MỞ ĐẦU: Với chức năng cung cấp thông tin cho bạn đọc báo chí đã trở thành một trong những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống của rất nhiều người. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi mà thông tin trở thành một trong những nhân tố quyết định sự thành bại trong mọi lĩnh vực của đời sống thì báo chí càng có vị trí cao trong xã hội. Cũng xuất phát từ vai trò ấy báo chí ngày càng phát triển với một tốc độ tróng mặt, hàng loạt các tờ báo, cơ quan báo chí lần lượt ra đời tạo nên một thì trường báo chí thực thụ trên toàn thế giới. Và việc tồn tại một thị trường báo chí tất yếu sẽ dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt giữu các sản phẩm báo chí khác nhau. Một tờ báo chỉ tồn tại khi thu hút được rất nhiều bạn đọc. Để làm được điều đó đòi hỏi các tác phẩm báo chí ấy phải đáp ứng được thị yếu của công chúng, thự sự trở thành một người bạn thân thiết trong cuộc sống của bạn đọc. Tuy nhiên trong mỗi một thời điểm khác nhau, giai đoạn khác nhau thị yếu của công chúng luôn luôn có những sự thay đổi nhất định, điều này đòi hỏi các nhà báo những người làm nên những tác phẩm báo chí phải nắm bắt được điều này, có như thế những tác phẩm mà họ làm ra mới thự sự thu hút được bạn đọc.
Trang 1MỞ ĐẦU
Với chức năng cung cấp thông tin cho bạn đọc báo chí đã trở thành một trong những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống của rất nhiều người Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi mà thông tin trở thành một trong những nhân tố quyết định sự thành bại trong mọi lĩnh vực của đời sống thì báo chí càng có vị trí cao trong xã hội Cũng xuất phát từ vai trò ấy báo chí ngày càng phát triển với một tốc
độ tróng mặt, hàng loạt các tờ báo, cơ quan báo chí lần lượt ra đời tạo nên một thì trường báo chí thực thụ trên toàn thế giới Và việc tồn tại một thị trường báo chí tất yếu sẽ dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt giữu các sản phẩm báo chí khác nhau Một tờ báo chỉ tồn tại khi thu hút được rất nhiều bạn đọc Để làm được điều đó đòi hỏi các tác phẩm báo chí ấy phải đáp ứng được thị yếu của công chúng, thự sự trở thành một người bạn thân thiết trong cuộc sống của bạn đọc Tuy nhiên trong mỗi một thời điểm khác nhau, giai đoạn khác nhau thị yếu của công chúng luôn luôn có những sự thay đổi nhất định, điều này đòi hỏi các nhà báo những người làm nên những tác phẩm báo chí phải nắm bắt được điều này, có như thế những tác phẩm mà họ làm ra mới thự sự thu hút được bạn đọc
Trang 2I NỘI DUNG
1 tính cấp thiết của đề tài
Trên tinh thần nghiên cứu học tập, rèn luyện để trở thành một nhà báo tác giả thực hiện một nghiên cứ về tâm lý tiếp nhận các sản phẩm báo chí của công chúng thông qua một số tác phẩm đăng trên chuyên
trang “ Tuần VN”, nhằm tìm hiểu về tâm lý của công chúng khi tiếp
nhận một bài báo Từ đó đưa ra được những kế luận cũng như một số đề xuất nhằm nâng cao chất lượng của bài báo nhằm thu hút bạn đọc
2 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi khảo sát và phân tích
- Đối tượng nghiên cứu:
Tâm lý tiếp nhận một sản phẩm báo chí của công chúng thông qua
một số bài báo đăng trên chuyên trang “Tuần VN” thuộc báo điện tử “ vietnamnet.vn”
- Phạm vi khảo sát và nghiên cứu:
Chuyên trang “Tuần VN” thuộc báo điện tử “ Vietnamnet.vn”
trong quá trình nghiên cứu do sự hạn chế về kiến thức cũng như rất nhiều những nguyên nhân khác nhau Chính bởi vậy tiểu luận không tránh khỏi những hạn chế trong trình bầy cũng như nội dung, mong được sự góp ý của bạn đọc, và quý thầy cô
Trang 3Chương I GIỚI THIỆU VỀ “ VIÊTNAMNET.VN” VÀ CHUYÊN
TRANG “TUẦN VN”
1 Báo Vietnamnet.vn- trang báo điện tử hàng đầu Việt Nam
Được coi là một trong những tờ báo điện từ ra đời từ rất sớm ở Việt Nam, Vietnamnet.vn đã có mặt trên thế giới mạng điện tử khi nhận được giấy phép hoạt động vào ngày 23 tháng 1 năm 2003 ( số giấy phép: 27/GP-BVHTT) của bộ văn hóa thông tin Báo điện tử Vietnamnet.vn sớm đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của công chúng và bạn đọc
Với chứ năng cung cấp thông tin cho nhân dân trên mọi mặt của cuộc sống từ: kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội đến những thông tin thể thao, giải trí,… Vietnamnet.vn đã hoàn thành rất tốt các nhiệm vụ mà Đảng và nhà nước đã giao cho Và một trong những nguồn thông tin có độ tin cậy rất cao của các bạn đọc cũng như các tầng lớp công chúng khác nhau
© TUANVIETNAM.NET Địa chỉ truy cập: www.tuanvietnam.net hoặc www.vietnamweek.net Toà nhà VietNamNet - 4 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội - Điện thoại: 04 37722729, Fax:
(04)37722734, Email: tuanvietnam@vietnamnet.vn
Trang 4Với lượng truy cập lên tới hơn 4 triệu lượt trong một ngày đây quả thực là một thành tích đang khen đối với một tờ báo chưa đầy mười tuổi này Ngày nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ của tin học, và thế giới mạng Vietnamnet đang có những bước phát triển mạnh mẽ và đang trở thành một trong những trang báo điện tử hàng đầu của Việt Nam cũng như bước đầu xây dựng thương hiệu của mình trên thế giới
2 “ Tuần vn” chuyên trang nơi ý kiến của nhân dân được lên tiếng:
Có thể nói hiếm có một trang báo điện tử nào lại có một chuyên trang dành được nhiều ý kiến đóng góp và thảo luận như chuyên trang
“ Tuần VN” của báo Vietnamnet Không phải ngẫu nhiên “ Tuần VN” lại thu hút bạn đọc đến thế, điều này xuất phát từ chính những
bài báo được đang trên chuyên trang này Vào “ Tuần VN” chúng ta dễ
có thể nhận thấy những bài báo vô cùng hấp dẫn với những vấn đề nóng hổi của cuộc sống được truyền tải thông qua những đánh giá bình luận vô cùng sắc sảo của tác giả
Một mặt khác những tác phẩm được đăng trên chuyên trang này thường là những ý kiến của nhân dân, cũng như lỗi lòng mà nhâ dân đang ấp ủ muốn chuyền ý kiến của mình đến đảng và nhà nước, trong việc hoạch định những chính sách phát triển của đất nước
Trong những năm qua “ Tuần VN” đã góp rất nhiều công sức vào
việc tham gia đóng góp các ý kiến của mình đối với những quyết sách của Đảng và nhà nước, gọp phần vào việc giúp Đảng và nhà nước tránh được việc đưa ra những chính sách phát triển sai lầm, làm tổn hại đến sự nghiệp cách mạng của dân tộc và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Cùng với các chuyên mục khác của
Vietnamnet, “Tuần VN” đã đóng góp những công lớn vào việc thu hút
đọc giả đến với báo Làm một nơi tin cậy của công chúng, cũng như nơi tiếng nói là nỗi lòng của nhân dân lên tiếng trong nền báo chí Việt Nam
Trang 5Chương II TÂM LÝ TIẾP NHẬN SẢN PHẨM BÁO CHÍ CỦA CÔNG CHÚNG THÔNG QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM TRONG CHUYÊN
TRANG “ TUẦN VN”
Có rất nhiều tiêu chí để đánh giá chất lượng của một tác phẩm là tốt hay không tốt từ ngôn từ, dọng điệu cho đến nội dung với những quy chuẩn
có được định trươc Tuy nhiên có một cách đánh giá đơn giản và chính sác nhất đó là tác phẩm đó có thu hút được nhiều bạn đọc hay không, có gây được sự chú ý đối với công chúng và toàn xã hội hay không Hay nói cách khác là tác phẩm ấy có đáp ứng đúng được tâm lý tiếp nhận của công chúng đối với tác phẩm báo chí không Tâm lý tiếp nhận của công chúng hay nó cách khác nó thể hiện những yêu cầu của công chúng đối với một tác phẩm báo chí
Thông qua một số tác phẩm đã gây được sự chú ý của bạn đọc được
đăng trên chuyên trang “ Tuần VN” của báo điện tử Vietnamnet sau đây
chúng ta sẽ đi tìm hiểu tại tâm lý tiếp nhận của công chúng đối với các tác phẩm báo chí
1.Tâm lý tiếp nhận của công chúng qua một số tác phẩm trên chuyên trang “ TUẦN VN”.
1.1 Tâm lý tìm hiểu vấn đề “ hót”, mới, sự kiện được nhiều người quan tâm
Bất kì một tác giả nào khi sáng tạo ra tác phẩm đều coi đây là tiêu chí đầu tiên và quan trọng, cái mới và cái “hót” ở đây không đơn thuần chỉ được hiểu là cái xuất hiện đầu tiên mà nó còn là những vất đề có ý nghĩa,
dù đã xảy ra tại một thời điểm khác, nhưng trong thời điểm hiện tại nó vẫn
có những tác động và anh hưởng đến nhiều người, hay toàn xã hội
Trong tác phẩm: “Quốc hội "bác" Dự án "cao tốc": Xin chúc mừng Chính phủ!” Của tác giả Nguyễn Lương Hải Khôi Đề cập
đến một vấn đề mới, một sự kiện mới được rất nhiều người quan tâm đó là
Trang 6việc Quốc Hội bác bỏ dự án đường cao tốc do chính phủ đề xuất Vấn đề này đã thu hút được rất nhiều người quan tâm, trong “ Tuần VN” đã có rất nhiều tác phẩm liên quan đến vấn đề được nhắc tới như: “ Đường sắt cao tốc- Quốc hội vượt lên chính mình” của tác giả PGS,TSNguyễn Ngọc Trân, hay tác phẩm “ Hôm nay nhiều người nín thởi” của tác giả Thảo Dân… và nhiều tác phẩm khác đã nhận được sự quan tâm của nhiêu bạn đọc
Có thế lấy một ví dụ khác về nhu cầu tiếp nhận cái mới của công
chúng qua tác phẩm: “ Đất nước suốt ngày chỉ có lễ hội” của tác giả
Khánh Linh đề cập tới một vấn đề hiện nay rất nhiều lễ hội được tổ chức ào
át ở các địa phương khác nhau Vấn đề này cũng được coi là cái mới trong thị yếu của công chúng bởi nó có ý nghĩa về văn hóa và cách quản lý văn hóa của chính phủ
Như vậy có thể thấy một điều rất rõ rằng cái mới luôn chiếm được sự quan tâm của đọc giả khi đọc báo, đặc biệt là đối với cái mới có ý nghĩa lớn, tác động và ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều người Tâm lý tiếp nhận cái mới cái được nhiều người quan tâm là yếu tố hàng đầu trong tâm
lý tiếp nhận các sản phẩm báo chí của công chúng
1.2 Tâm lý tìm hiểu, và phát hiện những tư tưởng, thông điệp được tác giả truyền tải trong bài viết một các dễ dàng:
Bất cứ một bạn đọc nào cũng muốn đọc những tác phẩm, bài viết thế hiễn rõ ràng quan điểm và tư tưởng của tác giả Không ai lại có nhu cầu tìm đọc một bài viêt, hay ủng hộ một bài viết mà đọc song không biết tác giả đang thể hiện vấn đề gì, không biết tác giả ủng hộ ai, hay thông điệp mong muốn của tác giả đối với bạn đọc là gì
Bất cứ mỗi tác phẩm nào mà tư tưởng, thông điệp của tác giả gửi đến bạn đọc được phát hiện một cách dễ dàng, dễ hiểu, phù hợp với lợi ích của
đa phần bạn đọc điều được công chúng đón tiếp nồng nhiệt
Điều này có thể thấy thông qua tác phẩm “ Nhận diện các địa phương “siêu thành tích”, của hai tác giả Nguyễn Anh Tuấn và Nguyễn
Trang 7Đình Nguyên, đọc tác phẩm có thể thấy những thông điệp mà hai tác giả chuyển tải đến công chúng rất rõ ràng: trước hết là thái độ phản đối đối với bệnh siêu thành tích trong ngành giáo dục ở một số địa phương, đồng thời thể hiện những chính kiến của mình trong việc tìm ra các nguyên nhân của căn bệnh này
Hay trong một tác phẩm khác là: “ Dự án đường sắt cao tốc “ Quốc Hội vượt lên chính mình” Đọc tác phẩm này có thể thấy rõ thông điệp tác
giả muốn gửi tới công chúng là sự kiện tác Quốc Hội bác bỏ dự án đường sắt cao tốc là một trong những quyết định chính sác, nó vượt qua được những
ý nghĩ phán đoán của rất nhiều người cho rằng cứ cái gì chính phủ đề ra là quốc hội đề đồng ý Cũng thông qua sự kiện nay tác giả đã thể hiện quan điểm không đồng tình với dự án đường cao tốc mà chính phủ đề ra
Thông điệp là một trong những nội dung quan trọng trong một tác phẩm báo chí, không có ai làm bất cứ điều gì mà không có mục đích khi người ta là một người bình thường, nhà báo cũng vậy khi họ sáng tạo một tác phẩm báo chí cũng nhằm mục đích gửi thông điệp đến bạn đọc, nhằm tìm ý kiến đồng thuận trong công chúng
1.3 Tâm lý muốn đọc những tác phẩm có các dẫn dắt hay, trình bầy và sử dụng ngôn ngữ đại chúng, cùng những chi tiết và lối phân tích ấn tượng
1.3.1 đầu đề và cách dẫn dắt ( tít và sapo) cuốn hút.
Như chúng ta đã biết có rât nhiều cách đọc khác nhau từ đọc lướt, đọc chi tiết đến đọc sâu, tuy nhiên để đến với hai cách đọc kia đọc giả bao giờ
cũng sử dụng cách đọc lướt Chính bởi vậy đâu đề hay nó cách khác là tít
và sapo của một bài báo là rất quan trọng một bài báo dù hay đến đâu nếu không có một đầu đề hay, một sapo vớ cách dẫn dắt hợp lý sẽ rất dễ bị đọc giả bỏ quên khi tiếp cận với một trang báo Sẽ là rất đáng tiếc khi ta hoàn thành một bài báo có nội dung hay mà lại không chuẩn bị cho nó một cái tít cuốn hút một sapo hợp lý
Trang 8Trên thực tế cho thấy những bài nào có tít càng dật gân thì càng gây
ấn tượng đối với đọc giả Tuy nhiên cũng không hải vì vậy mà ta bỏ quên
đi yếu tố nội dung bởi nêu chỉ đơn thuần là giật tít hay là được thì bài báo của chúng ta sẽ thành một bài “lá cá”, và tờ báo của ta cũng sẽ trở thành một tờ “ lá cải” mà thôi
Tít và sapo khi xây dựng phải phù hợp vớ nội dung và thông điệp của bài báo ví dụ như trong tác thẩm: “ đất nước này suốt ngày chỉ có lễ hôi?” tác giả đã sử dụng một tít rất hợp lý, vừa gây tò mò đối với bạn đọc, vừa tạo ra một cách dẫn dắt của tác giả rất tài tình Trong phần sapo tác giả
đã viết như sau: “Sự tràn lan nằm ở những festival, những ngày hội văn hóa, những sự kiện mà chúng ta mới tạo dựng ra, tạo cảm giác "đất nước này suốt ngày chỉ có lễ hội", và "làm méo mó, mất đi giá trị mà chúng ta đang cần giữ" – PGS Nguyễn Văn Huy (Nguyên GĐ Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam) chia sẻ.” Sapo này đã dẫn dắt và giả thích
một phần ý nghĩa của cái tít mà tác giả sử dụng
1.3.2 Trình bầy và sử dụng ngôn ngữ đại chúng:
Đây là một yếu tố quan trọng đối với tất cả các quan hệ xã hôi, ngôn ngữ nơi biểu đạt những ý nghĩ, thông điệp của chủ thể đối với đối tượng phải luôn được sử dụng phù hợp đối với đối tượng được truyền đạt Trong báo chí đối tượng truyền đạt là công chúng chí bởi vậy đòi hỏi ngôn ngữ, cách trình bầy trong tác phẩm phải là ngôn ngữ đại chúng,với một các trình bầy đơn giản dễ hiểu Chủ tịch Hồ Chí Minh một trong những nhà báo lớn của nền báo chí Việt Nam khi căn dặn các nhà báo đã nói: trước khi viết cần xác định ta viết cho ai, viết để làm gì, rồi sau đó mơi chọn cách viết như thế nào cho hợp lý
Vấn đề của một tác phẩm báo chí là càng truyền tải và cuốn hút được nhiều người đọc càng tốt, chính bới vậy ngôn ngữ trong báo chí phải được lựa chọn sao cho phù hợp với nhiều người vời những trình độ văn hóa và
Trang 9nhận thức khác nhau, nên vì thế việc sự dụng ngôn ngữ đại chúng là một tiêu chuẩn của bài báo
1.3.3 Chi tiết và lối phân tích ấn tượng:
Khi xây dựng một tác phẩm đòi hỏi tác giả phải phát hiện ra trong sự kiện những chi tiết hay cuốn hút tạo điều kiện có nó nổi bất trong bài, cùng với những phân tích hợp lý logic, từ đó mới có thể thu hút được đọc giả và
công chúng Ta có thể thấy điều này trong tác phẩm: “ Cú sốc tích cực và cái đà cho niềm tin lơn hơn” của tác giả Tô Văn Trường.
Ngay tít của bài báo cũng là một chi tiết gây ấn tượng làm gì có “cú sốc” nào lại tích cực, mà lại là đà cho niệm tin?, đó là một chi tiết rất cuốn
hút cho bạn đọc Trong tác phẩm có đoạn viết “Động cơ "bấm nút" của các
vị đại biểu Quốc hội đúng là vì tâm nguyện, ý chí của đông đảo cử tri cả nước, vì quyền lợi của hàng triệu người dân đóng thuế cho Chính phủ và vì
sự phát triển bền vững của đất nước.Bất ngờ đến nỗi ngay cả khi tôi báo tin kết quả "bấm nút", PGS Vũ Trọng Khải vẫn không tin đó là sự thật, cho
là tôi bị lừa, ngây thơ về chính trị Anh Khải là con nhà nòi, am hiểu về luật, và kinh tế xã hội Ông cụ thân sinh ra Anh Khải là Ông Vũ Trọng Khánh, vị Bộ trưởng Bộ tư pháp đầu tiên của Chính phủ Cụ Hồ năm 1945, đồng thời là 1 trong 6 người soạn thảo Hiến pháp năm 1946 Kể ra như thế
để minh chứng rằng kết quả "bấm nút" vừa qua, đúng là cú sốc tích cực, một niềm tin bị đảo ngược làm cho nhiều người (trong đó có PGS.Vũ Trọng Khải) vui hết sức vì họ đã chẩn đoán sai kết quả Đấy là trường hợp rất hiếm thấy trong xã hội Việt Nam.” Như vậy chi tiết trong một bài báo rất
quan trọng và có ý nghĩa lớn trong việc thu hút công chúng, nó làm nên một tác phẩm hấp dẫn hay không hấp dẫn, hay hay không hay, cách lập luận cũng là mốt yếu tố tạo nên sự thích thú của bạn đọc khi thưởng thức tác phẩm
Trang 101.4 nhu cầu tìm hiểu và tiếp nhận những tác phẩm có tính khách quan, cũng như sự phối hợp giữa nó và các yếu tố chủ quan một cách hiệu quả
Nhà báo không thể bịa ra những sự kiên chí tiết để viết mà không quan tâm đến những tác động mà nó ngây ra Ngày nay khi xã hội đang phát triển một cách mạnh mẽ, dân trí ngày càng được nâng cao, chính bới vậy trong quá trình tìm đọc báo chí đọc giả cũng luôn luôn đặt câu hỏi tính khách quan của sự kiện, đã qua cái thời báo chí nói gì công chúng tin đấy Như vậy để tạo nên sự cuốn hút của một tác phẩm đòi hỏi nhà báo phải chứng minh cho đọc giả rằng thông tin mà mình viết là khách quan, đáng tin cậy, tuy nhiên trong tác phẩm vẫn tồn tại cá yếu tố chủ quan, đó là các viết của tác giả, thông điệp của tác giả, và ý tưởng sắp đặt chi tiết của tác giả Việc kết hợp các yếu tố chủ quan và khách quan một các phù hợp sẽ làm nên tình hấp dẫn của bài báo đối với bạn đọc một người viết khôn khéo là một người phải biết sử dụng các chi tiết khách quan, đển làm và chuyền tải thông điêp( yếu tố chủ quan ) của mình đến bạn đọc
Vấn đề là ở chỗ bài báo phải thể hiện tối đa tính khách quan của nó( yếu tố chủ quan của chi tiết, của sự kiên), mà không bộc lộ yếu tố chủ quan của tác giả
1.5.những yêu cầu về thể loại, và uy tín của nhà báo và tòa soạn
Chúng ta không thể xây dựng một tác phẩm nửa là tin, nửa là bình luận… nó sẽ dẫn đế rất nhiều hệ quả xấu đối với bài báo Thậm chí còn gây
ra những phản cảm đối với bạn đọc
Một tác phẩm khi đảm bảo các yếu tố về chất lượng và hình thức một các tốt, làm nên sức cuốn hút mạnh mẽ đối với bạn đọc sẽ tạo ra uy tin cho tác phẩm, cho nhà báo và tòa soạn Từ đó tạo nên thương hiệu của nhà báo cũng như trang báo mà họ phục vụ
Tóm lại có thể thấy tâm lý tiếp nhận một sản phẩm báo chí của đọc giả rất đa dạng, phong phú, có rất nhiều các tiêu chuẩn khác nhau để tạo nên một tác phẩm cuốn hút bạn đọc, bỏ qua một tiêu chuẩn nào đó cũng sẽ làm