+ Trên cơ sở lý luận và lý do trên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài, một số biệnpháp chủ yếu của người hiệu trưởng nhằm đổi mới công tác quản lý và nâng cao chấtlượng giáo dục ở nhà trường
Trang 1Tên đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG NHẰM
“ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC” TRONG NHÀ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
BỐ CỤC ĐỀ TÀI:
A/Phần mở đầu:
- Lý do chọn đề tài
- Mục đích nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu
- Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu
B-Phần nội dung:
Chương I: Cơ sở lý luận
Chương II: Thực trạng ban đầu
ChươngIII: Một số biện pháp nhằm đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất
Trang 2A/PHẦN MỞ ĐẦU:
I/ Lý do chọn đề tài:
- Quán triệt nghị quyết đại hội Đảng bộ toàn quốc lần thứ X của Đảng và kết luận242-TB/TW ngày 15 tháng 4 năm 2009 của bộ chính trị về tiếp tục thực hiện nghịquyết TW2 khoá VIII, phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020
- Căn cứ luật giáo dục năm 2005 và các nghị quyết của quốc hội khoá XII, tiếptục thực hiện chỉ thị số 06-CT/TW ngày 7 tháng 11 năm 2006 của bộ chính trị vềcuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, chỉ thị số33/2006/CT-TTg ngày 8 tháng 9 năm 2006 của thủ tướng chính phủ về chống tiêucực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục và các nhiệm vụ đề ra trong giaiđoạn 2 của chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010; trên cơ sở phát huy những kếtquả đã đạt được trong năm 2008-2009 và căn cứ tình hình thực tế phát triển giáo dục
và đào tạo Bộ giáo dục và đào tạo xây dựng năm học 2009-2010 là “ Năm học đổimới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”
- Chủ trương của Đảng và nhà nước ta muốn phát triển giáo dục gắn với nhu cầuphát triển kinh tế xã hội Dự kiến đến năm 2020 nước ta sẽ hoàn thành giai đoạn đầucủa quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, rút ngắn thời gian và khoảngcách so với các nước đi trước Đất nước vừa có những bước phát triển tuần tự vừa cónhững bước phát triển nhảy vọt chủ yếu bằng những nguồn lực nội sinh với mộtphương thức phát triển bền vững môi trường tự nhiên và xã hội
Do đó mục tiêu phát triển của hệ thống giáo dục nước ta đến năm 2020 sẽ là : + Phát triển về quy mô và nâng cao chất lượng giáo dục một cách phù hợp pháthuy hiệu quả, đáp ứng kịp thời nhu cầu nhân lực trước mắt và lâu dài của sự nghiệpcông nghiệp hoá hiện đại hoá
+ Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng nhu cầu học tập của mọi tầnglớp nhân dân phát huy cao độ nội lực, sử dụng có hiệu quả sự hợp tác quốc tế để tiếptục hoàn chỉnh hệ thống giáo dục quốc dân
+ Nâng cao cơ sở vật chất, trang thiết bị và nâng cao chất lượng đội ngũ giảngdạy và quản lý, áp dụng công nghệ thông tin trong giáo dục
Trang 3+ Trên cơ sở lý luận và lý do trên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài, một số biệnpháp chủ yếu của người hiệu trưởng nhằm đổi mới công tác quản lý và nâng cao chấtlượng giáo dục ở nhà trường THCS.
II/ Mục địch nghiên cứu:
- Tổng kết kinh nghiệm, đề xuất một số biện pháp nhằm đổi mới công tác quản lý
và nâng cao chất lượng giáo dục ở nhà trường THCS
III/ Đối tượng nghiên cứu:
Công tác quản lý dạy học của người hiệu trưởng ở nhà trường THCS An Tiến
IV/ Nhiệm vụ nghiên cứu:
1- Nghiên cứu lý luận và thực trạng đổi mới công tác quản lý và nâng cao chấtlượng giáo dục ở nhà trường THCS An Tiến
2- Rút ra được bài học kinh nghiệm và đề ra một số biện pháp hỗ trợ cho đổi mớicông tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục
V/ Phạm vi và phương pháp nghiên cứu :
1- Do điều kiện và thời gian có hạn nên đề tài chỉ nghiên cứu một số biện pháp đãthực hiện về đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục ở nhà trườngTHCS An Tiến
2- Phương pháp nghiên cứu :
a) Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
Nghiên cứu chỉ thị nhiệm vụ năm học, nghiên cứu các văn bản, tài liệu về đổi mớicông tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục
b) Nghiên cứu thực tiễn:
- Quan sát công tác quản lý của người hiệu trưởng trong năm học trước dẫn đếnhiệu quả thực hiện nhiệm vụ của nhà trường như thế nào; các bộ phận của nhàtrường
- Điều tra : Qua thăm dò bằng trao đổi trực tiếp hoặc gián tiếp của cán bộ giáoviên nhân viên trong nhà trường, qua phụ huynh, học sinh, qua đoàn kiểm tra đánhgiá của cấp trên, kể cả bác bảo vệ nhà trường
- Khảo sát thực tế tổng kết kinh nghiệm
B/ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU :
Trang 4CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
I/ Khái niệm về quản lý và quản lý giáo dục:
1- Khái niệm về quản lý:
- Quản lý là sự trao đổi liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể ( ngườiquản lý tổ chức quản lý) lên khách thể(đối tượng quản lý) về các mặt chính trị vănhoá xã hội kinh tế …bằng một hệ thống các luật lệ Các chính sách, các nguyên tắc,các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sựphát triển của đối tượng Đối tượng quản lý có thể trên quy mô toàn cầu khu vực,quốc gia, ngành, đơn vị, có thể là một con người cụ thể, sự vật cụ thể
- CácMac viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nàotiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo đểđiều hành những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ
sự vận động của toàn thể cơ thể khác với sự vận động của những khí quan độc lậpcủa nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình còn một dàn nhạc thìcần phải nhạc trưởng”
Về nội dung thuật ngữ “ quản lý” có nhiều cáh hiểu khác nhau Trong giáotrình : Khoa học quản lý (tập I, nhà xuất bản KHKT Hà Nội 1999) Ghi rõ : “ Quản lý
là các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc qua những
2- Khái niệm về quản lý giáo dục:
- Quản lý giáo dục (và quản lý trường học nói riêng quản lý trường học ) là quátrình trao đổi có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý giáo dục tớicác hoạt động giáo dục trong xã hội nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và
Trang 5nguyên lý giáo dục của Đảng thực hiện được các tính chất của nhà trường Xã HộiChủ Nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ vàđưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất Hiểu theo nghĩatổng quát: Quản lý giáo dục là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng giáo dụcnhằm đẩy mạnh công tác đào tạo- giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội.
- Nói đến công tác quản lý cần kể đến người quản lý Người quản lý là nhân vật
có trách nhiệm phân bố nhân lực và các nguồn lực khác, chỉ dẫn sự vận hành của một
bộ phận hay toàn bộ tổ chức để tổ chức có hiệu quả và đạt đến mục đích Quản lý nhàtrường người hiệu trưởng phải xác định rõ về trách nhiệm: “Quản lý hoạt động củanhà trường về con người, về dạy và học, về chương trình và chất lượng, cụ thể xâydựng kế hoạch năm học, điều hành hoạt động của nhà trường, cử tổ trưởng chuyênmôn, tổ hành chính quản trị, phân công, kiểm tra, đề nghị khen thưởng, kỷ luật đảobảo quyền lợi của giáo viên, nhân viên, tài chính, tài sản của nhà trường theo điều lệtrường trung học phổ thông
- Trong tài liệu hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2009-2010 của BGD & ĐT nêu rõ:đổi mới giáo dục là:
- Xây dựng nghị định chính phủ về phân cấp và phân phối quản lý giáo dục giữacác bộ, ngành và các địa phương, tạo sự phối hợp đồng bộ giữa bộ GD&ĐT với các
bộ ngành khác, các địa phương trong quản lý các trường Đại học, Cao đẳng, Trungcấp chuyên nghiệp
- Tăng cường công tác dự báo kế hoạch hoá sự phát triển giáo dục, đưa giáo dụcvào quy hoạch tổng thể Phát triển kinh tế xã hội của cả nước và từng địa phương, cóchính sách điều tiết quy mô cơ cấu xã hội khắc phục tình trạng mất cân đối hiện nay,gắn đào tạo với sử dụng Xây dựng quan hệ chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước
về giáo dục với cơ quan quản lý nhân lực và làm việc
Khuyến khích thành lập các tổ chức tư vấn hướng nghiệp cho học sinh, chọnngành nghề và tìm việc làm sau khi tốt nghiệp
Quy định thống nhất chức năng nhiệm vụ của các cơ quan quản lý giáo dụctheo hướng làm tốt chức năng giáo dục nhà nước Xây dựng hoàn thiện các chính
Trang 6sách cơ chế về giáo dục, kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện chương trình và chấtlượng.
Đối với giáo dục THCS: Chỉ đạo tích cực đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩyđổi mới phương pháp dạy học Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường chuẩn quốc gia.Thực hiện chuẩn hoá cơ sở giáo dục, giáo viên, cán bộ quản lý theo chuẩn do bộGD&ĐT ban hành và nhiều vấn đề khác nữa
II/ Về chất lượng
- Trong giai đoạn cách mạng hiện nay đất nước ta đang tiến hành công nghiệphoá hiện đại hoá đất nước, Đảng và nhà nước ta đề ra tổng kết việc thực hiện mụctiêu chiến lược phát triển giáo dục từ 2001 đến 2010; Phương hướng phát triển giáodục 2010-2020 tầm nhìn 2030
+Giáo dục phổ thông cấp THCS: Cung cấp cho học sinh kiến thức phổ thông
cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để thực hiện phânluồng sau THCS Tạo điều kiện để học sinh tiếp tục học tập hoặc đi vào cuộc sốnglao động
+ Trong tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ năm học 2009-2010 của Bộ GD&ĐT vềviệc triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục trong đó có giảipháp đẩy mạnh triển khai ứng với CNTT trong đổi mới phương pháp dạy và học ởtừng cấp học Và việc triển khai các bước chuẩn bị cho Việt Nam tham gia chươngtrình đánh giá kết quả học tập của học sinh quốc tế(PISA)
III/ Việc thực hiện nhiệm vụ của nhà trường THCS năm học 2009-2010.
- Nghiêm túc thực hiện chỉ thị số 4999/CT-BGD&ĐT về nhiệm vụ trọng tâm củagiáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyênnghiệp năm học 2009-2010 của Bộ GD&ĐT Bám sát các văn bản chỉ thị của các cấp
Trang 7các ngành trực tiếp của sở GD&ĐT TP Hà Nội Của Phòng GD&ĐT Mỹ đức Ngườihiệu trưởng cùng BGH xậy dựng nhiệm vụ trọng tâm năm học 2009-2010 để triểnkhai đến cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh học sinh Năm học với chủ đề “nămhọc đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”
- Tiếp tục thực hiện 3 cuộc vận động và phong trào thi đua “Xây dựng trườnghọc thân thiện, học sinh tích cực” trong toàn ngành nhằm nâng cao chất lượng giáodục , đặc biệt là giáo dục đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống cho học sinh
- Trường học coi như một hệ thống xã hội bao gồm các thành tố: Mục đích giáodục đào tạo, nội dung giáo dục đào tạo, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học,đội ngũ giáo viên và các cán bộ nhân viên, tập thể học sinh và cơ sở vật chất thiết bịdạy học Các thành tố này qua lại với nhau và tất cả nhằm thực hiện chức năng giáodục đào tạo Vậy quản lý trường học là quản lý bên trong trường học và quản lý cácmối quan hệ giữa trường học với môi trường xã hội bên ngoài nhà trường thì ngườihiệu trưởng phải lập kế hoạch năm học ở nhà trường theo chủ đề năm học “năm họcđổi mới công tác, quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG BAN ĐẦU
I/ Tình hình trung của trường THCS An Tiến.
1/ Vị trí địa lý, dân cư kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến trường THCS An Tiến:
- Trường THCS An Tiến nằm trên đất thôn Hiền Lương là một trong tám thôn tạitrung tâm xã
Trang 8- Là một xã nằm ở ven núi phía Tây nam huyện Mỹ Đức cách xa trung Huyện.
Là một xã thuần nông có thế núi, thế sông, thế đồng không có thế bãi, kinh tế còn rấtkém phát triển Tuy vậy mấy năm gần đây có sự chuyển biến tích cực về nhận thứccủa phụ huynh, học sinh đã quan tâm đến việc học tập của con em mình, đi họp phụhuynh đông hơn(50% so với trước 30-40%) Sau khi sát nhập về Hà Nội được sựquan tâm của các cấp chính quyền, nền kinh tế của xã đã ngày một đi lên, trạm y tế
xã được xây dựng khang trang hơn, trường mầm non xây dựng mới tốt hơn…Dẫn đếnvăn hoá xã hội cũng dần được cải thiện
- Tuy vậy cả xã đã có 2-3 doanh nghiệp nhỏ của tư nhân nên công tác xã hội hoácòn gặp nhiều khó khăn…
Trang 9- Số học sinh vào THPT: 69,9%
3/ Tình hình đội ngũ cán bộ giáo viên,nhân viên:
Tổng số 37 trong đó: Ban giám hiệu : 2
Giáo viên : 27 trong đó có bằng đại học 11 chiếm 41%
Nhân viên: 8
- Giáo viên có bằng chuyên môn cơ bản đủ cho các bộ môn Còn thiếu tổng phụtrách chuyên trách Đa số yêu nghề, còn một số giáo viên ảnh hưởng của cơ chế thịtrường…
4/Cơ sở vật chất:
- Năm học 2007-2008 nhà trường có 7 phòng học cấp 4 xuống cấp nghiêm trọng
đủ cho 14 lớp học 2 ca
- Năm 2008-2009 nhà trường có 8 phòng học kiên cố
- Năm 2009-2010 nhà trường có 16 phòng kiên cố, 12 phòng sử dụng làm phònghọc cho 12 lớp học 1 ca sáng, buổi chiều làm phòng học thêm, 4 phòng sử dụng làmphòng chức năng, Phòng Ban giám hiệu, Phòng hội đồng, Phòng thiết bị, Phòng bộmôn
Có 4 phòng cấp 4 làm phòng thư viện, đoàn đội, y tế, kế toán thủ quỹ
- Bàn ghế học sinh đủ nhưng không đúng quy cách sử dụng, quá cũ nát
- Khuôn viên có 7925,5m2 không có tường bao, cổng trường do xây dựng khu nhà mới phải tháo dỡ 2 năm nay chưa làm lại
- Sân chơi bãi tập chưa được quy hoạch gọn Đã trồng được một số cây tạo cảnhquan sư phạm,
- Nhìn chung cơ sở vật chất nhà trường cần được đầu tư nhiều hơn nữa phục vụcho năm học tới
II/ Thực trạng về quản lý và chất lượng của trường THCS An Tiến:
1.Đội ngũ quản lý:
- Tháng 8,9 năm 2009 nhà trường còn 3 đồng chí trong ban giám hiệu, ngày1/10/2009 đồng chí hiệu trưởng đã đến tuổi nghỉ hưu Ban giám hiệu còn lại 2 đồngchí là phó hiệu trưởng Một đồng chí phó hiệu trưởng được UBND huyện Mỹ Đứcgiao phụ trách nhà trường từ đó đến nay
Trang 10- Trình độ :
+ Đồng chí phụ trách có trình độ chuyên môn đại học sư phạm chuyên sinh + Đồng chí phó hiệu trưởng có trình độ chuyên môn cao đẳng sư phạm chuyên sử
1- Thực trạng quản lý :
Nói chung Ban giám hiệu đã thực hiện chức năng quản lý
- Từ năm học 2008-2009 là năm học đầu tiên trường THCS An Tiến hoà nhậpvới nền giáo dục thủ đô, chịu sự chỉ đạo chung của sở giáo dục đào tạo thành phố HàNội, nhưng vẫn còn quen nễp cũ: Như kế hoạch nhà trường vẫn còn mang tính chấtchung chung chưa sát với thực tế đơn vị, quản lý còn thiếu chặt chẽ…
- Chưa có biện pháp hữu hiệu để tích cực hoá các hoạt động trong nhà trường ;Chưa huy động được sự tận tâm, nhiệt tình của mỗi giáo viên trong công tác giảngdạy
- Việc quản lý học sinh còn lỏng lẻo Sự chuyên cần học sinh chưa cao nên cóphần ảnh hưởng đến chất lượng học tập
- Việc tham mưu với cấp trên, công tác xã hội hoá, giáo dục còn chưa tốt Vì vậy
cơ sở vật chất nhà trường còn quá thiếu thốn
- Công tác thi đua khen thưởng chưa tạo động lực thúc đẩy sự nỗ lực của mỗi giáo viên
CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỦ YẾU CỦA HIỆU TRƯỞNG NHẰM ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ VÀ NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG THCS AN TIẾN I/ Công tác xây dựng kế hoạch.
Trên cơ sở mục tiêu kế hoạch của PGD Mỹ Đức đề ra dựa trên chỉ thị về nhiệm
vụ trọng tâm năm học 2009-2010 của Bộ GD&ĐT, sở GD&ĐT Hà Nội
- Ngay sau tổng kết năm học 2008-2009 một số chỉ tiêu do chính đại hội CNVCđầu năm đề ra nhà trường không đạt được
- Trên cơ sở những điều kiện cụ thể của nhà trường, của địa phương hiệu trườngxây dựng chỉ tiêu và biện pháp thực hiện nhằm đổi mới quản lý giáo dục và nâng caochất lượng giáo dục
Trang 11- Dự thảo kế hoạch trình lên cấp uỷ chi bộ, hội đồng nhà trường, ban lãnh đạo mởrộng (chủ tịch công đoàn, các tổ trưởng chuyên môn, bí thư đoàn, tổng phụ trách đội).Tham khảo bổ sung rồi đưa ra hội nghị CNVC bàn bạc góp ý xây dựng một kế hoạchthống nhất cùng thực hiện.
- Đây là một vấn đề mới đòi hỏi có sự góp sức của nhiều người, nhiều thành phầnnên kế hoạch trên còn được đưa ra tham khảo ý kiến của chủ tịch hội đồng giáo dục
xã, của ban đại diện cha mẹ học sinh để kế hoạch mang tính khả thi cao
II/ Một số biện pháp về quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên:
1 Tác động về tư tưởng đội ngũ.
a) Ngay từ sau nghỉ hè; hiệu trưởng đã tổ chức các buổi học chính trị nhằmquán triệt đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên thực hiện nhiệm vụ trọng tâm củanăm học:
- Thực hiện 3 cuộc vận động: Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh”; Cuộc vận động “Hai không” theo chỉ thị 33/2006-CT-TTgcủa thủ tướng chính phủ; cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạođức, tự học và sáng tạo”
- Thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực”; phong trào “Nhà trường văn hoá, nhà giáo mẫu mực, học sinh thanh lịch”
b) Sưu tầm những câu chuyện hay như : Lá thư của tổngthống Mỹ gửi thầy giáo Câu chuyện của một cô giáo hiểu lầm học sinh, phải xin bỏnghề…trao đổi với anh em đồng nghiệp
- Quán triệt đến anh em các văn bản chỉ đạo ở từng thời điểm với những công việc
cụ thể của cấp trên
c) Dựa trên phương hướng công tác của đoàn thể và nhà trường đặc biệt của banchi uỷ chi bộ nhà trường từ đó xây dựng nội quy quy định của đơn vị chi tiết, rõ ràngniêm yết vào một vị trí dễ quan sát trong phòng hội đồng để mọi người thường xuyênnắm bắt và thực hiện
-Thường xuyên quan tâm đến điều kiện, hoàn cảnh riêng của mỗi cá nhân, động viên chia sẻ kịp thời đồng thời khích lệ tính chủ động, tự nguyện tự giác, trách nhiệm
cá nhân được nâng lên