Va việc đưa nội dung giáodục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào cấp học mầm non là tạo cơhội cho trẻ mầm non được làm quen nhận biết về biển, đảo Việt Nam.Hơn aihết vơi trach
Trang 1sáng kiến kinh nghiệm môi trường biển đảo
sáng kiến kinh nghiệm môi trường biển, sáng kiến kinh nghiệm về môi, trường sáng kiến kinh nghiệm về môi trường xanh sạch đẹp, sáng kiến kinh nghiệm về môi trường xung quanh, sáng kiến kinh nghiệm bảo vệ môi trường, sáng kiến kinh nghiệm bảo vệ môi trường mầm non, sáng kiến kinh nghiệm bảo vệ môi trường tiểu học, sáng kiến kinh nghiệm thcs, sáng kiến kinh nghiệm thpt
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Sáng kiến kinh nghiệm môi trường biển đảo Trong thời gian qua và hiện
nay, vấn đề Biên giới, Biển đảo luôn là vấn đề thời sự nóng thu hút sự quantâm của mọi người Đặc biệt là tình hình Biển đông rất phức tạp nguyên nhânchính là do từ phía Trung Quốc đang cố áp đặt chủ quyền, tham vọng củamình ở khu vực này Thực hiện QĐ số 373/QĐ-TTg ngày 23/3/2010 của Thủtưởng Chính phủ về việc phê duyệt “ Đề án đẩy mạnh công tác tuyên truyền
về quản lý bảo vệ bền vững Biển và Hải đảo Việt Nam” với mục đích là đếnnăm 2015 nhận thức của đội ngũ cán bộ công chức và các tầng lớp nhân dântrong xã hội Nước ta có một vùng biển đặc quyền kinh tế với diện tích trên 1
tr km2, bờ biển dài 3.260km Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcbiển có vai trò, vị trí quan trọng, góp phần vào sự tăng trưởng KT-XH Đưanội dung GD về tài nguyên và môi trường biển đảo vào chương trình GDMN
là bước đầu giúp trẻ nhận biết được vị trí, tài nguyên và môi trường biển đảo Việt Nam Hình thành cho trẻ ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường
biển, hải đảo Việt Nam Chính vì vậy chúng ta cần phải có những định
Trang 2hướng đúng đắn về cách tư duy, nhìn nhận ,đánh giá vấn đề một cách hết sức
cụ thể, thuyết phục,cần phải tăng cường mở rộng giáo dục về hải phận chủquyền biển đảo cho học sinh trong các trường học Va việc đưa nội dung giáodục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo vào cấp học mầm non là tạo cơhội cho trẻ mầm non được làm quen nhận biết về biển, đảo Việt Nam.Hơn aihết vơi trach nhiệm là người mang đến những kiến thức đầu tiên về biển đảocủa quê hương Việt nam là những người trực tiếp giáo dục các em, chúng takhông chỉ truyền đạt kiến thức mà còn truyền lại cho thế hệ sau tình yêu thắmthiết đối với những vùng biển, đảo của Tổ quốc thân yêu Trên cơ sở đó hìnhthành cho trẻ thói quen, hành vi bảo vệ tài nguyên môi trường biển hải đảo,những thói quen đó cần bắt đầu hình thành ngay từ lứa tuổi mầm non Vì vậytôi đã đưa việc lồng ghép một số nội dung giáo dục về tài nguyên môi trườngbiển đảo vào một số bài hoc phù hợp với từng chủ đề của trẻ lứa tuổi mẫugiáo lớn để giúp các em có những kiến thức cơ bản đầu tiên về tài nguyên vàmôi trường biển, hải đảo Từ những bài học đó giúp các em có ý thức hơn vềviệc bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo
Đứng trước thực tế ấy, Tôi mạnh dạn đưa ra một vài biện pháp trong việclồng nội dung giáo dục với đề tài: “sáng kiến kinh nghiệm mầm non Một
số biện pháp lồng ghép nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo trong1 số chủ đề cho trẻ 5 tuổi tại trường mầm non A Ngọc Hồi”
Thời gian áp dụng từ: 10/09/2012- 15/4/2013
Trang 3Trẻ được cung cấp nhiều kiến thức về tài nguyên, môi trường biển, hảiđảo.Từ đó trẻ tích lũy được nhiều kiến thức phong phú và phát triển toàn diệnhơn cho trẻ về nhận thức.
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Nội dung đề tài là một vấn đề thời sự nóng, vấn đề biên giới biển đảo làvấn đề luôn được dư luận quan tâm, cho nên cùng với việc lựa chọn cáchgiáo dục cho trẻ mầm non bằng cách học bằng chơi, chơi bằng hoc theo hìnhthức tập trung học tập ,tuyên truyền giáo dục thì mỗi ngườigiáo viên mầm non lồng ghép vấn đề này vào bài giảng của mình chắc chắn rằng hiệu quả
giáo dục sẽ rất cao Đối với bản thân tôi là một giáo viên mầm non, đây làmột đề tài khá khó và mới với việc áp dụng dạy trẻ mầm non Nhưng tôi đãquyết tâm thực hiện đề tài của mình đã đưa ra bằng cách tìm kiếm thông tinqua các kênh thông tin cập nhật thời sự hằng ngày để tích lũy kiến thức làmnền tảng cho việc giáo dục lồng ghép theo đề tài đã chọn Và việc áp dụng đềtài phải dựa trên nguyên tắc:
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tíchhợp phù hợp với tất cả các lĩnh vực giáo dục: phát triển nhận thức, phát triểnthể chất, phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ, phát triển tình cảm quan hệ
xã hội
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tíchhợp phù hợp vào hoạt động phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù
Trang 4hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ Các hoạt động phải gần gũi không xa lạgắn với thực tế của địa phương, đảm bảo tự nhiên nhẹ nhàng.
Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tíchhợp trong cả một hoạt động, trong một phần hoạt động
Hiểu được nguyên tắc đó tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháplồng ghép nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải trong 1 sốchủ đề cho trẻ 5 tuổi tại trường mầm non A Ngọc Hồi”
1 II CƠ SỞ THỰC TIỄN
2 Đặc điểm tình hình chung
Trường mầm non A Ngọc Hồi là một trong những trường nông thônthuộc huyện Thanh Trì Thành phố Hà Nội, trường có 2 địa điểm khang trangsạch sẽ với khu trung tâm thôn Ngọc Hồi và khu lẻ Yên Kiện Trường có 9nhóm lớp với tổng số học sinh là 300 trẻ, có 36 đồng chí cán bộ – giáo viên –nhân viên Năm học 2012 – 2013 tôi được phân công phụ trách lớp mẫu giáolớn A2 với số trẻ là 40 trẻ, lớp có 2 cô phụ trách Trong quá trình thực hiệnnhiệm vụ được giao tôi đã gặp một số thuận lời và khó khăn sau:
2.Thuận lợi:
– Luôn được sự hướng dẫn và chỉ đạo sát sao của Phòng giáo dục huyệnThanh trì, Được tham gia nhiều hoạt động tập huấn về môi trường, tàinguyên, biển hải đảo
Trang 5– BGH nhà trường hết sức ủng hộ cho các hoạt động nhằm giáo dục trẻ theohướng tích cực, luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi trong phạm vi có thể để giáoviên phát huy khả năng xây dựng những nội dung giáo dục đạt kết quả cao.
– Được sự quan tâm, đầu tư của BGH đã tạo điều kiện cho lớp học một môitrường học và chơi đầy đủ cơ sở vật chất thu hút trẻ ra lớp đạt tỷ lệ cao
– Trường trang bị nhiều đồ dùng đa dạng và phong phú
– Bản thân thường xuyên học hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ hoạtđộng và tìm hiểu qua các loại sách báo đồng thời có kế hoạch sắp xếp việc
áp dụng đề tài theo từng chủ đề với sự hứng thú của trẻ
– 100% trẻ đã được đến trường, trẻ trong lớp có cùng độ tuổi
– Trẻ ham học hỏi, thông minh, nhanh nhẹn, thích khám phá những điều mớilạ
– Phụ huynh ủng hộ các nguyên vật liệu cho các hoạt động
3 3 Khó khăn: sáng kiến kinh nghiệm môi trường biển đảo
– Tỷ lệ trẻ nam và trẻ nữ trong lớp còn chênh lệch khá nhiềuvì vậy đôikhi còn ảnh hưởng đến việc áp dụng trò chơi khi dạy trẻ
– Vốn kinh nghiệm về vấn đề tài nguyên môi trường biển, hải đảo Việt namchưa nhiều
Trang 6– Do tâm lý vì đây là một vấn đề chính trị nên lượng kiến thức nắm bắt cầnphải phong phú, đúng thực tế phải phù hợp vì vậy trong khi thực hiện cònnhiều lúng túng.
– Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém, mau quên
– Nhận thức của phụ huynh về tình chính trị, thời sự về biển đảo quê hươngcòn ít, nhiều phụ huynh còn chưa thực sự quan tâm đến sự phát triển của con
em mình
– Một số trẻ còn hiếu động, chưa chú ý trong giờ học
Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã làm một số khảo sát đối với trẻ:
BẢNG KHẢO SÁT TỈ LỆ TRẺ ĐẦU NĂM
Trang 71 1 Biện pháp 1: Lồng ghép nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường vào biển, hải đảo vào một số tiết học phù hợp với từng chủ đề Trong chương trình giáo dục mầm non, nội dung giáo dục của các lĩnh
vực được thực hiện qua các chủ đề, tôi đã tích hợp nội dung giáo dục về tàinguyên và môi trường biển, hải đảo vào một số tiết dạy theo các chủ đề nghềnghiệp, Nước và một số hiện tượng tự nhiên, giao thông thế giưới động vật,thực vật, quê hương đất nước
VD: Chủ đề nghề nghiệp tôi đã tích hợp vào tiết dạy: Khám phá xã hội
“Một số nghề phổ biến” trong đó tôi giới thiệu với trẻ về nghề nuôi hải sản,nghề đánh bắt hải sản, nghề làm muối, nghề bộ đội hải quân
Tôi đã giới thiệu với trẻ về tên gọi, công cụ để làm nên sản phẩm của
nghề đó Và sản phẩm của nghề đó là gì? Có ích cho đời sống của con ngườinhư thế nào?
Hình ảnh “Chú bộ đội hải quân” để dạy trẻ biết về nghề bộ đội hải quân
Hình ảnh “ Nghề đánh cá, nghề làm muối” để dạy trẻ đây là 2 trong số những nghề của ngư dân dân biển
Từ đó giúp trẻ hiểu hơn về một số nghề nơi biển đảo và trẻ biết được tàinguyên của biển cúng ta vô cùng phong phú giúp trẻ sớm có ý thức bảo vệ tàinguyên môi trường biển như quan tâm đến môi trường biển, hiểu biết hành vitốt xấu để có ý thức bảo vệ
VD: Trong chủ đề thế giới động vật: tôi đã cho trẻ tìm hiểu về một sốđộng vật biển như: Tôm cua, ghẹ, mực và giúp trẻ biết được ích lợi củađộng vật biển đó là cung cấp thức ăn giàu chất dinh dưỡng, cung cấp nguyên
Trang 8liệu để làm thuốc chữa bệnh Từ đó giáo dục trẻ ý thức bảo vệ, tài nguyênmôi trường biển hải đảo.
Hình ảnh minh họa: Các ích lợi từ loài cá biển
Món ăn canh cá nấu chua
Thuốc chữa bệnh: Dầu cá
VD: Chủ đề “Quê hương đất nước”: Tôi đã dạy trẻ nhận biết về biển, hảiđảo Việt Nam: Cung cấp cho trẻ tên gọi và một số đặc điểm nổi bật của một
số vùng biển (khu du lịch biển), quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa nổi tiếng củaViệt nam
Hình ảnh minh họa
Hình ảnh quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa
Từ đó tôi đã cung cấp cho trẻ ích lợi của biển, hải đảo đối với con ngườinhư cung cấp thức ăn giàu chất dinh dưỡng, thuốc chữa bệnh, khu du lịch nổi
tiếng để tham quan nhỉ mát, phát triển các nghề , cung cấp các mỏ dầu…
Hình ảnh minh họa: khu du lịch biển nổi tiếng
Hình ảnh minh họa các nguyên nhân gây ô nhiễm biển
Trang 9Ô nhiễm do rác thải Ô nhiễm do tràn dầu
Ô nhiễm do chặt phá rừng bừa bãi
Từ các nguyên nhân trên tôi đã giáo dục trẻ biết tham gia bảo vệ tàinguyên môi trường biển hải đảo: Không vứt rác thải xuống biển khi đi dulịch, nghỉ mát không bẻ cành phá cây trồng ven biển, tham gia thu gom rácthải
*Kết quả: sáng kiến kinh nghiệm môi trường biển đảo
Qua các tiết học như khám phá xã hội, khoa học, tạo hình, văn học, âmnhạc… tôi đã giúp trẻ hiểu biết hơn về tài nguyên biển, hải đảo của Việt Nam
từ đó giáo dục trẻ ý thức bảo vệ, tài nguyên biển hải đảo Các tiết dạy theo đềtài về biển, hải đảo khi áp dụng theo các chủ đề trẻ rất hứng thú và tham giagiờ học một cách nhiệt tình, vui vẻ
2 2 Biện pháp 2: Lồng ghép vào một số hoạt động khác trong ngày phù hợp với từng chủ đề.
Các hoạt động trong ngày diễn ra tại trường mầm non được bắt đầu từkhi đón trẻ, đến khi trả trẻ về với bố mẹ trẻ Trong từng thời điểm diễn rahoạt động tôi luôn có ý thức lồng ghép các hoạt động có nội dung giáo dục tàinguyên và môi trường biển, hải đảo một cách hợp lí tự nhiên nhằm giúp trẻhình thành thái độ, thói quen và kĩ năng sống tích cực hơn
Với biện pháp này tôi đã cố gắng nghiên cứu những hoạt động phù hợpvới các hoạt động trong ngày phù hợp với từng chủ đề đó là hoạt động tròtruyện sáng, hoạt đọng góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều
Trang 10VD: Với chủ đề “Động vật” tôi có thể trò chuyện với trẻ về một số độngvật biển, hoạt động ngoài trời tôi đã cho trẻ ghép hình con vật ở biển mà trẻthích bằng lá cây…
Tranh cá làm từ lá cây ép khô do trẻ làm trong 1 giờ hoạt động ngoài trời
VD: Với chủ điểm Nước và một số hiện tượng tự nhiên tôi đã dạy trẻchơi trò chơi vào hoạt động chiều như trò chơi “Tạo sóng biển bằng tay”,
“Tai ai tinh” (phân biệt âm thanh tự nhiên mưa gió, sóng biển )
Trẻ chơi Trò chơi: tạo sóng biển bằng tay
VD: Với chủ điểm “Giao thông” trong hoạt động góc tôi đã dạy trẻchơi góc nghệ thuật bằng cách gấp các nguyên liệu là các loại giấy để tạothành bức tranh gấp và dán thuyền trên biển
Tranh gấp và dán thuyền trên biển bằng giấy màu do trẻ tự làm
* Kết quả: Qua các hoạt động trong ngày diễn ra tại trường mầm non
được bắt đầu từ khi đón trẻ, đến khi trả trẻ về với bố mẹ trẻ.Trong từng thờiđiểm diễn ra hoạt động tôi luôn có ý thức lồng ghép các hoạt động có nộidung giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo một cách hợp lí tựnhiên nhằm giúp trẻ hình thành thái độ, thói quen và kĩ năng sống tích cựchơn
3 3 Biện pháp 3: Sưu tầm 1 số bài thơ, bài hát, câu truyện phù hợp với nội dung giáo dục tài nguyên, môi trường biển hải đảo.
Khi thực hiện biện pháp này, tôi đã cố gắng tìm tòi trên các phương
tiện thông tin đại chúng như qua sách, báo, mạng, cập nhật các thông tin hàng
Trang 11ngày và tôi đã sưu tầm được:15 bài thơ để áp dụng vào các bài học dạy trẻtheo từng chủ để như bài thơ: Xây nhà trên cát, Rong và Cá, Chú bộ đội hảiquân…
Bài Thơ: Bến cảng Hải Phòng
Sáng tác: Nguyễn Hồng Kiên
Em ra thăm bến cảng
Thăm chú hải quân
Lúc trời vừa hủng sáng
Sương sớm đang tan dần
Giữa mặt nước mênh mông
Những ngôi nhà đồ sộ
Tường xanh viền băng đỏ
Nổi bồng bềnh bồng bềnh
Không không phải nhà đâu
Tàu hải quân ta đó
Xếp hàng nối đuôi nhau
Trông như từng dãy phố
Trang 12Khi mặt trời lên tỏ
Nước xanh chuyển màu hồng
Cờ trên tàu như lửa
Sáng bừng cả mặt sông
Hôm nay nghỉ trong cảng
Ngày mai tàu ra khơi
Kéo cao cờ Tổ quốc
Cho sáng biển sáng trời
7 câu truyện theo đề tài áp dụng từng chủ đề đưa ra đó là: Chuyện tình
Ốc và Biển, Con Ốc biển…
VD: Truyện “ Con Ốc Biển”
“Ngày xưa trên mặt đất chưa có biển xanh Thần Tình yêu bấy giờ là ngườiduy nhất cai quản cõi đời Thần tặng cho tâm hồn mỗi con người thứ quý giánhất: viên ngọc tình yêu Khi con người đánh rơi viên ngọc của mình, nó sẽtan thành trăm nghìn mảnh Và mỗi mảnh hóa thành một giọt nước mắt manghương vị của nỗi đau – Chúng không mất đi mà được thần tình yêu giữ lại đểlàm nên những viên ngọc khác Biển từ đó ra đời… Thuở ấy biển chỉ có mộtmình Tình yêu càng làm cho con người đớn đau, biển lại càng thêm mênh
Trang 13mông, càng thêm cô quạnh Lúc đó, trên mặt đất đầy những dấu chân của tìnhyêu, người ta thấy một con ốc nhỏ bé và lạc lõng Con ốc tội nghiệp loayhoay không tìm được cho mình một lối đi, chỉ biết trú sâu trong chiếc vỏ.Thần Tình yêu không còn viên ngọc nào để cho nó Thế là người đưa nó vềvới biển Biển từ đó bỗng biếc xanh, không phải vì phép nhiệm màu nào củathần Tình yêu, chỉ vì biển đã thôi một mình Ngày ngày có con ốc nhỏ cạnhbên nghe biển hát… Một đêm buồn, biển nói với con ốc nhỏ rằng biển chẳng
có gì cho riêng mình Nước mắt của con người, tình yêu của con người làmnên biển Biển không có tình yêu Biển chỉ có tiếng hát, chỉ có linh hồn.Nhưng tiếng hát ấy, người ta chỉ nghe một khoảnh khắc nào đó trong đời, rồiquên Và linh hồn ấy, biển có nhờ gió mang đi giữ hộ, nhưng gió mãi vui nên
đã đánh rơi đâu đó giữa đất trời Thế nên biển thấy mình vô nghĩa… Con ốcnhỏ nghe câu chuyện của biển, nó thương lắm… Rồi một ngày kia, biển gọimãi, gọi mãi mà không thấy con ốc nhỏ trả lời Thần Tình yêu bảo con ốcnhỏ đã ra đi Biển ngỡ ngàng, con sóng ngày ngày tràn về rồi lại ra đi nhưchờ mong một điều gì… Biển buồn Nhưng rồi biển cũng nguôi quên… Câuchuyện có lẽ mất hút vào hư vô, hay tan biến đi như những bọt biển, nếukhông có một ngày…
Một ngày, ở một nơi rất xa biển, có một cô bé nhặt được chiếc vỏ ốcnằm lẻ loi Tình cờ cô bé áp chiếc vỏ ốc vào tai và chao ôi… từ trong ấy cónhững thanh âm da diết vọng về “Sao trong chiếc vỏ ốc này lại có tiếng hátcủa biển hở thần Tình yêu?” – cô bé tìm gặp và tò mò hỏi Người Thần Tìnhyêu kể cho cô bé nghe câu chuyện về con ốc nhỏ Ngày ấy, con ốc nhỏ đãthỉnh cầu với Người rằng hãy cho biển được giữ lại tiếng hát Người bảo đó
