Chính sách tôn giáo của đảng cộng sản việt nam trong giai đoạn hiện nay

1. Lí do chọn đề tài. Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang tiến lên quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Có được sự phát triển đó là nhờ công cuộc đổi mới mà đảng ta khởi xướng và tiến hành hơn 20 năm qua kể từ sau đại hội VI. Tuy nhiên trong những năm qua đất nước ta đã trải qua rất nhiều khó khăn, một loạt những vấn đè kinh tế, chính trị, xã hội cần được giải quyết. Một trong những vấn đề đó chính là tôn giáo.Trong điều kiện chính trị xã hội hội hiện nay vẫn còn điều kiện cho tôn giáo tồn tại và phát triển, tôn giáo vẫn ngự trị trong cuộc sống tinh thần của một bộ phận nhân dân lao động, sinh hoạt tôn giáo và niềm tin tôn giáo là một nhu cầu không thể thiếu được. Chính vì vậy mà Đảng nhà nước ta phải có những chính sách phù hợp đối với tôn giáo.

A MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang tiến lên quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Có được sự phát triển đó là nhờ công cuộc đổi mới mà đảng ta khởi xướng và tiến hành hơn 20 năm qua kể từ sau đại hội VI Tuy nhiên trong những năm qua đất nước ta đã trải qua rất nhiều khó khăn, một loạt những vấn đè kinh

tế, chính trị, xã hội cần được giải quyết Một trong những vấn đề đó chính là tôn giáo

Nước ta, có nhiều tôn giáo với hàng chục triệu đồng bào theo tín ngưỡng khác nhau Tín ngưỡng tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, Đảng và nhà nước ta thực hiện chủ trương nhất quán chính sách tôn giáo trong

tự do tín ngưỡng tôn giáo và không tín nguưỡng tôn giáo của nhân dân trong những năm qua Tuy nhiên trong những năm trước đây việc thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước còn gặp nhiều khuyết điểm, nóng vội chủ quan, muốn giải quyết vấn đề tôn giáo một cách nhanh chóng Vì lẽ đó, có nơi có lúc chúng ta chưa giải quyết tốt vấn đè tôn giáo, vi phạm chính sách tự do tín ngưỡng tôn giáo, đã phần nào làm giảm tự do tín ngưỡng của nhân dân có tín ngưỡng đối với Đảng, Nhà nước, đôi khi họ còn nghi ngờ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Đảng ta

Trong điều kiện chính trị xã hội hội hiện nay vẫn còn điều kiện cho tôn giáo tồn tại và phát triển, tôn giáo vẫn ngự trị trong cuộc sống tinh thần của một

bộ phận nhân dân lao động, sinh hoạt tôn giáo và niềm tin tôn giáo là một nhu cầu không thể thiếu được Chính vì vậy mà Đảng nhà nước ta phải có những chính sách phù hợp đối với tôn giáo

Tuy nhiên, trong hoạt động tôn giáo của một số tín đồ chức sắc ở một số nơi còn hoạt động chưa theo đúng pháp luật, một số người còn lợi dụng tôn giáo

để hành nghề mê tín Vẫn còn tình trạng truyền đạo trái phép và lợi dụng tín ngưỡng tôn giáo tiến hành các hoạt động gây hại đến lợi ích quốc gia dân tộc

làm trái với mục đích của tôn giáo Vì vậy việc tìm hiểu chính sách tôn giáo của đảng là rất cần thiết để thấy được tính đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc giải quyết tín ngưỡng tôn giáo.

Vì những lí do trên tôi đã chon đề tài “Chính sách tôn giáo của Đảng cộng sản Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài tiểu luận kết thúc môn

chuyên đề CNXHKH

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.

Vấn đề tôn giáo là một đề tài rộng và được nhiều tác giả nghiên cứu Với tính chất là một tiểu luận, trong quá trình làm bài Em không thể trình bày một cách đầy đủ, trọn vẹn tất cả nội dung của vấn đề mà chỉ xin mạnh dạn trình bày tập trung về các chính sách tôn giáo của Đảng cộng sản Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Mục đích: Tôn giáo là một vấn đề hết sức nhạy cảm, và phức tạp, chính vì vậy mà các thế lực thù địch đã lợi dụng vấn đề này để chốn phá Đảng và nhà nước ta Hơn nữa tôn giáo ngày càng phát triển và trở thành niềm tin đối với một

bộ phận nhân dân lao động Vì vậy, Đảng và Nhà Nước ta phải có những chính sách phù hợp để giải quyết vấn đề tôn giáo một cách hợp lí, ngăn trặn được những âm mưu xâm lược của kè thù

Nhiệm vụ: Nêu lên được nguồn gốc, bản chất, chức năng của tôn giáo Chỉ ra một số quan điểm, chính sách và giải pháp nhằm giải quyết tốt vấn

đề tôn giáo một cách triệt để trong giai đoạn hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài.

Tiểu luận sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương chính sách nghị quyết của Đảng và Nhà nước ta

Cùng với phương pháp trên, tiểu luận còn sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp so sánh, thu thập tài liệu

5 Kết cấu của đề tài.

Tiểu luận bao gồm: phần mở đầu; kết luận, danh mục ghi tài liệu tham khảo; phần phụ lục và phần nội dung gồm có 3 chương:

Chương I: Cơ sở lí luận về tôn giáo.

Chương II: Thực trạng chính sách tôn giáo của Đảng ta hiện nay.

Chương III: Một số quan điểm và giải pháp của Đảng nhằn thực hiện tốt

chính sách tôn giáo trong giai đoạn hiện nay

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Nguồn gốc, tính chất, chức năng của tôn giáo.

1.1.1 Nguồn gốc:

Tôn giáo là một hiện tượng xã hội, nó ra đời từ rất sớm trong lịch sử nhân loại và tồn tại phổ biến gần hết trong các cộng đồng người từ trong lịch sử hàng ngàn năm qua Nói đến tôn giáo, nói đến hình thái phát triển đầy đủ của nó, bao giờ cũng bao gồm: ý thức tôn giáo (thể hiện quan điểm về các đấng thiêng liêng cùng theo đó là các tín ngưỡng tương ứng) và hệ thống tổ chức tôn giáo cùng với những hoạt động mang tính chất nghi thức tín ngưỡng riêng của nó

Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội tôn giáo còn tồn tại và có những biến cố nhất định Tôn giáo xuất hiện rất sớm trong lịch sử xã hội loài người, tôn giáo ra đời dựa trên các nguồn gốc sau:

Thứ nhất là nguồn gốc kinh tế xã hội của tôn giáo: Trong xã hội nguyên thủy do trình độ của lực lượng sản xuất thấp kém, con người cảm thấy yếu đuối

và bất lực trước thiên nhiên rộng lớn và bí ẩn, vì vậy họ đã gán cho tự nhiên những sức mạnh quyền lực to lớn, thần thánh hóa những sức mạnh đó Đó là hình thức tồn tại đầu tiên của tôn giáo Khi xã hội xuất hiện, giai cấp đối kháng con người cảm thấy bất lực trước sức mạnh của thế lực nào đó trong xã hội Không giải thích được nguồn gốc của sự phân hóa giai cấp và áp bức bóc lột, tội

ác con người lại ảo tưởng về thế giới bên kia Như vậy sự yếu kém của trình độ phát triển lực lượng sản xuất, sự bần cùng về kinh tế, áp bức về chính trị, thất vọng trước những áp bức bất công xã hội là nguồn gốc xâu xa của tôn giáo

Thứ hai, bắt nguồn từ nguồn gốc nhận thức của tôn giáo: Sự lúng túng, nảy sinh từ tình trạng hạn chế trong trình độ nhận thức của con người, đã dẫn đến sự thừa nhận một thế giới bên kia Cũng bằng cách hoàn toàn giống như vậy

sự nhân cách hóa các lực lượng tự nhiên làm nảy sinh các vị thần đầu tiên Ở những giai đoạn lịch sử nhất định, nhận thức của con người về tự nhiên, xã hội

và bản thân mình còn giới hạn Khoa học có nhiệm vụ khám phá những điều con

người chưa biết song khoảng cách giữa biết và chưa biết vẫn còn tồn tại Điều gì

mà khoa học chưa giải thích được điều đó dễ bị tôn giáo thay thế Sự xuất hiện của tôn giáo còn gắn với đặc điểm nhận thức của con người Con người càng nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn thế giới khách quan khái quát hóa thành các phạm trù, khái niệm, quy luật Nhưng càng khái quát hóa, trừu tượng hóa thì các

sự vật hiện tượng được con người nhận thức có khả năng xa dời hiện thực và phản ánh sai hiện thực Sự nhận thức bị tuyệt đối hóa cường điệu hóa của chủ thể nhận thức sẽ dẫn đến thiếu khách quan, mất dần cơ sở hiện thực, dễ trở thành siêu nhiên thần thánh

Thứ ba, bắt nguồn từ nguồn gốc tâm lý: Các nhà duy vật cổ đại thường đua ra luận điểm “ sự sợ hãi sinh ra thần linh” V.I.Lênin tán thành và phân tích thêm: sợ hãi trước thế lực mù quáng của tư bản…., sự phá sản bất ngờ, đột ngột, ngẫu nhiên làm họ bị diệt vong….dồn họ vào cảnh chết đói, đó chính là nguồn gốc xâu xa của tôn giáo hiện đại Ngoài sự sợ hãi trước sức mạnh tự phát của tự nhiên và xã hội, những tình cảm như sự biết ơn lòng kính trọng, tình yêu quan

hệ của con người với tự nhiên của con người với xã hội cũng được thể hiện qua tín ngưỡng tôn giáo.Tín ngưỡng tôn giáo đã dáp ứng nhu cầu tinh thần cua một

bộ phận nhân dân, góp phần bù đắp những hụt hẫng trong cuộc sống, an ủi, xoa dịu nỗi đau lúc sa cơ lỡ vận Vì thế tôn giáo chỉ là hạnh phúc hư ảo nhưng nhiều người vẫn tin vẫn bám víu C.Mác nói, tôn giáo là trái tim của thế giới khong trái tim, cũng như nó là tinh thần của trạng thái xã hội không có tinh thần

1.1.2 Những tính chất cơ bản của tôn giáo.

• Tính chất lịch sử:

Khi nghiên lịch sử ra đời của tôn giáo chúng ta đã thấy tôn giáo ra đời trong điều kiện xã hội nhất định Hay nói cách khác, lúc đầu tôn giáo chưa có sẵn trong xã hội loài người Trong quá trình hoạt động xã hội lao đọng sản xuất, tôn giáo được con người tạo ra để thỏa mãn nhu cầu cấp thiết của xã hội lúc đó Quá trình phát triển của xã hội loài người, song song với nó là sự phát triển của tôn giáo Tôn giáo ra đời ở điều kiện xã hội nhận thức và tâm lí của con người

cho phép, đến khi điều kiện xã hội, nhận thức và tâm lí của con người không cần đến nó thì tôn giáo cũng mất đi.

• Tính chất quần chúng:

Lúc đầu tôn giáo ra đời để đáp ứng nguyện vọng của nhân dân lao động,

nó đem lại cho họ niềm hi vọng,(mặc dù là hư ảo) vào con đường giải phóng khỏi sự đe dọa của tự nhiên, và ách áp bức bóc lột của giai cấp thống trị Tôn giáo đem lại cho họ niềm tin vào cuộc sống và trở thành cuộc sống tinh thần không thể thiếu được Vì lẽ đó, tôn giáo phát triển nhanh chóng rộng khắp, và ăn sâu vào tình cảm của quần chúng nhân dân lao động; nó trở thành nguồn sống nếp sống của con người Nó góp phần hình thành nhân cách thế giới quan dụy tâm của con người, trở thành chân lí của đạo đức xã hội và tôn giáo từng bước là một bộ phận tác động đến việc hình thành văn hóa của dân tộc Trên thế giới hiện nay, tôn giáo vẫn ảnh hưởng đến đông đảo quần chúng lao động Ví dụ: Ba Lan là một nước có nền kinh tế phát triển nhưng nhân dân vẫn giữ niềm tin tôn giáo bên cạnh việc học tập nghiên cứu chủ nghĩa Mác- Lênin với thế giới quan duy vật Tôn giáo vẫn ăn sâu vào họ và không thể từ bỏ

Ở nước ta Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến chính sách tín ngưỡng tôn giáo, Đảng cũng giáo dục đào tạo cán bộ trên cơ sở lập trường Mác- Xít và thế giới quan duy vật nhất là thế hệ trẻ được giáo dục đào tạo trong nhà trường chu đáo Tuy vậy, ảnh hưởng của tôn giáo không những không giảm đi mà đến nay

có chiều hướng phát triển thêm

Qua đó ta thấy tôn giáo có tính chất quần chúng sâu sắc bám chặt vào đời sống của nhân dân lao động Trong việc đưa ra những chính sách tôn giáo thì Đảng cần hiểu rõ và quán triệt sâu sắc tính quần chúng của tôn giáo, nếu không chúng ta dễ mắc phải sai lầm chủ quan duy ý chí, nếu giải quyết nhanh vấn đề tôn giáo dễ vi phạm chính sách tự do tín ngưỡng tôn giáo của Đảng và Nhà nước

• Tính chính trị của tôn giáo.

Buổi đầu khi ra đời tôn giáo có giá trị tích cực thực sự đem lại cho con người niềm tin vào cuộc sống Từ khi ra đời xã hôi phân chia thành giai cấp, giai cấp thống trị lợi dụng tôn giáo vào mục đích chính trị biến tôn giáo thành công cụ áp bức tinh thần đối với quần chúng nhân dân lao động Giai cấp bóc lột kết hợp chặt chẽ thần quyền với thế quyền để củng cố và duy trì địa vị thống trị của mình.

Khi chủ nghĩa tư bản ra đời, việc sử dụng tôn giáo vào mục đích chính trị ngày càng mạnh mẽ với những âm mưu và thủ đoạn nguy hiểm,”…chủ nghĩa Mác bao giờ cũng coi tôn giáo và giáo hội hiện đại, tất cả các tổ chức tôn giáo đều là những cơ quan của các thế lực phản động tư sản, dùng để bảo vệ chế độ bóc lột và đầu độc giai cấp công nhân” (1) Vì vậy việc đưa ra chính sách tôn giáo cũng phải dựa vào tính chính trị của nó Nếu mất cảnh giác thì sẽ bị bọn phản động sử dụng tôn giáo để chống phá Đảng ta

Trong giai đoạn hiện nay, muốn giải quyết tốt vấn đề tôn giáo bắt buộc phải nghiên cứu nguồn gốc và tính chất của tôn giáo, trên cơ sở đó chúng ta sẽ đưa ra những chính sách phù hợp

• Tính chất độc lập với khoa học.

Tôn giáo phản ánh thế giới hiện thực vào đầu óc con người, giải thích một cách duy tâm thần bí những thực tại xã hội mà con người đang gặp phải Vì vậy, tôn giáo mang tính chất duy tâm đối lập với khoa học Trong lịch sử tôn giáo đã nhiều lần sử dụng quyền lực của mình để đàn áp các nhà khoa học; phủ nhận những thành tựu của khoa học để phát triển tôn giáo đồng thời vẫn tìm cách giải thích những sai lệch của khoa học gieo vào đầu con người những định mệnh không thể cưỡng lại …Tính chất độc lập của tôn giáo đã kìm hãm sự phát triển của tiến bộ xã hội.1

1.1.3 Chức năng của tôn giáo

1.1.3.1 Chức năng đền bù hư ảo.

Xã hội loài người từ khi xuất hiện đến ngày nay lúc nào cũng mơ ước có cuộc sống ấm no tuy nhiên có lúc họ cũng chưa biết giấc mơ đó thành hiện thực Trong xã hội nguyên thủy con người luôn phụ thuộc vào tự nhiên,đến khi xã hôi phân chia giai cấp con người luôn bị giai cấp thống trị áp bức bóc lột Và thực tế

xã hội không làm thỏa mãn nmhu cầu của họ lên con người gửi niềm tin hi vọng vào phật chua thánh hi vọng tìm được cuộc sống hạnh phúc ở thế giới bên kia Hơn nũa ngoài cuộc sống vật chất con người còn có cuộc sống tinh thần đó là niềm tin vào cuộc sống Trong xã hội có giai cấp đã làm con người mất niềm tin vào cuộc sống cho lên họ tìm đến với tôn giáo và tôn giáo đã giúp họ vượt qua khó khăn

Trong nền kinh tế thị trường ở nước ta, cuộc sống của con người đã được cải thiện nhưng những hiện tượng tiêu cực vẫn kìm hãm con người dẫn đến niềm tin hư ảo cho nên họ luôn cầu sự may mắn từ các lực lượng siêu nhiên

1.1.3.2.Chức năng điều chỉnh của tôn giáo

Tạo ra một hệ thống chuẩn mực và giá trị của đạo đức và luân lí Tôn giáo nhấn mạnh vai trò của cái siêu nhiên như một giá trị chuẩn mực cao nhất Những chuẩn mực tôn giáo không chỉ tiến hành trong giáo lễ mà còn điều chỉnh cả hành vi xã hội con người thái độ đối với gia đình với cuộc sống hằng ngày

Đạo phật ở Việt Nam đã ảnh hưởng rất lớn đến đạo đức hành vi và nếp sống của nhân dân như “ở hiền gặp lành”, “Xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” là đạo đức của con gái trong thời kì phong kiến

1.2 Những quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về giải quyết vấn đề tôn giáo.

Chủ nghĩa Mác- Lênin coi tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội phản ánh một cách hoang đường hư ảo hiện thực khách quan Nhưng cũng thừa nhận vai trò của tôn giáo trong đời sống xã hội đồng thời tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân Chủ nghĩa Mác-Lênin đưa ra quan điểm như sau:

Thứ nhất: Khắc phục dần những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo gắn liền với cuộc vận động toàn dân đoàn kết cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới.

Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định: tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội nên muốn thay đổi ý thức xã hội trước hết phải làm thay đổi tồn tại xã hội Đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực trong tôn giáo là đấu tranh với cái thế giới đang cần có ảo tưởng chứ không phải trực tiếp tấn công vào thần thánh và những biểu hiện tín ngưỡng khác Muốn đẩy lùi ước mơ về thế giới bên kia thì con người phải từng bước xây dựng một thiên đường trên thế gian Đó là một quá trình lâu dài gắn liền với công cuộc cải tạo xã hội cũ xây dựng xã hội mới nâng cao đời sống trí tuệ cho con người Chỉ có thông qua quá trinh đó mới có khả năng gạt bỏ dần những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo Để khắc phục những hậu quả đó phải kiên quyết chống mọi biểu hiện chia rẽ, bè phái, cục bộ, khai thác và phát huy tiềm năng của đồng bào tín đồ các tôn giáo vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hôi công bằng, dân chủ, văn minh

Thứ hai: tôn trọng đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân.

Bất kì ai cũng được hoàn toàn tự do theo tôn giáo hoặc không theo một tôn giáo nào Việc vào đạo chuyển đạo đều thực hiện theo khuôn khổ của pháp luật quy định Nhà nước xã hội chủ nghĩa thừa nhận hoặc đảm bảo cho mọi công dân có hoặc không có tín ngưỡng đều bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi Các tôn giáo được nhà nước thừa nhận đều bình đẳng trước pháp luật, giáo hội các tôn giáo có nhiệm vụ động viên các tín đồ thực hiện đúng nghĩa vụ của công dân phấn đấu sông “tốt đời, đẹp đạo” phù hợp với lợi ích của quốc gia dân tộc Nhà nước nghiêm cấm những kẻ lợi dụng tôn giáo tín ngưỡng để hành nghề mê tín dị đoan và những âm mưu lợi dụng tôn giáo vị những mục đích chính trị phản động

Thứ 3: Phải có quan điểm lịch sử cụ thể khi giải quyết vấn đề tôn giáo.

Ở mỗi thời kì khác nhau vai trò của tôn giáo lại thể hiện khác nhau: quan điểm, thái độ của các giáo hội, giáo sĩ, giáo dân về các lĩnh vực của đời sống

cũng không hoàn toàn giống nhau Vì vậy khi thực hiện chính sách nhất quán nguyên tắc bình đẳng không phân biệt đối xử cần phải có quan điểm lịch sử cụ thể khi xem xét.

Có những tôn giáo khi mới xuất hiện như một phong trào bảo vệ lợi ích của người nghèo nhưng rồi tôn giáo ấy lại biến thành công cụ bóc lột của giai cấp thống trị Cũng có những giáo sĩ muốn suốt đời đồng hành cùng với nhân dân nhưng cũng có những người đã hợp tác với kẻ thù bên ngoài đi ngược lại lợi ích quốc gia Điều đó khiến cho nhà nước xã hội cần có thái độ cách ứng xử với từng trường hợp cụ thể

Thứ 4: Phân biệt hai mặt chính trị và tư tưởng trong việc giải quyết vấn

đề tôn giáo.

Mặt chính trị trong vấn đề tôn giáo là sự lợi dụng tôn giáo của chủ nghĩa

đế quốc vào các thế lực phản động trong và ngoài nước chống phá chủ nghĩa xã hội Trong các nước chủ nghĩa xã hội một bộ phận quần chúng có tín ngưỡng vẫn tin vào sự xuyên tạc của bọn phản động Một số vẫn tham gia vào các tổ chức chống phá của kẻ thù Vì vậy, muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thì Đảng và Nhà nước phải giải quyết tốt vấn đề chính trị trong tôn giáo Muốn vậy, phải đoàn kết chặt chẽ quần chúng nhân dân lao động không phân biệt quần chúng có tôn giáo hay không có tôn giáo, đoàn kết các tổ chức tôn giáo, các chức sắc tôn giáo tạo điều kiện cho họ chuyên lo việc đạo Kiên quyết trừng trị những kẻ đội lốt tôn giáo chống phá cách mạng xã hội chủ nghĩa

Mặt tư tưởng trong vấn đề tôn giáo là phong tục, tập quán và tình cảm của nhân dân lao động đối với vấn đề tôn giáo

Nhân dân lao động là lực lượng xây dựng và bảo vệ tổ quốc ngoài tình cảm đối với tổ quốc còn tình cảm với tôn giáo Hơn nữa những phong tục tập quán tôn giáo ngày nay vẫn được duy trì và tồn tại nó trở thành những hoạt động văn hóa của nhân dân lao động, giải quyết vấn đề tôn giáo không lên dùng biện pháp cưỡng chế, bắt buộc, mà phải giáo dục thuyết phục tuyên truyền và giác ngộ quần chúng nhân dân thấy được bản chất của tôn giáo là hư ảo Nhà nước

cần có kế hoạch cụ thể đầu tư lớn vào giáo dục để không ngừng nâng cao trình

độ văn hóa khoa học kĩ thuật xây dựng nếp sống văn minh với trình độ cao Trên

cơ sở đó, nhân dân lao động hiểu biết và giải thích được các quy luật của tự nhiên xã hội Đồng thời làm cho họ thấy được chính họ là người đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho họ chứ không phải lực lượng siêu nhiên nào đó Trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo việc phân biệt được mặt chính trị và tư tưởng trong tôn giáo là rất cần thiết giúp chúng ta đưa ra được những chính sách

và biện pháp thích hợp

1.3 Quan điểm tư tưởng Hồ Chí Mính về tôn giáo.

Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác –Lênin Hồ Chí Minh đã đưa ra quan điểm

Một là: Đoàn kết lương giáo, hòa hợp dân tộc.

Hồ Chí Minh đã từng nói:

“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công”

Đoàn kết lương giáo và đoàn kết giữa những người có tín ngưỡng tôn giáo

và không có tín ngưỡng tôn giáo là một bộ phận của đại đoàn kết dân tộc nói chung Ý nghĩa của của đoàn kết được người chỉ rõ lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập tự do Đoàn kết là phải xuất phát từ mục tiêu độc lập dân tộc và từ lí tưởng cao cả giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội cua người cộng sản Thực hiện được lí tưởng ấy cần phải huy động sức mạnh của cả dân tộc trong đó có các đồng bào theo các tôn giáo

Muốn đoàn kết những người có tín ngưỡng và không có tín ngưỡng tôn giáo cần quan tâm đến đời sống tinh thần, vật chất của đồng bào có đạo đồng thời phải tôn trọng quyện tự do tín ngưỡng của nhân dân Hơn nũa phải biết kế thừa những giá trị nhân bản của tôn giáo trân trọng những người sáng lập ra các tôn giáo

Quan điểm đoàn kết của người là quan điểm bao trùm lên tất cả vì sự nghiệp giải phống dân tộc vì lợi ích của nhân dân, muốn đoàn kết với đồng bào

có tín ngưỡng tôn giáo trước hết phải tôn trọng và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng cua họ

Hai là: Tôn trọng và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân.

Trong các bài viết, các văn bản, sắc lệnh…,Người luôn khẳng định tư tưởng nhất quán, lâu dài của Đảng và Nhà nước ta là tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân Sự tôn trọng đức tin của đồng bào có đạo và lòng thương yêu bà con có tín ngưỡng tôn giáo khác nhau ở Người làm cho nhũng người không cùng quan điểm cũng phải kính phục Đồng thời, Người cũng giáo dục cho mọi người tôn trọng tự do tín ngưỡng đồng thời nghiêm khắc phê phán những phần tử lợi dụng tôn giáo để hành nghề mê tín dị đoan, phê phán những việc làm chủ trương sai trái của Đảng và Chính phủ ở các giáo chức, tín đồ, cán

bộ đảng viên

Ba là: Về mối quan hệ giữa tôn giáo và dân tộc, đức tin và lòng yêu nước.Theo quan niệm của Người thì những người có tín ngưỡng tôn giáo và lòng yêu nước không mâu thuẫn với nhau mà mỗi người vừa là người dân yêu nước vừa là tín đồ chân chính Đối với đồng bào Công Giáo Người nói: Người Công giáo tốt phải là người công dân tốt và yêu nước là nhiệm vụ không thể tách rời, có hết lòng phục vụ tổ quốc mới làm sáng danh Chúa Người thường nhắc đất nước độc lập thì tôn giáo mới có tự do, vì vậy mọi người phải làm cho nước nhà độc lập trước Độc lập rồi phải quan tâm đến đời sống nhân dân, vì nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự do độc lập cũng chẳng có nghĩa lí gì

CHƯƠNG 2 : Thực trạng chính sách tôn giáo của Đảng ta

trong giai đoạn hiện nay.

2.1 Vài nét về tình hình tôn giáo ở nước ta hiện nay.

2.1.1 Phật giáo.

Phật giáo được hình thành ở Ấn Độ du nhập vào Việt Nam khoảng thế kỉ I sau công nguyên trung tâm phật giáo đầu tiên được hình thành ở Luy Lâu (Bắc Ninh) Phật giáo vào Việt Nam đi theo hai con đường với thời gian khác nhau từ

Ấn Độ sang và từ Trung Quốc xuống Đạo phật vào Việt Nam sớm nhất so với Thiên chúa Giáo và Đạo Tin Lành Nó tồn tại và phát triển cùng với sự thăng trầm của lịch sử Từ thế kỉ X- XV, Phật giáo phát triển mạnh mẽ và trở thành quốc giáo Phật giáo cùng chính quyền nhà nước phong kiến trị vì đất nước Trong thời gian lâu dài đạo phật đã ăn sâu vào đời sống tinh thần của người dân Chính vì thế, Phật giáo đã trở thành đạo đức, triết học có ảnh hưởng sâu sắc đến việc hình thành phong tục tập quán nếp sống của nhân dân và là một thành tố hình thành nên văn hóa dân tộc

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của nhân dân ta đa số tín đồ phật giáo có tinh thần dân tộc ủng hộ Đảng cộng sản Việt Nam đánh đuổi

đế quốc dành độc lập dân tộc

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, một số tổ chức Phật giáo phản động tìm mọi cách lôi kéo tăng ni, phật tử vào những hoạt động chống phá thành quả mà cách mạng đã đạt được Bọn di tán nước ngoài cấu kết với chủ nghĩa đế quốc âm mưu lơi dụng những thiếu sót sai lầm của Đảng và Nhà nước để tuyên truyền kích động lôi kéo nhân dân có tín ngưỡng vào các hoạt động chống lại đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước.Như vậy, đạo phật nói chung đều

có tinh thần dân tộc tham gia bảo vệ dân tộc chống lại ách áp bức ngoai xâm

Hiện nay phật giáo ở Việt nam gồm : Gần 10 triệu tín đồ (những người quy y Tam Bảo), có mặt hầu hết ở các tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó tập trung đông nhất ở Hà Nội, Bắc Ninh, Nam Định, Hải Phòng, Hải Dương,

Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hoà, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Lâm Đồng, Sóc Trăng, Trà Vinh, thành phố Cần Thơ

2.1.2 Thiên chúa giáo.

Thiên chúa giáo ra đời vào thế kỉ thứ I ở phía đông của đế chế La Mã Qúa trình du nhập của nó vào Việt Nam gắn liền với âm mưu xâm lược của chủ nghĩa thực dân Lúc đầu là công cụ dọn đường cho ý đồ xâm lược Đông Dương của thực dân Pháp Thời kì thực dân Pháp xâm lược giáo hội thiên chúa đã cấm giáo dân tham gia kháng chiến chống cộng sản Thời kì kháng chiến chống Mĩ, Thiên chúa giáo thực sự trở thành công cụ cho việc bóc lột của chúng Chúng đầu tư không tiếc tiền để xây dựng nhà thờ, đài phát thanh, trường đại học thiên chúa, các hình thức giáo hội dựa vào tổ chức từ thiện để mị dân lôi kéo quần chúng nhân dân đi theo đạo thiên chúa Sau khi miền Nam giải phóng trước khi rút khỏi Miền Nam chúng đã chuẩn bị kế hoạch hậu chiến, cài các phần tử phản động vào các giáo hội nhà thờ, nhằm tuyên truyền kích động quần chúng giáo dân đấu tranh chống lại chính sách của Đảng và Nhà nước

Hiện nay ở nước ta Thiên Chúa Giáo có : Hơn 5,5 triệu tín đồ, có mặt ở

50 tỉnh, thành phố, trong đó có một số tỉnh tập trung đông như Nam Định, Ninh Bình, Thái Bình, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Kon Tum, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Bình Thuận, Đồng Nai,Tp Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Vĩnh Long,

An Giang, thành phố Cần Thơ

2.1.3 Đạo tin lành

Đạo tin lành được hình thành trong quá trình cải cách tôn giáo ở thế kỉ XVI Tin lành được tách ra từ Kito giáo cùng với sự phát triển của giai cấp tư sản Đạo Tin lành vào nước ta vào cuối thế kỉ 19 Đạo tin lành ở Việt Nam với

số lượng tín đồ không nhiều, mức hoạt động và phát triển kém hơn so với đạo phật và đạo thiên chúa

Thời Mỹ- Ngụy ở miền Nam chúng rất chú ý đến đạo tin lành vì lúc đó đạo phát triển mạnh ở khu vực Tây Nguyên giáp ranh giữa ta và địch Sau khi giải phóng đạo tin lành kết hợp với FULRO chống lại cách mạng Vì vậy, Đảng

cần phải có những chính sách phù hợp không được lơ là mất cảnh giác bởi vì các thế lực thù địch vẫn có âm mưu lợi dụng.

Hiên nay đạo Tin Lành ở Việt Nam khoảng 1 triệu tín đồ, tập trung ở các tỉnh: Đà Nẵng, Quảng Nam, TP Hồ Chí Minh, Bến Tre, Long An, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông, Bình Phước và một số tỉnh phía Bắc

2.1.4 Đạo cao đài

Đạo cao đài thành lập ở Việt Nam vào khoảng 1926, trung tâm là tòa thánh Tây ninh Đạo cao đài hình thành để phục vụ mục đích chính trị bóc lột lúc bấy giờ Đạo Cao đài nhằm tập hợp quần chúng nhân dân lao động chưa theo tín ngưỡng nào thành một lực lượng giai cấp bóc lọ để áp bức sau đó phục vụ mục đích xâm lược của thực dân pháp và đế quốc Mỹ

Lịch sử của đại Cao Đài không dài lắm so với lịch sử của các tôn giáo khác ở nước ta, nhưng đã có trang lịch sử đen tối bởi sự tham gia của các tổ chức giáo phái khác và các hoạt dộng chính trị chống phá cách mạng lại Đảng

và Nhà Nước ta Khi nghiên cứu và giải quyết vấn đề tôn giáo ở khu vực đạo Cao Đài, chúng ta hết sức chú ý đến những nét đặc trưng và hình thành và lịch

sử hoạt động của nó để đưa ra những biện pháp và chính sách phù hợp

Hiện nay ở Việt Nam đạo Cao Đài có : Hơn 2,4 triệu tín đồ có mặt chủ yếu ở các tỉnh Nam Bộ như Tây Ninh, Long An, Bến Tre, TP Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Tiền Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, Kiên Giang, Cà Mau, An Giang…

2.1.5 Đạo Hòa Hảo.

Đạo Hòa Hảo thành lập ở Việt Nam 1939 tại xã Hòa Hảo, Châu Đốc Người sáng lập ra là Huỳnh Phú Sồ Đạo Hòa Hảo ra đời kế thừa từ giáo lí của đạo phật, nhưng mang màu sắc mê tín dị đoan Ngày đầu thành lập, đạo Hòa Hảo có tư tưởng chống Pháp sau hòa hợp với Pháp Trong thời kì Ngô Đình Diệm đã đưa ra chủ trương diệt lực lượng Hòa Hảo Sau một thời gian dài mới được hoạt động công khai Hiện nay ở Việt Nam đạo Hòa Hảo có khoảng : Gần

1,3 triệu tín đồ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ như: An Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long…

2.2 Những yếu tố tác động ảnh hưởng đến tôn giáo.

2.2.1.Điều kiện kinh tế- xã hội.

Từ khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, với thắng lợi đã đạt được chứng tỏ chính sách của Đảng và Nhà Nước là đúng đắn Bên cạnh những thắng lơi đó còn bộc lộ một số hạn chế đã gây ra khó khăn đời hỏi cần được giải quyết một trong những vấn đề đó là vấn đề tôn giáo trong cơ chế thị trường

Cơ chế thị trường là nền kinh tế vận hành với nền kinh tế nhiều thành phần, và nhiều hình thức sở hữu Chính điều này cũng tạo ra sự phân hóa giàu nghèo Và nền kinh tế càng phát triển thì các ông chủ càng cần đến các thế lực

hỗ trợ đó là lực lượng siêu nhiên trong những lúc làm ăn không gặp may mắn Các ông chủ rất cần đến sự cứu giúp của thượng đế, thì người làm thuê càng cần con người không bao giờ cam chịu trước cuộc sống nghèo khổ, họ muốn vượt lên để có cơm ăn áo mặc Mà xã hội đòi hỏi rất cao, phải có sự cạnh tranh để họ vươn lên cho nên những lúc quẫn bách bế tắc thì con đường mưu cầu sự may mắn đã thôi thúc họ đến với tôn giáo dễ dàng, nhẹ nhàng như một quy luật tất yếu

Từ những hiện tượng trên cho chúng ta thấy công cuộc đổi mới đã mở đường cho sự phát triển của kinh tế nhưng cũng tạo ra những khả năng và điều kiện phân hóa đội ngũ những người lao động những sự may rủi, thành bại… tạo

ra sự bất bình đằng giũa các thành viên Vì vậy, những điều kiện khách quan cho tôn giáo tồn tại là chưa thể mất đi, tín ngưỡng tôn giáo có vai trò rất quan trọng trong đời sống của nhân dân lao động Điều đó cho thấy Đảng phải có những chính sách phù hợp để giải quyết vấn đề tôn giáo mà không đi ngược lại lợi ích nguyện vọng của nhân dân lao động

2.2.2 Điều kiện chính trị- xã hội.

Trong những năm trước đổi mới Đảng và Nhà nước ta đã có những chính sách sai lầm dẫn đến sự khủng hoảng làm mất niềm tin của nhân dân với Đảng

và đây chính là điều kiện để cho tôn giáo phát triển và đã trở thành niềm tin để động viên mọi người vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống

Ở nước ta, chủ nghĩa đế quốc và bọn phản động trong và ngoài nước đã không trừ một âm mưu nào để chống phá cách mạng Việt Nam Chúng lợi dụng việc tuyên truyền bá đạo Thiên chúa vào các vùng dân tộc thiểu số Thông qua các hoạt động từ thiện tôn giáo để thực hiện âm mưu phá hoại công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc ở nước ta Chúng mưu dò kích động những người có tín ngưỡng tôn giáo chống lại đường lối chính sách, lôi kéo người di tán làm mất trật tự an ninh xã hội Chúng hỗ trợ và chỉ đạo một số phần tử phản động hoặc một số tổ chức tôn giáo trong nước để tập hợp lực lượng xây dựng tổ chức nhằm thực hiện “diễn biến hòa bình” Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay Đảng và Nhà nước không được lơ là mất cảnh giác mà phải có chính sách phù hợp để chống lại những âm mưu lợi dụng của các thế lực phản động

2.3 Những chính sách cụ thể của Đảng đối với tôn giáo hiện nay.

Theo nghị định số 26/1999/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 19/4/1999 rất cụ thể của tôn giáo Có thẻ nêu lên những chính sách cụ thể sau:

2.3.1 Đối với các tín đồ tôn giáo

Tín đồ có quyền thực hiện các hoạt động tôn giáo không trái với chủ trương chính sách và pháp luật của nhà nước, tiến hành các nghi thức thờ cúng, cầu nguyện tại gia đình và tham gia các hoạt động tôn giáo, học tập giáo lý, đạo đức, phục vụ nghi lễ tôn giáo tại cơ sở thờ tự

Tín đồ không được lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo làm trái pháp luật, không được hoạt động mê tín dị đoan

Người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam được sinh hoạt tôn giáo theo pháp luật Việt Nam

2.3.2 Đối với chức sắc, nhà tu hành tôn giáo

Chức sắc, nhà tu hành tôn giáo có quyền: Được thực hiện các chức trách, chức vụ tôn giáo của mình trong phạm vi trách nhiệm đã được cơ quan nhà nước

có thẩm quyền chấp thuận Được nhà nước xét khen thưởng công lao đóng góp trong sự nghiệp đoàn kết toàn dân, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Được hưởng các quyền lợi chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội của công dân

Chức sắc, nhà tu hành tôn giáo có nghĩa vụ:Thực hiện đúng chức trách, chức vụ tôn giáo trong phạm vi trách nhiệm tôn giáo đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chấp nhận và chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động tôn giáo trong phạm vi trách nhiệm đó

Động viên tín đồ chấp hành nghiêm chỉnh chính sách và pháp luật của nhà nước.Người mạo danh chức sắc, nhà tu hành tôn giáo bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.Người đang chấp hành án phạt tù hoặc đang bị quản chế hành chính không được thực hiện chức trách, chức vụ tôn giáo Việc phục hồi chức trách, chức vụ tôn giáo khi đã hết hạn hình phạt trên phải do tổ chức tôn giáo quản lý người đó đề nghị và được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chấp thuận

Việc mở trường đào tạo các chức sắc, nhà tu hành tôn giáo phải được phép của thủ tướng chính phủ Tổ chức và hoạt động của các trường thực hiện theo các quy định của Ban Tôn giáo Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo Các trường thực hiện các quy chế chính sách, pháp luật của nhà nước theo sự hướng dẫn, giám sát kiểm tra của các cơ quan chức năng của Nhà nước và Ủy ban nhân dân sở tại

Việc phong giáo phẩm, phong chức cho các chức sắc, nhà tu hành tôn giáo, việc bổ nhiệm, thuyên chuyển những chức sắc phải được sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (tùy theo giáo phẩm) Đối với các chức sắc, nhà tu hành tôn giáo được tổ chức, cá nhân ở nước ngoài phong giáo phẩm, phong chức, bổ nhiệm phải được sự chấp thuận của Thủ tướng chính phủ