6i quy Binary Logistic tJi kiim tJjnh cac yiu t6 co imh huemg tJin quyit tJjnh mua vi},t tu nang nghi~p tra chi},m Clla h9 nang dan

3.1 PbllO'Dg pbap ngbien cUu:

Nghien Clm "Xac dinh cac yeu t& anh huemg den hanh vi mua v~t ill nong nghi~p tra ch~m cua hQ nong dan tinh VInh Long" se tien hanh thong qua hai giai do~ chinh: (1) nghien Clm dinh tinh nhAm d~ xuAt mo hinh nghien Clm, xay dl)1lg bang cau hoi tham do y kien hQ nong dan, (2) nghien Clm dinh lugng nAm thu th~p, phan tich du li~u khao sat va kit~m dinh mo hinh dft d~ xuAt ill do hi~u chinh d€ dua

ra mo hinh nghien Clm thich hQ'P

3.1.1 Nghien cu-u ilinh tinh

M\1c tieu nghien Clm dinh tinh nhAID nh~n d~ng cac yeu t& anh huemg den quyet dinh mua tra ch~m v~t ill nong nghi~p cua hQ nong dan

Tren co sa m\1c tieu nghien Clm dft xac dinh, co sa ly thuyet, tac gia xay dl)1lg dan bai thao lu~n (Xem chi tiet ph\1l\1c 1) Dan bai thao lu~n khong co s\1' hu6ng dan tra lai, hoi t!lJC tiep va phan anh quyet dinh cua timg ca nhan, giup kham pha cac yeu t& anh huemg den quyet dinh b,ra chQn mua tra ch~m v~t ill nong nghi~p cua nong dan

Phuong phap su d\1ng la thao lu~ tay doi: s& nguaj la 20 nguai, dugc chQn bAng phuong phap chQn mftu thu~n ti~n Ngum tham gia thao lu~n la nhilng nguai nong dan t!lJC tiep lam ruQng va dft rung c6 mua tra ch~m v~t ill t~i cac cua hang v~t ill nong nghi~p tren dia ban 5 huy~n ( m6i huy~n 4 nguai ) Tir d6 nh~ d~ng ra cac yeu t& anh huemg den quyet dinh mua tni ch~m v~t ill nong nghi~p d€ dua vao mo hinh nghien Clm d~ xuAt

Ket qua tir nhilng y kien cua nguai tham gia thao lu~n nh6m dugc ghi nh~ d€ xac dinh cac yeu t6 anh huemg den hanh vi chQn mua tra ch~m v~t ill nong

nghi~p Tren co sa do hi~u chinh cac cau hoi cho phu hQ'P d€ xay d\IDg dugc mQt bang cau hoi tham do chinh thuc dung cho nghien Clm dinh lugng

va gQi ychinh sach

3.1.2 Nghien cii'u ajnh Itr!fflg

,

Nghien cUu dinh luQllg duqc th\lc hi~n sau khi c6 k€t qua nghien CUu dinh tinh Nghien CUu dinh IUQllg duqc th\lC hi~n b~ghinh thuc phong vAn tf\lc ti€p cac

hQ nong dan c6 ho;;tt dQng san xu~t nong nghi~p tren dia ban nghien cUu thong qua

bang cau hoi khao sat Bang cau hoi duqc thi€t k€ d\la tren co s6 mo hinh nghien

cUu Tuy nhien, sau khi hinh thanh bang khao sat, ti€n hanh phong vAn thir 10 hQ d~

ki~m tra tinh chinh xac, ngon ngfr, trinh t\l sa.p x€p, nhAm ki~m tra tinh phil hqp cua bang khao sat d~ tranh wOng hqp thi€u thong tin, thila thong tin, thong tin khong ro rang lam cho ngum tra 1m hi~u sai ho~c khong hi~u

Bang khao sat sau khi ti€n hanh phong vAn thir n€u c6 sai s6t thi hi~u chinh, con n€u khong thl ti€n hanh phong vAn chinh thuc

yay thi tfUang 1:\l do thi no vfut th~p han Chinh vi th~ da s6 ngum duQ'c ph6ng v~ d~u cho r~ng gia mua chiu v~t tu khong hQ'P Iy, nhung hQ sfut sang tni gia nhu th~ d6

co v~t tu san xu~t kip hIc, kh6i phai phi~n ha do di I~i nhi~u IAn cho vi~c yay v6n san xu~t

- Cac quy~t dinh mua ban nQ' chu y~u d\la vao m6i quan h~ Iau nam v&i nhau, gifta nguai ban va nguai mua d~u 0 cimg dia phuang nen bi~t ro v~ nhau Do do nguai mua khong cAn tham do gia ca 0 cac nai ban hang khac

- Da s6 nguai mua v~t tu nong nghi~p tra ch~m la ngum chi co thu nh~p chinh ill nong nghi~p 50% hQ d~u co yay vai muc yay nh6 0 ngan hang nhung l~i

su dl)1lg vao cac m\lc dich khac

- s6 it hQ con l~i khong th\lc hi~n vi~c mua tni ch~m v~t tu, nguyen nhan: co

tm san tich IllY, co thu nh~p An dinh hang thang do lam them ngh~ khac, do tam Iy khong mu6n thi~u nQ' nguai khac, do ghi mua tra ti~n ngay se re han mua thi~u,

Nhu v~y k~t qua nghien CUu dinh tinh cho th~y hooh vi mua v~t tu tra ch~

Clla nong dan chiu anh huang boi cac y~u t6: (1) Thu nh~p cua hQ nong dan, (2) Tu6i cua chu hQ, (3) Giai tinh chu hQ, (4) Trinh dQ hQc v~n cua chu hQ, (5) Gia ca

v~t tu mua thi~u, (6) Tai trQ' ill ngan hang, (7) Quan h~ xli hQi voi nguai ban v~t tu nong nghi~p, (8) Di~n tich dftt trbng lila Clla hQ, (9) Chenh l~ch gia gifta mua tra ngay va mua chiu

Til cac k~t qua cua nghien cUu dinh tinh, tac gia xay d\lllg nen mo hinh anh huang cua cac y~u t6 d~n quy~t dinh mua tra ch~ v~t tu nong nghi~p cua nong hQ 3.3 Mo binb ngbien cUu (I@ xuit

3.3.1 Mo hinh hDi quy Binary Logistic

Hoang TrQng va Chu Nguy~n MQng NgQC (2008) : " mo hinh hbi quy Binary Logistic la mo hinh phi tuy~n tinh su dl)1lg bi~n ph\l thuQc d~ng nhi phan d6 uac

luqng xac suftt mQt S\l ki~n se xay ra vai nhftng thong tin cua bi~n dQc l~p rna ta co duQ'c

Co r~t nhi~u hi~n tuqng trong t\1 nhien chUng ta cAn d\l doan kha nang xay ra mQt S\l ki~n mio do rna ta quan tam, vi d\l san phAm m&i duQ'c chftp nh~ hay khong, nguai yay tra dUQ'c nQ' hay khong, mua hay khong mua Nhftng bi~n nghien CUu co

I

2 bieu hi~n nhu v~y gQi la bi~n thay phi en, hai bieu hi~n nay se duQ'c rna h6a thanh hai ghl tri 0 ho~c I va 6 duai d~ng nay gQi 1a bi~n nhi phan Khi bi~n ph\l thuQc 6 d~g nhi phan thi khong the phan tich duai d~g h6i qui thong thuang, vi lam nhu

v~y se xarn ph~rn cac gia dinh

Vai h6i quy Binary Logistic, thong tin d.n thu th~p v€ bi~n ph\l thuQc la rnQt S\l ki~n nao do c6 xay ra hay khong Bi~n ph\l thuQc la bi~n gia chi nh~hai gia tn la

ova I; vai 0 1a khong xay ra S\l ki~n ta quan tam va I la c6 xay ra vai cac thong tin v€ cac bi~n dQc l~p X Ttl bi~n ph\l thuQc nhi phan (bi~n gia), rnQt thu t\lC se dUQ'c dung de d\l doan xac suAt S\l ki~n xay ra theo quy tilc n~u xac suAt Ian han 0,5 thi k~t qua d\l doan se cho 1a co xay ra S\l ki~n, nguQ'c l~i thi k~t qua d\l doan se cho 1a

"khong""

De dinh lugng anh huang cua cac bi~n dQc l~p d6i vm bi~n ph\l thuQc quy~t dinh rnua tra ch~rn v~t tu nong nghi~p cua hQ nong dan, phuang trinh h6i quy Binary Logistic co d~g:

1) e (fJo+Pt%j)

Pi = E (Y = X = 1 + e(JJO+{J1 X ;J

Trong cong thuc nay Pi = E(Y=I/x) = P(Y=I) gQi la xac suAt de S\l ki~n rnua tra ch~rn v~t tu xay ra (Y=I) khi bi~n dQc l~p X c6 d~ng C\l the la Xi

Pi = E(Y=I/xi)=I/(l+e_<fJO+fJi x/), hay vi~t cach khac:

Y 1a bi~n gia, co gia tri bAng I n~u hQ c6 quy~t dinh rnua tra ch~rn v~t nghi~p, b~ng 0 n~u hQ khong rnua tra ch~rn

Li la ti s6 giua xac suAt Y = I va xac suAt Y 0

Ap d\lng phuang phap tuy~n tinh hoa, rno hinh Logistic duQ'c vi~t dum d~g

nhu sau:

Trong do:

P (Y=l) = Po: Xac suAt mua tni ch~m v~t tu nong nghi~p

P (Y =0) = 1 - Po: Xac suAt khong mua tni ch~m v~t tu nong nghi~p

Trong do:

~o: d~i IUQ'Ilg sai s6 ngfru nhien

~1 • I3n: h~ s6 co gian (mg vai cac bien tuong (mg

Vai h~ s6 Odd : 00 = 1-Po = p(khongmuachiu) Ia h~ s6 chenh I~ch mua chiu

ban dAu, trong do Po Ia xac suAt mua chiu ban dAu

Gia dinh r~ng cac yeu t6 khac khong d6i, khi tang Xj len 1 don vi, h~ s6 chenh I~ch mua chiu mai OJ se Ia

3.3.2 Mo hinh nghien cuu ilixulit

M\lc tieu chinh cua nghien Clm Ia xac dinh cac yeu t6 anh huang den quyet dinh mua v~t tu tra ch~m cua nong hQ Vi~c sir d\lllg mo hinh h6i qui Logistic vai bien ph\! thuQC co d~ng nhi phan (nh~n gia tri 0 neu hQ khong sir d\lng hinh thuc mua v~t tu tra ch~m, nh~gia tri Ia 1 neu hQ co quyet diM mua v~t tu tra ch~m), con cac bien dQc I~p Ia cac nhan t6 dUQ"c uac IUQ'Ilg se tac dQng den bien ph\l thuQc D€ tai: "Cac yeu t6 anh huang den quyet dinh mua v~t tu tra ch~m cua hQ nong dan tinh

26

Vinh Long", bi fmh hubng boi cac y~u t6 nhu sau: thu nh~p binh quan hang thang

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ttch dAt canh tac, quan h~ xii hQi v6i nguai ban v~t tu nong nghi~p, gia mua tra ch~

hQ'p Iy, chenh I~ch gia mua tra ch~m so vai tra ngay va co dU<JC titi tr<J tir ngan hang

Hinh 3.2: Mo hinh nghien Clru d~ xuAt

tir ngan hang

Chenh l~ch gia mua tra

Quy~t djnh mua v~t tu'

nong nghi~p tra cMm

3.4.2 Cdc bi2n a(Je flip

- Xl (Thu nhijp binh quan dau ngmJi eua ht)): Thu nh~p binh quan ddu ngum clla hi} bao g6m thu nh~p til nong nghi~p va thu nh~p phi nong nghi~p Thong

thuang cac hi} co thu nh~p kha va trung binh thuang m~nh d~ ddu tu mua s~ v~t

tu b~ng ti€n m~t Nhilng hi} nay co di€u ki~n kinh t~ 3n dinh, co khit nang ti€p c~n duqc ngu6n v6n tin dvng ngan hang v6i tai san th~ chAp du di€u ki~n quy dinh cua nha nu&c Trong khi cac hi} ngheo khong chu di}ng duqc ngu6n v6n l~i rAt kho khan trong vi~c ti~p c~ v6n tin dvng chfnh thirc nen hQ khong t\I tin trong san xufit, hQ co khuynh huang mua v~t tu nong nghi~p d~ san xuAt d~n khi thu ho~ch thi tra ti€n hang va Uli suAt mua chiu

Do luang thu nh~p hi} gia dinh noi chung co th~ dimg cac thu&c do sau: thu

nh~p gi}p, thu nh~p rong va thu nh~p lao di}ng gia dinh Tuy nhien, vi cac hi} co s6 nhan khAu la khong gi6ng nhau nen nghien Clru nay chQn thu nh~p binh

qu§n/ngum/thang (D VT: tri?u d6ng)

T 3ng thu nh~p trong nam cua hi}

-= -~ = ::-s6 nhan khAu cua hi} x 12 thang

Ky vQng thu nh~p binh quan ddu ngum co m6i quan h~ nghjch bi€n v6i quy~t dinh mua v~t tu trA ch~m ( - )

- X2 (Giai tfnh cua chu ht)): S\I khac bi~t v€ gi&i tinh cua chu hi} cling itnh hu6n.g d~n khA nang ti€p c~n ngu6n v6n tin dvng cua hi}, Anh hu6n.g d€n quy€t djnh mua hang clla hi} Giai tinh chu hi} lit nam thi da phAn hQ thich giAi quy€t cong vi~c

mau h;, don gifm, c6 th~ gia ca hO'i cao hon nhung khong phai t6n nhi€u thai gian, cong suc cho vi~c di llili, lam thli tvc yay v6n ngan hang, don gian trong tinh toan giua Iqi fch ya chi phi nen da ph§n hQ thuang ap d~mg mua v~t tu tra ch~ adia phuong Trong khi chli hQ la ph\l nu thi hQ tinh toan chi ly hon, ti~t ki~m t6i da chi phi b6 ra, llili tham gia nhi€u t6 chuc doan th~ adia phuong nen hQ c6 nhi€u cO' hQi d~ ti~p can cac ngu6n v6n yay chinh thuc HQ sful sang b6 thm gian d~ lam thli tvc yay v6n ngan hang, cac t6 chuc dofm th~, sau d6 moo dung ti€n yay duqc mua v~t tu

d~ san xu~t nong nghi~p

Gioo tinh cua chu hQ la bi~n dummy, nh~n gia tri I n~u chli hQ la nam, nh~n gia tri 0 n~u chli hQ la nu Ky vQng c6 m6i quan h~ d6ng bi~n voo quy~t dinh mua

v~t tu nong nghi~p tra ch~(+)

- X3 (Trinh al) hQc win coo chu hl)): Trinh dQ hQc vk cua chu hQ, ngum c6 quy€n quy~t cac vk d~ v€ dm s6ng, kinh t~ cua hQ, lien quan tf\lc ti~p vi~c ti~p thu ki~n thuc - xa hQi va khoa hQc ky thu~t, til d6 c6 th~ dua ra cac quy~t dinh h,ra chQn cac phuong an sanh xu~t kinh doanh hi~u qua Theo Le Khuong Ninh (2011), chu

hQ c6 hQc vk cao se sir d\lllg t6t hon va d~ dang hon trong ti~p thu cong ngh~ moo ho~c thue tu v~n trong linh V\lC rna hQ cam th~y con y~u, ac~p hQc cang cao thi ngum nong dan cang thanh cong hon Chu hQ c6 trinh dQ hQc v~n th~p thuang g~p kh6 khan khi yay v6n voi cac thu t\lC hi~n tlili, do hQ khong c6 kha nang t\llam don, t\l xay d\lllg k~ hOIilCh san xu~t kinh doanh ciing nhu dap tmg cac thu tvc phuc tlilP khac Do d6 trinh dQ hQc vk cua chu hQ anh huang d~n hanh vi mua v~t tu tra ch~ cua hQ Ky vQng c6 m6i quan h~ nghich bi~n voi hanh vi mua v~t tu tra ch~( - )

- Xt (Tubi cua chu hl)): Anh huang d~n kha nang ti~p c~ ngu6n v6n chinh thuc cua hQ Th\lc t~ cho th~y trong san xu~t nong nghi~p, tu6i cua chu hQ cang Ian

hQ cang c6 trach nhi~m hon voi khoan yay, hQ da c6 cua cai dch liiy, c6 tAi san nen kha nang mua hang tra ch~m se it di Zeller (1994) chtmg minh r~ng tu6i lam tang kha nang ti~p c~tin d\lng chinh thUC anong thon, nO'i rna tu6i Clla chu hQ duqc gAn li€n voo vi~c tich liiy cua cai va tu6i con th~ hi~n quy~n ki~m soat cac ngu6n tAi nguyen cua hQ 0 Vi~t Nam, tu6i cua chu hQ lam tang kha nang ti~p c~ d~n tin d\lng chinh thuc vi tu6i duqc g~n ch~t voi trach nhi~m va cam k~t tra nq Di~u nay ng\! y r~g chu hQ cang Ian tu6i thi it yay til ngu6n tin d\lllg khong chinh thuc Phat

hi~n nay phu hqp vai k~t qua cua Ph:;tm va Inzumida (2002) rfing tu6i co m6i quan

h~ nghich dao vai nhu cAu tin d\mg khong chinh thuc t:;ti Vi~t Nam

Tu6i eua chu he> th€ hi~n s6 nam chu he> sinh ra tinh d~n thai di€m khao sat,

ky v<;mg co m6i quan h~ nghich bi~n vai hanh vi mua tra ch~m v~t tu ( - )

- X5 (Di¢n tich ddt canh tac): Di~n tich dftt trbng co anh hu6ng d~n quy~t

dinh phuang thuc mua v~t tu cua nong he> Khi he> co di~n tich trbng tr<;>t cao thi hQ cang co co he>i ti~p c~n v6n yay chinh thuc va di~n tich dftt canh tac cling duqc sir d\mg d€ lam tai san th~ chftp ngan hang Nguqc l:;ti cac he> co di~n tich dftt trbng manh mun, nh6 Ie rftt kho ti~p c~ v6n ngan hang l:;ti khong duqc dung lam tai san

th~ chftp, chinh vi th~ he> thuang co khuynh huang mua v~t ill tra ch~m han Mohamed (2003); Ph:;tm va lzumida (2002) k~t lu~n rfing kha nang ti~p c~tin d\mg chinh thuc ph\l thue>c gia tri cua cac tai san thue>c sa hfiu cua he>

Di~n tich dftt canh tac cua he> (UVT: 1.000 m2

) bao gbm dftt thuQc quy€n sir d\lng cua he> va dftt di thue Uftt san xuftt dong vai tro quan trQng trong vi~c mua chiu v~t tu nong nghi~p, no th€ hi~n vi~c nguai mua se sir d\lng dung m\lc dich, dam bao kha nang tra nq M~t khac di~n tich dftt san xuftt cling la co sa dam bao cho vi~c yay

nq, tra nq ngan hang U6i vai nhftng he> co di~n tich dftt canh tac nh6 Ie thi hQ thuang sir d\lng hinh thuc mua chiu v~t ill, bai vi no se dap frng nhu cAu san xuftt ngay l~p tuc, khong phai t6n nhi€u thai gian va chi phi cho vi~c yay v6n, m~t khac ngan hang cling khong m~nrna l~m vai nhftng khoan yay nh6 Ie nhu v~y

Ky vQng di~n tich dftt canh tac co m6i quan h~ nghich bi~n vai hanh vi mua tra ch~m v~t ill ( - )

- X6 (Quan h¢ xii h9i wti nguai ban wjt tu nang nghi¢p): U6i vai chu he> co m6i quan h~ than thi~t vai nguai ban hang; do co th€ la m6i quan h~ rue>t thit, b:;tn

be, l6i xom, co SlJ buon ban, giao dich trong khoang thai gian dai, thi cang thlJc hi~n

hanh vi mua chiu v~t tu nay Bai vi do dff co SlJ quen bi~t lftn nhau, bi~t ro thong tin v€ nhau nen hQ thlJc hi~n mua hang theo SlJ ti~n ich cua minh N~u gifra nguai ban

va ngum mua co SlJ quen bi~t nhau thi hi~n tuqng thong tin bftt illang xfrng giam di nhi€u, nguai mua se mua chiu duqc de dang han, nguai ban se an tam han khi ban chiu Do do nguai ban cling co SlJ Uti ai han d6i vai nhftng khach hang lau nam, khach hang co m6i quan h~ m~t thi~t Ph:;tm va Lensink (2007) dff cho thfty ngum

cho yay khong chinh thirc danh ghi nii ro tin d\lng d\l'a tren d~c diem cua hQ, d~c bi~t

Ia m6i quan h~ gifra nguai cho yay va nguai di yay

Quan h~ xii hQi vai nguai ban v~t tu nong nghi~p Ia bi€n dummy, nh~n ghi tri

I n€u chu hQ co quan h~ xii hQi vai nguai ban, nh~n gia tri 0 n€u chu hQ khong co quan h~ xii hQi vai nguai ban Ky vQng co tuang quan thu~ vai quy€t dinh mua chiu v~t tu (+)

- x7 (Gia mua tra ch(im hQP ly): Gia ca Ia gia thi troang cua hang hoa c~n

mua aday gia ca mua chiu bao g6m gia thi 1ruang cua hang hoa cQng vai ti€n Iiii mua chiu Bi€n gia mua tra ch~m hQ'P Iy {y day d\l'a vao cam nh~n cua nguai duqc phong v~n, co the gia mua tni ch~m cao han liii su~t ngan hang (th~p han yay t\l' do) nhung nguai mua vfut quy€t dinh mua chiu Gia mua tra ch~m hQ'P Iy Ia bi€n gia ;

Nh~ gia tri Ia I n€u nguai mua cho rfutg gia v~t tu mua tra ch~m Ia hQ'P Iy, ch~p

nh~n duqc; Nh~ gia tri Ia 0 n€u gia mua tra ch~m Ia b~t hQ'P Iy (qua cao so vai gia tra ngay) Ky vQng co tuang quan thu~n vai quy€t dinh mua tra ch~m v~t tu

- Xg (Tili trr), tir ngiin hang): Do khong du di€u ki~n yay v6n ngan hang ho~c

do thu t\lC yay qua roam ra, phai dap irng du di€u ki~n cua ngan hang rna trinh dQ hQc v~n cua nguai nong dan thuang th~p, da ph~n nong dan co di~n tich tr6ng Ilia nho Ie, chua co s6 do (d~t thue, d~t cha m~ cho canh tac), m~t khac hQ phai mang s6

do di th€ ch~p nen hQ thuang co cam giac b~t an Khi nguai dan mu6n yay v6n de san xu~t thi phai co tai san ho~c GCNQSHD lam tai san th€ ch~p va hQ chi duqc yay trong khoang 70% gia tri tM san th€ ch~p thoi, thong thuang thi vai I.000m2 d~t m6i

hQ chi co the duqc yay 5 tri~u d6ng va n€u yay de tr6ng Ilia thi chi duqc I tri~u

d6ng, vai s6 ti€n nay nong dan chi du thue may lam d~t, mua gi6ng rna thOi Do bi hl;m ch€ trong v6n yay chinh thirc nen nguai nong dan phai tim d€n thi 1ruang phi chinh thirc rna nhi€u nh~t Ia tim d€n cac cua hang v~t tu nong nghi~p {y dia phuang

Tai trq til ngan hang Ia bi€n dummy, nh~n gia tri I n€u hQ gia dinh nh~ duqc tai trq v6n yay til ngan hang, nh~ gia tri 0 n€u hQ gia dinh khong nh~ duqc tai trq

v6n yay til ngan hang Ky vQng co m6i quan h~ nghich bi€n vai quy€t dinh mua tra

ch~m v~t tu nong nghi~p ( - )

- X9 (Chenh l?ch gia mua tra ch(im): Gia v~t tu mua chiu se bao g6m: Gia ban thong thuang tren thi 1ruang cQng vai ti€n liii tinh tren s6 ti€n thi€u, s6 ti€n liii

mly do m6i chti clla hang v~t tu quy€t dinh Chenh l~ch gia mua tni ch~m duqc tinh bang phAn tram s3 ti~n mua tni ch~m so voi s3 ti~n trii ngay (%) Ky vQng co m3i quan h~ nghjch bi€n voi quy€t dinh mua trii ch~m (-)

3.5 Gii thuy~t nghien cUu va ky vQng diu ctia cac bi~n

Giii thuy€t HI: Thu nh~p binh quan dAu ngum ctia hQ nong dan cang cao thi khii nang mua v~t tu trii ch~m se it han, ky vQng ddu ( - )

Giii thuy€t H2: N€u chti hQ la nam thi hQ se th\lc hi~n hQ th\lC hi~n mua trii

ch~m nhi€u han nO:, ky vQng ddu ( + )

Giii thuy€t H3: Trinh dQ hQc vdn ctia chti hQ cang cao thi hQ cang h~ ch~

hinh thuc mua v~t tu tni ch~, ky vQng ddu ( - )

Giii thuy€t H4 : Tu6i ctia chti hQ cang cao thi khii nang mua v~t tu nong nghi~p tni ch~m cang it do hQ co ti€n tich Ifiy lau nam, kY vQng tuang quan ddu am so vm bi€n ph\l thuQc Y ( - )

Giii thuy€t Hs: N€u hQ co di~n tich ddt canh tac cang cao thi khii nang mua v~t tu nong nghi~p trii ch~ cang thdp, kY vQng ddu ( - )

Gill thuy€t H6: Chti hQ co m3i quan h~ sau rQng voi cac chti ctia hang v~t tu nong nghi~p thi hQ cang co khuynh huang thich mua hang theo hinh thuc trii ch~m

GiA thuy€t H9: N~u chenh l~ch gia mua trii ch~m cang cao so vai gia mua trii ngay thi khii nang mua trii ch~m cang thdp, kY vQng ddu ( - )

BiSn sa Di~n giii

Y: Bi~n ph\l thuQc Y la bi~n gia (dummy), quy~t dinh rnua v~t tu nong

n i~ tra ch~, co hai ia tri la 0 ho~c 1

Cae biin doc Iii

• Tuoi cua chu hQ

Di~n tich dftt canh

Thu nh~p binh qu§n/ngumJthang (tri~u d6ng)

La bi~n dummy, nh~ gia tIi 1 n~u chu hQ 1ft nam,

nh~ ia tQ 0 n~u chu hQ 1ft nil

SB nam hQC trong h~ thBng giao d\lc quBc dan rna

Th~ hien sB nam chu ho sinh ra tinh d~n thm di~rn

khao sat (nam)

Th~ hi~n di~n tich ddt tr6ng Ilia cua hQ (1.000 rn2)

Lft bi~n dummy, nh~ gia tIi 1 n~u chu hQ co quan

h~ xiI hQi vro ngum ban, nh~ gia tIi 0 n~u chu hQ khong co quan h~ xiI hQi vro nguOi ban

La bi~n dummy, nh~ gia tIi 1 n~u chu hQ nh~

tMy gia mua tra ch~1ft hgp ly, nh~ gia tIi 0 n~u

chu hQ cam thdy gia rnua tra c~ Ia qua cao

Lft bi~n dummy, nh~ gia tIi 1a 1 n~u hQ co dUQ'c yay vBn til ngan hang, nh~ gia tIi 1ft 0 n~u hQ khong duqc yay vBn ngan hang

Ch "nh 1" h , Chenh l~ch gia mua tra c~ dUQ'c tinh bkg ph§n

3.6 Phlr01lg phap chQn miu va xac djnh kich thwc miu

3.6.1 PhU'dng phtip chpn mau

Phuang phap chQn mau trong nghien cUu la phuong phap chQn mau thu~n ti~n thong qua vi~c ph6ng vAn t1¥c ti€p cac hQ nong dan co hO/ilt dQng san xuAt nong nghi~p t/ili 5 huy~n cua tinh VInh Long nh~m giup cho vi~c ti€t ki~m thai gian va chi phi th\lc hi~n Vai mQt tinh co 7 huy~n va 1 thanh ph6 cAp 3; 5 huy~n duQ'c nghien

271 Trong m6i huy~n Se! dua ra s6 luQllg m~u phong vfut la 80 m~u thong qua cac cUQc hQi thao nong nghi~p, t~p hufin cua can bQ khuy~n nong tinh cho cac hQ nong d§.n sinh s6ng 4ti do Tuy nhien do co mQt s6 m~u khong cung cfip thong tin dAy du, khong thu h6i v€ duqc, nen s6 m~u chinh thuc cua nghien CUu la 3 80 m~u D§.y Ia ngu6n s6 li~u chinh d€ ph§.n tich, danh gia cac y~u t6 tac dQng d~n xac sufit mua tra

ch~m cua hQ nong d§.n b~ng mo hinh h6i quy Binary Logistic

3.7 Phan tich dii' li~u va cac ki~m djnh

Tren ca sa h~ th6ng s6 li~u thu th~p duqc til vi~c di€u tra 400 hQ nong d§.n a

5 huy~n cua dnh Vlnh Long theo bang c§.u hoi da duqc d€ xufit, nghien CUu Se! ti~n

hanh ki€m tra thong tin trong cac bang c§.u hoi xem co dAy du va phil hQ'P hay khong Vai nhfing bang c§.u hoi khong dAy du Se! bi lo~i bo Sau do nh~p du li~u va rna hoa du li~u cAn thi~t tren phAn m€m SPSS 20.0

3.7.1 Ph lin tich thang ke mo tii dii: liiu nghien CtCu

Nghien cUu se! su d\lng phuang phap th6ng ke mo ta nhu tAn sufit, trung binh cQng, gia tri Ian nhfit, gia tri nh6 nhfit, cac thong tin nay Se! cung cfip du li~u mQt cach tang quan v€ cac bi~n trong d€ tai nghien cUu, ph§.n ttch thl)'c tr~g tinh hinh mua tra ch~cua cac hQ nong d§.n trong m~ukhao sat

3.7.2 Cae kiim dinh trong mo hinh nghien CtCU

Sau do nghien CUu sir d'1,mg mo hinh h6i quy Binary Logistic d€ uac luqng cac y~u t6 tac dQng d~n xac sufit rai vao hanh vi mua v~t tu tra ch~m cua nong hQ D€ mo hinh h6i quy bao dam kha n~ng tin c~y va hi~u qua, ta cAn thl)'c hi~n cac

ki~m djnh sau d§.y:

D{j phil h(J'JJ clia mo hinh

Do luang dQ phil hQ'P cua mo hinh h6i quy Binary Logistic dl)'a tren chi tieu ­

2 log likelihood (-2LL), thuac do nay co ynghla gi6ng nhu Sum of squares of error (SSE) nghla la cang nho cang t6t Gia tri -2LL th€ hi~n dQ phil hQ'P cua mo hinh (Hoang Tn;mg, Chu Nguy~n MQng NgQc, 2008),

Kiim dinh muc d{j phil hpp tang quat

oh6i quy Binary Logistic, t6 hqp lien h~ tuy€n tinh cua cac h~ s6 trong rna hinh ngo~i trlr h~g s6 cling duQ'c ki~m dinh xem th\Ic S\I c6 y nghla trong vi~c giai thich cho bi€n ph\l thuQc hay khang

D{it gia thi€t Ho: Cac h~ s6 h6i quy deu b~gkhang

Hl : C6 it nhAt mQt h~ s6 h6i quy khac khang

D6i vai h6i quy Binary Logistic ta dung ki~m dinh Chi - binh phuong Can

cu vao muc y nghla quan sat rna SPSS dua ra trong bang Omnibus Tests of Model Coefficients d~ quy€t dinh bac b6 hay chAp nh~n gia thi€t Ro

Kilm ilinh j nghia cia cac hi sa

H6i quy Binary Logistic cling doi hoi ki~m dinh gia thi€t h~ s6 h6i quy khac khong (Ho: ~j 0)

D~lugng Wald Chi Square dUQ'c sir d\lng d~ ki~m dinh ynghla th6ng ke cua

h~ s6 h6i quy t6ng th~ Cach thuc sir d\lng muc y nghia Sig cho ki~m dinh Wald cling thea quy tilc thong thuOng

3.8 Tom tit chuang

Trong chuong nay tac gia trinh bay hai phdn chinh cua thi€t k€ nghien CUu la nghien CUu dinh tinh va nghien CUu dinh lugng Nghien CUu se dung phuong phap th6ng ke rna ta d~ phan tich th\Ic tr~ng tinh hinh mua tra ch~m v~t tu nang nghi~p cua cac hQ nang dan trong m~u khao sat Sau d6 sir d\lng mo hinh h6i quy Binary Logistic d~ uac lugng cac y€u t6 tac dQng d€n xac suAt rai vao hanh vi mua v~t ill tra ch~m cua hQ nang dan