Đứng trớc thực tiễn trên, nhóm nghiên cứu chuyên đề cụm trờng Tiểu học xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha Mu chúng tôi thống nhất chọn đề tài Tổ chức dạy học trong giờ tập“ viết khối 3” nhằm mục
Trang 1mục lục
ST
Tran g
9 Chơng 2: Thực trạng “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3” ở các trờng
10 2.1 Đặc điểm chung của các trờng Tiểu học thuộc 3 xã Phúc Than, Pha Mu, Tà Hừa 16
11 2.1.1 Đặc điểm tình hình chính trị, kinh tế – xã hội của địa phơng; sự quan tâm của
các cấp , ngành đến công tác giáo dục của các nhà trờng; chất lợng đội ngũ và học
13 2.2 Thực trạng chất lợng “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3” ở các trờng
14 2.2.1 Thực trạng quản lý chỉ đạo việc “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3”
15 2.2.2 Thực trạng về chất lợng và hiệu quả của “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết
khối 3” ở trờng Tiểu học các xã Phúc Than, Pha Mu, Tà Hừa huyện Than Uyên
16 Chơng 3 : Một số giải pháp nhằm cải thiện và nâng cao chất lợng “ tổ chức dạy
học trong giờ tập viết khối 3” ở các trờng Tiểu học thuộc 3 xã: Phúc Than, Pha Mu,
17 3.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên về sự cần thiết việc nâng cao chất lợng “ Tổ
chức dạy học trong giờ tập viết khối 3” 23
19 3.3 Nâng cao chất lợng và hiệu quả của “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3”
21 1.Một số kết luận chính.
22 1.2 Những đóng góp của đề tài với công tác “Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối
Trang 2Những t tởng đổi mới đó đợc cụ thể hoá bằng các NQTW Đảng khoá VI, VII, VIII, IX Đặcbiệt đến đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X Đảng ta đã xác định “Đổi mới Giáo dục phải đổimới toàn diện từ giáo dục Mầm non đến giáo dục Phổ thông và Đại học…” Nhà n” Nhà nớcCHXHCN Việt Nam và Chính phủ nớc CHXHCN Việt Nam đã thể chế hoá các NQTW
Đảng thành hành động cụ thể, giao cho Bộ GD&ĐT chủ động xây dựng chơng trình đổi mớitoàn diện Giáo dục Việt Nam Nội dung đầu tiên đợc Bộ GD&ĐT thực hiện, đó là: Đổi mớinội dung chơng trình, sách giáo khoa và phơng pháp dạy học theo hớng tích cực từ Tiểu học
đến Trung học Phổ thông v.v đợc áp dụng rộng rãi trên toàn quốc từ năm học 2002 –
2003 đến nay đã gặt hái đợc những thành công nhất định Song hành cùng với đó là những
đổi mới trong công tác đánh giá chất lợng dạy và học cũng đang dần đợc cải tiến để phù hợpvới thực tiễn giáo dục của thời kì hiện đại Trong đó có sự đóng góp đáng kể của dự án pháttriển GVTH và chuẩn nghề nghiệp đối với GVTH; các phong trào thi đua nh: phong trào “xây dựng trờng học thân thiện – học sinh tích cực”; “ mỗi thầy, cô giáo là một tấm gơng tựhọc và sáng tạo”;.v.v Các chơng trình và phong trào lớn này đã tạo ra bớc đột phá mới cho
hệ thống giáo dục Việt Nam nói chung và GDTH nói riêng Kết hợp với quyết tâm đa giáodục Việt Nam thoát khỏi tình trạng trì trệ , chạy theo thành tích bề nổi Chính phủ và BộGD&ĐT đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục, các tỉnh, ngành thực hiện nghiêm túc phong trào “
Hai không” với bốn nội dung ( Nói không với tiêu cực và bệnh thành tích
trong giáo dục; nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và việc ngồi nhầm lớp) Chúng ta
có thể dễ dàng nhận thấy chất lợng giáo dục của các bậc học đã chuyển biến tích cực, đợcxã hội công nhận và toàn dân ủng hộ
Không dừng lại ở đó, năm học 2009 – 2010 là năm học đợc Bộ GD&ĐT chọn làm năm
học “ Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lợng giáo dục” Điều đó chứng tỏ rằng,
các nhà quản lý giáo dục đang từng bớc đổi mới các cơ sở giáo dục, tiến tới đổi mới toàndiện hệ thống giáo dục của Việt Nam không những đáp ứng kịp thời, đáp ứng đủ nhu cầucủa ngời học mà còn khẳng định chất lợng GD Việt Nam trên trờng quốc tế
Đúng nh vậy, muốn thực hiện đợc nhiệm vụ đa giáo dục Việt Nam khẳng định đợc đẳngcấp quốc tế thì trớc hết phải nâng cao chất lợng GD miền núi nói chung, chất lợng GD chohọc sinh dân tộc nói riêng phải đạt chuẩn KTKN cơ bản do Bộ GD&ĐT quy định
Tuy nhiên, trong thực tế quản lý GD và trực tiếp giảng dạy ở trờng Tiểu học thuộc các
xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha Mu chúng tôi nhận ra rằng: Với việc dạy học cho HS dân tộc
thì vấn đề khó khăn nhất với cả ngời dạy và ngời học là hớng dẫn học hiểu nghĩa từ tiếng
Trang 3Việt và viết đúng, viết đẹp chữ Việt ở đây không phải do GV không có phơng pháp dạyhọc hay HS nhận thức kém, nguyên nhân chủ yếu là do khả năng giao tiếp và sử dụng tiếngViệt của các em còn hạn chế Cho nên, việc dạy cho HSDT đạt chuẩn kiến thức kĩ năng củacác môn học theo quy định của Bộ GD&ĐT nói chung và dạy đạt chuẩn KTKN phân môntập viết nói riêng là cả một nhiệm vụ không dễ với giáo viên.
Đứng trớc thực tiễn trên, nhóm nghiên cứu chuyên đề cụm trờng Tiểu học xã Phúc
Than, Tà Hừa, Pha Mu chúng tôi thống nhất chọn đề tài Tổ chức dạy học trong giờ tập“
viết khối 3” nhằm mục đích tìm hiểu cách thức tổ chức, phơng pháp dạy học tập viết của
giáo viên, tình hình học tập phân môn tập viết của học sinh khối 3 ở các trờng Tiểu họcthuộc 3 xã nêu trên Từ đó đa ra một số giải pháp giúp các trờng quản lí, chỉ đạo tốt hơn; gợi mở cho giáo viên phơng pháp – hình thức dạy học phù hợp đối tợng HS vùng dân tộc thiểu số; hớng tới mục tiêu học sinh viết đúng, viết đẹp chữ Việt Góp phần chung vào
nhiệm vụ dạy học đạt chuẩn KTKN của môn học, của khối lớp cho HS dân tộc ở các tr ờngTiểu học thuộc các xã nói trên
2 Mục đích nghiên cứu:
Chữ viết là một công cụ dùng để giao tiếp và trao đổi thông tin, là phơng tiện để ghi chép vàtiếp nhận những tri thức văn hoá, khoa học và đời sống Do vậy, ở trờng Tiểu học, việc dạyhọc sinh biết chữ và từng bớc làm chủ đợc công cụ chữ viết để phục vụ cho học tập và giaotiếp là yêu cầu quan trọng hàng đầu của môn Tiếng Việt
Căn cứ vào mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt trong chơng trình Tiểu học, có thể xác
định mục đích, nhiệm vụ chủ yếu của phân môn Tập viết ở các lớp 1, 2, 3 nh sau:
1.Rèn kĩ năng viết chữ cho HS theo đúng mẫu quy định, cụ thể:
a) Viết các chữ cái (viết thờng, viết hoa) và chữ số theo đúng quy định về hình dạng, kích
cỡ, thao tác (đa bút theo đúng quy trình viết)
b) Viết các chữ ( ghi vần – tiếng, ghi từ ngữ và câu – bài ứng dụng) liền mạch ( biết nốinét), đúng khoảng cách, thẳng hàng, đặt dấu thanh đúng vị trí; trình bày hợp lí
2.Kết hợp dạy kĩ thuật viết chữ với rèn kĩ năng viết đúng chính tả; mở rộng vốn từ ngữ phục
vụ cho học tập và giao tiếp; phát triển t duy
3 Góp phần những phẩm chất nh: tính cẩn thận, lòng yêu thích cái đẹp, tinh thần tráchnhiệm, ý thức tự trọng và thái độ tôn trọng ngời khác ( thể hiện qua chữ viết)
Trang 4Để thực hiện mục đích, nhiệm vụ nói trên, mỗi giáo viên cần quán triệt những yêu cầu
đổi mới về nội dung và phơng pháp dạy học mon Tiếng Việt theo quan điểm giao tiếp, quan
điểm tích hợp và quan điểm tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh
Chính vì vậy chúng tôi nghiên cứu đề tài: “Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3”
nhằm mục đích tìm hiểu thực tế giảng dạy, chất lợng học tập phân môn tập viết khối 3 ở các
trờng Tiểu học thuộc 3 xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha Mu Từ đó đa ra một số giải pháp
trong công tác quản lí, chỉ đạo cho BGH các trờng; định hớng chung về phơng pháp – cáchthức tổ chức dạy học phù hợp với đối tợng HSDT cho giáo viên thuộc các
trờng áp dụng chuyên đề này, kiến nghị với các cấp quản lý giáo dục có biện pháp chỉ đạo phù hợp với đặc điểm tình hình giáo dục của các xã vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khókhăn làm sao hiệu quả và sát thực nhất Góp phần tích cực vào công tác nâng cao chất l ợngdạy và học của các nhà trờng với mục tiêu quan trọng nhất là dạy – học đạt chuẩn KTKN
3 Đối tợng nghiên cứu:
Nhóm thực hiện đề tài nghiên cứu nội dung: “Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3”.
4 Nhiệm vụ nghiên cứu:
4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3, tham giatìm hiểu các tài liệu có liên quan đến hớng dẫn dạy học phân môn tập viết ở trờng tiểu học.Dựa trên những cơ sở khoa học đã đợc khẳng định của các nhà nghiên cứu giáo dục để tìm
ra giải pháp tối u cho công tác quản lí, chỉ đạo của các nhà trờng; định hớng chung về
ph-ơng pháp – cách thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tợng HSDT cho giáo viên thuộc 5 ờng áp dụng chuyên đề này, kiến nghị với các cấp quản lý giáo dục có biện pháp chỉ đạophù hợp với đặc điểm tình hình giáo dục của các xã vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khókhăn làm sao hiệu quả và sát thực nhất
4.2 Phân tích thực trạng “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3” ở các trờng Tiểu học thuộc xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha Mu - huyện Than Uyên tỉnh Lai Châu.
Tìm ra những điểm mạnh trong công tác quản lí, chỉ đạo của các trờng, điển hình tốt của
GV cần phát huy và nhân rộng, đồng thời chỉ ra các tồn tại, hạn chế trong phơng pháp – hình thức tổ chức của giáo viên, hiệu quả học tập của học sinh cần khắc phục Từ đó giúpBGH các trờng định hớng cho kế hoạch chỉ đạo công tác dạy học phân môn tập viết ở các tr-ờng ngay sau khi chuyên đề kết thúc và kế hoạch chỉ đạo trong thời gian tiếp theo Sao cho
Trang 5đảm bảo với phơng châm học sinh đạt chuẩn KTKN phân môn tập viết khối lớp 3 ở tất cáclớp, các trờng thuộc phạm vi đề tài nghiên cứu.
4.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý, chỉ đạo cho các cơ quan quản lý chuyên môn nhằmmục tiêu tất cả các giáo viên đều dạy đúng phơng pháp, có hình thức tổ chức dạy học hợp lí,
phù hợp đối tợng HS khối lớp 3 ở trờng thuộc các xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha Mu đều đạt
chuẩn KTKN phân môn tập viết
5 Phơng pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng các phơng pháp nghiêncứu sau:
5.1 Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý luận:
-Nghiên cứu các văn kiện, nghị quyết BCHTW và cấp uỷ Đảng các cấp Nghiên cứu các chỉthị, quyết định của chính phủ và Bộ GD&ĐT; UBND tỉnh và Sở GD&ĐT Lai Châu; các vănbản hớng dẫn, các công văn chỉ đạo của Phòng GD Than Uyên, các tài liệu có liên quan củacác nhà xuất bản trong cả nớc về “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối Tiểu học”
- Nghiên cứu các tài liệu BDGV Tiểu học theo chu kỳ BDTX, Tài liệu BDGV theo chơngtrình sách giáo khoa mới; Tài liệu đào tạo GV tiểu học các hệ Đại học và Cao đẳng;Tạp chíGiáo dục& nhà trờng, Tạp chí Thế giới trong ta, báo Giáo dục và Thời đại.v.v
5.2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:
Khi triển khai nghiên cứu đề tài tại 5 trờng Tiểu học:TH số 1, 2 xã Phúc Than; TH xã
Tà Hừa, THCS số 1 Tà Hừa; Tiểu học xã Pha Mu Chúng tôi đã sử dụng các phơng pháp
nghiêm cứu sau:
- Phơng pháp phỏng vấn
- Phơng pháp quan sát
- Phơng pháp đàm thoại
- Phơng pháp điều tra thông tin
- Phơng pháp nghiên cứu kết quả hoạt động
- Phơng pháp luận đa chiều
Trang 66 Phạm vi nghiên cứu: Đề tài Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3 “ ” đợcnghiên cứu trong thời gian ngày 09 tháng 11 năm 2009 đến 18 tháng 12 năm 2009 Thảoluận, trao đổi chuyên đề với 39 CBQL-GV( trong đó có 28 GV trực tiếp đứng lớp); dự giờ 7
tiết dạy và khảo sát 122 học sinh tại 5 trờng Tiểu học thuộc 3 xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha
Mu – huyện Than Uyên - tỉnh Lai Châu
Phần nội dung
Ch ơng 1:
cơ sở lý luận của “ tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3”.
Truyền thống hiếu học và nền giáo dục Việt Nam đã tồn tại và phát triển cùng với sự pháttriển của dân tộc Việt Nam Trong mỗi thời kỳ lịch sử, nền giáo dục Việt Nam đã có những
đóng góp to lớn vào sự nghiệp trồng ngời, xây dựng và bảo vệ đất nớc
Trang 7Ngày nay, trớc sự phát triển của thế giới đơng đại cũng nh của các quốc gia, giáo dục và
đào tạo ngày càng trở lên vô cùng quan trọng Nhận thức rõ điều đó, Đảng và nhà nớc ta xác
định giáo dục- đào tạo là quốc sách hàng đầu và đầu t cho giáo dục - đào tạo là đầu t cho sựphát triển Thực hiện đờng lối do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xớng và lãnh đạo, trongnhững năm qua, nền giáo dục Việt Nam đã có những bớc phát triển mới, góp phần chuẩn bịtiền đề mạnh mẽ và vững chắc hơn của sự nghiệp giáo dục trong thế kỷ XXI…” Nhà n ( Giáo dục Việt Nam 1945 – 2005 – Nhà xuất bản chính trị Quốc gia – 2005 tr 11)
Quan điểm chỉ đạo của nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng cộng sảnViệt Nam đó là: Nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên ở tất cả các cấp học, bậc học, nângcao chất lợng giáo dục phổ thông Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phơng pháp giáo dục, pháthuy tính tích cực, sáng tạo của ngời học, khắc phục lối truyền thụ một chiều,…” Nhà n khắc phục
những mặt yếu kém và tiêu cực trong giáo dục ( Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X, tr97).
Đổi mới t duy giáo dục một cách nhất quán , từ mục tiêu, chơng trình, nội dung, phơngpháp đến cơ cấu và hệ thống tổ chức, cơ chế quản lý để tạo đợc chuyển biến cơ bản và toàndiện của nền giáo dục nớc nhà, tiếp cận với trình độ giáo dục của khu vực và
thế giớ; khắc phục cách đổi mới chắp vá, thiếu tầm nhìn tổng thể, thiếu kế hoạch đồng bộ Phấn đấu xây dựng nền giáo dục hiện đại của dân do dân và vì dân, đảm bảo công bằng vềcơ hội học tập cho mọi ngời, tạo điều kiện để toàn xã hội học tập và học tập suốt đời, đápứng yêu cầu CNH-HĐH đất nớc
Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lợng dạy và học Đổi mới chơng trình, nội dung,phơng pháp dạy và học, nâng cao chất lợng đội ngũ GV và tăng cờng cơ sở vật chất của cácnhà trờng, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của HS Coi trọng bồi dỡng cho
HS…” Nhà n khát vọng xây dựng đất nớc giầu mạnh, gắn liền lập nghiệp của bản thân với tơng laicủa cộng đồng, của dân tộc, trau dồi cho HS phẩm chất, lối sống của thế hệ trẻ Việt Nam vàhiện đại Triển khai thực hiện hệ thống kiểm định khách quan, trung thực chất lợng giáo dục
- đào tạo
Hoàn chỉnh và ổn định lâu dài hệ thống giáo dục quốc dân; chú trọng phân luồng đàotạo…” Nhà nĐẩy mạnh XHHGD&ĐT…” Nhà nƯu tiên đầu t phát triển giáo dục và đào tạo ở vùng sâu,vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống trờng lớp , cơ sở vậtchất, mở thêm các trờng nội trú, bán trú và có chính sách bảo đảm đủ giáo viên cho cácvùng này…” Nhà nĐổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nớc về giáo dục và đào tạo; nhà nớc
Trang 8thực hiện đúng chức năng định hớng phát triển, tạo lập khung pháp lý và kiểm tra, thanh tra,giám sát việc thực thi pháp luật, tạo môi trờng cạnh tranh lành mạnh trong giáo dục và đào
T tởng chỉ đạo của Đảng đã đợc cụ thể hoá thành các văn bản pháp quy của nhà nớc BộGD-ĐT đã thay mặt chính phủ xây dựng chiến lợc phát triển giáo dục và đào tạo trong giai
đoạn 2001 – 2010 Nội dung cơ bản của chiến lợc là: khắc phục tình trạng bất cập trênnhiều lĩnh vực ; tiếp tục đổi mới một cách có hệ thống và đồng bộ; tạo cơ sở để nâng cao rõrệt chất lợng và hiệu quả giáo dục; phục vụ CNH-HĐH, chấn hng đất nớc, đa đất nớc
phát triển nhanh và bền vững, chóng sánh vai cùng các nớc phát triển trong khu vực và
trên thế giới Tạo chuyển biến cơ bản về chất lợng giáo dục theo hớng tiếp cận với trình độtiên tiến của thế giới, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, phục vụ thiết thực cho sự phát triểnkinh tế-xã hội của đất nớc; của từng vùng, từng địa phơng; hớng tới một xã hội học tập.Phấn đấu đa nền giáo dục nớc ta thoát khỏi tình trạng tụt hậu trên một số lĩnh vực so với cácnớc phát triển trong khu vực Ưu tiên nâng cao chất lợng đào tạo nhân lực, đặc biệt chútrọng nhân lực khoa học-công nghệ trình độ cao, cán bộ quản lý kinh doanh giỏi và côngnhân kỹ thuật lành nghề trực tiếp góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế; v.v
Đổi mới mục tiêu, nội dung, chơng trình giáo dục theo hớng chuẩn hoá, hiện đại hoá, v.v
Đồng thời thích ứng với nhu cầu nguồn nhân lực cho các lĩnh vực kinh tếxã hội của đất n
-ớc, của từng vùng và từng địa phơng; thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kếthợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trờng gắn liền vớigiáo dục gia đình và giáo dục xã hội Chú trọng giáo dục thể chất và bồi dỡng nhân cách ng-
ời học Hiện đại hoá trang thiết bị giảng dạy và học tập, phòng thí nghiệm, cơ sở thục hành.Nhanh chóng áp dụng công nghệ thông tin vào giáo dục để đổi mới phơng pháp giáo dục vàquản lý giáo dục.v.v
Đổi mới và hiện đại hoá phơng pháp giáo dục Chuyển từ việc truyền đạt tri thức thụ
động, thầy giảng - trò nghe sang hớng dẫn ngời học chủ động tu duy trong quá trình tiếp cậntri thức; dạy cho ngời học phơng pháp tự học, tự thu nhận thông tin một cách hệ thống và có
tu duy phân tích, tổng hợp; phát triển đợc năng lực của mỗi cá nhân; tăng cờng tính chủ
động, tính tự chủ của học sinh trong quá trình học tập, hoạt động tự quản trong nhà trờng vàtham gia các hoạt động xã hội
Trong báo cáo của Chính phủ trớc quốc hội khoá XI đã nhấn mạnh việc đẩy mạnh đổimới phơng pháp dạy học, coi đó là giải pháp trọng tâm nhằm củng cố và phát triển giáo dục
Trang 9một cách vững chắc Cụ thể là: khắc phục kiểu quản lý dạy học buộc giáo viên phải lệ thuộcvào những quy trình, khuôn mẫu sẵn có, động viên và tạo điều kiện để giáo viên đợc chủ
động phát huy sáng kiến trong việc lựa chọn và sử dụng các phơng pháp giáo dục, thực hiện
đều đặn các chuyên đề đổi mới phơng pháp dạy học Đẩy mạnh sản xuất và cung cấp
liệu BDQL, Công chức nhà nớc nghành giáo dục và đào tạo-Phần 1- Đờng lối, chính sách).
Trong thực tiễn dạy học, để nâng cao chất lợng giáo dục đại trà đòi hỏi mỗi ngời giáoviên phải năng động, sáng tạo chủ động tìm tòi các phơng pháp dạy học phù hợp với đối t-ợng học sinh của mình Đa ra các hình thức tổ chức tiết học linh hoạt, mạnh dạn thử nghiệmnhững cách thức tổ chức dạy học mới, có hiệu quả cao trong giảng dạy Đối với phân môntập viết, có thể nói là một phân môn không dễ dạy đối với đa số giáo viên, nhất là nhữnggiáo viên dạy học đối tợng học sinh dân tộc – vùng cao, vùng sâu Bởi lẽ dạy cho học sinh
viết đúng chữ Việt đã là khó nhng dạy cho HSDT viết đẹp( nhất là các chữ cái viết hoa)
càng khó hơn Theo kinh nghiệm dạy học của nhiều nhà giáo có tâm huyết, có khả năng sphạm tốt muốn có hiệu quả cao trong dạy học phân môn tập viết thì cần có đ ợc những điềukiện nh: năng lực chuyên môn của giáo viên; khả năng sử dụng tiếng Việt; phơng pháp vàcách thức tổ chức dạy học trên lớp
* Quy định về dạy và học viết chữ trong trờng Tiểu học: Để hớng dẫn thực hiện mẫu
chữ viết trong trờng Tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, Vụ Giáo dục Tiểu học
đã có công văn số 5150/TH ngày 17/6/2002 nêu rõ một số quy định về dạy và học viết chữ ởtrờng Tiểu học nh sau:
- Trong trờng Tiểu học, HS học viết chữ viết thờng, chữ số và chữ viết hoa theo kiểu chữviết đứng, nét đều là chủ yếu ở những nơi có điều kiện thuận lợi, giáo viên có thể dạy hoặcgiới thiệu thêm cách viết chữ viết thờng, chữ viết hoa theo kiểu chữ viết nghiêng, nét thanhnét đậm
- Việc dạy viết chữ hoa đợc tiến hành theo một quá trình từ nhận diện, tập tô, tập viết nét cơbản đến viết từng chữ cái; từ viết đúng đến viết thành thạo, viết đẹp
Quy trình dạy tiết Tập viết( theo quy định của Bộ GD&ĐT)
(A)/ Kiểm tra bài cũ: GV yêu cầu HS viết lại(trên bảng lớp, bảng con)chữ viết hoa và tên riêng mới học Nhắc lại câu ứng dụng mới học; sau đó có thể cho HS viết lại( trên bảng lớp,bảng con) 1-2 chữ có chữ cái viết hoa( hoặc có trờng hợp nối nét khó) trong câu ứng dụng
Trang 10Sau mỗi lần viết, GV nhận xét, củng cố kiến thức, kĩ năng viết chữ đã học ở bài tr ớc.( Nếuthu bài tập viết của HS về chấm thêm, GV cần kết hợp nhận xét, biểu dơng sau khi kiểm trabài cũ).
(B)/ Dạy bài mới:
1.Giới thiệu bài: GV nêu mục đích, yêu cầu của tiết tập học và ghi tên bài lên bảng lớp hoặccho HS đọc nội dung bài trong SGK, sau đó GV nêu rõ thêm về mục đích, yêu cầu của tiếthọc và ghi bảng tên bài
2 Hớng dẫn HS viết trên bảng con:
2.1 Luyện viết chữ hoa: Củng cố cách viết chữ hoa nêu ở tên bài(HS quan sát chữ hoa, GVviết mẫu, kết hợp nhắc lại cách viết – HS tập viết trên bảng – GV nhận xét, uốn nắn).2.2 Luyện viết từ ứng dụng( tên riêng): HS đọc tên riêng(trong SGK); GV giới thiệu(hoặcgợi ý HS nhận biết) về tên riêng GVHD cách viết tên riêng( chú ý khoảng cách hoặc nốichữ viết hoa với chữ viết thờng, nối nét các chữ cái); viết mẫu( kết hợp nhắc lại cách viết);cho HS tập viết trên bảng; nhận xét uốn nắn về cách viết
2.3 Luyện viết câu ứng dụng( chữ viết hoa, tên riêng trong câu ứng dụng): HS đọc câu ứngdụng(trong SGK); GV giúp HS hiểu nội dung câu ứng dụng; HS nêu các chữ viết hoa, tênriêng có trong câu ứng dụng; GVHDHS luyện viết trên bảng 2-3 chữ viết hoa hoặc tên riêng
đã nêu( kết hợp củng cố thêm về cách viết chữ cái viết hoa hoặc lu ý về chữ viết có trờnghợp nối khó, nếu thấy cần thiết); nhận xét uốn nắn
3 Hớng dẫn học sinh viết vào vở Tập viết: GV nêu nội dung và yêu cầu viết trong vở( sốchữ, số dòng tập viết theo cỡ nhỏ); có thể chia làm 3 chặng viết để nhận xét, uốn nắn kịpthời sau mỗi chặng:
+ Viết các chữ cái hoa( tổ hợp chữ ghi âm có chữ cái viết hoa)
+ Viết tên riêng( từ ứng dụng)
+ Viết câu ứng dụng
Học sinh tập viết theo yêu cầu trên; GV theo dõi giúp đỡ các em yếu kém viết đúng quytrình, liền mạch ; kết hợp nhắc nhở về t thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở, trình bày bàisạch đẹp
4 Chấm chữa bài: GV chấm 5-7 bài, sau đó nêu nhận xét để cả lớp rút kinh nghiệm
5 Củng cố, dặn dò: GV nhận xét chung về tiết học, khen ngợi những HS viết đẹp Dặn họcsinh luyện viết thêm trong vở Tập viết 3( khuyến khích học sinh tập viết nghiêng theo phần
tự chọn để rèn chữ đẹp)
Trang 11Theo ý kiến của nhóm nghiên cứu đề tài “ Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3”
của chúng tôi thì vấn đề góp phần tạo nên thành công hoặc không thành công của giáo viênkhi dạy học phân môn tập viết chính là cách thức tổ chức giờ dạy Nhng cơ bản vẫn phải dựatrên những định hớng và quy định chung của Bộ GD&ĐT
Ch ơng 2:
Thực trạng “tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3” ở các
trờng Tiểu học thuộc 3 xã: Phúc Than, Pha Mu, Tà hừa.
2.1 Đặc điểm chung của các trờng Tiểu học thuộc 3 xã Phúc Than, Pha Mu, Tà Hừa.
2.1.1 Đặc điểm tình hình chính trị, kinh tế – xã hội của địa ph ơng; sự quan tâm của các cấp , ngành đến công tác giáo dục của các nhà trờng; chất lợng đội ngũ và học sinh khối 3.
Ba xã Phúc Than, Tà Hừa, Pha Mu đều là các xã có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn
(thuộc chơng trình 135 của chính phủ), vùng sâu, vùng cao, nơi mà mọi điều kiện về vật
chất – tinh thần của ngời dân còn thiếu thốn Nguồn thu nhập chủ yếu của ngời dân các địaphơng nơi đây dựa vào làm nơng rẫy và là nền kinh tế tự cung, tự cấp Điều kiện tự nhiên– xã hội gặp rất nhiều khó khăn, giao thông đi lại phức tạp, khí hậu thuộc loại khắc nghiệt
Trang 12nhất Than Uyên Nơi chịu ảnh hởng nặng nề của vùng áp cao Khau Co nên quanh năm có
gió hanh và khô, gây thiệt hại rất lớn cho sản xuất nông nghiệp, nhất là mùa khô (Từ tháng
9 năm nay đến tháng 6 năm sau) ở Phúc Than hay chịu ảnh hởng của nớc lũ hung tợn trên
dòng Nậm Mu của Pha Mu hoặc cái lạnh buốt dới những dãy núi đá vôi khi mùa đông về của Tà Hừa.v.v .
Đại đa số ngời dân trên địa bàn các xã nói trên là ngời dân tộc thiểu số nh: Khơ Mú, H.Mông, Dao, Thái v.v dân tộc Kinh chiếm một tỉ lệ rất nhỏ, khoảng 1% tổng dân số Đờisống kinh tế của họ còn gặp vô vàn khó khăn, nhận thức xã hội cha đầy đủ, nên vấn đề họctập của con em thiếu đi sự quan tâm cần thiết Theo nhiều nghiên cứu khoa học, chất lợngcuộc sống ở đâu còn thấp thì giáo dục ở đó cũng tỉ lệ thuận với nó, ở đây cũng chung một
hệ quả nh vậy
Tuy nhiên cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phơng của các xã nói trên cũng trăn trở khôngkém các nhà làm công tác giáo dục Theo kết quả khảo nghiệm thì hầu hết các lãnh đạo điạ phơng rất quan tâm đế sự nghiệp giáo dục của các nhà trờng Họ đã nhận thức rằng giáo dục
là sự kết hợp hài hoà giữa địa phơng và nhà trờng Tất cả các địa phơng đều đã tạo điều kiệntối đa cho các nhà trờng hoàn thành sứ mệnh cao cả mà Đảng và nhà nớc phân công đó là sựnghiệp trồng ngời Cụ thể nh: các NQ của cấp uỷ, HĐND-UBND, các đoàn thể của 3 xã đềutập trung vào công tác nâng cao dân trí, tạo chuyển biến tích cực về chất l ợng giáo dục;Chính quyền địa phơng chịu trách nhiệm huy động HS ra lớp, nhà trờng chỉ có trách nhiệmdạy học và giáo dục HS đạt mục tiêu theo quy định chung Phòng giáo dục luôn tạo điềukiện cho nhà trờng và giáo viên phát triển năng lực chuyên môn Họ đã trao cho nhà trờng,cho GV tự chủ trong việc lựa chọn phơng pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học sao
cho hiệu quả, đáp ứng đợc nhu cầu thực tế của từng nhà trờng.v.v
2.1.2 Đặc điểm của các nhà trờng:
* Những thuận lợi:
- Hầu hết các nhà trờng đều đợc thành lập từ rât lâu, có bề dày truyền thống và kinh
nghiệm trong giáo dục học sinh nhất là học sinh dân tộc Cơ sở vật chất một số phòng học
đã đợc chuẩn hoá ở trung tâm và một số khu lẻ của trờng Tiểu học số 1, số 2 xã Phúc Than -Trang thiết bị dạy và học đang đợc đầu t, mua sắm đảm bảo đủ phục vụ cho mỗi HS có
một bộ đồ dùng học tập; mỗi khu có một bộ đồ dùng dùng chung cho giáo viên( THCS số 1
xã Tà Hừa, Tiểu học số 1 xã Phúc Than, Tiểu học xã Pha Mu) Trong những năm qua, hầu
Trang 13hết các nhà trờng đều đón nhận đợc sự hỗ trợ, đầu t của nhiều nguồn dự án cho GD của đơn
vị mình nh: Dự án PEDC, Dự án GDVS&DDHĐ.vv
- Giáo viên của các trờng Tiểu học ở đây tuổi đời còn khá trẻ( 26/ 29 GV có tuổi đời dới
40) nhiệt tình, hăng hái, sáng tạo trong lao động s phạm Nhiều giáo viên có khả năng tổ
chức giờ học hay và đa dạng, có trình độ chuyên môn, tâm huyết với nghề Sẵn sàng khắcphục khó khăn để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đợc giao Đời sống vật chất, tinh thần đã đ-
ợc cải thiện đáng kể; đa số giáo viên có mức sống từ khá trở lên, không có giáo viên dới
mức nghèo( theo tiêu chuẩn mới)
- Học sinh khối lớp 3 là khối lớp vững chắc trong hệ thống giáo dục Tiểu học Các em đãlớn, có khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức – nghe hiểu ngôn ngữ giao tiếp tiếng Việtkhá hiệu quả Đại bộ phận HS ngoan , tích cực hoàn thành nội dung chơng trình học tập củamình Các em bớc đầu đã theo kịp sự đổi mới trong giáo dục, đổi mới phơng pháp học tậptheo hớng chủ động chiếm lĩnh tri thức trên cơ sở hớng dẫn của giáo viên.v.v
* Những khó khăn:
- T tởng đổi mới phơng pháp dạy học trong một bộ phận giáo viên còn chậm tiến, nhất là
số giáo viên hạn chế về trình độ và năng lực chuyên môn Vẫn còn tình trạng giáo viên cha
ý của mình làm mất lòng đồng nghiệp, gây phơng hại đến tình cảm cá nhân.v.v
- Hình thức tổ chức giờ học tập viết cha đa dạng, cha phong phú, phong thái lên lớp chakhoa học chính vì vậy không hấp dẫn học sinh tích cực trong giờ học
- Sự không đồng đều về trình độ đào tạo, kiến thức s phạm, năng lực dạy học, phơng phápgiáo dục cũng là một trở ngại lớn với các nhà trờng
- Tài liệu bồi dỡng, hớng dẫn giảng dạy phân môn tập viết quá ít so với nhu cầu thực tếcủa giáo viên; nhiều tài liệu, đồ dùng dạy học không đồng bộ, phải mợn của khối lớp 2 nênrất khó vận dụng vào khối lớp 3 nếu giáo viên không linh hoạt Đây cũng là yếu tố làm ảnhhởng tới chất lợng giờ dạy phân môn tập viết khối 3 của giáo viên các trờng
Trang 14- Hiện nay, hầu hết các nhà trờng cha đủ phòng học phục vụ cho học tập một ca hoặcchung cơ sở vật chất nên công tác bố trí thời gian và phòng học để rèn thêm chữ viết cho HSgặp nhiều khó khăn Giáo viên ít có cơ hội đợc dự giờ, trao đổi chuyên môn với các giáo
viên cùng tổ khối trong một trờng và giao lu với các trờng bạn vì những cách trở của đờngxá giao thông
- Tính đột phá trong các hoạt động giao lu, trao đổi kinh nghiệm giữa các đơn vị trờnghọc trong một xã và giữa các xã cha tốt
- HS là ngời dân tộc thiểu số chiếm đến 99 % nên khả năng tiếp thu bài, sự sáng tạo trongphơng pháp học tập còn rất yếu kém, nhất là khả năng nghe hiểu và viết đúng, viết đẹp chữViệt Điều kiện kinh tế của gia đình học sinh đa phần dới mức sống trung bình nên không
có điều kiện để mua các loại bút viết rèn chữ viết cho các em Chính vì vậy chất l ợng họctập nói chung và học tập phân môn tập viết nói riêng của các em còn nhiều hạn chế
2.2 Thực trạng chất lợng Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3 ở các tr“ ” ờng Tiểu học thuộc xã Phúc Than, Pha Mu, Tà Hừa.
2.2.1 Thực trạng quản lý chỉ đạo việc Tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3 ở“ ”
các trờng Tiểu học xã Phúc Than, Pha Mu, Tà Hừa.
* Thực trạng nhận thức về vấn đề này:
Công tác “tổ chức dạy học trong giờ tập viết khối 3” của tổ khối đã đợc ban giám hiệucác trờng quan tâm, chỉ đạo theo tinh thần trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các tổkhối chuyên môn Mọi quan điểm chỉ đạo của cấp trên đều đợc chuyển hoá thành các nghịquyết chuyên môn và các việc làm cụ thể Tuy nhiên nhận thức của một bộ phận giáo viêncha sâu sắc, cha tích cực về vấn đề này Họ còn coi nhẹ giờ học phân môn tập viết, dẫn đếnhình thức tổ chức giờ học cha phong phú, cha phát huy đợc hết hiệu quả trong dạy học Chấtlợng một số giờ dạy cha cao, do giáo viên còn thiên về hình thức trình diễn hoặc bám sáttheo tài liệu hớng dẫn giảng dạy của Bộ GD&ĐT mà quên đi đối tợng dạy học là HS dântộc Một số giáo viên cha coi trọng hiệu quả giáo dục học sinh hay có tính
bất lực hoặc bằng lòng với thực tại; đổ lỗi cho tình trạng chung của HS vùng cao, vùng sâu,vùng dân tộc thiểu số Không ít giáo viên dạy học mang tính chiếu lệ, chống đối hoặc thờ ơ
* Thực trạng về công tác chỉ đạo của BGH các tr ờng :
