1. Tính cấp thiết của đề tài : Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường. Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành và xây dựng thóiquen tự học cho sinh viên.Với nhà trường, sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gần gũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò. Sinh viên cần có sách giáo trình, sách tham khảo để học tập và luyện tập. Giáo viên cần có sách giáo trình, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn không ngừng nâng cao kiến thức. Ngoài ra, các loại báo, tạp chí có trong thư viện cũng là nguồn tham khảo cung cấp đa dạng các kiến thức về khoa học, kinh tế, đời sống xã hội Nhiệm vụ của thư viện là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục. Để việc giảng dạy và học tập được tốt, công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện phải được thường xuyên, liên tục, luôn luôn nâng cao chất lượng phục vụ để thu hút sinh viên đến với thư viện ngày càng nhiều. Hiện nay, chất lượng cơ sở vật chất, nguồn tài liệu, chất lượng dịch vụ của trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đang ngày càng được cải thiện ví dụ như hoàn thành dự án xây mới thư viện khu B của trường rộng hơn, khang trang hơn để phục vụ nhu cầu không nhỏ của sinh viên các khoa Kế toán, May và thiết kế thời trang… tập trung tại đây, bổ sung thêm hàng trăm đầu sách chuyên ngành, phổ biến sử dụng Wifi miễn phí trong trường. Điều này đã góp phần làm tăng lượng sinh viên đến thư viện học tập và nghiên cứu trong những năm trở lại đây. Tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng cùng tính tiện lợi, phổ biến của Internet cho phép truy cập thông tin đa dạng mọi lúc mọi nơi, thói quen sử dụng thư viện đang ít đi từng ngày. Tình trạng sinh viên hiện nay không mặn mà với việc đến thư viện để học bài và tham khảo các tài liệu diễn ra ngày càng phổ biến. Đây là một thực trạng đáng buồn đòi hỏi tìm ra những nguyên nhân cụ thể khiến lượng sinh viên sử dụng thư viện ít thường xuyên hơn để tìm ra giải pháp khắc phục vấn đề này. Nhận ra được tính cấp thiết của vấn đề này, nhóm chúng em đã quyết định thực hiện đề tài tiểu luận “Phân tích nguyên nhân rất ít sinh viên vào thư viện trường Đại học Công nghiệp Hà Nội mượn tài liệu và nghiên cứu và đề xuất giải pháp khắc phục tình trạng trên”
Trang 1NHÓM 8 Danh sách thành viên
Trang 2ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH TẠI SAO RẤT ÍT SINH VIÊN VÀO THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐHCNHN MƯỢN TÀI LIỆU VÀ NGHIÊN CỨU TỪ ĐÓ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP THU HÚT SINH VIÊN ĐẾN THƯ VIỆN MƯỢN TẠI LIỆU HỌC
TẬP VÀ NGHIÊN CỨU
Trang 3Mục lục
PHẦN I: MỞ ĐẦU 4
1 Tính cấp thiết của đề tài : 4
2 Mục tiêu 6
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6
PHẦN II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6
1 Khái niệm thư viện 6
2 Sự hình thành và phát triển 7
3 Vai trò của thư viện 7
PHẦN III: NỘI DUNG 8
1 Thực trạng sử dụng thư viện của sinh viên 8
2 Nguyên nhân sinh viên ít lên thư viện trường mượn và nghiên cứu tài liệu 14
3 Giải pháp khắc phục tình trạng sinh viên ít lên thư viên mượn và nghiên cứu tài liệu 20 KẾT LUẬN
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Trong xã hội ngày nay, thông tin đã trở thành nguồn tài nguyên vô giá của xã hội loài người Thông tin là nhân tố chính cấu thành của khoa học và công nghệ, là tiềm lực của mỗi quốc gia Thong tin đóng vai trò chiến lược quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của đất nước
Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và công nghệ, sách báo và các vật mangtin hiện đại đang ngày càng tăng nhanh về số lượng, phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức Trong điều kiện đó nhu cầu về thông tin của con người cũng không ngừng tănglên, nó đòi hỏi phải được cung cấp chính xác, liên tục và kịp thời
Sinh viên Việt Nam – những người chủ tương lai của đất nước là lực lượng xã hội hùng hậu có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa họchiện đại, là người đóng vai trò chủ chốt trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa của đất nược Thế kỷ 21 là thế kỷ của văn minh hiện đại, với sự phát triển của khoa học
kỹ thuật nên rất cần có những người trẻ tuổi trình độ cao và khả năng tiếp nhận cái mới tốt để đại diện cho một thế hệ tiên tiến mới
Để có những sinh viên học tập tốt, sáng tạo trong nghiên cứu khoa học đóng góp trí tuệ
và năng lực của mình vào sự phát triển của đất nước, sinh viên phải luôn đòi hỏi, tìm kiếm những tri thức từ nhà trường, từ xã hội để đáp ứng thỏa mãn đầy đủ thông tin trong quá trình nghiên cứu khoa học, học tập
Chính vì vậy, chúng em tiến hành nghiên cứu thông tin của sinh viên trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội để biết được nhu cầu và mức độ thỏa mãi của sinh viên Từ đó đưa
ra những đề xuất để giúp sinh viên học tập hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của nhà trường
Trang 5PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài :
Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt vănhóa và khoa học của nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo
viên, bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành và xây dựng thói quen tự học cho sinh viên.Với
nhà trường, sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gần gũi nhất, là học liệucần thiết nhất của thầy và trò Sinh viên cần có sách giáo trình, sách tham khảo để học tập vàluyện tập Giáo viên cần có sách giáo trình, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy vàbồi dưỡng chuyên môn không ngừng nâng cao kiến thức Ngoài ra, các loại báo, tạp chí cótrong thư viện cũng là nguồn tham khảo cung cấp đa dạng các kiến thức về khoa học, kinh
tế, đời sống xã hội
Nhiệm vụ của thư viện là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập góp phần tích cực vàoviệc nâng cao chất lượng giáo dục Để việc giảng dạy và học tập được tốt, công tác phục vụbạn đọc trong thư viện phải được thường xuyên, liên tục, luôn luôn nâng cao chất lượngphục vụ để thu hút sinh viên đến với thư viện ngày càng nhiều Hiện nay, chất lượng cơ sởvật chất, nguồn tài liệu, chất lượng dịch vụ của trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đangngày càng được cải thiện ví dụ như hoàn thành dự án xây mới thư viện khu B của trườngrộng hơn, khang trang hơn để phục vụ nhu cầu không nhỏ của sinh viên các khoa Kế toán,May và thiết kế thời trang… tập trung tại đây, bổ sung thêm hàng trăm đầu sách chuyênngành, phổ biến sử dụng Wifi miễn phí trong trường Điều này đã góp phần làm tăng lượngsinh viên đến thư viện học tập và nghiên cứu trong những năm trở lại đây Tuy nhiên, với sựphát triển nhanh chóng cùng tính tiện lợi, phổ biến của Internet cho phép truy cập thông tin
đa dạng mọi lúc mọi nơi, thói quen sử dụng thư viện đang ít đi từng ngày Tình trạng sinhviên hiện nay không mặn mà với việc đến thư viện để học bài và tham khảo các tài liệu diễn
ra ngày càng phổ biến Đây là một thực trạng đáng buồn đòi hỏi tìm ra những nguyên nhân
cụ thể khiến lượng sinh viên sử dụng thư viện ít thường xuyên hơn để tìm ra giải pháp khắcphục vấn đề này Nhận ra được tính cấp thiết của vấn đề này, nhóm chúng em đã quyết định
Trang 6thực hiện đề tài tiểu luận “Phân tích nguyên nhân rất ít sinh viên vào thư viện trường Đạihọc Công nghiệp Hà Nội mượn tài liệu và nghiên cứu và đề xuất giải pháp khắc phục tìnhtrạng trên”
2 Mục tiêu
2.1 Mục tiêu chung
Tìm hiểu thực trạng sinh viên đến thư viện trường ĐH Công Nghiệp Hà Nội để mượn tàiliệu học tập và nghiên cứu Trên cơ sở đó, tìm ra nguyên nhân tại sao rất ít sinh viên đếnthư viện học tập và nghiên cứu và đề xuất giải pháp thu hút sinh viên đến thư viện ngàymột đông
2.2 Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng phục vụ thư viện
- Phân tích và đánh giá thực trạng sử dụng thư viện của sinh viên hiện nay
- Tìm ra nguyên nhân tại sao sinh viên ít đến thư viện
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, nhằm thu hút sinh viên đến thư viện nhiều hơn và thường xuyên hơn
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Thời gian thực hiện từ 10/2015 đến hết 11/2015
- Số liệu thu thập phục vụ cho đề tài được thu thập trong 2 tháng
- Phạm vi về không gian: Thư viện Khu A, Khu B Trường ĐH Công Nghiệp Hà Nội
Phạm vi về nội dung nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng chất lượng phục vụ thư viện, tìm ra nguyên nhân
và đề xuất giải pháp để thu hút đông sinh viên đến thư viện của trường
Trang 7PHẦN II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Khái niệm thư viện
Thư viện là nơi thông tin được tổ chức, nơi dễ dàng tìm thấy thông tin qúy vị cần hoặc
muốn Thư viện chỉ có giá trị khi nó có thông tin và có người biến thông tin trở nên hữuích Chúng ta có nhiệm vụ đảm bảo sự tiếp cận không hạn chế các ý tưởng mà chúng tathừa hưởng một cách hợp pháp, sau đó định hình và chuyển giao cho thế hệ tiếp theo
Định nghĩa mới nhất của UNESCO: Thư viện, không phụ thuộc vào tên gọi, là bất kì bộ
sưu tập có tổ chức của sách,báo, tài liệu các loại, ấn phẩm định kì Nhân viên thư viện cótrách nhiệm tổ chức cho bạn đọc sử dụng tài liệu để nghiên cứu thông tin, giáo dục & giải trí
2 Sự hình thành và phát triển.
Trung tâm Thông tin Thư viện Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội được thành lậptheo quyết định số 2036/QĐ - ĐHCN ngày 22 tháng 12 năm 2005 của Hiệu trưởngTrường Đại học Công nghiệp Hà Nội Trung tâm kế thừa và phát triển những mô hìnhthư viện Đại học hiện đại trong nước và quốc tế, với nhiều trang thiết bị tiên tiến, tạođiều kiện tiếp cận các thông tin một cách dễ dàng nhất cho độc giả là cán bộ, giáo viên,sinh viên trong toàn Trường và bạn đọc ngoài Trường
3.Vai trò của thư viện
Thư viện là động lực đóng góp vào việc đổi mới giáo dục, đào tạo nguồn nhân lựcTrong trường đại học, thư viện góp phần đào tạo nguồn nhân lực có tri thức cho đấtnước, thúc đẩy tiến bộ xã hội, phát triển sản xuất và các khoa học công nghệ
Thư viện cung cấp cho xã hội những thông tin khoa học mới mẻ, đặc biệt là nhữngthành quả của các công trình nghiên cứu khoa học của cán bộ giảng viên và sinh viên
Trang 8PHẦN III: NỘI DUNG
1. Thực trạng sử dụng thư viện của sinh viên
1.1 Khảo sát mức độ sử dụng thư viện của trường Đại học Công nghiệp Hà
Nội
Nhằm thu thập thông tin một cách khách quan về mức độ sử dụng thư viện trường củasinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội,nhóm đã thực hiện điều tra, khảo sát với 200sinh viên từ năm nhất đến năm tư, thuộc các khoa Ngoại Ngữ, Quản trị kinh doanh,
Kế toán, Cơ khí, Công nghệ ô tô, Điện, Du lịch- khách sạn, Công nghệ Hóa, Côngnghệ may, và Công nghệ thông tin để thấy được sự khác biệt
Với câu hỏi bạn có thường xuyên sử dụng thư viên( số ngày bạn lên thư việntrường) nhóm thu được kết quả hỏi 200 bạn sinh viên như sau:
1
4 24
3
Trang 9 Với các bạn có câu trả lời đã từng tới thư viện,nhóm đặt câu hỏi tiếp theo: Lý
do bạn tới thư viện, nhóm thu được kết quả
(ĐVT: sinh viên)
Tỷ lệ(ĐVT: %)Tài liệu thư viện phong phú,phù hợp
với chương trình học
Bảng thống kê số ngày sinh viên lên thư viện trong một tháng(ngày)
Trang 10Tiết kiệm tiền mua tài liệu, sách 20 11,56
Tài liệu bạn cần không có ở nơi khác 13 7,51
Nhận xét: với câu hỏi trên,có thể dễ dàng nhận ra thấy đa số sinh viên đều cho rằngthư viện trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội có không gian học tập thuận lợi khiếncác bạn thoải mái tìm cho mình một vị trí riêng để nghiên cứu tài liệu Nhưng quabảng trên thì có ít bạn đồng tình với ý kiến tài liệu thư viện phong phú, phù hợp vớichương trình học hay tài liệu cần không có ở nơi khác Tỷ lệ này chứng tỏ rằng, ở thưviên trường ta vẫn tài liệu học tập vẫn còn ít, chưa đáp ứng được với nhu cầu học tậpcủa các bạn sinh viên Thư viện nhà trường nên nhìn nhận vào vấn đề trên để đưa ranhững giải pháp giúp thư viện thu hút được nhiều sinh viên đến học hơn nữa
Bảng kết quả loại hình bạn đọc sử dụng tại thư viện
Loại hình dịch vụ Rất tốt Tốt Khá Trung bình Yếu
Đọc tại chỗ 20,78 33,87 30,02 12,2 3,05
Mượn về nhà 25,94 38,84 22,33 8,81 4,09
Tham khảo tài liệu 12,22 23,44 32,67 21,7 9,98
1.2 Loại hình tài liệu bạn đọc thường hay sử dụng tại thư viện trường
Trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội là một trường có quy mô khá lớn với rất nhiều chuyên ngành đào tạo khác nhau, vì vậy để đáp ứng được nhu cầu học tập, nghiên cứu của sinh viên thư viện trường được mở ra với rất nhiều các tài liệu tham khảo, sách giáo trình giúp sinh viên có thêm những kiến thức về ngành học của mình
Mức độ đáp ứng về nội dung tài liệu qua ý kiến bạn đọc được khảo sát và thể hiện qua bảng sau:
phiế
Tần số
Trang 112 Luận văn, luận án, báo cáo khoa học 116 31.87%
6 Sách văn học, kỹ năng sống, giải trí 35 9.61%
Nhận xét :
Qua biểu đồ trên ta nhận thấy, sinh viên đến thư viện để đọc luận văn, luận án, báo cáo khoa học là nhiều nhất chiếm 31.87% Tiếp đến là từ điển bách khoa toàn thư chiếm 24.45%, sách giáo trình chiếm 15.12%
Từ những khảo sát thực tế cho ta thấy, số lượng sinh viên đến đến đọc luận văn, luận án nhiều là do trong quá trình học tập sinh viên thường xuyên phải làm những bài tập lớn, những đề tài nghiên cứu mà các tài liệu trên internet không cung cấp đủ thông tin Hơn nữa, một số các bài luận văn là do các giảng viên của trường viết ra nên sinh viên sẽ dễ tiếp thu lượng thông tin mà trên lớp chưa tiếp thu được hết Ngoài ra, sinh viên đến thư viện để mượn từ điển bách khoa toàn thư đứng ở vị trí thứ 2 là do việc mua các quyển từ điển rất khó khăn đối với sinh viên, vừa là vì kinh tế không cho phép và cũng vì nhiều
Biểu đồ
1 2 3 4 5 6
Trang 12quyển từ điển không có bán ở ngoài các hiệu sách nên việc tìm kiếm và mua các quyển từđiển ở bên ngoài sẽ khó khăn hơn việc lên thư viện mượn.
Thư viện trường nên bổ sung thêm các tài liệu liên quan nhiều hơn nữa đến các ngành học của trường, đa dạng hóa các đầu sách để làm phong phú thêm kho sách ở thư viện
Có như vậy mới thu hút được thêm nhiều sinh viên đến với thư viện trường để học tập
1.3 Khảo sát mức độ sử dụng tài liệu ngành-lĩnh vực
Hiện nay, trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội mở rộng thêm nhiều ngành nghề-lĩnh vực đào tạo khác nhau đòi hỏi thư viện trường cũng phải bổ sung thêm nhiều tài liệu liên quan đến các ngành học Qua khảo sát thực tế, nhóm em đã thống kê được mức độ sử dụng các tài liệu tham khảo của các ngành khác nhau, được thể hiện qua bảng sau :
Trang 13Biểu đồ
1 2 3 4 5 6
Nhận xét : nhìn vào biểu đồ cho thấy có sự đồng đều về mức độ sử dụng tài liệu thuộc các nghành/ lĩnh vực tài liệu thuộc các lĩnh vực tài chính- ngân hàng, kế toán- kiểm toán
và quản trị kinh doanh thuộc top trên với trên 20% Thấp nhất trong nhóm nghành này làngoại ngữ với hơn 10% Nhưng nhìn vào bảng số liệu trên, sẽ có khó khăn cho thư viên trường ta nếu muốn bổ sung sắp xếp tài liệu thuộc các nghành để thu hút sinh viên tích cực đến thư viện nghiên cứu tài liệu
Trang 142 Nguyên nhân sinh viên ít lên thư viện trường mượn và nghiên cứu tài liệu
2.1 Phiếu điều tra
Từ những khảo sát đã thực hiện ở trên, nhóm đã đưa ra một bảng hỏi ngẫu nhiên cho 200 sinh viên trong trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội nhằm tìm ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng sinh viên ít lên thư viện trường mượn và nghiên cứu tài liệu Bảng hỏi gồm 10 câu hỏi sau:
1 Thời gian phục vụ hiện tại của thư viện có hợp lý không
Trang 151 Thời gian hoạt động của thư viện chưa hợp lý 24 176
2 Hình thức tra cứu chưa tiện lợi 62 138
3 Tài liệu chưa phong phú cập nhật 114 86
5 Không gian học tập chưa thoải mái 18 182
6 Sinh viên thích tra cứu mạng internet 120 80
7 Thái độ phục vụ của nhân viên thư viện chưa thân
1 Sinh viên thích tra cứu mạng internet 120 24,79 24,79
2 Tài liệu chưa phong phú cập nhật 114 23,55 48,34
3 Thái độ phục vụ của nhân viên thư viện
chưa thân thiện
Trang 16Nhận xét:
Theo như bảng số liệu đã được xử lý và biểu đồ Pareto, ta nhận thấy nguyên nhânchủ yếu nhất khiến cho sinh viên trường Đại học Công nghiệp Hà Nội ít lên thư việnmượn tài liệu và nghiên cứu là do sinh viên cảm thấy thích tra cứu thông tin qua mạngInternet hơn là mượn tài liệu trên thư viện(chiếm 24,79%), tiếp theo đó là do tài liệu trênthư viện nhà trường chưa thật sự phong phú, lại kém được đổi mới cập nhật thườngxuyên( chiếm 23,55%), nguyên nhân thứ 3 là do thái độ của nhân viên thư viện chưa thânthiện( 18,6%)
Dựa vào nguyên tắc 80: 20, ta cần tập trung vào khắc phục ba nguyên nhân trên là đã cảithiện được 79,75% tình hình sinh viên ít lên thư viện mượn tài liệu và nghiên cứu
Biểu đồ nhân quả
Trang 17sinh viên ngày càng bị mai một dần.
Tài liệu bị
rách, mất trang
Thủ tục mượnphức tạp
Phương phápTài liệu
Trang 18 Ngoài ra sinh viên lười đọc sách cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ít đến thưviện, hay những thời gian để làm những việc khác nên nhu cầu đọc sách cũng không còn cần thiết.
Do nhà trường chưa cung cấp các tài liệu phong phú, những tài liệu mà sinh viên muốn tài liệu của nhà trường còn chưa đủ, chưa phong phú để đáp ứng nhu cầu của sinh viên Việc cập nhật các tài liệu mới của thư viện vẫn chưa được kịp thời nên có nhiều sinh viên phải đi mua tài liệu bên ngoài, hay tài liệu ở các trường khác để phục vụ nhu cầu của mình
Nhiều sinh viên cảm thấy khi đến thư viện để tìm kiếm được tài liệu mà mình cần
họ phải làm những thủ tục rườm rà mất thời gian, đôi khi còn khó để tìm thấy tài liệu mà mình đang cần nên nhiều họ cảm thấy bực mình, cứ như thế tình trạng sinh viên đến thư viện ngày càng ít
Hiện nay thư viện là nơi tập trung cho các sinh viên làm bài tập nhóm, nên không thể tránh khỏi hiện tượng có những tiếng ồn ảnh hưởng đến mọi người xung quanh Mà nhiều sinh viên dễ bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn xung quanh, khả năng tập trung không đượccao từ đó họ chọn cách học tập tại nhà sẽ yên tĩnh và đạt hiệu quả cao hơn là đến thư viện
Ngày nay khoa học công nghệ ngày càng phát triển, bất kỳ sinh viên nào cũng đều được bố mẹ mua cho mình một chiếc máy tính xách tay, hay một chiếc smartphone để truy cập Internet hàng ngày Vậy nên ở bất cứ nơi đâu, bất cứ thời gian nào chỉ cần có nó
là họ có thể tra cứu, tìm kiêm nguồn thông tin phục vụ nhu cầu của họ
Nhiều thư viện không tuyển được đội ngũ nhân viên được đào tạo đúng chuyên môn mà phải tiếp nhận những người chưa qua trường lớp, trái ngành thậm chí bị sa thải hoặc luân chuyển từ các vị trí khác Trên thực tế, hầu như nhân viên chỉ chấp nhận làm thư viện khi không thể xin làm ở những vị trí khác và khi có cơ hội họ xin chuyển công tác ngay Chính những mặt tồn tại này làm giảm chất lượng phục vụ của thư viện, vì vậy
mà nhiều nhân viên phục vụ không được nhiệt tình, có thái độ khó chịu khi sinh viên có những thắc mắc về vấn đề tài liệu trong thư viện,hay những thắc mắc về thủ tục không hiểu rõ về thư viện, từ đó cũng có thể khiến cho sinh viên không muốn đến thư viện
