Theo các tài liệu nghiên cứu cú rất nhiều hỡnh thức tổ chức để giáo dục thể chất cho trẻ, như trên tiết học thể dục, thể dục sáng, trò chơi vận động, thể dục chống mệt mỏi, dạo chơi, tha
Trang 1Sáng tạo một số hình thức gây hứng thú cho trẻ
ĐẶT VẤN ĐỀ.
Sáng tạo một số hình thức gây hứng thú cho trẻ Giáo dục thể chất là
một bộ phận của giáo dục phát triển toàn diện, có mối quan hệ mật thiết với giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và lao động Hơn nữa giáo dục thể chất cho trẻ mầm non càng có ý nghĩa quan trọng hơn bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh
mẽ, hệ thần kinh, cơ và xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn thiện, cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệch lạc, mất cân đối nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây nên những thiếu sót trong sự phát triển cơ thể trẻ mà không thể khắc phục được
Theo các tài liệu nghiên cứu cú rất nhiều hỡnh thức tổ chức để giáo dục thể chất cho trẻ, như trên tiết học thể dục, thể dục sáng, trò chơi vận động, thể dục chống mệt mỏi, dạo chơi, tham quan… Trên tiết học thể dục, trẻ thực hiện các nội dung Tập hợp đội hình, bài tập phát triển chung, vận động cơ bản
Thực tế cho thấy trẻ luôn có nhu cầu mong muốn được khám phá, được tham gia hoạt động nhưng năng lực và kỹ năng còn hạn chế Do đó trẻ rất cần
có sự hướng dẫn kịp thời, cụ thể của giáo viên để từng bước thực hiện các vận động, các bài tập Tuy nhiên hướng dẫn của giáo viên như thế nào cho khoa học nhất, để trẻ có thể dễ dàng nắm được cách thức, kỹ năng vận động, thì không phải giáo viên nào cũng làm được Ở một góc độ tâm lý rất nhiều giáo viên mầm non cũng ngại và chưa chú ý nhiều đến việc tổ chức giờ hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ Bởi vì đó là một hoạt động cứng không có sự
Trang 2mềm dẻo, nhẹ nhàng để giỏo viờn cú thể sỏng tạo.Trẻ thực hiện cỏc vận động theo cụ một cỏch mỏy múc và thụ động, trẻ cũng rất mau chỏn khụng tập trung, thường đứng lộn xộn, làm cho hiệu quả giờ học khụng cao Nhận thấy được điều đú tụi đó suy nghĩ tỡm ra những biện phỏp mới để giỳp cụ và trẻ cú những giờ hoạt động hiệu quả
Với những lý do trờn tụi đó mạnh dạn nghiờn cứu và lựa chọn đề tài
“ Sỏng tạo một số hỡnh thức gừy hứng thỳ cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động giỏo dục thể chất ở trường mầm non B xú Đụng Mỹ ”
“ Sỏng tạo một số hỡnh thức gõy hứng thỳ cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động giỏo dục thể chất ở trờng mầm non B xó Đụng Mỹ ”
Với mục đích phát triển thể lực cho trẻ, trẻ tự tin nhanh nhẹn, tích cực
tham gia hoạt động hơn, hứng thú hơn
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Sỏng tạo một số hỡnh thức gõy hứng thỳ cho trẻ Giỏo dục thể chất cho
trẻ mầm non là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc phỏt triển toàn diện cho trẻ mầm non Giỏo dục thể chất cho trẻ một cỏch khoa học sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho quỏ trỡnh phỏt triển trớ tuệ, đạo đức, thẩm mĩ, lao động cụ thể là giỳp trẻ phỏt triển khả năng tư duy, trớ nhớ, so sỏnh, tổng hợp, giỏo dục trẻ phẩm chất ý chớ, tớnh kiờn trỡ, tớnh tổ chức kỉ luật… Để tỡm ra phương phỏp tổ chức giỏo dục thể chất cho trẻ một cỏch khoa học nhất trước hết chỳng ta phải tỡm hiểu đặc điểm tõm lý và sự phỏt triển vận động của trẻ Theo cỏc tài liệu nghiờn cứu về đặc điểm tõm lý trẻ lứa tuổi mầm non, chỳng
Trang 3ta đều nhận thấy trẻ luôn thích được vận động, được hoạt động đăc biệt là đối với trẻ 4 – 5 tuổi Trẻ ở độ tuổi này có khả năng quan sát và nhớ lại động tác dưới sự chỉ dẫn của giáo viên Các vận động của trẻ trở lên linh hoạt, mềm dẻo Ngoài ra trẻ đã tự tin hơn khi vận động, biết phối hợp nhịp nhàng cùng các bạn
Tuy nhiên thời gian tập trung chú ý của trẻ là rất ngắn Trong quá trình dạy trẻ, tôi nhận thấy hoạt động giáo dục thể chất vẫn còn đơn điệu, mang tính gò bó nâng cao tính kỉ luật thì càng làm trẻ căng thẳng và dễ chán hơn, hiệu quả giờ học không cao, trẻ thực hiện các động tác không chính xác Do
đó trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non, giáo viên cần phải phối hợp hài hòa các hình thức giáo dục thể chất
Mặt khác khi tổ chức các hình thức giáo dục thể chất cho trẻ đòi hỏi giáo viên phải chọn lọc những bài tập, động tác vận động, trò chơi vận động…phù hợp với từng độ tuổi Các phương pháp tiến hành của giáo viên cần phải dựa trên đặc điểm tâm lý của trẻ, mức độ thể lực, tình trạng sức khỏe cũng như điều kiện cơ sở vật chất của trường của lớp Khi giáo viên kết hợp các bài tập lồng ghép, tích hợp theo từng chủ điểm cũng là một trong những yếu tố giúp trẻ tích cực hứng thú tham gia hoạt động
Nhận thức được vai trò quan trọng của hoạt động giáo dục thể chất đối với trẻ Tôi đã không ngừng tìm tòi, nghiên cứu tài liệu có liên quan đến giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non, căn cứ vào nội dung, hình thức, nguyên tắc giáo dục thể chất, căn cứ vào đặc điểm tâm lý trẻ cũng như sự góp ý nhiệt tình của đồng nghiệp, tôi đã tìm ra được một số biện pháp nhằm nâng cao
Trang 4chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non B xã Đông
Mỹ – Huyện Thanh Trì – Hà Nội
– Trường mầm non B xã Đông Mỹ được thành lập trên cơ sở tách ra từ trường mầm non xã Đông Mỹ ngày 15 tháng 2 năm 2012 Trường mầm non
B xã Đông Mỹ được tách ra 2 trường: là trường mầm non A xã Đông Mỹ và trường mầm non B Đông Mỹ Những năm qua trường luôn đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ và được các cấp lãnh đạo ghi nhận Tháng 4 năm
2010 Trường rất vinh dự được đón bằng công nhận Trường Chuẩn Quốc Gia Mức Độ I, đây là một nỗ lực rất lớn của tập thể cán bộ Giáo viên, nhân viên trong trường khẳng định chất lượng trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng
và giáo dục mầm non
Chuyên đề giáo dục thể chất đó được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm chỉ đạo tới từng khối, từng lớp trong nhà trường đạt kết quả
– Riêng bản thân tôi trong năm học này được nhà trường phân công nhiệm vụ phụ trách lớpmẫu giáo nhỡ 4 tuổi B2, tham gia đăng ký “ Chiến sĩ thi đua” cấp huyện, giáo viên giỏi cấp huyện
1 Thuận lợi:
– Được sự quan tâm và tạo điều kiện của Phũng giỏo dục & đào tạo
huyện Thanh Trỡ, Ban giám hiệu, tổ chuyên môn trong trường tạo điều kiện cho giáo viên, nhân viên kiến tập, tập huấn đổi mới chuyên đề giáo dục thể chất
Trang 5– Giỏo viờn trẻ, nhiệt tỡnh, tớch cực tham gia học hỏi cú trỡnh độ và năng lực sư phạm trên chuẩn
– Trẻ nhanh nhẹn, hứng thú tham gia hoạt động
– Giáo viên nắm bắt được và biết áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, và thực hiện chuyên đề
2 Khó khăn:
– Khả năng lĩnh hội, tiếp nhận kiến thức ở trẻ không đồng đều
– Mới chỉ áp dụng công nghệ thông tin hiện đại vào các môn học khác, chưa
được ứng dụng vào hoạt động giáo dục thể chất
– Trò chơi vận động cũn đơn điệu chưa thu hút trẻ.
III CÁC BIỆN PHÁP.
1 Biện pháp 1: Sáng tạo, sưu tầm một số trò chơi vận động.
Đặc thù của trẻ mầm non là “ học mà chơi – chơi mà học”, giáo viên nên
sử dụng các biện pháp học thông qua trò chơi, trẻ sẽ tiếp thu tốt hơn
Do đó trò chơi vận động được sử dụng một cách tối đa Nó vừa là nội dung học trong chương trình giáo dục thể chất, vừa là phương pháp dạy học vận động là hình thức tổ chức vui chơi, nghỉ ngơi tích cực Chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non, các trò chơi nói chung cũng chiếm một vị trí rất quan trọng trong đời sống của trẻ mầm non Qua chơi trẻ được hoàn thiện một số vận động cơ bản và được rèn luyện các tố chất thể lực, khéo léo nhanh nhẹn và qua chơi giúp trẻ thỏa mãn các cảm xúc, tăng quá trình tuần hoàn, hô hấp, đồng thời qua chơi giúp trẻ phát triển tư duy, ngôn ngữ và óc tưởng
Trang 6tượng Trong thực tế các trò chơi vận động cho các độ tuổi còn thiếu và 1 số trò chơi còn lặp đi lặp lại ở các độ tuổi cụ thể như: trò chơi “ Lăn bóng, Chuyền bóng, Cáo và thỏ, Bánh xe quay, Mèo đuổi chuột, Đua ngựa…” những trò chơi vận động hiện nay luôn lặp đi lặp lại ở chương trình của các lứa tuổi Vì vậy, tôi đã sáng tạo và sưu tầm một số trò chơi vận động và tổ chức những trò chơi mà tôi sáng tác và sưu tầm cho trẻ lớp tôi đạt hiệu quả như:
Ví dụ 1: Trò chơi 1: “cò bắt cá” (chủ đề:Thế giới động vật)
* Mục đích:
– Củng cố vận động nhảy lò cò, phát triển cơ chân
– Nhận biết được đặc điểm, thức ăn của con cò
* Chuẩn bị:
– 1 vòng tròn to làm ao
– Cá gấp thả vào ao
– 4 vòng tròn nhỏ làm tổ cò, tổ cò cótừ 3 đến 5 trẻ
– Bài hát “ Thật đáng chê lời 2”
* Cách chơi:
Chơi theo nhóm
Trang 7Khi trời tối trẻ làm cò sẽ về tổ ngủ, khi trời sáng cò bay ra khỏi tổ đến cạnh ao lấy tay gắp cá ở trong ao nhảy lò cò về tổ Tổ nào bắt được nhiều cá hơn sẽ dành chiến thắng
Trẻ chơi liên tục từ 5 – 7 phút, không hạn chế số lần trẻ chơi
* Luật chơi:
Khi bắt cá trẻ phải co 1 chân lên và không dẫm lên vạch ao, trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bài hát, tổ nào bắt được nhiều cá hơn thì tổ đó dành chiến thắng
Ví dụ 2: Trò chơi: “Sáo sậu sang sông”.
* Mục đích:
– Rèn luyện ngôn ngữ
– Củng cố vận động chạy, rèn khả năng phản xạ chạy
* Chuẩn bị:
– Sân rộng, các vòng tròn làm ao cá và làm tổ của diều hâu và sáo
– Các loại mũ hóa trang: 3 – 4 mũ sáo sậu, 5- 6 mũ cá, 2 mũ diều hâu
– Nhạc đồng dao
* Cách chơi:
Trang 8– 5- 6 trẻ làm cá bơi trong hồ, 3- 4 trẻ làm sáo sậu, 2 trẻ làm diều hâu Khi có hiệu lệnh bắt đầu các con sáo sậu vừa đọc thơ vừa chạy nhanh ra hồ bắt cá đem về tổ
Sáo sậu sang sông
Bắt cá đòng đong
Đem ra chợ bán
Chợ sáng chợ chiều
Gặp phải con diều
Cong đuôi mà chạy
Khi sáo sậu đọc đến câu cuối cùng thì diều hâu sẽ bay đến bắt những con sáo sậu nào chưa kịp về tổ
* Luật chơi:
Diều hâu chỉ bắt sáo sậu không được bắt cá, cá sẽ tự chạy về ao khi sáo sậu bị diều hâu bắt, trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bài hát tổ nào bắt được nhiều sáo tổ đó dành chiến thắng
* Lưu ý: Sau vài lượt chơi cô cho trẻ đổi vai chơi
– Cho trẻ chơi liên tục trong khoảng từ 5 – 7 phút, không hạn chế số lần chơi của trẻ
Trang 9Ví dụ 3.Trò chơi: “ Câu ếch ”
* Mục đích:
– Rèn luyện ngôn ngữ.
– Củng cố vận động bật, chạy
– Phát triển tố chất nhanh nhẹn cho trẻ
* Chuẩn bị:
Sân bãi rộng, bằng phẳng, 1vòng tròn lớn giữa sân, 1 cần câu
– Nhạc đồng dao
* Cách chơi:
Một trẻ làm người đi câu, cầm cần câu đứng xa vòng tròn khoảng 2-3m,
các trẻ đứng trong vòng tròn làm ếch dưới ao Khi có hiệu lệnh “Bắt đầu”, trẻ làm ếch ở trong vòng tròn nhảy ra ngoài, vừa nhảy vừa đọc:
“ Ếch ở dưới ao
Vừa ngớt mưa rào
Nhảy ra bì bộp
Ếch kêu ộp ộp
Thấy bác đi câu
Rủ nhau trốn mau
Trang 10Ếch kêu ộp ộp
Ếch kêu ộp ộp”
* Luật chơi:
Hết bài đồng dao người đi câu đuổi theo, dây câu chạm vào bạn ếch nào bạn ếch đó phải làm người đi câu thay cho bác đi câu (làm người câu ếch) Khi ếch đã nhảy vào ao người đi câu sẽ không được câu nữa
* Lưu ý:
khi trẻ chơi được khoảng 3 – 4 phút, nếu người câu ếch không bắt được con ếch nào để đổi vai, cô cho dừng trò chơi và chỉ định trẻ khác làm người
đi câu
– Cho trẻ chơi liên tục trong khoảng từ 5 – 7 phút, không hạn chế số lượng người chơi
Ví dụ 4.Trò chơi: “Chim, gấu, ngựa, thỏ”
* Mục đích:
– Rèn luyện phát triển tai nghe.
– Củng cố vận động bật, chạy, nhảy…
– Phát triển tố chất nhanh nhẹn cho trẻ
* Chuẩn bị:
Sân bãi rộng, bằng phẳng, mũ chim, gấu, thỏ, ngựa
Trang 11– Bài hát “ Con chim non”
* Cách chơi:
Trẻ vận động theo tên gọi của các con vật
– Chim: Bay
– Gấu: Chạy
– Ngựa: Chạy, phi
– Thỏ: Bật
* Luật chơi:
– Trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bài hát Trẻ nào về đích trước
sẽ giành chiến thắng
* Lưu ý:
– Chơi từ 5 – 7 phút Trẻ nào vận động nhầm sẽ dừng lại tại chỗ, chờ lượt
hô tiếp mới được tham gia
Ví dụ 5: Trò chơi 2: “Cây lá và gió” (Chủ đề: Thực vật.)
*Mục đích:
– Phát triển cơ tay, vận động đi, chạy…
– Rèn khả năng phản xạ nhanh ở trẻ
* Chuẩn bị:
Trang 12– Cô là người chủ trò.
– Đội hình tự do
– Mũ cây, mũ lá, mũ hình ảnh cây trước gió
– Nhạc không lời “ Em yêu cây xanh”
* Cách chơi:
Qui ước “cây” – đứng im, “lá”- 2 tay giơ lên vẫy, “gió”- chạy
* Luật chơi:
– Trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bản nhạc, khi có hiệu lệnh,
trẻ vận động theo Trẻ nào về đích đầu tiên sẽ giành chiến thắng
Kết quả
Khi tổ chức những trò chơi trên Trẻ lớp tôi không chỉ tham gia hoạt
động tích cực mà trẻ còn rất tự tin, nhanh nhẹn 100% trẻ đạt tình trạng thể
lực tốt, trẻ tăng cân rõ rệt
Cân đối bảng cân nặng chiều cao của trẻ.
Các mặt
phát triển
Kênh BT
Kênh SDD Kênh BT Kênh TC Tăng cân Dừng cân giảm cân Đầu năm
Trang 13TS trẻ: 33 90% 10% 90% 10%
Cuối năm
4/2013
TS trẻ: 33
33 100%
0
32 97%
1 3%
33 100%
2 Biện pháp 2: Biên tập đĩa nhạc tập thể dục theo chủ đề chủ điểm.
Trước đây khi chưa sử dụng âm nhạc cho trẻ khởi động và tập bài tập
phát triển chung, tôi thấy trẻ không hứng thú tham gia hoạt động bởi những
nhịp đếm đều đều khô khan
Nắm được những khó khăn đó, tổ chuyên môn thống nhất về phiên chế
chương trình cả một năm học nói chung và bộ môn giáo dục thể chất nói
riêng, tôi và một số bạn đồng nghiệp đã nghiên cứu kĩ các chủ đề và các bài
hát trong chủ đề có tiết tấu phù hợp với nhạc khởi động, bài tập phát triển
chung tôi đã biên tập nhạc và sử dung phần mềm Windows movie maker cắt
ghép cho phù hợp với nhịp của động tác cũng như nhịp khởi động sau đó tôi
sử dụng phần mền Nero để Burn ra đĩa CD theo từng chủ đề kết quả giáo
viên rất dễ sử dụng và 100% họat động giáo dục thể chất trong nhà trường đó
sử dụng nhạc phù hợp với chủ đề chủ điểm, trẻ rất thích thú hào hứng tham
gia vận động
Minh họa: Đĩa CD: “ Chương trình âm nhạc cho họat động giáo dục thể
chất của trẻ 4-5 tuổi ” Trường mầm non B Đông Mỹ
Trang 14* Kết quả
Khi ỏp dụng cỏc biện phỏp trờn trong giờ hoạt động giỏo dục thể chất,
cả cụ và trẻ đều rất thoải mỏi hứng thú tham gia hoạt động Trẻ sẵn sàng tõm
lý và thể lực cho phần vận động tiếp theo
3 Biện phỏp 3: Thiờ́t kờ́ cõu hỏi trắc nghiệm giỳp trẻ khắc sõu kiờ́n thức trong hoạt động giỏo dục thể chất.
Núi đến giỏo dục thể chất chắc hẳn ai cũng sẽ nghĩ đến là dạy vận động
( động tỏc cho trẻ ) và phỏt triển cỏc tố chất vận động cho trẻ song nếu trẻ khụng cú kiến thức về bài tập thỡ cỏc động tỏc, kỹ năng vận động khụng thể chớnh xỏc và thỳc đẩy cho sự phỏt triển tố chất vận động được, bờn cạnh đú đặc thự của mụn giỏo dục thể chất khỏc biệt hẳn so với mụn học khỏc, về thời gian tập luyện chiếm thời gian chủ yếu trờn tiết học và về phương phỏp thỡ khụng cú nội dung ụn luyện kiến thức cũ giống như những mụn học khỏc
Chớnh vỡ lý do đú mà tụi đó cựng với đồng nghiệp nghiờn cứu sử dụng phần mền Adobe Presenter thiết kế những cõu hỏi trắc nghiệm, giỳp trẻ khắc sõu những kiến thức trong hoạt động giỏo dục thể chất, tụi thường cho trẻ ỏp dụng những cõu hỏi trắc nghiệm này trong cỏc giờ hoạt động chiều, hay trong giờ đún trả trẻ, đụi khi tụi thay đổi hỡnh thức hướng dẫn và chốt cỏc động tỏc vận động trong bài tập vận động cơ bản trong giờ giỏo dục thể chất, để kớch thớch sự hứng thỳ của trẻ
Cụ thể như trong lớp 4 tuổi B2 khi tụi nghiờn cứu biện phỏp này tụi đó xõy dựng kế hoạch để ỏp dụng biện phỏp này như: Cứ thứ 5 hàng tuần lớp tụi
Trang 15có giờ giáo dục thể chất tôi xây dựng lịch vào chiều thứ tư, tổ chức cho trẻ chơi trò chơi thi đua trả lời các câu hỏi trắc nghiệm về bài tập vận động, cũng như trò chơi vận động của ngày hôm sau theo hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó nhằm bổ trợ kiến thức cho ngày hôm sau
Ví dụ: Ngày thứ 5 tuần 4 của chủ đề “ Động vật”
Tôi dạy trẻ đề tài: “Bật chụm chân liên tục vào 5 vòng”
TC: MÌo ®uæi chuét”
Tôi đã thiết kế câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến kiến thức và kỹ năng vận động cũng như trò chơi vận động như sau:
Câu hỏi 1:
– Khi tập vận động “Bật chụm chân liên tục vào 5 vòng” sẽ phối hợp những
bộ phận nào trên cơ thể
A: Tay B: Chân C: Mắt.
D: Tất cả đáp án trên đều đúng.
Câu hỏi 2 :
– Khi thực hiện vận động Bật tại chỗ thì các con phải sử dụng bộ phận nào của cơ thể để bật?
A: Lườn B: Bàn chân C: Mắt D: Tất cả đáp án trên đều đúng.
Câu hỏi 3 :