SKKN sử dụng phương pháp trò chơi vào tiết học hát để nâng cao chất lượng học tập môn âm nhạc

Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu về ca hát, về kiến thức Âm

Trang 1

2 Giải pháp thay thế Trang 3

3 Vấn đề nghiên cứu Trang 3

4 Giả thuyết nghiên cứu Trang 3 III PHƯƠNG PHÁP Trang 4

1 Khách thể nghiên cứu Trang 4

2 Thiết kế nghiên cứu Trang 4

3 Quy trình nghiên cứu Trang 5

4 Đo lường, thu thập dữ liệu Trang 5

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU TRÌNH BÀY KẾT QUẢ Trang 6

1 Giáo án minh họa trước tác động Trang 10

2 Giáo án minh họa sau tác động Trang 11

3 Đề và đáp án kiểm tra trước tác động Trang 12

4 Đề và đáp án kiểm tra sau tác động Trang 13

5 Bảng điểm so sánh trước tác động Trang 14

6 Bảng điểm so sánh sau tác động Trang 15

Trang 2

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Giáo dục thẩm mỹ là một bộ phận không thể thiếu được trong mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta, góp phần đào tạo những con người phát triển toàn diện Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức, khoa học và xã hội, có sức khoẻ, biết lao động, sẵn sàng lao động mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật, trong đó có môn Âm nhạc.

Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu về ca hát, về kiến thức Âm nhạc, đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác.

Sử dụng phương pháp trò chơi vào giảng dạy là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trò chơi Âm nhạc sẽ lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các

em Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức một cách dễ dàng, củng

cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập Khi tôi đưa ra được các trò chơi Âm nhạc một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn Âm nhạc sẽ ngày càng nâng cao.

Nghiên cứu được tiến hành trên 2 lớp tương đương cùng khối 5: Đối tượng là học sinh lớp 5A và lớp 5B: Lớp thực nghiệm là lớp 5A, lớp đối chứng là lớp 5B Lớp thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế theo hai yếu tố là: Tổ chức dạy học của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh Thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế từ tuần thứ 6 đến hết tuần 17, năm học 2014 - 2015 Kết quả cho thấy tác động có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh, nhóm thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn so với nhóm đối chứng Điểm bài kiểm tra đầu ra của nhóm thực nghiệm có giá trị trung bình là 8,83 điểm bài kiểm tra đầu ra của nhóm đối chứng

có giá trị trung bình là 8,06.

Kết quả kiểm chứng T-test cho kết quả p = 0,0041 < 0,05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng Điều đó chứng minh rằng việc sử dụng các trò chơi trong dạy học Âm nhạc đã giúp học sinh lớp 5A Trường Tiểu học Phước Minh B khắc sâu kiến thức môn học hơn

Trang 3

II GIỚI THIỆU

Chúng ta đã biết, phương pháp dạy học Âm nhạc được biểu hiện rấtphong phú và đa dạng, vì nó chịu tác động bởi nhiều yếu tố Việc học âm nhạc ởcác lớp chủ yếu là học các bài hát kết hợp với một số hoạt động Qua học háthọc sinh được rèn luyện về tai nghe, trí nhớ âm nhạc, phát triển và làm quen vớiviệc thể hiện chính xác về cao độ và trường độ của âm thanh trên cơ sở giai điệubài hát

Trong sách giáo khoa, cách hướng dẫn giảng dạy các tiết Âm nhạc là nhưnhau Từ đó làm cho học sinh nhàm chán, không có sự thích thú học tập, dẫnđến tình trạng học sinh mau quên, cho nên khi kiểm tra bài cũ liên quan đến cáckiến thức đã học thì kết quả học sinh nắm bài học còn thấp Nhưng học sinh khihọc các bài học có sử dụng phương pháp Trò chơi thì tinh thần phấn khởi hơnnhiều, cũng như tiếp thu nhanh và ghi nhớ bài học lâu hơn

Trong thời gian qua, tôi có dự giờ đồng nghiệp trong đơn vị và các đồngnghiệp ở các trường bạn, tuy giáo viên dạy có rất nhiều cố gắng trong việc sửdụng các phương pháp khác nhau giúp cho học sinh tích cực nhớ lại kiến thức

để học hát tốt hơn nhưng kiến thức của học sinh chưa khắc sâu dẫn đến còn một

số em còn hát chưa đạt yêu cầu, hay quên lời

Để thay đổi tình trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã dùng phương phápTrò chơi để dạy các bài học Âm nhạc ở lớp 5A thay cho cách dạy truyền thốngtrước đây như hỏi đáp, giảng giải, thuyết trình…

Qua kết quả trên cho thấy “Nâng cao kết quả học tập môn âm nhạc chohọc sinh lớp 5A, trường tiểu học Phước Minh B thông qua việc sử dụng phươngpháp trò chơi vào tiết học hát’’ có tác động nâng cao kết quả học tập môn âmnhạc cho học sinh lớp 5 nói riêng, học sinh trường tiểu học Phước Minh B nóichung

1 Hiện trạng:

Học sinh lớp 5A Trường Tiểu học Phước Minh B còn hạn chế môn Âmnhạc, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện trạng này, nhìn chung các nguyên

Trang 4

nhân sau đây có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập môn Âm nhạc củacác em:

- Học sinh rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin trong học tập

- Thiếu sự quan tâm của cha mẹ học sinh

- Giáo viên chưa nắm bắt tâm lý của từng học sinh

- Phương pháp dạy học hiện tại chưa thu hút được học sinh

Qua thực tế các tiết dạy trên lớp trước tác động, tôi nhận thấy hầu như dạycác tiết này chỉ là cách truyền thụ cho học sinh tiếp thu bài học, quá đơn điệu,nhàm chán Mặc dù học sinh tiếp thu đạt kết quả nhưng việc khắc sâu và mởrộng kiến thức còn hạn chế, do đó học sinh còn bị lúng túng, và chưa mạnh dạnkhi hát, lớp học chưa sinh động

4 Giả thuyết nghiên cứu:

Có Sử dụng các trò chơi trong tiết học hát giúp học sinh lớp 5A khắc sâukiến thức Âm nhạc

III PHƯƠNG PHÁP

1 Khách thể nghiên cứu:

Tôi chọn trường Tiểu học Phước Minh B đơn vị mà tôi đang công tác nên

có những điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

* Giáo viên:

Phạm Quốc Việt là người giảng dạy âm nhạc khối 1, 2, 3, 4, 5

* Học sinh:

Trang 5

Học sinh khối lớp 5: Lớp 5A và lớp 5B hai lớp được chọn tham gianghiên cứu có nhiều điểm tương đồng nhau về tỉ lệ giới tính, đều ở Nông thôn,trong cùng một xã

Bảng 1 Giới tính và thành phần dân tộc, nơi cư trú:

- Kết quả học tập năm trước, hai lớp đều hoàn thành 100%

2 Thiết kế nghiên cứu:

Chọn hai lớp nguyên vẹn: Lớp 5A là nhóm thực nghiệm và 5B là nhómđối chứng Chúng tôi dùng bài kiểm tra học kì I môn Âm nhạc, bài làm kiểm tratrước tác động Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của hai nhóm có sựkhác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-Test để kiểm chứng sự chênhlệch giữa điểm số trung bình của hai nhóm trước khi tác động

Bảng 2 Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương:

Do đó, chúng tôi dùng Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với nhómtương đương (Lớp 5A và lớp 5B Trường Tiểu học Phước Minh B)

Bảng 3: Bảng thiết kế nghiên cứu:

Trang 6

Nhóm Kiểm tra trước tác

3 Quy trình nghiên cứu:

* Chuẩn bị bài của giáo viên:

- Lớp 5B (lớp đối chứng): Thiết kế kế hoạch dạy học không sử dụng cáctrò chơi Âm nhạc, quy trình chuẩn bị bài như bình thường

- Lớp 5A (lớp thực nghiệm): Thiết kế kế hoạch dạy học có sử dụng các tròchơi Âm nhạc, sưu tầm, lựa chọn thông tin tại các Website, Violet.com và thamkhảo các bài giảng của đồng nghiệp (Nguyễn Văn Hòa Trường tiểu học PhướcNinh B)

Tiến hành thực nghiệm:

Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhàtrường và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan (Từ tuần 6 đến hếttuần 17)

4 Đo lường, thu thập dữ liệu:

Sau khi chọn 2 lớp tương đồng nhau để tham gia vào quá trình nghiên cứutôi cho học sinh tham dự các tiết học nói trên và sau đó tiến hành khảo sát vớinội dung và thời lượng như nhau cho cả 2 nhóm đối tượng học sinh để đưa ra sựchênh lệch

Trang 7

Sau đó chúng tôi thực hiện tác động bằng cách tổ chức dạy học bằng cáctrò chơi Âm nhạc vào dạy các tiết dạy cho học sinh của nhóm thực nghiệm Quatác động giải pháp thay thế 12 tuần, tôi tiến hành kiểm tra sau tác động đối vớihọc sinh của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng bằng bài kiểm tra sau tácđộng môn Âm nhạc do nhà trường ra đề Sau đó tiến hành chấm bài theo biểuđiểm đã thống nhất và thống kê kết quả điểm trung bình môn Âm nhạc của hainhóm Sau đó, chúng tôi dùng phép kiểm chứng T-test để phân tích dữ liệu.

Bảng 4 Kiểm chứng để xác định tác động có ý nghĩa

Trang 8

- Độ lệch chuẩn điểm số giữa nhóm thực nghiệm với nhóm đối chứng sautác động là: 8,83 – 8,06 = 0,77 Điều này chứng tỏ rằng chất lượng học tập môn

Âm nhạc ở lớp 5A đã được nâng lên đáng kể sau khi áp dụng giải pháp sử dụngtrò chơi Âm nhạc vào tiết học Âm nhạc

- Độ chênh lệch điểm trung bình T-test cho kết quả p=0,0041< 0,05 cho

thấy sự chênh lệch điểm khảo sát trung bình giữa trước và sau tác động là có ýnghĩa, tức là sự chênh lệch điểm trung bình khảo sát trước và sau tác động làkhông xảy ra ngẫu nhiên mà là do tác động của giải pháp thay thế đã mang lạihiệu quả

- Mức độ ảnh hưởng (ES): SMD = 0.

80 0

06 8 83 8



 96 so sánh với bảngtiêu chí Cohen cho thấy mức độ ảnh hưởng của giải pháp giúp học sinh khắc sâukiến thức Âm nhạc thông qua việc sử dụng các trò chơi Âm nhạc trong tiết dạyhọc Âm nhạc ở lớp 5A (nhóm thực nghiệm ) là lớn

- Qua phân tích dữ liệu nêu trên ta thấy rằng giả thuyết của đề tài “Sửdụng các trò chơi trong tiết học hát giúp học sinh lớp 5A khắc sâu kiến thức Âmnhạc” đã được kiểm chứng

Trang 9

Sau tác động

Nhóm đối chứng Nhóm thực nghiệm

Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình sau tác động của hai nhóm là p

= 0,0041 < 0,05 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của hai

nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động

+ Hạn chế:

Nghiên cứu này giúp học sinh khắc sâu kiến thức Âm nhạc thông qua việc

sử dụng các trò chơi Âm nhạc ở lớp 5A thuộc trường Tiểu học Phước Minh B,nhưng do thời gian nghiên cứu ngắn nên chưa đánh giá được một cách hoàn toànchính xác sự tiến bộ của học sinh Vì vậy có thể dẫn đến sự tiến bộ rồi sau đó lạithụt lùi như tình trạng ban đầu Nếu như không kiểm soát được thời gian ôn tập

và rèn luyện của học sinh cũng như giáo viên không chú tâm đến việc sử dụngcác trò chơi Âm nhạc trong giờ dạy của mình

Trang 10

V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Trang 11

1 Kết luận:

Qua việc sử dụng các trò chơi Âm nhạc vào tiết học hát ở lớp 5A củaTrường Tiểu học Phước Minh B Tôi nhận thấy thái độ học tập và trình độ âmnhạc của học sinh được nâng lên rõ rệt Các em đã mạnh dạn tự tin hơn tronghọc tập, khả năng cảm thụ âm nhạc của các em ngày càng cao Qua các trò chơi

về âm nhạc còn giúp học sinh khắc sâu kiến thức đã học một cách dễ dàng hơn.Đặc biệt là các trò chơi âm nhạc giúp các em thêm yêu âm nhạc và ước mơ đượchọc hát

Trong quá trình dạy môn Âm nhạc ở Tiểu học nói chung và ở lớp 5 nóiriêng, việc vận dụng trò chơi âm nhạc vào bài dạy cũng chiếm lượng thời gianrất nhiều (sau mỗi bài cung cấp kiến thức mới đều có trò chơi âm nhạc) Do đóchúng có vai trò hết sức quan trọng, tạo tiền đề cho học sinh nắm vững và say

mê học bộ môn Âm nhạc hơn sau này Người giáo viên với vai trò là ngườihướng dẫn phải sử dụng những trò chơi gì cho phù hợp trong quá trình dạy Âmnhạc Trong quá trình soạn bài, giáo viên phải lựa chọn kĩ năng áp dụng cho phùhợp, sử dụng đồ dùng, trò chơi âm nhạc cần thiết liên quan đến việc dạy và chọncác hình thức dạy học phù hợp gây hứng thú cho học sinh

2 Kiến nghị:

2.1 Đối với các cấp lãnh đạo:

Cần khuyến khích giáo viên nghiên cứu chọn ra giải pháp hữu hiệu nhằmkhắc phục học sinh yếu kém của từng môn học Động viên, giúp đỡ và khenthưởng những giáo viên có thành tích trong việc nâng cao chất lượng dạy và học

ở nhà trường

Tạo điều kiện về cơ sở vật chất để giáo viên và học sinh có thể học tập nângcao kiến thức âm nhạc của mình

2.2 Đối với giáo viên:

Phải không ngừng đầu tư nghiên cứu tìm ra giải pháp nâng cao chất lượnggiáo dục Phải không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụcủa bản thân, tích lũy kinh nghiệm từ đồng nghiệp và bản thân, biết cách ápdụng hợp lí với lớp mình giảng dạy

Trang 12

Không ngừng tìm tòi sáng tạo và vận dụng linh động các trò chơi âm nhạcvào từng bài học cụ thể.

Với kết quả của đề tài nghiên cứu, tôi rất mong muốn được sự quan tâm,giúp đỡ của các cấp lãnh đạo ngành giáo dục Những ý kiến đóng góp quý báu,

chân thành của quý đồng nghiệp giúp cho tôi hoàn chỉnh đề tài nghiên cứu này Phước Minh, ngày 13 tháng 02 năm 2015

Người thực hiện

Phạm Quốc Việt

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sách giáo khoa và sách giáo viên môn Âm nhạc lớp 5

2 Các trò chơi Âm nhac ở tiểu học

3 Tạp chí giáo dục Tiểu học

4 Báo giáo dục thời đại

5 Sáng kiến kinh nghiệm: Tổ chức một số trò chơi âm nhạc lớp 5 nhằmgây hứng thú học tập cho học sinh của giáo viên Trần Thị Ánh Hồng TrườngTiểu học Trâm vàng năm học 2011-2012

6 Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng:“Đổi mới phương pháp thiết

kế hoạt động dạy học âm nhạc tiểu học” ở trường tiểu học Liên Khuê năm học

2012-2013 (nguồn từ thư viện Violet)

Trang 14

VII- PHỤ LỤC

Phụ lục 1: Giáo án minh họa trước tác động.

HỌC HÁT BÀI: CON CHIM HAY HÓT

(Nhạc: Phan Huỳnh Điểu, lời theo đồng dao)

I/Mục tiêu:

Hát thuộc lời ca và đúng giai điệu của bài hát

Biết hát kết hợp vỗ tay theo nhịp và tiết tấu của bài hát, hát đều giọng, to

rõ lời đúng giai điệu của bài hát

Biết bài hát này là bài hát của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu viết

Các em say mê và yêu thích học hát

II/Chuẩn bị của giáo viên:

Nhạc cụ đệm

Băng nghe mẫu

III/Hoạt động dạy học chủ yếu:

Ổn định tổ chức lớp, nhắc học sinh sửa tư thế ngồi ngay ngắn

Kiểm tra bài cũ: Gọi 2 đến 3 em hát lại bài hát đã học

GV nhận xét

* Hoạt động 1 Dạy hát bài: Con chim hay hót.

Mục tiêu: Hát thuộc lời ca và đúng giai điệu của bài hát

Cách tiến hành: Giới thiệu bài hát, tác giả

- GV cho học sinh nghe bài hát mẫu

- GV treo bảng phụ, có viết lời bài hát cho học sinh đọc theo

Trang 15

- Hướng dẫn học sinh tập đọc lời ca theo giai điệu, tiết tấu của bài hát.

- Tập hát từng câu, mỗi câu cho học sinh hát lại từ 2 đến 3 lần để học sinhthuộc lời ca và giai điệu của bài hát

- Cho học sinh hát từng đoạn của bài hát

- Sau khi tập xong giáo viên cho học sinh hát lại bài hát nhiều lần dướinhiều hình thức

- HS lần lược hát theo tổ, nhóm, cá nhân, dãy bàn

- Cho học sinh nhận xét

- Giáo viên nhận xét

- Giáo viên sửa cho học sinh hát chuẩn xác lời ca và giai điệu của bài hát

* Hoạt động 2: Hát kết hợp vỗ tay gõ đệm

Mục tiêu: Biết hát kết hợp vỗ tay theo nhịp và phách của bài hát

Cách tiến hành: Hướng dẫn học sinh hát bài hát kết hợp vỗ tay theo nhịpcủa bài

- GV gõ mẫu HS quan sát lắng nghe

- HS luyện tập theo nhóm, cá nhân, tổ

- HS, GV nhận xét

- Yêu cầu học sinh hát bài hát kết hợp vỗ tay theo nhịp của bài

- Yêu cầu học sinh hát bài hát kết hợp vỗ tay theo tiết tấu của bài

- HS nhận xét

* Củng cố dặn dò:

- Giáo viên hỏi học sinh, bài hát có tên là gì? Do nhạc sĩ nào viết?

- Cho học sinh hát lại bài hát vừa học một lần trước khi kết thúc tiết học

- Dặn học sinh về nhà ôn lại bài hát đã học

Rút kinh nghiệm tiết dạy:

Phụ lục 2: Giáo án minh họa sau tác động.

HỌC BÀI HÁT: ƯỚC MƠ

Nhạc: Trung Quốc lời việt: An Hòa

I/Mục tiêu:

Hát thuộc lời ca và đúng giai điệu của bài hát

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	256 KB