CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNGNhư đã đề cập ở trên, mỗi đề tài đều nhấn mạnh đến 8 bước sơ cứu sau: 8 bước sơ cứu cho trẻ Bước 1: Quan sát hiện trường Đánh giá nhanh vị trí nơi trẻ
Trang 1CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
PROJECT VIETNAM FOUNDATION - BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 2 TPHCM
VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA VANGO NETWORK
Trang 2CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
1
2
1
2
Trang 3CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Tài liệu được Bệnh Viện Nhi Đồng 2 phiên dịch từ quyển sách
Trang 4CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Pediatric First Aid For Teachers And Caregivers
của Viện Hàn Lâm Nhi Khoa Hoa Kì (AAP)
Project Vietnam Foundation được bản quyền phiên dịch.
Lớp tập huấn tổ chức tại Sở Y Tế Hà Nội, tháng 11 năm 2010.
Trang 5CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
BAN BIÊN SOẠN
BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 2
Chủ biên : TS BS Hà Mạnh Tuấn -Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 2
Biên dịch : BS Nguyễn Huy Luân - Khoa Cấp cứu
BS Nguyễn Thị Long Giang - Khoa Cấp cứu
Trang 6CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
BS Trần Trọng Hạnh Tường - Phòng Kế hoạch tổng hợp
BS Nguyễn Tất Thành - Phòng Kế hoạch tổng hợp
BS Trần Thị Hồng Tâm - Phòng Chỉ đạo tuyến
BS Đoàn Thị Lê Bình - Phòng Chỉ đạo tuyến
Hiệu đính: TS BS Đoàn Thị Ngọc Diệp - Trưởng khoa Cấp cứu
Trang 7CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
BS CK1 Hồ Lữ Việt - Trưởng Phòng Chỉ đạo tuyếnThS BS Lê Nguyễn Nhật Trung - Phó khoa Sơ sinh
BS CK1 Nguyễn Hoàng Phong - Khoa Hồi sức
BS Trần Thị Hồng Tâm - Phòng Chỉ đạo tuyến
BS Đoàn Thị Lê Bình - Phòng Chỉ đạo tuyến
Trang 8CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
MỤC LỤC
Chương 1 Giới Thiệu Chương Trình Sơ Cứu Trẻ Ở Trường Học Trang 04
Chương 2 Nhận Thấy Những Điều Bất Thường Trang 09
Chương 4 Kiểm Soát Nhiễm Khuẩn, Xuất Huyết Và Phù Nề Trang 35
Chương 6 Bất Tỉnh, Ngất Xỉu Và Chấn Thương Đầu Trang 57
Trang 9CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Trang 10CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
CHƯƠNG 1 : GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ
Ở TRƯỜNG HỌC
Sơ cứu trẻ em là gì?
Giáo viên và người nuôi trẻ cần biết phải làm gì khi trẻ bị chấn thương hay đột nhiên trở
bệnh nặng Người chăm sóc trẻ thông thường là cha mẹ, người giám hộ hợp pháp, họ hàng hay
những người nuôi dưỡng khác Sơ cứu trẻ là những chăm sóc ban đầu khi trẻ bất ngờ trở bệnh
hay chấn thương cho đến khi nhân viên y tế, cha mẹ hay người giám hộ hợp pháp của trẻ có mặt
và đảm nhận trách nhiệm chăm sóc y tế cho trẻ Sơ cứu là nhằm mục đích giữ tình trạng trẻ
không xấu hơn chứ không nhằm thay thế việc điều trị y khoa phù hợp Sau khi sơ cứu thích hợp,
Trang 11CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
giáo viên cần thông báo cho cha mẹ hay người giám hộ hợp pháp của trẻ và nhân viên y tế sẽ xác
định tiếp việc điều trị cho trẻ sau đó, nếu có
Hầu hết các chấn thương, tai nạn cần sơ cứu ban đầu thường không nguy hiểm đến tính
mạng Thông thường, sơ cứu là những bước làm đơn giản, dễ thực hiện Tuy nhiên, sơ cứu đúng
nhiều lúc góp phần cứu tính mạng trẻ
Trang 12CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Tất cả giáo viên và người nuôi trẻ cần được huấn luyện các kĩ năng sơ cứu ban đầu
Nhiều người dùng cụm từ “Hồi sức ngưng tim ngưng thở” để chỉ tất cả các kỹ năng sơ cứu Tuy
nhiên, điều này không chính xác “Hồi sức ngưng tim ngưng thở” nhấn mạnh đến những việc
Giáo viên và
người nuôi trẻ
cần biết phải làm gì khi trẻ bị chấn thương hay đột nhiên trở
Trang 13CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
cần làm khi tim trẻ ngừng đập hoặc khi trẻ ngưng thở Nó không bao gồm những điều cần làm
trong các tình huống chấn thương hay tai nạn khác cần sơ cứu Chẳng hạn, “Hồi sức ngưng tim
ngưng thở” không hướng dẫn giáo viên hay người nuôi trẻ cần phải làm gì khi trẻ bị ngã và bị
thương ở đầu gối
Ở trẻ em, hiếm có trường hợp cần “Hồi sức ngưng tim ngưng thở” Đối với các trẻ khỏe
mạnh, tim thường tiếp tục đập trừ khi trẻ đã ngưng thở hoàn toàn Việc ngưng thở do ngạt nước
hay tắc nghẽn dị vật, hay do một số bệnh lý tim mạch hiếm gặp cuối cùng sẽ diễn tiến đến ngưng
tim Vì lý do này, tất cả các giáo viên và người nuôi trẻ nên được huấn luyện cách sơ cứu khi trẻ
bị dị vật đường thở và suy hô hấp Những giáo viên và người nuôi những trẻ có bệnh lý tim mạch
hiếm gặp hay những người làm công việc giám sát khi trẻ bơi lội, tham gia các hoạt động dưới
nước, nên được huấn luyện “Hồi sức ngưng tim ngưng thở”
Trang 14CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Giáo viên và người nuôi trẻ cần phải có khả năng thực hiện các động tác sơ cứu hiệu quả
như những nhân viên y tế giảng dạy trong chương trình Giáo viên và người nuôi trẻ có thể gọi
Tất cả giáo viên và
người nuôi trẻ cần được huấn luyện các kĩ năng
sơ cứu ban đầu
Trang 15CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
giúp đỡ nhanh chóng từ Trung tâm cấp cứu 115 Nếu trường bạn ở những nơi hẻo lánh hoặc tổ
chức đi dã ngoại tập thể ở các nơi xa xôi, bạn cần được tập huấn các kĩ năng nâng cao hơn
Giáo viên và người nuôi trẻ có trách nhiệm thực hiện các biệp pháp sơ cứu cho những trẻ
mà mình chăm sóc
Bạn có biết?
Những tình huống cần huấn luyện “Hồi sức ngưng tim ngưng thở” :
- Bơi lội và các hoạt động dưới nước
- Trẻ có bệnh lý tim mạch hiếm gặp
Trang 16CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Tôi sẽ học chương trình Sơ Cứu Trẻ Ở Trường như thế nào?
Tài liệu tham khảo chính thức được dịch và biên soạn từ quyển sách Pediatric First Aid
for Caregivers and Teachers của Viện Hàn Lâm Nhi khoa Hoa Kỳ Quyển sách đề cập đến các
bệnh lý cũng như các chấn thương cần được sơ cứu, Đây là tài liệu các học viên sẽ sử dụng trong
và sau khóa học Mỗi đề tài trong quyển sách được sắp xếp theo các mục sau:
Mục tiêu học tập: Những kiến thức và kĩ năng sơ cứu viên cần có và làm thành thục sau mỗi bài
học
Giới thiệu: Những thông tin tổng quát của đề tài
Điều bạn cần BIẾT: Những thông tin cần biết thêm về đề tài
Điều bạn cần TÌM: Những biểu hiện và triệu chứng mà giáo viên hoặc người nuôi trẻ cẩn tìm ở
trẻ bị bệnh hoặc chấn thương
Trang 17CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Điều bạn cần LÀM: Tám bước cơ bản dùng trong mọi tình huống cần sơ cứu Mỗi bước có
những hướng dẫn cụ thể ứng với mỗi đề tài
Lưu đồ: Hướng dẫn sơ cứu theo từng bước
Câu hỏi lượng giá: Kiểm tra kiến thức học viên đạt được dưới dạng câu hỏi trắc nghiệm
Từ khóa : Giải thích các từ ngữ quan trọng có liên quan đến đề tài được bàn luận
Bên cạnh đó, mỗi đề tài còn có thêm những “hộp thông tin” Nội dung trong “hộp thông
tin” có thể là lời khuyên về sơ cứu, những thông tin thú vị, ôn lại những điểm chính của bài học,
địa chỉ nơi tìm kiếm thêm tài liệu tham khảo, và hình ảnh minh họa
Trang 18CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Như đã đề cập ở trên, mỗi đề tài đều nhấn mạnh đến 8 bước sơ cứu sau:
8 bước sơ cứu cho trẻ
Bước 1:
Quan sát hiện trường
Đánh giá nhanh vị trí nơi trẻ bị bệnh hoặc bị thương: xung quanh có an toàn hay không, có ai liên quan và chuyện gì đang xảy ra
Bước 2:
Đánh giá ABC
Tới gần trẻ, xem xét Appearance - diện mạo, Breathing - hơi thở,
Circulation - tuần hoàn bằng mắt Cần làm trong vòng 15 - 30 giây
hay ít hơn, để quyết định có nên gọi cấp cứu hay không
1
2
1
2
Trang 19CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
2
Trang 20CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
chấn thương cũng như quá trình sơ cứu
Trang 21CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Câu hỏi lượng giá:
Sơ cứu trẻ nghĩa là:
a) Những điều trị để ngưng cơn đau và làm lành vết thương sau chấn thương hay
tình huống nguy hiểm tính mạng
b) Những chăm sóc tức thời khi bé bị chấn thương hay trở bệnh
c) Chỉ làm khi cha mẹ hay người nuôi trẻ chưa đến kịp
d) Hồi sức ngưng tim ngưng thở
Huấn luyện “Hồi sức ngưng tim ngưng thở” cần thiết cho:
a) Tất cả giáo viên và người nuôi dưỡng trẻ mầm non
b) Tất cả giáo viên và người nuôi dưỡng
c) Tất cả giáo viên và người nuôi dưỡng các trẻ bị bệnh động kinh
Trang 22CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
d) Tất cả giáo viên và người nuôi dưỡng quản lý trẻ khi hoạt động trong nước hay trẻ
có bệnh tim bẩm sinh
Điều nào sau đây KHÔNG thuộc 8 bước sơ cứu cho trẻ:
a) Đánh giá nhanh vị trí nơi trẻ bị bệnh hoặc bị thương: xung quanh có an toàn hay
không, có ai liên quan và chuyện gì đang xảy ra
b) Di chuyển trẻ đến nơi an toàn
c) Đánh giá ABC khi bạn tới gần trẻ, để quyết định gọi cấp cứu hay không
d) Sắp xếp một người quản lý các trẻ khác trong lúc sơ cứu cho trẻ gặp nạn
Từ khóa
Sơ cứu: hành động chăm sóc tức thời ngay khi trẻ bị chấn thương hay đột ngột trở bệnh, trong
lúc chờ đợi nhân viên y tế hay cha mẹ trẻ có mặt
Trang 23CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
CHƯƠNG 2 : NHẬN THẤY NHỮNG ĐIỀU BẤT THƯỜNG
Mục tiêu học tập:
- Mô tả được cách quan sát hiện trường nơi xảy ra sự cố
- Hướng dẫn cách gọi cấp cứu
- Mô tả được cách đánh giá nhanh ABC
- Thực hiện được các bước ABCDE
- Xác định được 8 bước sơ cứu ở trẻ em, từ việc quan sát hiện trường cho đến việc hoàn tất
hồ sơ những sự việc đã xảy ra
Trang 24CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Bé trai ba tuổi bị trượt ngã trên sân và đang nằm khóc Bé gái 18 tháng uống nhầm nước
lau sàn nhà và hiện đang nôn ói dữ dội Bé trai 3 tháng tuổi bị sốt gần 40oC và trông rất tái nhợt
Để tìm xem điều gì không ổn ở mỗi bé, giáo viên cũng như người nuôi phải luyện tập cách tiếp
cận bình tĩnh và có phương pháp Cách tiếp cận này sẽ giúp trẻ bị thương cũng như những trẻ
khác đang chứng kiến sự việc cảm thấy an tâm
Điều bạn cần BIẾT:
Trước khi xảy ra tình trạng khẩn cấp, tất cả giáo viên và người nuôi trẻ nên biết cách liên
lạc với trung tâm cấp cứu gần nhất Đây là những nơi có thể sơ - cấp cứu cho trẻ bị bệnh hoặc bị
thương và chuyển nhanh trẻ đến những nơi có chuyên khoa nhi Số điện thoại khi khẩn cấp dùng
chung cho toàn quốc là 115 Tuy nhiên nếu trường học hay nơi bạn đang ở có gần trung tâm y tế
nào thì bạn cần phải có số điện thoại liên lạc để gọi Hãy tìm hiểu xem làm thế nào để liên lạc
với trung tâm y tế đó trước khi xảy ra tình trạng khẩn cấp Ở mỗi chiếc điện thoại trong trường
học nên có một danh sách các số điện thoại gọi cấp cứu cùng với địa chỉ của trường
Trang 25CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Khi đã liên lạc với 115 hay trung tâm y tế rồi, hãy cung cấp cụ thể nơi bạn đang ở; đồng
thời giải thích sự việc đã xảy ra, số trẻ bị ảnh hưởng, và các biện pháp sơ cứu đã được thực hiện
Giữ máy và lắng nghe để được hướng dẫn thêm Hãy chắc chắn rằng bạn đã cho 115 hay trung
tâm y tế biết chính xác nơi bạn và trẻ đang ở (một căn phòng cụ thể nào đó trong trường hoặc
một chỗ nào đó bên ngoài) Đừng gác máy cho đến khi nhân viên 115 hay trung tâm y tế yêu cầu
bạn làm như vậy
Một số chương trình giáo dục trước đây cho thấy sự hữu ích của việc dán lên tường danh
sách các mục cần báo cho nhân viên 115 hay trung tâm y tế, bao gồm địa chỉ hiện tại, tên đường
và sơ đồ mô tả đường đi đến trường Khi trường hợp khẩn cấp xảy ra, đôi khi khó mà nhớ lại
được các thông tin quen thuộc
Một điều nữa cũng quan trọng, đó là khi đi thực địa và trong suốt thời gian hoạt động
ngoài trời, giáo viên hoặc người nuôi trẻ có thể tiếp cận được với điện thoại, biết cách liên lạc
với 115, đồng thời biết mô tả vị trí của trẻ bị bệnh hoặc bị thương
Trang 26CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Để chuẩn bị cho trường hợp khẩn cấp, khắp nơi trong trường học nên được trang bị các
dụng cụ sơ cứu cơ bản Bạn cũng cần có một danh sách các số điện thoại của bệnh viện Nhi
Đồng (có chuyên khoa chống độc) và các cơ sở y tế địa phương cũng như thông tin liên lạc trong
trường hợp khẩn cấp (đã được cập nhật) cho cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của mỗi trẻ
Những thông tin này nên dễ tiếp cận Bạn có biết?
Tại TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Cấp cứu Trưng Vương là trung tâm cấp cứu - vận chuyển và điều hành cấp cứu toàn khu vực Khi người dân gọi số điện thoại 115, cuộc gọi được nối thẳng đến khoa Cấp cứu ngoại viện của bệnh viện và xe cấp cứu sẽ xuất phát Cuộc gọi hoàn toàn miễn phí và điện thoại viên trực 24/7
Trường hợp người dân ở xa khu vực nội thành và bệnh nhân đang trong tình trạng khẩn cấp thì bệnh viện sẽ liên hệ và điều hành bệnh viện quận, huyện gần nơi ở của bệnh nhân đến cấp cứu
Lời khuyên về sơ cứu
Là một giáo viên hoặc người
nuôi trẻ, bạn cần luôn giữ bình
tĩnh và suy nghĩ trước khi hành
Trang 27CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Mỗi một giáo viên hoặc người nuôi trẻ nên biết trẻ nào có nhu cầu cần chăm sóc sức khỏe
đặc biệt Nhu cầu chăm sóc sức khỏe đặc biệt bao gồm việc dị ứng với thực phẩm hoặc
thuốc; những tình trạng bệnh lý có thể làm cho việc cấp cứu trở nên phức tạp hơn, chẳng hạn
như tiểu đường hoặc hen suyễn Bạn nên yêu cầu cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp cung
cấp các thông tin về nhu cầu đặc biệt của trẻ để những người thay thế hoặc tình nguyện viên
có thể nhận biết được bất cứ nhu cầu nào mà trẻ cần
Trang 28CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Phiếu thông tin sức khỏe là loại đơn đã được tiêu chuẩn hóa để cung cấp thông tin cho
các nhân viên y tế vốn chưa biết gì về vấn đề sức khỏe của trẻ Cha mẹ hoặc người giám hộ
và các chuyên gia y tế phải điền vào mẫu đơn các mục sau: tiền căn của trẻ, các thuốc
đã/đang dùng, tình trạng dị ứng, nhu cầu về trang thiết bị y khoa, những vấn đề sức khỏe
thường gặp ở trẻ, và các xử trí ban đầu được đề nghị Mẫu đơn có thể được soạn cho từng
trường và điền vào đầu năm học cho từng bé Nếu trường bạn có sử dụng tiếng Anh, mẫu đơn
hiện có sẵn trên trang web của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ Khi xảy ra trường hợp khẩn
cấp, hãy đưa cho nhân viên cấp cứu bản sao Phiếu thông tin sức khỏe của trẻ.
Bên cạnh Phiếu thông tin sức khỏe, mỗi chương trình giáo dục cần có một kế hoạch chăm
sóc đặc biệt cho từng trẻ Kế hoạch nên nhấn mạnh cách chăm sóc cho trẻ khi xảy ra trường
hợp khẩn cấp ảnh hưởng đến một trẻ hoặc một nhóm trẻ, chẳng hạn như cần phải sơ tán trẻ ra
khỏi trường học Việc phát triển kế hoạch chăm sóc đặc biệt nên dựa trên những thông tin
được cung cấp từ giáo viên và người nuôi trẻ, từ cha mẹ hoặc người giám hộ, và từ các
chuyên gia y tế của trẻ
Trang 29CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Điều bạn cần TÌM:.
Một vài trường hợp cho phép gọi 115, trong khi các trường hợp khác đòi hỏi phải được
xử trí y khoa ngay lập tức Nếu bạn cảm thấy không chắc và lo lắng, hãy gọi 115 Đôi khi một số
trường hợp khẩn cấp đặc trưng cho bạn biết liền cần phải xử trí gấp, một số tình huống khác,
mức độ lo lắng của bạn là một chỉ dấu đáng tin cậy
Khi nào gọi 115? Hãy gọi 115 ngay khi gặp các trường hợp sau:
- Bất cứ khi nào bạn tin rằng trẻ cần phải được điều trị gấp
- Sốt kèm theo bất thường về ABC (Appearance-Diện mạo, Breathing-Hô hấp,
Circulation-Tuần hoàn)
- Nhiều trẻ bị thương hoặc bị bệnh nặng cùng lúc
- Trẻ cư xử kỳ quặc, kém hoạt bát, kém lanh lợi, hoặc càng lúc càng mệt mỏi
- Khó thở, không thể nói được
Trang 30CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
- Co giật, động kinh và bất tỉnh
- Li bì, Kém tiếp xúc
- Bất cứ dấu hiệu nào biểu hiện sau một chấn thương đầu: giảm tỉnh táo, lú lẫn, đau đầu,
nôn ói, kích thích, khó đi lại, yếu liệt
- Đau tăng lên hoặc đau dữ dội bất cứ nơi nào trong cơ thể
- Vết thương hoặc vết phỏng rộng, sâu, không ngừng chảy máu
- Nôn ra máu
- Trẻ bị cứng gáy, đau đầu và sốt
- Trẻ có bị mất nước đáng kể: mắt trũng, khóc không nước mắt, không đi tiểu, li bì, sụt kí
- Ban đỏ đột nhiên lan rộng
- Phân có nhiều máu
- Bị thương do thời tiết nóng/ lạnh (ví dụ: tê cóng, say nóng, say nắng…)
Sau khi đã gọi 115, đừng quên gọi cho cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của trẻ
1
2
Trang 31CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Những tình huống cần được chăm sóc y tế
Những tình huống không cần phải được vận chuyển bằng xe cứu thương, nhưng vẫn cần được
chăm sóc y tế:
- Sốt trên trẻ ở bất kỳ tuổi nào có biểu hiện bệnh nặng
- Sốt trên 38oC ở trẻ dưới 60 ngày (2 tháng) tuổi
- Trẻ ở bất kỳ tuổi nào có biểu hiện và hành động bất thường
- Nôn ói và/hoặc tiêu chảy dữ dội
- Trẻ bị vết thương nặng, cần khâu lại (vết thương không tự liền mép sau khi đã được rửa
Trang 32CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
cho trẻ bị bệnh nói chung
- Bất cứ tình trạng sức khỏe nào đã được đề cập một cách đặc biệt trong kế hoạch chăm sóc
trẻ mà cần phải thông báo cho cha mẹ trẻ biết
1
2
1
Trang 33CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Điều bạn cần LÀM:
8 bước sơ cứu cho trẻ
Bước 1:
Quan sát hiện trường
Đánh giá nhanh vị trí nơi trẻ bị bệnh hoặc bị thương: xung quanh có an toàn hay không, có ai liên quan và chuyện gì đang xảy ra
Bước 2:
Đánh giá ABC
Tới gần trẻ, xem xét Appearance - diện mạo, Breathing - hơi thở,
Circulation - tuần hoàn bằng mắt Cần làm trong vòng 15 - 30 giây
hay ít hơn, để quyết định có nên gọi cấp cứu hay không
Trang 34CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Đánh giá ABCDE hoàn, Disability - thần kinh và Everything else - những điều khác, để
quyết định có cần gọi cấp cứu không và cần sơ cứu những gì
Trang 35CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
1
2
1
Trang 36CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
Tìm xem điều gì không ổn
3 Quan sát hiện trường
Bắt đầu bằng việc quan sát nhanh khu vực xung quanh trẻ trong vòng 15-30 giây Nơi đó
có an toàn không? Ai có liên quan/ bị ảnh hưởng? Chuyện gì đã xảy ra?
Đầu tiên, hãy bảo đảm an toàn cho tất cả những người có mặt ở hiện trường, kể cả bản
thân bạn Tìm xem có mối nguy hiểm nào không, chẳng hạn như nước sâu, hỏa hoạn, vật thể rơi,
dây điện đang có dòng điện chạy qua, hoặc thú dữ Mặc dù việc nhanh chóng đến gần trẻ đang
Lời khuyên về sơ cứu
An toàn?- Ai?- Chuyện gì?
Trang 37CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
trong tình trạng nguy kịch là quan trọng, nhưng trước tiến bạn phải chắc chắn rằng hiện trường
an toàn Ví dụ, trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn, bạn không nên vội vàng lao vào tòa nhà đang
cháy Đây là nhiệm vụ của những người lính cứu hỏa đã được trang bị và huấn luyện thích hợp
Ngoài ra, nhờ quan sát hiện trường, bạn có thể nhận thấy có nhiều hơn một trẻ bị thương, dù đứa
trẻ bị thương nhẹ hơn có thể thu hút sự chú ý ban đầu của bạn bằng tiếng khóc Việc bỏ qua bước
này có thể đặt nhiều người khác vào tình huống nguy hiểm và làm trì hoãn việc sơ – cấp cứu hiệu
quả
Tiếp theo, tìm xem ai có liên quan, ai bị ảnh hưởng Những ai cũng có thể bị bệnh hoặc
bị thương? Có phải tất cả bọn trẻ đều có mặt không? Trẻ nào cần được trông nom hoặc vỗ về an
ủi? Ai có thể giúp giám sát và chăm sóc những đứa trẻ khác trong nhóm? Có nhân viên cứu hộ
nào ở đó để giúp đỡ hoặc gọi cấp cứu không?
Nếu như hiện trường không an toàn và trẻ cần phải được di chuyển, hãy sử dụng phương
pháp kéo vai (xem hình) Để thực hiện phương pháp này, hãy đặt hai tay của bạn vào hai vai, hai
Trang 38CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
cẳng tay để dọc hai bên đầu nhằm đỡ lấy cổ của trẻ trong khi di chuyển Từ từ kéo trẻ đến nơi an
toàn gần nhất, trong lúc đó vẫn tiếp tục đỡ đầu và cổ của trẻ Đối với trẻ không nghi ngờ có chấn
thương cột sống, hãy đưa trẻ đến nơi an toàn bằng cách bồng trẻ nhỏ và phương pháp kéo mắt cá
chân cho trẻ lớn (xem hình)
Đối với trẻ có thể đã bị té ngã, bạn phải luôn luôn cân nhắc khả năng trẻ bị chấn thương
tủy sống Nếu cần đưa trẻ đến nơi an toàn mà chưa loại trừ được khả năng trẻ bị chấn thương tủy
sống, đừng di chuyển đầu và cổ trẻ Việc này có thể gây tổn thương tủy sống nặng hơn Động
viên trẻ bị thương nếu có đau thì cũng cố gắng đừng cử động Dỗ dành trẻ bị bệnh hoặc bị
thương mà không di chuyển trẻ là cách tiếp cận trẻ an toàn nhất Tuy nhiên đừng cố gắng dùng
sức để giữ trẻ nằm yên Nếu như trẻ có thể cử động tất cả bộ phận cơ thể mà không thấy đau thì
không cần thiết phải bắt trẻ nằm yên
Bước tiếp theo là tìm xem chuyện gì đã xảy ra Xác định những nguyên nhân hoặc tình
huống có thể dẫn đến việc trẻ bị bệnh hoặc bị thương Trẻ có té ngã không, và nếu có thì ngã từ
Trang 39CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
độ cao bao nhiêu mét? Có phải trẻ bị ngạt thở do mảnh đồ chơi không? (Đối với trẻ đang chập
chững biết đi) Tại sao lại có một con chó lang thang gần đứa trẻ đang bị chảy máu? Có phải hai
đứa trẻ đã va vào nhau không?
Sau khi hoàn thành 3 bước quan sát hiện trường, bạn sẽ có thể thực hiện được việc sơ
cứu an toàn và hiệu quả
Phương pháp kéo vai Bồng trẻ nhỏ Phương pháp kéo mắt cá chân
Trang 40CHƯƠNG TRÌNH SƠ CỨU TRẺ Ở TRƯỜNG
2 Đánh giá nhanh ABC
Ngay sau khi quan sát hiện trường, hãy tiến hành đánh giá nhanh ABC : Appearance –
Diện mạo, Work of Breathing - Hơi thở, và Circulation -Tuần hoàn (dựa trên màu sắc da) để
xem có cần gọi cấp cứu không Hoàn thành đánh giá nhanh ABC trong khi bạn đang tiếp cận trẻ
bị thương hoặc bị bệnh và trước khi bạn bắt đầu việc sơ cứu Đây là cơ hội đầu tiên mà bạn
NHÌN và NGHE trẻ bị thương hoặc bị bệnh Việc thực hiện bước 2 không nên quá 15 – 30 giây
