Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng giáo dục an toàn giao thông cho trẻ mầu giáo nhỡ 4 tuổi lớp b1 trường mầm non b liên ninh

Một trong những bài học hay được rút ra từ các nước trên thế giới là: Một chương trình giáo dục về an toàn giao thông nên bắt đầu từ giáo dục mầm non.. Đặcbiệt với nội dung giáo dục về a

Sáng kiến kinh nghiệm về an toàn giao thông

A – ĐẶT VẤN ĐỀ

Sáng kiến kinh nghiệm về an toàn giao thông Giao thông vận tải nói

chung được hiểu và được thực hiện trên nhiều loại hình: Đường bộ, đườngsắt, đường không, đường thủy ( gồm có đường sông và đường biển) Giaothông vận tải có vai trò quan trọng đối với đất nước, phục vụ nhu cầu đi lạicủa người dân, thực hiện các mối liên hệ kinh tế – xã hội, văn hóa giữa cácđịa phương và giữa các quốc gia, thúc đẩy hoạt động phát triển kinh tế, vănhóa các vùng của đất nước và tăng cường sức mạnh quốc phòng

Giáo dục về an toàn giao thông trong trường mầm non có một tầm quan

trọng đặc biệt vì nó giúp trẻ em có nhận thức ban đầu tuy đơn giản nhưng rất

cơ bản để hình thành những hành vi đúng và có ý thức tôn trọng luật giaothông từ khi còn nhỏ Một số nghiên cứu cũng khẳng định giai đoạn hiệu quảnhất để giáo dục trẻ các kiến thức và kĩ năng mà trẻ sẽ ghi nhớ suốt đời là ởlứa tuổi mầm non Một trong những bài học hay được rút ra từ các nước trên

thế giới là: Một chương trình giáo dục về an toàn giao thông nên bắt đầu

từ giáo dục mầm non.

Bên cạnh đó hiện nay ta không khó để nhận thấy tình trạng mất trật tự về

an toàn giao thông đã trở thành một vấn đề bức xúc của toàn xã hội Ở cácthành phố lớn hiện tượng ùn tắc giao thông luôn luôn xảy ra và hàng ngàykhông biết bao nhiêu tai nạn giao thông cũng đã xảy ra Trong đó cũng cónhiều các tai nạn giao thông liên quan đến trẻ em, trong các nguyên nhânkhách quan nhưng cũng có các nguyên nhân chủ quan do lỗi của các em Và

nguyên nhân chính là do trẻ không nắm được luật lệ về an toàn giao thông.

Vì thế việc giáo dục về an toàn giao thông cho trẻ là không thể thiếu được

Ông cha ta đã có câu: “ Tâm hồn trẻ con như trang giấy trắng” Và ngườiviết những nét chữ đầu tiên lên trang giấy trắng đó không ai khác là ngườigiáo viên mầm non Thật vậy để hình thành những thói quen tham gia giaothông đúng qui định thì bên cạnh vai trò của người lớn xung quanh trẻ khôngthể không kể đến vai trò của người giáo viên mầm non Cô giáo là người giúphình thành củng cố và mở rộng vốn tri thức của trẻ, làm thoả mãn các nhucầu nhận thức và giáo dục cho trẻ có những thái độ tích cực và hành vi ứng

xử đúng đắn khi tham gia giao thông

Ý thức được nhiệm vụ và vai trò đó, là một người giáo viên mầm

non qua nhiều năm giảng dạy ở khối mẫu giáo nhỡ tôi luôn tìm tòi sáng tạo trong giảng dạy để mang an toàn giao thôngđến gần với trẻ hơn Từ đó giúp

trẻ áp dụng những điều trẻ được học vào trong cuộc sống một cách tích cực

Chính vì vậy tôi đã đi sâu nghiên cứu lựa chọn đề tài “ Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng giáo dục an toàn giao thông cho trẻ mầu giáo nhỡ 4 tuổi lớp B1 trường mầm non B Liên Ninh”.

B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lý luận” sáng kiến kinh nghiệm về an toàn giao thông

Như chúng ta đã biết, hệ thống giao thông vận tải là huyết mạch của nền

kinh tế quốc dân, là điều kiện quan trọng để giao lưu với các nước trên thếgiới và các nước trong khu vực

Hệ thống giao thông vận tải bao gồm : Giao thông đường bộ, đường sắt,đường thủy nội địa và đường hàng không.Hiện nay, sự gia tăng các phươngtiện cơ giới và mô tô xe máy đường bộ trong mấy năm gần đây rất lớn, trongkhi đó đường xá không đáp ứng kịp về chất lượng, phần lớn đường hẹp vàxấu, chưa được xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kĩ thuật Nhìn chung hệ thốngđường bộ còn bất cập chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân vàcông cuộc xây dựng của đất nước Vì vậy mà giao thông đường bộ thật sựkhó khăn Tai nạn giao thông trong những năm gần đây ngày càng gia tăng,trở thành vấn đề quan tâm của toàn xã hội Hàng năm tai nạn giao thông làmchết và bị thương hàng vạn người và thiệt hại hàng chục tỷ đồng trong đó cóhàng trăm vụ tai nạn giao thông liên quan đến trẻ em, làm chết và bị thươnghàng trăm em nhỏ.

Tâm lý của trẻ em ở lứa tuổi mẫu giáo là học mà chơi, chơi mà học Đặcbiệt với nội dung giáo dục về an toàn giao thông là một nội dung khó thì việcđưa nhẹ nhàng để giáo dục các qui định về an toàn giao thông cho phù hợpvào các môn học để chất lượng và hiệu quả là điều không thể thiếu được

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung giáo dục trẻ theo chương trình giáo dụcmầm non mới, cụ thể là nhiệm vụ năm học 2012 – 2013 thì việc nâng caochất lượng giáo dục về an toàn giao thông là rất quan trọng góp phần nângcao chất lượng giáo dục trẻ ở trường mầm non Chính vì vậy, việc giúp trẻ

hiểu biết sâu hơn về phương tiện và các qui định về an toàn giao thông được

giáo viên đặc biệt quan tâm và chú trọng

Bản thân tôi trực tiếp đứng lớp và đã theo trẻ liên tiếp 2 năm học ở 2 độtuổi là 3 – 4 tuổi lên 4 – 5 tuổi Vì vậy, tôi nhận thấy sự khác biệt rõ rệt vềnhận thức của 2 lứa tuổi Từ đó tôi đã có những biện pháp đổi mới để giúpnâng cao chất lượng an toàn giao thông cho trẻ qua việc lồng vào các hoạtđộng trong ngày Để làm được điều đó người giáo viên cần phát huy hơn nữatính sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ để trẻ hứng thú và tíchcực tham gia hoạt động cùng cô.

Từ những đặc điểm tình hình của lớp khi thực hiện đề tài tôi đã gặp một sốthuận lợi, khó khăn sau :

2 Thuận lợi

– BGH nhà trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn giáo án

mầm non, động viên khích lệ mỗi khi giáo viên có những sáng tạo trong bài

dạy,tạo điều kiện cho giáo viên đi học để nâng cao trình độ, tham dự các buổikiến tập do huyện và nhà trường tổ chức

– BGH luôn tạo điều kiện trang bị đầy đủ về cơ sở vật chất, trang thiết bị,

đồ dùng, tranh ảnh, đĩa VCD về một số biển báo gần gũi với trẻ để phục vụcho tiết dạy cũng như hoạt động vui chơi của trẻ

– Trường mầm non B Liên Ninh nằm ở trung tâm của các đầu nút giaothông Trường gần đường quốc lộ 1A, có đường sắt bắc qua.Xung quanhtrường là khu dân cư đông đúc có chợ và các điểm trường học thuận lợi choviệc giúp trẻ tìm hiểu về các phương tiện và qui định giao thông

– Việc tham gia giao thông là rất gần gũi đối với trẻ Hàng ngày trẻ đượctrực tiếp tham gia giao thông cùng với bố mẹ qua đó trẻ được trải nghiệmthực tế

– Bản thân tôi là một giáo viên trẻ luôn yêu nghề mến trẻ và thích tìm tòi,sáng tạo Tôi luôn có tinh thần trách nhiệm, luôn có ý thức hăng hái học hỏi,tìm tòi nâng cao trình độ qua các phương tiện thông tin đại chúng như: Sách,báo, internet…

– Các cháu ngoan ngoãn thích được tham gia hoạt động cùng cô

– Phụ huynh luôn quan tâm đến trẻ và thường xuyên trao đổi với giáo viên

về kiến thức cũng như phương pháp giáo dục trẻ

3 Khó khăn

– Học sinh ra lớp đông : 50 trẻ

– Lớp có một số trẻ còn nhút nhát, rụt rè, thiếu tự tin, không giao tiếp vớibạn bè, khả năng nhận thức về an toàn giao thông còn hạn chế như : TùngDương, Bảo Linh, Văn Khoa… Một số cháu mới ra lớp chưa qua lớp mẫugiáo bé như: Tuấn Phong, Thành Long, Gia Huy… Do đó tình trạng nhậnthức của trẻ không đồng đều

– Đồ dùng dạy học chưa phong phú, tài liệu về phương pháp tổ chức các hoạtđộng an toàn giao thông cho trẻ còn hạn chế

– Do hoạt động giáo dục mầm non an toàn giao thông là một hoạt độngkhó đòi hỏi phải có tính ứng dụng cao Điều đó đòi hỏi người giáo viên phải

có thời gian và quá trình tìm hiểu kiến thức kĩ lưỡng

– Phần lớn người dân địa phương chưa trang bị được cho mình hiểu biết cầnthiết khi tham gia giao thông

– Một số phụ huynh chưa nhiệt tình phối kết hợp cùng các cô trong việc giáo dục an toàn giao thông cho trẻ, đôi khi các bậc phụ huynh còn lơ là trong

việc chấp hành đúng các qui định an toàn giao thông

Từ những khó khăn trên, tôi đã đưa ra một số biện pháp hiệu quả để nângcao chất lượng giáo dục an toàn giao thông cho trẻ

III Các biện pháp thực hiện

1 Lồng ghép giáo dục an toàn giao thông qua hoạt động học

Giờ hoạt động học là một trong những hoạt động quan trọng hàng đầu đối

với lứa tuổi mầm non, đặc biệt đối với trẻ 4 – 5 tuổi Qua hoạt động học sẽđem lại cho trẻ những kiến thức đầy đủ và toàn diện về các mặt ( Nhận thức,thẩm mỹ và tình cảm xã hội…) và hình thành ở trẻ những kiến thức cơ bản vềphương tiện và các qui định giao thông để từ đó giúp trẻ có ý thức tham giagiao thông đúng đắn

Với hoạt động học tôi chủ yếu cung cấp kiến thức về an toàn giao thông chotrẻ thông qua chủ đề “ Phương tiện và các qui định giao thông” Ở chủ đề nàytôi đã lựa chọn những đề tài phù hợp với những môn học khác nhau để nângcao hiểu biết về an toàn giao thông cho trẻ như sau:

* Đối với hoạt động khám phá

Ở những năm học trước tôi chỉ cho trẻ tìm hiểu về 1 số phương tiện giaothông đường bộ, đường thủy và trò chuyện về một số biển giao thông đường

bộ và các qui định giao thông qua việc cho trẻ xem các selie hình ảnh vàvideo trên tivi

Ở năm học này, cũng với nội dung như vậy nhưng tôi thông qua 1 số tròchơi giúp trẻ sáng tạo, dễ nhớ và đặc biệt là tiếp thu kiến thức được nhanhhơn

– Ví dụ: Ở đề tài “ Trò chuyện về một số biển báo giao thông đường bộ vàcác qui định giao thông”

Tôi cho trẻ xem video trên tivi hình ảnh các bạn nhỏ đang tham gia giaothông cùng với bố mẹ ở ngã tư đường phố Tôi phân nhóm trẻ và cho trẻ

được bàn luận về các bạn nhỏ trong video đó đã gặp những biển báo gì? Chấphành luật lệ về an toàn giao thông như thế nào?

Qua đó tôi giúp trẻ nhớ lại những biển báo giao thông đã được gặp và ýnghĩa của các biển báo đó để giúp trẻ củng cố lại kiến thức về các biển báo vàqui định giao thoogn đường bộ Tôi cho trẻ lần lượt quan sát các biển báogiao thông gần gũi với trẻ và đồng thời giáo dục trẻ phải tham gia giao thôngđúng qui định Sau đó tôi cho trẻ chơi các trò chơi để trẻ được ôn luyện củng

cố như:

Trò chơi 1 “ Biển báo nào xuất hiện”

– Cách chơi: Cô giáo làm xuất hiện lần lượt một số biển báo mà trẻ đã được

cô cung cấp Nhiệm vụ của trẻ là phải đoán đó là biển báo gì và ý nghĩa củabiển báo đó

Ở trò chơi này tôi có thể mời cá nhân trẻ -> nhóm trẻ -> và các tổ cùng chơi Trò chơi 2 “ Đèn xanh – đèn đỏ”

– Cách chơi: Trẻ cùng làm người tham gia giao thông trên đường Cô làngười cảnh sát giao thông điều khiển tham gia giao thông

-> Kết quả: Thông qua hoạt động trẻ lớp tôi đã nắm vững được một số biểnbáo giao thông gần gũi, các qui định giao thông cần thiết khi tham gia giaothông

Hình ảnh trẻ xem video ngã tư đường phố

* Đổi mới: Nhưng ở năm học này, tôi đã mạnh dạn đổi mới cho trẻ thực

hành một số qui định giao thông bằng cách tôi cho trẻ xuống sân trường dùng

bộ đèn tín hiệu giao thông để trẻ được trực tiếp tham gia giao thông qua đótrẻ được trải nghiệm và chấp hành đúng qui định an toàn giao thông Biếtcách quan sát và hiểu được ý nghĩa của một số biển báo gần gũi

-> Kết quả: Qua quá trình cho trẻ xuống sân thực hành tôi thấy 100% trẻ lớptôi đều hứng thú khi được trực tiếp tham gia giao thông Đa số trẻ biết dừnglại khi có đèn đỏ, khi gặp đèn xanh thì được đi, đèn vàng thi đi chậm Bêncạnh đó trẻ còn biết đi đúng phần đường dành cho người đi bộ

Hình ảnh trẻ thực hành dưới sân trường

Bên cạnh đó tôi còn phối kết hợp cùng vời nhà trường tổ chưc hội thi “

Bé với an toàn giao thông nhằm giúp trẻ tìm hiểu rõ hơn về biển báo cũngnhư các qui ddingj an toàn giao thông Hình thành ý thức tham gia giao thôngcho

trẻ

Hình ảnh trẻ tham gia hội thi Sáng kiến kinh nghiệm về an toàn giao thông

* Đối với hoạt động làm quen văn học

Ngoài việc sử dụng các bài thơ, câu chuyện trong chương trình tôi còn sưutầm, sáng tác một số bài thơ, câu chuyện liên quan đến đời sống hàng ngày

Ví dụ 1: Với đề tài “ Dạy trẻ kể lại truyện “ Truyện qua đường”

– Năm học trước tôi sử dụng hình thức kể truyện qua tranh và kết hợp đàmthoại về nội dung câu chuyện với trẻ.

– Nhưng đến năm học này cũng với câu chuyện “ qua đường” tôi dạy trẻđóng kịch Để giúp trẻ đóng kịch đạt hiệu quả cao, tôi đã làm đồ dùng đểtrang trí hoạt cảnh câu chuyện giúp trẻ nhớ lại nội dung truyện được nhanhhơn và đóng kịch đạt kết quả

Qua đó trẻ ghi nhớ sâu hơn và hiểu chính xác hơn về những phương tiện vàcác qui định giao thông

Ví dụ 2:Với đề tài dạy trẻ đọc bài thơ “ Khi nào ra phố”

– Ở những năm học trước trẻ chỉ được làm quen và học thuộc bài thơ quatranh vẽ + đàm thoại và kết hợp cùng với xem video hình ảnh hoặc sa bàn

– Nhưng đến năm học này tôi đi sâu vào tìm hiểu tâm lý của trẻ để từ đó cónhững phương pháp đổi mới phù hợp, thu hút trẻ và giúp trẻ ghi nhớ được lâuhơn

Với bài thơ “ Khi nào ra phố” mà tôi sưu tầm.Khi trẻ đã thuộc bài thơ tôicòn cho trẻ xuống quan sát ngã 3 đường để từ đó trẻ được trải nghiệm thực tế,được quan sát để từ đó trẻ nhớ bài thơ được lâu và không còn học vẹt nhưtrước nữa

Khi nào ra phố

Khi nào ra phố Mỗi lần ra phố

Đi trên vỉa hè Chớ đi lòng đường

Nhớ đi bên phải Bé ơi hãy nhớ

Coi chừng tàu xe Và ghi trong lòng

Muốn băng qua phố ( Sưu tầm)

Phải có mẹ cha

Hoặc là người lớn

Cầm tay dắt qua

* Đối với hoạt động tạo hình

Như chúng ta đã biết hoạt động tạo hình có vai trò rất lớn đối với sự nhậnthức của trẻ và là con đường để giáo dục tình cảm xã hội cho trẻ mầm nonhiệu quả nhất và nhanh nhất Trẻ trực tiếp trải nghiệm các cảm xúc, trạng tháitình cảm, học hỏi các kĩ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xãhội Hoạt động này giúp cho trẻ có những kiến thức sơ đẳng về thiên nhiên –

xã hội, kích thích tính tò mò ham hiểu biết mong muốn tạo ra cái đẹp

Hiểu rõ được tầm quan trọng đó Ở những năm học trước trẻ chỉ được vẽ,

xé dán…những phương tiện giao thông đơn giản

Tại năm học này tôi đổi mới chú trọng đến việc hình thành kĩ năng sốngcho trẻ thông qua những sản phẩm mà trẻ tạo ra.Tôi nhận thấy kĩ năng sống

là rất quan trọng, nó là tiền đề cho những ứng xử của trẻ sau này nhất là tronglĩnh vực giao thông

Tôi cho trẻ làm các phương tiện giao thông từ các nguyên vật liệu phế thảinhư vỏ hộp sữa, vỏ hộp sữa chua…để trẻ trưng bày vào đúng làn đường quiđịnh và nhận xét đúng – sai.

Hình ảnh trẻ làm phương tiện giao thông từ các nguyên vật liệu phế thải

Ví dụ 1: Ở hoạt động vẽ về ngã tư đường phố ( tiết đề tài )

Bước 1: Cho trẻ quan sát tranh của cô

Bước 2: Hỏi ý định của trẻ

+ Con vẽ ngã tư đường phố như thế nào?

+ Có những ai và những phương tiện gì tham gia giao thông?

+ Mọi người tham gia giao thông như thế nào?

Bước 3: Tô cho trẻ thực hiện ( Cô quan sát và giúp đỡ trẻ yếu)

Bước 4: Nhận xét sản phẩm Tôi cho trẻ trưng bày sản phẩm

+ Cho trẻ quan sát và nhận xét sản phẩm của bạn để từ đó trẻ rút ra đượcnhững hành vi đúng – sai của mọi người khi tham gia giao thông

+ Cô nhận xét và giúp trẻ rút ra những bài học về những qui định khi thamgia giao thông

Hình ảnh trẻ nhận xét sản phẩm Sáng kiến kinh nghiệm về an toàn giao thông

Bên cạnh đó tôi còn nâng cao giáo dục an toàn giao thông cho trẻ ở các hoạtđộng khác như: Giáo dục âm nhạc; Giáo dục thể chất; Làm quen văn học…

Ví dụ: Ở hoạt động âm nhạc Ngoài những tiết dạy hát trong phiên chế tôicòn sưu tầm, sáng tác những bài hát có giai điệu sôi động, vui tươi để dạy trẻvận động theo nhạc xoay quanh chủ đề “ Phương tiện và các qui định giaothông” Ví dụ như bài hát: Bé tìm chỗ chơi; Bài học sang đường; Lời cô dạy;

Bé tham gia giao thông…

– Ở hoạt động giáo dục thể chất, cụ thể ở vận động cơ bản tôi có thể cho trẻđóng làm người tài xế giỏi để đi, chạy thay đổi tốc độ theo hiệu lệnh, díchdắc theo vật chuẩn

Còn với trò chơi vận động tôi đã tìm tòi và sáng tạo ra rất nhiều những tròchơi mới như “ Đèn xanh – đèn đỏ; Về đúng đường; Bé làm đèn hiệu giaothông; vòng quay giao thông… để từ đó giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt độngcùng cô

– Ở hoạt động làm quen với toán tôi chú trọng tạo ra những đồ dùng, đồ chơiđẹp về thẩm mỹ để phục vụ cho chủ đề này như: Ở tiết “ dạy trẻ xếp theo quitắc” Tôi chuẩn bị cho mỗi trẻ 3 – 5 chiếc xe máy và 3 -5 chiếc mũ bảo hiểm.Thông qua đó giúp trẻ hiểu và ý thức được việc đi xe máy phải đội mũ bảohiểm