Trong bộ môn Âm nhạc nếu giáo viên giảng dạy lựa chọn phương pháp cổ điển là truyền miệng, giảng chép hoặc tích cực hơn là sử dụng các câu hỏi gợi mở, các hình ảnh tĩnh minh họa để dẫn d
Trang 1MỤC LỤC
Trang
1 Tóm tắt đề tài ……… 2
2 Giới thiệu……… 4
3 Phương pháp ……… 7
3.1.Khách thể nghiên cứu ……… 7
3.2.Thiết kế nghiên cứu ……… 7
3.3.Qui trình nghiên cứu……… 9
3.4.Đo lường và thu thập dữ liệu……… 12
4 Phân tích dữ liệu và bàn luận, kết quả……… 13
5 Kết luận và kiến nghị……… 15
Trang 2
1 TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Chúng ta đang sống trong một thế giới mà khoa học kỹ thuật đang vươn tới những đỉnh cao chưa từng có trong lịch sử Công nghệ thông tin đã có một vai trò không nhỏ trong việc phát triển của khoa học kỹ thuật, tác động tới mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội, với sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ thông tin đã mang lại những thành tựu to lớn Ở Việt Nam nói chung và trong Ngành giáo dục nói riêng việc sử dụng công nghệ thông tin đã trở nên phổ cập và mang tính thường nhật Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình học tập của học sinh Để thực hiện được điều này ngoài sự nghiên cứu về phương pháp truyền giảng thì giáo viên còn phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ, các phần mềm hổ trợ để giúp ích cho việc giảng dạy trở nên hấp hẫn và mang tính chuyên nghiệp hơn Vì vậy việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là một yêu cầu quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đã đem đến nhiều lợi ích mà
cụ thể là kết quả học tập của học sinh? Học sinh có thể lĩnh hội kiến thức một cách trực quan hơn, phương pháp phân tích rõ ràng hơn và nhiều nội dung hơn Với bản thân tôi là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Âm nhạc trường trung học cơ sở, tôi luôn không ngừng suy nghĩ, tìm tòi những phương pháp phù hợp để nâng cao chất lượng bộ môn, ngoài ra làm thế nào để tạo cho các em hứng thú và yêu thích môn học, phát triển năng lực trí tuệ, thẫm mỹ thông qua môn học của mình Ngoài những hình thức tổ chức lớp học tích cực tôi tiếp thu được từ các buổi tập huấn, tham dự các tiết dạy giáo viên giỏi, các tiết thao giảng, tham khảo đồng nghiệp tôi nhận thấy khi các em được học tiết giáo án điện tử thì các em rất hào hứng, tích cực trong học tập
Như chúng ta đã biết hiện nay có rất nhiều phần mềm để hổ trợ cho giáo viên trong việc soạn giảng như: phần mềm Powerpoint, phần mềm MindMap, phần mềm LectureMaker, phần mềm E-learning, phần mềm Violet Bản thân tôi đã trải nghiệm trong quá trình soạn giảng, tôi nhận thấy phần mềm Violet dễ sử
Trang 3nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng “Ứng dụng phần mềm Violet vào trong soạn giảng nhằm nâng cao chất lượng môn Âm nhạc lớp 6A5 trường Trung học
cơ sở Bàu Năng”
Trong bộ môn Âm nhạc nếu giáo viên giảng dạy lựa chọn phương pháp cổ điển là truyền miệng, giảng chép hoặc tích cực hơn là sử dụng các câu hỏi gợi
mở, các hình ảnh tĩnh minh họa để dẫn dắt vấn đề, kể cả một vài bài hát minh họa nhưng việc tiếp thu bài của học sinh sẽ rất hạn chế và không hứng thú học tập Với phương pháp này, học sinh sẽ rất khó nhớ được các nội dung kiến thức, việc tiếp thu bài của các em sẽ gặp nhiều khó khăn, có nhiều học sinh mặc dù rất yêu bộ môn Âm nhạc nhưng các em sẽ không khắc sâu và khó nhớ những kiến thức các em vừa học
Giải pháp của tôi là sử dụng phần mềm Violet để soạn giảng trình chiếu (đưa những hình ảnh, clip video, chỉnh sửa, xóa tư liệu, tạo các hiệu ứng hình ảnh, văn bản) phù hợp với nội dung bài dạy giúp cho bài giảng thêm phong phú, sinh động và hấp dẫn hơn từ đó chất lượng học tập ngày càng được nâng cao
Sử dụng phần mềm trình chiếu Violet 1.7, nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương là hai lớp 6A5, 6A2 trường trung học cơ sở Bàu Năng Lớp thực nghiệm là lớp 6A5 được thực hiện giải pháp thay thế sử dụng phần mềm Violet vào trong soạn giảng khi dạy phân môn Âm nhạc thường thức ở các tiết sau:
Tiết 11: Tập đọc nhạc: TĐN số 4
Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước và bài hát Lên đàng
Tiết 15: Ôn tập bài hát: Đi cấy
Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 5
Âm nhạc thường thức: Sơ lược về một số nhạc cụ dân tộc phổ biến.
Lớp đối chứng là lớp 6A2 giảng dạy theo phương pháp truyền thống Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh Lớp thực nghiệm có kết quả học tập cao hơn so với đối chứng
Trang 4Kết quả kiểm chứng khi bình phương cho thấy: trước tác động là p= 0,6587
> 0,001, sau tác động là p= 0,0007 < 0,001, p sau tác động có ý nghĩa là có sự
khác biệt giữa đánh giá lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Điều đó chứng minh rằng việc sử dụng phần mềm Violet vào trong soạn giảng làm nâng cao kết quả học tập môn Âm nhạc lớp 6A5 trường Trung học cơ sở Bàu Năng
2 GIỚI THIỆU
Môn Âm nhạc gồm ba phân môn như: Học hát, Nhạc lí - Tập đọc nhạc, Âm nhạc thường thức Đối với phân môn Học hát, Nhạc lí - Tập đọc nhạc thì các em
dễ nắm bắt và thực hiện tốt, còn phân môn Âm nhạc thường thức đây là phân môn các em ít ghi nhớ kiến thức và không hứng thú khi học phân môn này Ở lớp 6 các em sẽ hiểu biết một số danh nhân âm nhạc thế giới, một số nhạc sĩ Việt Nam có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc cách mạng, được nghe giới thiệu về dân ca Việt Nam Biết được một số nhạc cụ dân tộc phổ biến… Qua đó giúp học sinh bước đầu có hiểu biết, định hướng về thị hiếu âm nhạc cũng như những kiến thức mang tính thường thức âm nhạc
Sách giáo khoa phân môn Âm nhạc thường thức thông tin các nhạc sĩ rất hạn chế, hình ảnh kích cỡ nhỏ, không có màu sắc, băng đĩa các bài hát trong chương trình chỉ là đĩa CD Vì thế khi sử dụng công nghệ tiên tiến của máy vi tính và máy chiếu đã tạo ra những hình ảnh rực rỡ, những video clip bài hát sinh động, những clip video về các loại nhạc cụ dân tộc để cho học sinh cảm nhận hết những cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật Âm nhạc, tạo được hứng thú cho học sinh từ đó chất lượng bộ môn ngày càng được nâng cao
Tại trường trung học cơ sở Bàu Năng hiện nay giáo viên giảng dạy bằng giáo
án điện tử mỗi học kì 2 tiết, vì trình độ tin học của giáo viên còn hạn chế, chỉ có khoản 15/45 giáo viên biết sử dụng phần mềm Violet vào trong soạn giảng, nhưng chủ yếu mới dừng lại biết trình chiếu kênh chữ, kênh hình, chưa khai thác triệt để hết các hình ảnh động, các clip video trên mạng internet để phục vụ cho bài giảng có chất lượng tốt nhất
Trang 52.1 Hiện trạng
Qua dự giờ thăm lớp và khảo sát trước tác động, tôi nhận thấy khi dạy phân môn Âm nhạc thường thức giáo viên giảng dạy lựa chọn phương pháp cổ điển là giảng chép Giáo viên đặt câu hỏi học sinh trả lời xoay quanh nội dung sách giáo khoa, sau đó cho học sinh ghi bài và cho nghe một số bài hát của các nhạc sĩ trong phân môn Âm nhạc thường thức Với phương pháp này, học sinh
sẽ rất khó nhớ được các nội dung kiến thức, việc tiếp thu bài của các em sẽ gặp nhiều khó khăn và không có hứng thú khi học phân môn này Với công nghệ tiên tiến của máy tính và máy chiếu projecter đã tạo ra những hình ảnh màu rực
rỡ sinh động, các em sẽ được nghe, nhìn và cảm nhận trọn vẹn các tác phẩm của các nhạc sĩ để góp phần nâng cao chất lượng công cụ, thiết bị đồ dùng dạy học trong nhà trường, từ đó kết quả học tập của các em ngày càng được nâng cao
2.2 Nguyên nhân
Do quan niệm của một số bậc phụ huynh và học sinh xem đây là bộ môn phụ không quan tâm đến việc học, các em thường không chuẩn bị bài
Giáo viên ít đầu tư sưu tầm cho bài giảng
Giáo viên chưa đổi mới phương pháp dạy học còn dạy học theo kiểu truyền miệng, đọc chép
Học sinh thiếu các thông tin, tư liệu bằng hình ảnh
Nội dung sách giáo khoa còn ít thông tin
2.3.Giải pháp thay thế
Giáo viên sử dụng triệt để công cụ hổ trợ từ phần mềm Violet vào trong soạn giảng phân môn Âm nhạc thường thức Giáo viên sưu tầm các tư liệu, các hình ảnh, các clip bài hát liên quan đến bài học trên các webside, baigiangdientubachkim.com, các trang trên internet…Ngoài ra giáo viên còn sử dụng phần mềm Encore 5.0.2 (Phần mềm chép và soạn nhạc) để giáo viên soạn bài hát, bài Tập đọc nhạc đưa vào bài giảng
Trang 6Như chúng ta đã biết hiện nay đổi mới phương pháp dạy học trong đó có ứng dụng công nghệ thông tin và đã có nhiều bài viết, nhiều đề tài được trình bày như:
Bài Những yêu cầu về kiến thức, kĩ năng công nghệ thông tin đối với người giáo viên của tác giả Đào Thái Lai Viện khoa học giáo dục Việt Nam.
Đề tài Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học của thầy
Nguyễn Văn Sang Trường tiểu học Mỹ Hòa 2 Đồng Tháp
Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học của
cô Trần Hồng Vân Trường Cát Linh, Hà Nội…
Các đề tài trên đều đề cập đến về việc sử dụng công nghệ thông vào bài giảng chưa có đề tài nào đi sâu về việc ứng dụng phần mềm Violet để soạn giảng trong dạy học
Khi học phân môn Âm nhạc thường thức thì các em sẽ được nhìn thấy những hình ảnh các nhạc sĩ, các loại nhạc cụ về cấu tạo, hình dáng, màu sắc cũng như nghe được âm thanh sống động của từng loại nhạc cụ, các em sẽ được xem những clip video bài hát sinh động, hấp dẫn…sau đó giáo viên kết hợp đưa các câu hỏi để học sinh nhận biết nhanh hơn và ghi nhớ kiến thức lâu hơn
Vấn đề nghiên cứu
Việc ứng dụng phầm mềm Violet vào việc soạn giảng bộ môn Âm nhạc có
làm nâng cao chất lượng bộ môn cho học sinh lớp 6A5 trường trung học cơ sở Bàu Năng không ?
Giả thuyết nghiên cứu
Việc ứng dụng phầm mềm Violet vào việc soạn giảng bộ môn Âm nhạc có
làm nâng cao chất lượng bộ môn cho học sinh lớp 6A5 trường trung học cơ sở Bàu Năng
Trang 73 PHƯƠNG PHÁP
3.1 Khách thể nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu được sử dụng thực hiện nghiên cứu đề tài là học
sinh lớp 6A5 và lớp 6A2 trường Trung học cơ sở Bàu Năng, vì các đối tượng này có nhiều thuận lợi cho việc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng về cả phía đối tượng học sinh và giáo viên
Học sinh
Hai lớp được chọn nghiên cứu là lớp 6A5 và lớp 6A2, là hai lớp có những điểm tương đồng về trình độ, số lượng, độ tuổi,…
Bảng giới tính và thành phần dân tộc của học sinh hai lớp
Trường THCS Bàu Năng
Ý thức học tập của học sinh ở hai lớp: đa số học sinh đều ngoan, tích cực, chủ động tham gia học tập Bên cạnh đó cả 2 lớp vẫn còn nhiều học sinh còn thụ động, ít tham gia vào hoạt động chung của lớp
Giáo viên
Giáo viên thực hiện nghiên cứu là Trần Thị Kim Phụng là giáo viên trực tiếp giảng dạy cả hai lớp 6A5 và lớp 6A2
Giáo viên có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy bộ môn Âm nhạc 15 năm, có lòng nhiệt huyết, nhiệt tình và có trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đức cho học sinh
3.2 Thiết kế nghiên cứu
Tôi lựa chọn thiết kế 2 kiểm tra trước và sau tác động với các lớp tương
đương, lớp 6A2 và lớp 6A5 là 2 lớp nguyên vẹn của trường, lớp 6A5 là lớp thực nghiệm, lớp 6A2 là lớp đối chứng
Trang 8Trước thực nghiệm, tôi tiến hành kiểm tra nội dung bài học của phân môn
Âm nhạc thường thức Tiết 7: Nhạc sĩ Văn Cao và bài hát Làng tôi Qua kiểm tra
cho thấy kết quả của hai lớp có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép tính khi bình phương để kiểm chứng sự chênh lệch giữa hai lớp trước tác động và sau tác động
Kết quả:
Bảng 1 Kiểm chứng để xác định lớp tương đương
Lớp Lớp thực nghiệm (6A5) Lớp đối chứng (6A2)
Kết quả
P = 0.6587
P = 0.6587 > 0.001, từ đó kết luận sự chênh lệch thành tích của lớp thực
nghiệm và lớp đối chứng là không có ý nghĩa, 2 lớp được coi là tương đương
Bảng 2 Thiết kế nghiên cứu
Lớp
Kiểm tra trước tác động
Tác động
Kiểm tra Sau tác động
Lớp 6A5
Thực nghiệm
25 58.4%
Ứng dụng phần mềm Violet vào
soạn giảng 43
100%
Lớp 6A2
Đối chứng
27
Violet vào soạn giảng
30 69.8%
Trang 10Bài kiểm tra trước tác động giáo viên ra một đề cho 2 lớp cùng làm.
Bài kiểm tra sau tác động giáo viên ra một đề cho 2 lớp cùng làm.
Tiến hành kiểm tra và chấm bài.
Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng khi bình phương trên
Internet theo địa chỉ: http://quantpsy.org/chisq/chisq.htm
3.3 Qui trình nghiên cứu
Một bài giảng Violet là một tập hợp các đề mục, mỗi đề mục chứa một nội dung kiến thức nhất định, vì vậy để tạo ra một bài giảng bắt buộc người giáo viên cần phải có kỹ năng tin học cơ bản, sử dụng được một số phần mềm thông dụng như: Soạn thảo văn bản, chỉnh sửa hình ảnh, tạo ảnh động, thu âm, chuyển đổi định dạng phim ảnh - âm thanh
Sau đây là các bước cơ bản để tạo ra một bài giảng điện tử trên phần mềm Violet (đưa những văn bản, hình ảnh, clip video, chỉnh sửa, xóa tư liệu, tạo các hiệu ứng hình ảnh, văn bản)
Ta sẽ lần lượt tạo ra các đề mục, thao tác tạo đề mục như sau:
Vào menu nội dung Thêm đề mục hoặc nhấn phím F5
Nhập vào tên chủ đề và tên mục nhấn nút tiếp tục, màn hình soạn thảo đề mục sẽ hiện ra Người soạn sẽ phải đưa các tư liệu văn bản, ảnh, phim hoặc các bài tập vào đây
Đưa văn bản vào bài giảng: Click vào nút văn bản, sau đó đánh văn bản vào bài giảng Có thể thay đổi kiểu chữ, màu sắc, kích thước chữ của ô văn bản Đưa hình ảnh hoặc clip video vào bài giảng: Click vào nút Ảnh, phim, bảng nhập tên file sẽ hiện ra, click vào nút ba chấm, chọn tên file dữ liệu, chọn file ảnh cần đưa vào, rồi nhấn Open, click vào nút “đồng ý”
Tạo hiệu ứng cho văn bản, hình ảnh: Sau khi nhập một hình ảnh hoặc đoạn văn bản, ta có thể tạo cho chúng các hiệu ứng hình ảnh, như tạo bóng đổ, làm
Trang 11nổi 3 chiều hoặc tạo hiệu ứng rực cháy, sau khi thấy thỏa mãn với các hiệu ứng,
ta sẽ click chuột vào nút “đồng ý”
Chọn, chỉnh sửa, xóa tư liệu: Trên màn hình soạn thảo, ta có thể chọn tư liệu bằng cách click chuột vào đối tượng
Để chỉnh sửa tư liệu nào, ta click đúp vào tư liệu đó, hoặc có thể hiện bảng chọn tư liệu rồi click đúp vào tên tư liệu
Để xóa tư liệu, ta chọn đối tượng tư liệu đó rồi nhấn phím Delete
Chuẩn bị của giáo viên
Giáo viên dạy lớp 6A2 (lớp đối chứng): Thiết kế bài học không có ứng dụng phần mềm Violet vào soạn giảng
Giáo viên dạy lớp 6A5 (lớp thực nghiệm): Thiết kế bài học có ứng dụng
phần mềm Violet vào soạn giảng ở tiết 11, tiết 15 (Theo phân phối chương trình môn Âm nhạc 6 do Sở giáo dục và đào tạo ban hành năm 2012 - 2013)
Thời gian thực hiện vẫn theo kế hoạch dạy học của nhà trường và theo thời
khóa biểu để đảm bảo tính khách quan, cụ thể:
Ngày Môn / lớp Tiết PPCT Tên bài dạy
27/10/2014 Âm nhạc
6A5
11
Tập đọc nhạc: TĐN số 4
Âm nhạc thường thức: Nhạc
sĩ Lưu Hữu Phước và bài hát
Lên đàng
15/12/2014 Âm nhạc
6A5
15
Ôn tập bài hát: Đi cấy
Ôn tập tập đọc nhạc: TĐN
số 5
Âm nhạc thường thức: Sơ lược về một số nhạc cụ dân tộc phổ biến
Trang 12Giáo viên thực hiện các tiến trình lên lớp bình thường, chỉ chú trọng trực quan theo hướng sử dụng triệt để công cụ hổ trợ của phần mềm Violet vào quá trình soạn giảng
Tiến hành dạy thực nghiệm:
Giáo viên tiến hành dạy lớp 6A5: Tổ chức dạy học có ứng dụng phần mềm Violet vào soạn giảng (Khai thác triệt để các hình ảnh, video clip, âm thanh…) Một tiết dạy giáo án điện tử hoàn chỉnh, đạt chất lượng cần phải qua ba bước:
Bước 1: Chuẩn bị tài liệu
Bước 2: Thiết kế bài giảng điện tử
Từ ba bước đó đòi hỏi người giáo viên cần phải có kĩ năng chuẩn bị, thiết
kế bài giảng và trình chiếu như thế nào cho có hiệu quả
* Trong phần chuẩn bị và thiết kế bài giảng:
Giáo viên sưu tầm các tư liệu, các hình ảnh, các clip bài hát có liên quan đến bài học trên các webside như: Baigiangdientubachkim.com Thư viện bài giảng điện tử, các trang trên Iternet…Ngoài ra giáo viên còn sử dụng phần mềm Encore 5.0.2 (Phần mềm chép và soạn nhạc)
Ví dụ: Khi giáo viên soạn giảng giáo án điện tử tiết 15 Âm nhạc 6
Ôn tập bài hát: Đi cấy.
Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 5
Âm nhạc thường thức: Sơ lược về một số nhạc cụ dân tộc phổ biến
Đầu tiên giáo viên phải lên ý tưởng thiết kế bài giảng theo đúng chuẩn kiến thức, kỹ năng
Giáo viên sử dụng phần mềm Encore 5.0.2 (Phần mềm chép và soạn
