SKKN hướng dẫn học sinh cách xây dựng đoạn văn nhằm nâng cao chất lượng nhóm học sinh yếu lớp 9 trường THCS lộc ninh

Để rènluyện cho học sinh kĩ năng viết đoạn văn, giáo viên phải hướng dẫn cho các em cách thức viết đoạn văn, cách sử dụng vốn từ ngữ, diễn đạt câu trongđoạn văn, bố cục đoạn văn trong mộ

MỤC LỤC

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI 2

II GIỚI THIỆU 2

1 Hiện trạng 2

2 Nguyên nhân 3

3 Giải pháp thay thế

.3 4 Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài

.4 5 Vấn đề nghiên cứu .

.4 6 Giả thuyết nghiên cứu

.4 III PHƯƠNG PHÁP 4

1 Khách thể nghiên cứu 4

2 Thiết kế nghiên cứu 4

3 Quy trình nghiên cứu 5

4 Đo lường và thu thập dữ liệu 8

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN 8

1 Phân tích dữ liệu 8

2 Bàn luận 9

V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 9

1 Kết luận

.9 2 Khuyến nghị………10

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

11 VII PHỤ LỤC…… ………12

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI:

Như chúng ta đều biết: Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn cho học sinh

là vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong việc tạo lập văn bản Để rènluyện cho học sinh kĩ năng viết đoạn văn, giáo viên phải hướng dẫn cho các

em cách thức viết đoạn văn, cách sử dụng vốn từ ngữ, diễn đạt câu trongđoạn văn, bố cục đoạn văn trong một văn bản, cách sử dụng các phương tiệnliên kết trong đoạn văn Tuỳ theo từng phương thức diễn đạt khác nhau màviết theo lối qui nạp, diễn dịch, song hành hay móc xích Để viết được đoạnvăn phải có nhiều câu kết hợp tạo thành, cũng như vậy để tạo thành văn bảnyêu cầu phải có các đoạn văn liên kết với nhau mà thành (khi đã dùng cácphương tiện liên kết trong văn bản) Tập làm văn là môn học thực hành tổnghợp ở trình độ cao của môn Văn – Tiếng Việt, môn Tập làm văn được xemnhư vị trí cốt lõi trong mối tương quan chặt chẽ với Văn và Tiếng Việt Nhưvậy, chúng ta dạy Tập làm văn cho học sinh là dạy cho các em nắm vữngvăn bản, biết xây dựng các đoạn văn thông thường Rèn luyện cho học sinh

là rèn luyện cho các em các thao tác, những cách thức, những bước đi trongquá trình tạo lập văn bản Vì thế, cách xây dựng đoạn văn trong phân môntập làm văn được coi như vị trí hàng đầu

Để nâng cao hiệu quả xây dựng đoạn văn tạo lập văn bản của nhóm họcsinh yếu lớp 92 THCS Lộc Ninh, chúng tôi lựa chọn giải pháp hướng dẫnhọc sinh xây đoạn văn để giúp các em viết đoạn văn tốt hơn.

Nghiên cứu sẽ được tiến hành trên một nhóm duy nhất là lớp 92 trườngTHCS Lộc Ninh

Kết quả cho thấy, tác động đã ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của họcsinh, kết quả bài kiểm tra sau tác động cao hơn kết quả bài kiểm tra trước tácđộng Điểm bài kiểm tra sau tác động có giá trị trung bình là 6,53; điểm bàikiểm tra trước tác động có giá trị trung bình là 6,08 Kết quả kiểm chứng t-test cho thấy p = 0,002 < 0,05 nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trungbình trước tác động và điểm trung bình sau tác động và kết quả xác định hệ

số tương quan r = 0,91 Điều đó, chứng minh rằng việc hướng dẫn học sinhxây dựng đoạn văn nâng cao hiệu quả làm bài của học sinh lớp 92

II GIỚI THIỆU:

Trong hệ thống ngôn ngữ, đoạn văn là một đơn vị có ý nghĩa rất quantrọng Chính vì thế để góp phần nâng cao chất lượng của việc sử dụng ngônngữ trong học tập và giao tiếp hàng ngày của học sinh thì mỗi giáo viêntrong quá trình giảng dạy cần có ý thức rèn luyện kỹ năng xây dựng đoạnvăn, liên kết đoạn văn Thực ra không phải đến lớp 9 các em mới học cáchviết đoạn văn Ngay ở lớp 6, 7 và 8, giáo viên đã dạy các em cách viết đoạnvăn trong các kiểu văn bản: đoạn văn tự sự, đoạn văn miêu tả, đoạn văn nghịluận Bởi vậy khi hướng dẫn học sinh xây dựng đoạn văn giáo viên cần tậndụng những hiểu biết và khả năng trên của các em để phát huy năng lực tưduy, kĩ năng xây dựng đoạn văn, tạo lập văn bản

1 Hiện trạng:

Vào giữa học kì 1 của năm học, nhà trường bao giờ cũng khảo sát chấtluợng học sinh để phân loại học sinh và có kế hoạch bồi dưỡng học sinh khá

giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém Kết hợp với kết quả khảo sát chất luợng,trong các giờ học phụ đạo đầu năm học, tôi thường kiểm tra kĩ năng viếtđoạn của học sinh qua các bài tập nhỏ sau các tiết văn học bằng cách chohọc sinh viết đoạn văn nêu cảm nhận về tác phẩm, nhân vật, chi tiết trong tácphẩm.

Qua kết quả khảo sát có thể nhận thấy số học sinh không có kĩ năng viếtđoạn còn nhiều, số học sinh có kĩ năng viết đoạn thành thạo còn ít Trên bàilàm của hầu hết các em thể hiện việc nắm khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ

đề, câu chủ đề trong đoạn văn, cách trình bày đoạn văn còn lơ mơ

Các em không biết trình bày đoạn văn đảm bảo sự liên kết chặt chẽ vềnội dung cũng như hình thức Nhiều bài viết lủng củng sơ sài, lập luậnkhông mạch lạc chặt chẽ Các ý lộn xộn, không có lớp có lang, ý lớn ý nhỏkhông theo trình tự hợp lí Đầu đoạn văn không viết hoa lùi đầu dòng, cácdòng khác thò ra thụt vào tuỳ tiện

Có thể nói kĩ năng làm văn, đặc biệt là kĩ năng viết đoạn của học sinhcòn nhiều hạn chế Do vậy để khắc phục hạn chế của học sinh, nâng cao chấtlượng dạy và học đòi hỏi giáo viên phải có những giải pháp hợp lí

2 Nguyên nhân:

Theo đánh giá của bản thân tôi cũng như những giáo viên khác, bộ mônNgữ văn là bộ môn khó Đặc biệt yêu cầu kĩ năng lại càng khó hơn Việctạo lập văn bản là rất quan trọng nhưng giáo viên vẫn chưa thật sự chú ý đếnviệc rèn luyện các kĩ năng cho học sinh, đặc biệt là ở những kĩ năng xâydựng đoạn văn Mặt khác, hệ thống bài tập trong sách giáo khoa và sách bàitập chưa đủ đáp ứng nhu cầu thực sự của giờ học làm văn

Hơn thế nữa, phần lớn các em có khuynh hướng không thích học phânmôn Tập làm văn vì thế nó đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc tiếp thu, vậndụng sáng tạo, kĩ năng viết đoạn văn của các em

Bên cạnh đó thường thì thời lượng quá ngắn mà kiến thức nhiều, nênhọc sinh không thể tìm hiểu kĩ các đoạn văn mẫu Phần lớn học sinh hiểu sơsài về mặt lí thuyết, vì thế xác định đề bài, chủ đề và bố cục đoạn văn càngbối rối Cho nên, có nhiều trường hợp viết thừa hoặc thiếu chưa xác định cụthể đề tài, chủ đề của đoạn văn Quá trình lập luận, trình bày chưa chặt chẽ,

lô gíc và sinh động Chưa biết vận dụng nhiều phương pháp liên kết trongmột đoạn văn hoặc nhiều đoạn văn Vì thế các đoạn văn thường hay đơnthuần, nhàm chán

3 Giải pháp thay thế:

Để thay đổi hiện trạng trên, năm học này tôi đã xây dựng giải pháp:Hướng dẫn học sinh cách xây dựng đoạn văn nhằm nâng cao chất lượngnhóm học sinh yếu lớp 92 trường THCS Lộc Ninh

* Mô tả giải pháp

Như chúng ta đã biết, bài viết được cấu thành bởi các đoạn văn (vănbản) theo những phương thức và bằng những phương tiện khác nhau Dựngđoạn được triển khai từ ý trong dàn bài Có thể đoạn văn là một ý hoặc nhiều

ý và cũng có thể một ý có nhiều đoạn Trong đoạn văn thường có bố cục baphần: mở đoạn, phát triển đoạn và kết đoạn ở góc độ đặc điểm cấu trúc thìcác đoạn văn có thể là đoạn diễn dịch, qui nạp, tổng – phân – hợp, …Để rènluyện được kĩ năng viết đoạn văn, giáo viên kết hợp ôn lại các kiến thức líthuyết về những khái niệm về từng thể loại văn, làm quen với những đề vănmẫu, những bài văn mẫu và tìm hiểu cụ thể từng bài qua các tiết học: Líthuyết về đoạn văn, cách xây dựng đoạn văn, bố cục đoạn văn, các câu chốt(câu chủ đề) trong đoạn văn, viết theo các cách diễn dịch, qui nạp, songhành, tổng- phân - hợp …Từ đó, giáo viên giúp học sinh vận dụng lí thuyết

đã học một cách triệt để

4 Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài:

Những công trình liên quan trực tiếp đến đề tài : Đoạn văn là đơn vị cơbản trong hệ thống ngôn ngữ và có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giaotiếp và tạo lập văn bản Chính vì vậy, nó trở thành đối tượng nghiên cứu củanhiều nhà ngôn ngữ học, nhà sư phạm… Tác giả Nguyễn Quang Ninh trongcuốn 150 bài tập rèn luyện kỹ năng dựng đoạn văn đã đề cập đến những vấn

đề lý thuyết về đoạn văn, trong đó tác giả quan tâm nhất là khái niệm đoạnvăn “Nên coi đoạn văn vừa là sự phân đoạn nội dung vừa là sự phân đoạnhình thức Đoạn văn vừa là kết quả của sự phân đoạn văn bản, vừa là kết quảcủa sự phân đoạn văn bản về mặt lôgic - ngữ nghĩa, ngữ pháp, vừa là kết quảcủa việc thể hiện biểu cảm, thẩm mỹ”

Với mục đích rèn kỹ năng viết đoạn văn nói chung và kỹ năng dựng

riêng, GS Nguyễn Đăng Mạnh trong cuốn Muốn viết được bài văn hay đã

đề cập đến vấn đề Luyện viết đoạn văn Trong phần này tác giả đã đề cậpkhái niệm và cấu tạo đoạn văn, tác giả cho rằng : đoạn văn phải đảm bảo haitiêu chí Thứ nhất, nằm giữa hai chỗ xuống dòng, thụt đầu dòng, viết hoa khi

mở đầu, chấm xuống dòng khi kết thúc Thứ hai, chứa một ý tương đối hoànchỉnh - một chủ đề nhỏ Trong phần cấu tạo đoạn văn tác giả dựa trên tiêuchí về cách lập luận để phân chia thành những mô hình đoạn văn khác nhau.Theo tác giả mô hình cơ bản của đoạn văn là diễn dịch và các biến thể khácnhư quy nạp, hỗn hợp, nhân quả…

Căn cứ vào những công trình đã nghiên cứu và đặc biệt là thông quathực tế giảng dạy và khả năng nhận thức của học sinh đề tài xin đề xuất một

số những cách thức rèn luyện kỹ năng xây dựng đoạn văn ở lớp 92 trườngTHCS Lộc Ninh

5 Vấn đề nghiên cứu: Rèn kĩ năng xây dựng đoạn văn có làm nâng cao

chất lượng nhóm học sinh yếu lớp 92 trường THCS Lộc Ninh không?

6 Giả thuyết nghiên cứu: Có, Rèn kĩ năng xây dựng đoạn văn có làm

tăng hiệu quả tạo lập văn bản góp phần nâng cao chất lượng nhóm học sinh

yếu lớp 92 trường THCS Lộc Ninh

- Về ý thức học tập: Đa số các em học sinh ở lớp này đều ngoan, có thái

độ học tập đúng đắn nhưng chất lượng học tập không đồng đều

- Kết quả khảo sát đầu năm:

2 Thiết kế nghiên cứu:

Bản thân tôi năm học 2014 – 2015 được phân công dạy 2 lớp 92 và

82 Nhưng lớp tôi chọn để thiết kế nghiên cứu đó là lớp 92, nhằm nâng cao

chất lượng học sinh yếu, giúp các em đạt hiệu quả trong kì thi tuyển vào lớp

10 Thiết kế tôi sử dụng trong nghiên cứu này là thiết kế 1: Kiểm tra trước

tác động và sau tác động với nhóm duy nhất

Tôi căn cứ vào kết quả kiểm tra 1 tiết (giáo viên tự ra đề) làm bài kiểmtra trước tác động Qua tác động giải pháp thay thế tôi tiếp tục ra đề cho họcsinh kiểm tra 1tiết lần 2 và lấy bài kiểm tra này làm bài kiểm tra sau tácđộng làm cơ sở để đánh giá Kết quả cho thấy điểm trung bình hai lần kiểmtra có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-Test phụ thuộc đểphân tích dữ liệu.

Bảng 2 Kiểm chứng bài kiểm tra trước tác động và sau tác động:

Lớp 9 2

Bài kiểm tra1tiết Học sinhviết đoạn văn nêucảm nhận về tácphẩm, nhân vật,chi tiết trong tácphẩm (ở phầntruyện Trung đại)

Dạy học có sử dụng phương pháp hướng dẫn học sinh xây dựng đoạn văn

Bài kiểm tra 1tiết.Học sinh viết đoạnvăn nêu cảm nhận vềtác phẩm, nhân vật,chi tiết trong tácphẩm (ở phần thơ,truyện hiện đại)

Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T- test phụ thuộc

3 Qui trình nghiên cứu

* Chuẩn bị của giáo viên:

Vào đầu năm học ở tuần 6 tôi tiến hành cho học sinh khảo sát và ghichép kết quả bài làm của học sinh để sàn lọc đối tượng học sinh yếu và xác

định điểm yếu của học sinh Sau đó tôi thực hiện giải pháp tác động vào các

giờ dạy phụ đạo theo thời khóa biểu của nhà trường vào ngày thứ tư hàng

tuần, mỗi buổi 3 tiết (từ tuần 8 đến tuần 11) và cho học sinh làm bài kiểm tra

Nội dung thực nghiệm

8

(8/10/2014)

Ngữ văn 92 1,2,3 Củng cố kiến thức lí thuyết về các cách

trình bày nội dung đoạn văn

29/10/2014

Ngữ văn 92 10,11,12 Thực hành dạng bài tập vận dụng về

đoạn văn

* Thực hành trải nghiệm sử dụng phương pháp hướng dẫn học

sinh xây dựng đoạn văn:

+ Giải pháp 1: Củng cố kiến thức về đoạn văn cho học sinh:

- Khái niệm về đoạn văn

Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi

đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thường biểu đạt một ý

tương đối hoàn chỉnh Đoạn văn thường do nhiều câu tạo thành

Đoạn văn thường có từ ngữ chủ đề và câu chủ đề Từ ngữ chủ đề là các

từ ngữ được dùng làm đề mục hoặc được lặp lại nhiều lần (thường là chỉ từ,

đại từ, các từ đồng nghĩa) nhằm duy trì đối tượng biểu đạt Câu chủ đề mangnội dung khái quát, lời lẽ ngắn gọn, thường đủ hai thành phần chính và đứng

ở đầu hoặc cuối đoạn văn Các câu trong đoạn văn có nhiệm vụ triển khai vàlàm sáng tỏ chủ đề của đoạn

+ Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh cách viết đoạn văn:

Để viết đoạn văn thành công, cần chú ý tuân thủ các bước:

Bước 1: Xác định yêu cầu của đề: Căn cứ vào yêu cầu của đề bài, xác

định rõ nội dung cần trình bày trong đoạn là gì? (Nội dung đó sẽ được “gói”trong câu chủ đề Và cũng là định hướng để viết các câu còn lại) Nội dung

đó được trình bày theo cách nào, có yêu cầu nào khác về hình thức, ngữpháp

Đề

a Chép thuộc bốn câu đầu của đoạn trích “Cảnh ngày xuân”

b Bằng một đoạn văn quy nạp từ 9 đến 12 câu nêu cảm nhận của em vềcái hay của bốn câu thơ vừa chép

Đây là dạng đề thường gặp khi thi tuyển môn Ngữ văn 9 vào lớp 10

* Yêu cầu cần đạt:

a Chép chính xác 4 câu thơ đầu như trong SGK.

b Viết đoạn văn

- Nội dung: cảm nhận của em về cái hay của bốn câu thơ

- Hình thức: Đoạn quy nạp, độ dài từ 9 đến 12 câu

Bước 2: Xác định câu chủ đề cho đoạn văn:

Câu chủ đề là câu nêu ý của cả đoạn văn, vì vậy đó là câu đặc biệt quantrọng Khi viết đoạn cần chú ý đọc kĩ đề, xác định yêu cầu của đề, từ đó xácđịnh câu chủ đề

Có những đề không cho sẵn câu chủ đề, có đề cho sẵn câu chủ đề, cónhững đề yêu cầu sửa một câu có lỗi thành câu đúng và dùng câu đó làm câuchủ đề, có đề lại có phần dẫn ý, dựa vào đó ta có thể xác định được câu chủđề

Ví dụ 1: Đề 1 trên là đề không cho câu chủ đề Để viết được câu chủ

đề, ta phải nắm vững nội dung của đoạn trích đề cho, từ đó xác định câu chủđề

- Nội dung đoạn trích: bức họa tuyệt đẹp về khung cảnh thiên nhiênmùa xuân => Câu chủ đề có thể viết: “Bốn câu thơ là bức họa tuyệtđẹp về khung cảnh thiên nhiên mùa xuân”

Ví dụ 2: Đề có phần dẫn ý, dựa vào đó ta có thể xác định được câu chủ

đề

Đề: Trong tác phẩm “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn

Dữ đã sáng tạo chi tiết cái bóng trên tường rất đặc sắc Hãy viết đoạn vănkhoảng 10 câu theo lối diễn dịch trình bày cảm nhận của em về chi tiết đó

- Với đề trên: dựa vào phần dẫn ý của đề, ta có thể viết câu chủ đề:

“Trong tác phẩm “ Chuyện người con gái Nam Xương”, Nguyễn Dữ đã sángtạo chi tiết cái bóng trên tường rất đặc sắc”

Bước 3: Tìm ý cho đoạn (Triển khai ý):

Khi đã xác định được câu chủ đề của đoạn văn, cần vận dụng các kiếnthức đã học có liên quan để phát triển chủ đề đó thành các ý cụ thể, chi tiết.Nếu bỏ qua thao tác này, đoạn văn dễ rơi vào tình trạng lủng củng, quẩn ý

Ví dụ: Với đề bài: Viết đoạn văn diễn dịch từ 8 đến 10 câu, phân tích 6

câu thơ cuối trong đoạn trích “Cảnh ngày xuân”

Cần xác định các ý:

- Sáu câu thơ cuối miêu tả cảnh chị em Thuý Kiều du xuân trở về

- Cảnh vẫn mang cái nét thanh tao, trong trẻo của mùa xuân: nắng nhạt,khe nước nhỏ, nhịp cầu nho nhỏ bắc ngang

- Mọi cử động đều rất nhẹ nhàng: mặt trời từ từ ngả bóng về tây, bướcchân người thơ thẩn, dòng nước uốn quanh

=> Một bức tranh thật đẹp, thanh khiết

Bước 4: Viết các ý thành đoạn văn:

Trên cơ sở các ý vừa tìm, viết thành đoạn văn Căn cứ vào yêu cầu vềkiểu diễn đạt để xác định vị trí câu chủ đề và cách lập luận trong đoạn văn.Ngoài ra còn đảm bảo các yêu cầu về ngữ pháp (nếu có)

+ Giải pháp 3: Rèn kĩ năng dựng đoạn cho học sinh bằng các dạng bài tập

Dạng bài tập nhận biết:

Mục đích của bài tập là cung cấp cho học sinh các dạng đoạn văn cụ thể,trên cơ sơ đó các em nhận biết được mô hình cấu trúc đoạn, từ ngữ chủ đề,câu chủ đề Và cao hơn là cách trình bày các luận cứ để dẫn đến luận điểm.Tuỳ từng đối tượng học sinh mà ra bài tập với những yêu cầu nhận biết cácđoạn văn trình bày theo cách phổ biến thông dụng

Dạng 1: Xác định câu chủ đề, các từ ngữ chủ đề của đoạn văn

Dạng 2: Nhận diện cách trình bày đoạn văn

Dạng 3: Cách lập luận của đoạn văn

Dạng bài tập vận dụng:

Khi xây dựng đoạn văn, câu chủ đề là câu đặc biệt quan trọng Khi phântích đoạn trích hay tác phẩm, câu chủ đề phải nêu được nội dung chính cầnphân tích Viết được câu chủ đề có thể coi là có được chìa khoá để mở vấn

đề Vì vậy, đây là dạng đề theo tôi không kém phần quan trọng trong việcrèn kĩ năng viết đoạn cho học sinh.Với bài tập vận dụng ta có thể đưa ra cácdạng vận dụng như sau:

- Dạng 1: Bài tập viết đoạn văn triển khai câu chủ đề đã cho

- Dạng 2: Viết đoạn văn không cho sẵn câu chủ đề

Với dạng bài tập này yêu cầu học sinh có kĩ năng tổng hợp hơn Khôngchỉ biết xác định câu chủ đề mà còn biết trình bày đoạn văn theo cách lậpluận mà đề yêu cầu

- Dạng 3: Bài tập luyện dựng đoạn văn không có câu chủ đề: (Đoạnsong hành)

- Dạng 4: Bài tập chuyển đổi đoạn văn: Từ đoạn văn không có câu chủ

đề hãy viết thành một đoạn văn có câu chủ đề đứng ở đầu đoạn hoặc cuốiđoạn

4 Đo lường và thu thập dữ liệu:

- Bài kiểm tra trước tác động là bài kiểm tra 1 tiết lần 1 vào tuần 6 Bàikiểm tra gồm 3 câu hỏi tự luận (10 điểm) Bài kiểm tra sau tác động là bàikiểm 1 tiết tuần 14 (Giáo viên tự ra đề) khi đã sử dụng phương pháp rèn kĩnăng xây dựng đoạn văn cho học sinh (Xem phần phụ lục)

Quy trình kiểm tra và chấm bài kiểm tra:

Ra đề kiểm tra: Giáo viên ra đề kiểm tra và đáp án sau đó lấy ý kiếnđóng góp của các giáo viên trong tổ Văn để bổ sung, chỉnh sửa cho phù hợp

Tiến hành chấm bài kiểm tra:

Sau khi cho học sinh làm bài kiểm tra trước tác động, để đảm bảo tínhkhách quan tôi cùng với giáo viên trong tổ Văn tiến hành chấm bài theo đáp

án đã xây dựng

Sau khi thực hiện bài học có sử dụng phương pháp hướng dẫn học sinhcách xây dựng đoạn văn , tôi cho học sinh làm bài kiểm tra sau tác động Sau

đó, tôi cùng giáo viên trong tổ bộ môn Ngữ văn tiến hành chấm bài theo đáp

án đã xây dựng (Nội dung bài kiểm tra và đáp án trình bày ở phần phụ lục)

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN

+ Giá trị p = 0,002 < 0,05 cho thấy độ chênh lệch điểm trung bình trước

và sau tác động là có ý nghĩa Điều này chứng minh được điểm trung bìnhsau tác động cao hơn điểm trung bình trước tác động không phải do ngẫunhiên mà là do kết quả của sự tác động

+ Từ kết quả xác định hệ số tương quan r = 0,91, nên độ tin cậy của tácđộng mà tôi đưa ra trong giải pháp nghiên cứu là rất lớn nên có tính thực tiễnkhông phải là ngẫu nhiên

Nghiên cứu này là một giải pháp rất tốt, sau một thời gian áp dụng tôithấy được thông qua việc hướng dẫn học sinh xây dựng đoạn văn nâng caohiệu quả làm bài viết của học sinh lớp 92

- Hạn chế: Tuy nhiên khi áp dụng giải pháp này cũng còn những mặt hạn

chế:

Vì đây là một tiết khó của môn học, nếu không tổ chức các buổi ôn tậpmột cách bài bản, khoa học đúng theo phương pháp đổi mới thì sẽ không tạocho các em sự hứng thú, say mê, tích cực trong giờ làm văn dẫn đến bài viếtcủa các em không cao

Hạn chế nữa là trong chương trình SGK Ngữ Văn THCS về tiết họcviết đoạn văn còn quá ít, học sinh không được học các nội dung trình bàytrong đoạn văn theo các đặc điểm, cấu trúc diễn dich, qui nạp, song hành,móc xích Do đó, khi xây dựng đoạn văn, học sinh rất lúng túng trong việcđặt vị trí câu chủ đề trong đoạn

V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1 Kết luận:

Đề tài được rút từ thực tế giảng dạy, qua quá trình hướng dẫn học sinh

kĩ năng xây dựng đoạn văn Những giải pháp thực hiện đã giúp học sinh nhất

là đối tượng học sinh từ trung bình trở xuống có kĩ năng viết đoạn văn Nhưchúng ta đã biết, trên thực tế, đoạn văn là một phần của văn bản Khi các em

có kĩ năng viết đoạn thành thạo đoạn thì cũng nâng cao kĩ năng viết bài tậplàm văn.

Việc hướng dẫn học sinh xây dựng đoạn văn mang tính thiết thực vàhiệu quả cao đối với lớp 92 trường THCS Lộc Ninh trong việc nâng cao hiệuquả làm bài viết của học sinh Như trên đã chứng minh sau tác động kiểmchứng chênh lệch điểm trung bình bằng T-test phụ thuộc cho thấy kết quả p

= 0,002 < 0,05, cho thấy sự chênh lệch điểm trung bình trước và sau tácđộng có ý nghĩa, tức chênh lệch kết quả trung bình của sau tác động cao hơn

so với trước tác động Kết quả xác định hệ số tương quan r = 0,91, qua đócho thấy mức độ tin cậy của việc hướng dẫn học sinh xây dựng đoạn vănđến việc làm bài viết của học sinh là rất lớn

Như vậy giả thuyết tôi đưa ra: “Hướng dẫn học sinh cách xây dựngđoạn văn nhằm nâng cao chất lượng nhóm học sinh yếu lớp 92 trường THCS

Lộc Ninh” đã được kiểm chứng.

Những giải pháp tôi đưa ra trong đề tài hoàn toàn có thể áp dụng được ở

tổ chuyên môn đối với học sinh lớp 7, 8, 9, giúp các em học tốt và càng yêuthích môn học hơn, góp phần nâng cao dạy học ở tổ chuyên môn cũng như

ở trường

Trong thời gian tới tôi có những định hướng cụ thể để đề tài này đượcphổ biến rộng rãi một số trường trong huyện Kết hợp với tổ chuyên môn,ban giám hiệu lấy ý kiến, thực nghiệm, nghiên cứu tiếp, bổ sung điều chỉnh

và áp dụng rộng rãi đề tài vào thực tiễn trong năm học sau

2 Khuyến nghị:

+ Đối với cấp lãnh đạo:

- Đối với các cấp lãnh đạo: Cần quan tâm, khuyến khích tạo điều kiệnthuận lợi cho giáo viên học hỏi và sử dụng một số phương pháp dạy học phùhợp để tạo sự hứng thú và góp phần nâng cao kết quả học tập của học sinh

+ Đối với giáo viên:

- Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để hiểu biết nắm bắt các phươngpháp dạy học tích cực, tích cực suy nghĩ và sáng tạo vận dụng phương phápdạy học phù hợp sao cho đạt hiệu quả

- Giáo viên cần cho học sinh nắm vững kiến thức về đoạn văn: Kháiniệm, cách trình bày nội dung trong đoạn văn

- Giáo viên phải có điều tra khảo sát thực tế, và tuỳ theo đối tượng họcsinh khá, giỏi hay trung bình, yếu mà vận dụng lựa chọn các dạng bài tậpphù hợp Qua đó mà củng cố hoặc nâng cao kiến thức về đoạn văn, rèn luyện

kĩ năng dựng đoạn văn cho học sinh

- Đặc biệt là phải cho học sinh nắm vững kiến thức về các tác phẩm vănhọc (qua các giờ học phân môn Văn) để có nội dung thực hành khi viếtđoạn

Tóm lại không có một kinh nghiệm nào là duy nhất có thể chung chomọi người Không có một phép lạ dễ dàng nào để đi đến sự thành công Trênđây là những kinh nghiệm của tôi qua việc thực hiện đề tài ở trường THCSLộc Ninh Tuy nhiên, đây chỉ là kinh nghiệm mang tính chủ quan của bảnthân chắc không tránh khỏi những thiếu sót Chúng tôi rất mong những ýkiến đóng góp, những lời chỉ bảo của thầy cô, bạn bè, của đồng nghiệp để đềtài hoàn chỉnh hơn Xin cảm ơn./

Lộc Ninh, ngày 12 tháng

3 năm 2015

Người thực hiện

Trần Thị Dân

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sách giáo khoa môn Ngữ văn lớp 8, 9- NXB GD năm 2008

2 Muốn viết được bài văn hay - Nguyễn Đăng Mạnh(chủ biên), ĐỗNgọc Thống, Lưu Đức Hạnh- NXB GD năm 2000

3 Rèn kĩ năng viết đoạn văn nghị luận - Bảo Quyến – NXB GD năm2001

4 150 bài tập rèn luyện kĩ năng dựng đoạn văn - Nguyễn Quang Ninh –NXB GD năm 1998

5 Ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ văn – của các tác giả: Nguyễn ThịNương – Chu Thị Lý

6 Ôn tập kiến thức thi vào lớp 10 Ngữ Văn – của các tác giả: NguyễnThị Thuận – Nguyễn Lương Hùng – Đoàn Thị Thanh Hương –Nguyễn Ngọc Anh.

7 Luyện tập cách lập luận trong đoạn văn nghị luận cho học sinh phổthông của các tác giả: Nguyễn Quang Ninh – Nguyễn Thị Ban- TrầnHữu Phong

VII PHỤ LỤC:

Phụ lục 1: Bảng điểm ST

23 Ngô Văn Tâm 8 8

- Bồi dưõng khả năng biết được yêu cầu của một đoạn văn theo

- Khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề

- Cách xây dựng đoạn văn

4.2 Kiểm tra miệng

- Giáo viên kiểm tra kiến thức cũ lồng vào nội dung bài học

4.3 Bài mới

* Hoạt động 1: Vào bài

GV: Ơ lớp 6, 7, 8 các em đã học cách viết

đoạn văn trong các kiểu văn bản: Đoạn văn tự

sự, đoạn văn miêu tả, đoạn văn nghị luận

Hôm nay chúng ta sẽ củng cố kiến thức về

cách xây dựng đoạn văn trong văn bản

* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh ôn tập I THẾ NÀO LÀ ĐOẠN VĂN?

khái niệm về đoạn văn

- GV: Thế nào là đoạn văn ? ? Nêu các cách

trình bàynội dung đoạn văn ?

( diễn dịch, quy nạp, móc xích , song hành )

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh ôn tập các

cách trình bày đoạn văn

- GV sử dụng bảng phụ chép ví dụ và cho học

sinh quan sát, đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:

? Đoạn văn có bao nhiêu câu ?

- HS: 3 câu

? Tìn câu chủ đề của đoạn văn ?

- HS: câu 1

? Các câu còn lại làm nhiệm vụ gì ?

- HS: làm rõ nghĩa cho câu chủ đề

- GV: Đây là cách trình bày nội dung theo

cách diễn dịch Vậy thế nào là cách trình bày

diễn dịch ?

- GV hướng dẫn học sinh vẽ lược cách trình

bày cách diễn dịch của đoạn văn trên

Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên vănbản, bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng,kết thúc bằng dáu chấm xuống dòng vàthường biểu đạt một ý tương đối hoànchỉnh Đoạn văn thường do nhiều câu tạothành

II Cách trình bày nội dung đoạn văn:

1 Đoạn diễn dịch:

* Ví dụ:

Thạch Lam thuộc trong số những nhàvăn có nhiều cảm hứng trước thiên nhiên Đối với ông, cảnh vật bên ngoài chỉ làcái cớ để khêu gợi thế giới bên trong, thếgiới nội tâm , thế giới cảm giác của conngười Nhân vật Thạch Lam thường có

xu hướng chiếm lĩnh và đồng hoá thiênnhiên trong cảm giác , trong thế giới nộitâm vừa phong phú, vừa tinh tế củamình

Ghi nhớ : là cách trình bày ý đi từ khái

quát đến cụ thể Câu chủ đề mang ý nghĩa khái quát đứng ở đầu đoạn, các câucòn lại triển khai những nội dung chi tiết

cụ thể ý tưởng của chủ đề đó

Lược đồ cho đoạn văn trên: