SKKN nâng cao kết quả học tập môn địa lý chương i “trái đất” cho học sinh lớp 6a1 trường trung học cơ sở suối đá thông qua việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip

Tên đề tài: Nâng cao kết quả học tập môn Địa lý chương I “Trái Đất”cho học sinh lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá thông qua việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip.. Từ v

MỤC LỤC

Trang

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI 2

II GIỚI THIỆU 4

1 Hiện trạng 4

2 Nguyên nhân .5

3 Giải pháp thay thế 5

4 Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài .5

5 Vấn đề nghiên cứu .5

6 Giả thuyết nghiên cứu 5

III PHƯƠNG PHÁP 6

1 Khách thể nghiên cứu 6

2 Thiết kế nghiên cứu 6

3 Quy trình nghiên cứu 7

3.1 Một số vấn đề cần lưu ý……… 7

3.2 Thiết kế kế hoạch bài học 8

3.3 Tiến hành dạy thực nghiệm 9

4 Đo lường và thu thập dữ liệu 9

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ 11

1 Phân tích dữ liệu 11

2 Bàn luận kết quả 12

V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 14

1 Kết luận 14

2 Khuyến nghị 14

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

VII PHỤ LỤC 16

Phụ lục 1: Kế hoạch nghiên cứu đề tài 17

Phụ lục 2: Các đề, đáp án kiểm tra trước và sau tác động 19

Phụ lục 3: Bảng điểm kiểm tra trước và sau tác động 23

Phụ lục 4: Kế hoạch bài học minh họa 24

Phụ lục 5: Bảng phân tích tổng hợp dữ liệu 32

Phụ lục 6: File Excell thực hành tính toán các đại lượng thống kê 36

Tên đề tài: Nâng cao kết quả học tập môn Địa lý chương I “Trái Đất”

cho học sinh lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá thông qua việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip.

Tác giả: Nguyễn Thị Kim Lan

Đơn vị: Trường Trung học cơ sở Suối Đá, huyện Dương Minh Châu

tỉnh Tây Ninh

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết Địa lí là một môn khoa học có từ lâu đời Chínhkhoa học Địa lí đã giúp cho con người hiểu được vũ trụ bao la, trong đó có cácthiên thể, Mặt Trời, Trái Đất và các thành phần tự nhiên cấu tạo nên Trái Đất Vìvậy để hiểu biết về vũ trụ và Trái Đất thì việc nghiên cứu và học tập Địa lí nóichung và Địa lí trong nhà trường phổ thông nói riêng đòi hỏi người học phải cókiến thức ban đầu về vũ trụ và Trái Đất, phải biết thu thập thông tin, học tập vànghiên cứu từ các nguồn, các kênh kiến thức khác nhau

Trong thực tế ở chương trình Địa lí lớp 6, muốn nắm vững kiến thức đặcbiệt là kiến thức về Trái Đất, các vận động và các hệ quả của nó thì giáo viên vàhọc sinh không chỉ dừng lại ở việc đọc tài liệu (nội dung sách giáo khoa) và theodõi lời giảng của giáo viên với phương pháp hỏi – đáp truyền thống là đủ Trongthời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa như hiện nay, các phương tiện thông tinđại chúng nói chung và hệ thống công nghệ thông tin nói riêng đang phát triểnnhư vũ bão đòi hỏi giáo viên mạnh dạn hơn nữa trong việc đổi mới phương phápdạy học để đạt kết quả cao hơn trong giảng dạy và học tập Cụ thể đã ứng dụngcông nghệ thông tin vào quá trình soạn - giảng ở tất cả các bộ môn trong đó có

cả môn Địa lí Nhưng việc thực hiện cũng chỉ dừng lại ở khâu soạn giáo ánword, giáo án trình chiếu Powerpoint một cách sơ sài, chủ yếu là trình chiếukênh chữ Kênh hình thì giáo viên sử dụng hình trong sách giáo khoa hướng dẫnhọc sinh quan sát kèm theo lời mô tả, giải thích với mục đích giúp cho học sinhhiểu rõ nội dung bài học Tuy nhiên đối với những nội dung khó, trừu tượng như

khi mô tả sự chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất sẽ sinh ra hiện tượngngày – đêm và sự lệch hướng của các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất, hay

sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời sẽ sinh ra hiện tượng các mùa vàthời gian giữa các mùa cũng không giống nhau… thì giáo viên chỉ sử dụng môhình “Trái Đất tự quay quanh Mặt Trời” có sẵn để giảng dạy Học sinh quan sát,trả lời các câu hỏi của giáo viên rồi ghi chép bài Đối với học sinh yếu kémkhông thể nắm bắt được tại sao có hiện tượng đó và tại sao có các hệ quả màchúng để lại

Giải pháp của tôi là sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip với nộidung phù hợp vào một số bài trong chương I “Trái Đất” nhằm giúp tất cả họcsinh (kể cả học sinh yếu kém) thêm yêu thích bộ môn, tiếp thu bài nhanh hơn,nắm chắc kiến thức hơn và nhớ bài lâu hơn

Nghiên cứu được thực hiện trên hai lớp tương đương là lớp 6A1, 6A2trường trung học cơ sở Suối Đá Lớp 6A1 là lớp thực nghiệm, lớp 6A2 là lớp đốichứng Lớp thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi dạy các bàitrong Chương I “Trái Đất” Lớp đối chứng không được sử dụng các phươngpháp thay thế khi dạy các bài này Từ việc vận dụng các bài giảng điện tử có sửdụng video – clip vào quá trình giảng dạy bộ môn Địa Lí 6 đã có ảnh hưởng rõrệt đến kết quả học tập của học sinh lớp 6 Thể hiện rõ nhất là lớp thực nghiệm

đã có các bài kiểm tra đánh giá cao hơn so với lớp đối chứng Điểm số trung

bình sau khi tác động của lớp thực nghiệm là 8,7500, lớp đối chứng là 7,3571 Kết quả phép kiểm chứng T-test cho thấy p = 0,0001 < 0,05 Có nghĩa là có sự

khác biệt lớn giữa điểm trung bình của hai lớp Kết quả cho thấy, sự chênh lệchgiữa hai lớp thực nghiệm và lớp đối chứng không phải là do ngẫu nhiên Điều đóchứng minh rằng việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip đã nâng caochất lượng học tập bộ môn Địa lí của học sinh lớp 6A1

II GIỚI THIỆU

Cùng với việc đổi mới mục tiêu giảng dạy ở nhà trường phổ thông hiệnnay Bản thân mỗi giáo viên là một tấm gương tự học sáng tạo cho học sinh noitheo, thì việc đổi mới phương pháp dạy học tìm ra cách thức hướng dẫn học sinhchiếm lĩnh kiến thức một cách nhanh nhất và có chất lượng nhất, để khi họcxong các em biết vận dụng chúng vào trong cuộc sống và giải thích được các sựvật hiện tượng địa lí xảy ra ở xung quanh chúng ta

Song song với việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực tronggiảng dạy bộ môn Địa lí nhà trường phổ thông Bản thân giáo viên không ngừnghọc tập và mạnh dạn áp dụng công nghệ thông tin vào quá trình giảng dạy nhằmđạt hiệu quả cao Số lượng học sinh có niềm đam mê học tập, yêu thích bộ mônngày càng nhiều Hơn thế nữa khi học xong các em biết tự khám phá, tự đặt câuhỏi và tìm ra được câu trả lời cho các vận động của Trái Đất nói chung và các sựvật hiện tượng địa lí nói riêng

1 Hiện trạng

Trong thực tế qua việc dự giờ thăm lớp, làm bài kiểm tra thường xuyên(miệng, 15 phút) Bản thân nhận thấy giáo viên chỉ sử dụng được đồ dùng dạyhọc hiện có của trường để minh họa cho các tiết dạy hoặc sử dụng kênh hìnhtrong sách giáo khoa để dẫn chứng cho lời giảng của giáo viên Đôi khi giáoviên có sử dụng giáo án điện tử Nhưng việc thực hiện cũng chỉ dừng lại ở giáo

án trình chiếu Powerpoint một cách sơ sài, chủ yếu là trình chiếu kênh chữ.Kênh hình rất hạn chế, không có sử dụng video - clip để mở rộng và khắc sâukiến thức Mặc dù học sinh đã tích cực suy nghĩ để trả lời các câu hỏi của giáoviên cùng phát hiện và giải quyết các vấn đề đặt ra trong tiết học Kết quả họcsinh có hiểu bài nhưng chưa sâu, chưa hình thành được các biểu tượng cụ thể.Như vậy học sinh có học bài tốt đến đâu, trí nhớ có tốt đến đâu đi nữa cũng dễdàng quên mất các kiến thức trọng tâm đã học sau một thời gian ngắn Chính vìthế học sinh sẽ thiếu tự tin khi vận dụng những điều đã học vào thực tế để tìmcách giải thích chúng dù là cơ bản nhất

Từ việc khảo sát thực tế kết quả học lực ở hai lớp 6A1 (lớp thực nghiệm)

và 6A2 (lớp đối chứng) trong năm học trước (2013 – 2014):

Phân loại học lực năm học 2013 - 2014

Sốlượng(sl)

Qua kết quả học lực trong năm học 2013 – 2014 giữa hai lớp thực nghiệm

và đối chứng tôi nhận thấy lớp thực nghiệm vẫn còn học sinh có điểm yếu, tỉ lệđiểm xếp loại giỏi thấp hơn lớp đối chứng

2 Nguyên nhân

Có thể xác định được những nguyên nhân sau:

- Dạy học theo phương pháp cổ điển chưa phát huy tính tích cực của họcsinh

- Giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học theo hướnghiện đại, áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học còn nhiều hạn chế

- Nội dung trình bày trong sách giáo khoa còn khô cứng (Địa lí lớp 6 chủyếu là các khái niệm) Học sinh có quan điểm lệch lạc về học tập bộ môn

- Học sinh tiếp thu kiến thức còn thụ động, không động não để tìm kiếnthức mới

3 Giải pháp thay thế

Giáo viên vận dụng tốt bài giảng điện tử có sử dụng video – clip vào quátrình giảng dạy chương I “Trái Đất” ở lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá

sinh, từ đó sẽ nâng cao hiệu quả dạy học bộ môn Địa lí lớp 6 nói chung và lớp6A1 nói riêng.

4 Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học nói chung và môn Địa

lí nói riêng đã được một số tác giả nghiên cứu và triển khai trong những nămgần đây

+ Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Địa lí trường Trung học

cơ sở Suối Đá năm học 2009 – 2010 của đồng tác giả Nguyễn Thị Kim Lan, BùiNhân Hiệp

+ Đề tài: Nâng cao kết quả học tập các bài học về không khí thuộc chủ đề

“Vật chất và năng lượng” thông qua việc sử dụng một số tệp có định dạng flash

và video clip trong dạy học của đồng tác giả Đinh Thị Thảo, Vũ Thị Thê,Nguyễn Thị Thìn, Bùi Văn Ngụi

5 Vấn đề nghiên cứu

Việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip có nâng cao được kếtquả học tập môn Địa lí lớp 6 chương I “Trái Đất” cho học sinh lớp 6A1 trườngTrung học cơ sở Suối Đá hay không?

6 Giả thuyết nghiên cứu

Sau khi sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip trong dạy môn Địa lílớp 6 chương I “Trái Đất” Bản thân thấy kết quả học tập của học sinh lớp 6A1trường Trung học cơ sở Suối Đá được nâng lên rõ rệt

III PHƯƠNG PHÁP

1 Khách thể nghiên cứu

Khách thể tôi sử dụng để thực hiện nghiên cứu đề tài khoa học năm học

2014 – 2015 này là học sinh lớp 6A1 và học sinh lớp 6A2 trường Trung học cơ

sở Suối Đá, vì các đối tượng này có nhiều thuận lợi cho việc nghiên cứu khoahọc sư phạm ứng dụng cả về phía học sinh và giáo viên

* Về phía học sinh:

Sau khi khảo sát, tôi quyết định chọn học sinh hai lớp 6A1 và 6A2 là hailớp có nhiều điểm tương đồng về số lượng, giới tính, độ tuổi, trình độ, thànhphần dân tộc:

Dân tộc kinh

Dân tộc

Tà mun

Dân tộc khác

Ý thức học tập của học sinh và thái độ yêu thích bộ môn của hai lớp 6A1,6A2 ngang nhau Đa số các em đều ngoan, có tinh thần học tập chủ động, tíchcực tham gia phát biểu ý kiến xây dựng bài Tuy nhiên ở mỗi lớp vẫn còn một sốhọc sinh thụ động trong giờ học, năng lực tư duy hạn chế, thiếu tự tin khi thamgia các hoạt động học tập, hoạt động chung của lớp

* Về phía giáo viên

Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Lan

Bản thân là một giáo viên luôn năng nổ, nhiệt tình trong công tác, hamhọc hỏi, thích tìm tòi nghiên cứu tài liệu (sách, báo, mạng Internet ) để nâng caotrình độ chuyên môn nghiệp vụ Bản thân có kinh nghiệm hơn 17 năm trongcông tác giảng dạy và giáo dục học sinh Trong năm học 2014 - 2015: đượcphân công giảng dạy cả khối 6 (lớp 6A1, 6A2, 6A3, 6A4), và khối 7 (7A1,7A2,7A3, 7A4) đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện tốt việc nghiên cứu, so sánh, đốichiếu kết quả học tập của các lớp, điển hình nhất là 6A1 và 6A2

2 Thiết kế nghiên cứu

Giáo viên chọn hai lớp 6A1 và 6A2 là hai lớp nguyên vẹn của trườngTrung học cơ sở Suối Đá Lớp 6A1 là lớp thực nghiệm, lớp 6A2 là lớp đốichứng Cho học sinh hai lớp làm bài kiểm tra kiến thức trong năm bài đầu (từbài 1 đến bài 5) của chương I “Trái Đất” để làm bài kiểm tra trước tác động.Giáo viên sử dụng kết quả bài kiểm tra này và nghiên cứu sử dụng phương phápkiểm chứng độ tin cậy của dữ liệu theo phương pháp chia đôi dữ liệu tính được

hệ số tương quan chẳn – lẻ là r hh = 0,8003 và tính độ tin cậy Spearman Brown

r SB = 0,8891, sử dụng phép kiểm chứng T – test độc lập ở bài kiểm tra trước tác động cho thấy p = 0,5540 > 0,05 Qua kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình

của cả hai lớp và còn suy ra được sự chênh lệch điểm trung bình của hai lớpthực nghiệm và đối chứng trước tác động là không có ý nghĩa Kết luận được kếtquả học tập của cả hai lớp trước tác động là tương đương nhau (Bảng kiểmchứng)

Bảng kiểm chứng để xác định hai lớp tương đương:

Lớp thực nghiệm (6A1) Lớp đối chứng (6A2)

Sau khi tiến hành dạy các bài còn lại (từ bài 7 đến bài 10) của chương I

“Trái Đất” cho học sinh lớp 6A1 thông qua việc sử dụng các bài giảng điện tử

có video – clip thường xuyên hơn so với lớp 6A2 Sau khi kết thúc chương Igiáo viên tiến hành ra chung một đề kiểm tra cho cả hai lớp 6A1 (thực nghiệm)

và 6A2 (đối chứng) cùng làm tại một thời điểm như nhau để làm bài kiểm trasau tác động Giáo viên chấm điểm kiểm tra một cách khách quan, công bằng vànhờ đồng nghiệp kiểm tra xác suất hộ

Bảng thiết kế nghiên cứu

Lớp

Kiểm tra trước tác động

Tác động

Kiểm tra sau tác động

6A2

(đối chứng) 7,100

Không sử dụng các bài giảng điện

tử có video – clip trong dạy học Địa

* Đối với giáo viên:

- Lựa chọn nội dung bài dạy phù hợp với ứng dụng công nghệ thông tin

- Sưu tầm nguồn tư liệu để phục vụ cho nhu cầu tìm kiếm tranh, ảnh, bảnđồ,… các đoạn video - clip tại các website baigiangdientubachkim.com, thư việnviolet, giaovien.net, tailieu123.com, wikipedia.com, tvtlbachkim.com …

- Chú ý khâu dặn dò ở tiết trước thật kỹ và chi tiết, đặt câu hỏi mở chohọc sinh về nhà suy nghĩ chuẩn bị bài trước

- Đầu tư soạn giáo án có chất lượng, tránh biến tiết dạy giáo án điện tửthành tiết minh họa chiếu phim các đoạn video – clip cho học sinh xem

- Chú ý cách đặt hệ thống câu hỏi rõ ràng, lôgic, câu hỏi, câu trả lời củahọc sinh và nội dung ghi bài phải phân biệt được màu sắc cụ thể

- Các đoạn video – clip phải có liên quan đến kiến thức trọng tâm bài học

* Đối với học sinh:

- Chú trọng việc chuẩn bị bài ở nhà

- Trong tiết học phải tập trung hết các giác quan: tai nghe, mắt nhìn, tay

Khi tôi thiết kế kế hoạch bài học song song với các hoạt động của thầy vàtrò bằng các phương pháp dạy học tích cực Tôi lựa chọn nội dung bài học thíchhợp để soạn giáo án điện tử Việc làm này giúp tôi tìm hiểu rõ nội dung sáchgiáo khoa để xác định kiến thức trọng tâm, dung lượng kiến thức cũng như yêucầu phát triển tư duy và rèn luyện kỹ năng cho học sinh Song song đó tôi tiếnhành sưu tầm tư liệu để thu thập các tranh ảnh, lược đồ, bản đồ, hay các đoạnvideo – clip có liên quan để góp phần mở rộng kiến thức và làm phong phú thêmnội dung bài giảng, đảm bảo yếu tố cập nhật.

Tiến hành xây dựng kịch bản trên máy tính, hệ thống hóa nội dung kiếnthức theo một trình tự lôgic, chặt chẽ phù hợp với nội dung trình độ nhận thứccủa học sinh và lí luận dạy học của bộ môn

Trình bày thử kịch bản đã thiết kế để điều chỉnh cho phù hợp với nội dung

và thời gian quy định

Ví dụ 1: Khi soạn bài 7 “Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất”

Sau khi sưu tầm các tư liệu có liên quan Tôi tiến hành thiết kế bài giảng

và thực hiện tiết giảng trên máy tính

Mở đầu tiết giảng tôi sử dụng ảnh động để giới thiệu bài Với các câu hỏi gợi

mở như: Trái Đất có đứng yên không? Trái Đất quay theo hướng nào? Khi Trái Đấtquay quanh trục sinh ra các hiện tượng gì? Để biết được ta tìm hiểu bài 7

Trong mục 1 Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất Tôi sử dụngảnh động Trái Đất quay quanh trục để học sinh xác định hướng quay và tìm trụccủa Trái Đất (trục Trái Đất không có thật)

Sử dụng video – clip “chia múi giờ” Học sinh vừa quan sát vừa nghe đểphát hiện kiến thức mới về sự phân chia các khu vực giờ trên Trái Đất và giảithích được tại sao giờ ở khu vực phía Đông bao giờ cũng sớm hơn giờ của khuvực phía Tây

Sử dụng video – clip “hiện tượng ngày và đêm” vào mục 2 Học sinh vừaquan sát vừa nghe để phát hiện kiến thức mới: Trái Đất lúc nào cũng chiếu sáng

có một nửa, nửa được chiếu sáng là ban ngày, nửa không được chiếu sáng là banđêm và giải thích được tại sao ngày – đêm kế tiếp nhau không ngừng

Qua các đoạn video – clip trong bài giúp học sinh khắc sâu kiến thức hơn

so với lời giảng suông của giáo viên

Ví dụ 2: Khi soạn bài 8 “Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời”

Trong phần kiểm tra miệng Với câu hỏi trình bày hệ quả của sự vận độngquanh trục của Trái Đất Sau khi học sinh trả lời xong, tôi chốt đáp án bằng haihình: hình Trái Đất được chiếu sáng có một nửa và hình thể hiện lực cô-li-ô-rittrên bề mặt Trái Đất

Mở đầu mục 1, tôi cho học sinh quan sát ảnh động của Trái Đất quayquanh Mặt Trời vào các ngày hạ chí, đông chí, xuân phân, thu phân Học sinhnhận biết được quỹ đạo chuyển động, hướng chuyển động và thời gian chuyểnđộng của Trái Đất quanh Mặt Trời

Vào mục 2, tôi sử dụng đoạn video – clip “hiện tượng các mùa” giúp họcsinh biết được nguyên nhân hình thành các mùa cũng như thời gian của từngmùa xuân, hạ, thu, đông trên Trái Đất Đặc biệt là học sinh giải thích được tạisao mùa ở hai nửa cầu hoàn toàn trái ngược nhau…

Tóm lại từ việc quan sát – nghe – phân tích các đoạn video – clip Họcsinh sẽ vận dụng kiến thức đã học để giải thích các sự vật hiện tượng địa lí xảy

ra xung quanh như hiện tượng ngày đêm, hiện tượng ngày đêm dài ngắn khácnhau ở các vĩ độ trên Trái Đất để mạnh dạn giải thích câu tục ngữ “Đêm thángnăm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối” Hay giải thích tạisao ở miền Nam nước ta có hai mùa khá rõ rệt, trong khi đó ở miền Bắc lại có

đủ bốn mùa …

3.3 Tiến hành dạy thực nghiệm

Lớp 6A1 (lớp thực nghiệm) tổ chức dạy học với các phương pháp dạy họctích cực, trong đó thực hiện thường xuyên dạy giáo án điện tử có sử dụng video– clip để mở rộng và khắc sâu kiến thức cho học sinh nhằm nâng cao kết quảhọc tập chương I “Trái Đất”

Lớp 6A2 (lớp đối chứng) tổ chức dạy học với các phương pháp dạy học

kiến thức cơ bản cho học sinh, không sử dụng thường xuyên giáo án điện tử cóvideo – clip để giảng dạy trong chương I “Trái Đất”.

4 Đo lường và thu thập dữ liệu.

Sau khi dạy xong năm bài đầu của chương I “Trái Đất” Tôi cho học sinhlàm bài kiểm tra với thời lượng một tiết và lấy kết quả bài kiểm tra này để làmbài kiểm tra trước tác động cho cả hai lớp 6A1 và 6A2 Từ kết quả này giúp chotôi có cơ sở để tiến hành sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip trong quátrình giảng dạy chương I “Trái Đất” ở lớp 6A1 thường xuyên hơn Trong khi lớp6A2 không giảng dạy

Sau khi dạy xong các bài còn lại của chương I Tôi cho học sinh cả hai lớplàm chung một đề kiểm tra ở cùng một thời điểm như nhau và tôi lấy kết quả bàikiểm tra này làm kết quả bài kiểm tra sau tác động

* Quy trình kiểm tra và chấm điểm kiểm tra:

- Do hai bài kiểm tra này không nằm trong kiểm tra định kỳ của chương trình Do đó khi tôi ra đề kiểm tra và đáp án đã nhờ sự hỗ trợ, đóng góp ý kiến

của tổ trưởng và giáo viên trong tổ chuyên môn để bổ sung, chỉnh sửa cho phùhợp (kiểm chứng giá trị nội dung)

- Tổ chức kiểm tra nghiêm túc ở cả hai lớp, cá nhân tôi tự chấm bài một

cách khách quan, trung thực theo đáp án ra từ trước

* Nhận xét kết quả bài kiểm tra:

BẢNG THỐNG KÊ ĐIỂM KIỂM TRA TRƯỚC TÁC ĐỘNG CỦA

HAI LỚP THỰC NGHIỆM VÀ ĐỐI CHỨNG

BẢNG THỐNG KÊ ĐIỂM KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG CỦA HAI

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ

1 Phân tích dữ liệu

Từ kết quả bài kiểm tra sau tác động, kiểm chứng độ tin cậy của dữ liệu

theo phương pháp chia đôi dữ liệu tính được hệ số tương quan chẵn - lẻ là r hh = 0,5633 và tính độ tin cậy Spearman Brown r SB = 0,7206 > 0,7 cho thấy dữ liệu

Trước tác động

Sau tác động Giá trị trung bình 6.8088 8.7500 7.1000 7.3571

Biểu đồ: So sánh kết quả trung bình giữa hai lớp trước và sau tác động

- Từ kết quả nghiên cứu biểu hiện qua bảng tổng hợp dữ liệu và biểu đồtrên tôi nhận thấy:

+ Hai lớp đối tượng nghiên cứu trước tác động gần như tương đương nhau(cột 1 và cột 3)

+ Sau khi có tác động bằng phương pháp sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip ở lớp thực nghiệm 6A1 đã có kết quả rất khả quan (cột 2) Bằng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình cho kết quả p = 0,0001 < 0,05, cho thấy độ chênh lệch điểm trung bình giữa hai lớp hoàn toàn có ý nghĩa Điều này minh chứng cho điểm trung bình lớp thực nghiệm cao hơn lớp

đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà là do kết quả của sự tác động sau bài

kiểm tra trước tác động ở lớp 6A1 Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0,8320 <0,80-1,00> nên mức độ ảnh hưởng của tác động khi sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip trong dạy học chương I “Trái Đất” là lớn Giả thuyết đã được kiểm chứng: việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip

có nâng cao kết quả học tập môn Địa lý lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá

- Tổng hợp kết quả theo tỉ lệ % các bậc xếp loại: Giỏi, khá, trung bình,yếu, kém của học sinh lớp thực nghiệm 6A1 như sau:

Cột 1 Cột 2

Cột 3 Cột 4

Lớp Tổng số

HS

Theo thang bậc điểm kiểm tra Trên

trung bình

1029,4%

514,7%

38,8%

2676,5%

25,9%

00%

00%

34100%

* Biểu đồ so sánh kết quả xếp loại theo thang bậc điểm trước và sau tác động của lớp thực nghiệm 6A1

+ Phép kiểm chứng T-test cho kết quả p = 0,0001 < 0,05 chứng tỏ điểm trung bình của lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà do tác động mà có.

+ Tác động có ý nghĩa lớn đối với tất cả các đối tượng học sinh giỏi, khá,

trung bình, yếu, kém Số học sinh giỏi tăng lên rõ rệt, không còn học sinh yếu,kém

* Hạn chế:

Việc sử dụng bài giảng điện tử có video – clip trong một tiết dạy địa lí đạthiệu quả cao, đòi hỏi phải có sự chuẩn bị rất công phu của thầy và trò Nhưngtrước hết đòi hỏi người giáo viên phải thành thạo máy tính nói chung, biết cáchkhai thác tư liệu từ những nguồn thông tin khác nhau, tập hợp so sánh chọn lọc

tư liệu phù hợp với yêu cầu trọng tâm của bài học và phù hợp với đối tượng họcsinh nói riêng

Bên cạnh đó, các thiết bị đi kèm với máy tính để sử dụng bài giảng điện

tử có video – clip là rất cần thiết như loa, màn hình, máy chiếu Projector, các

phần mềm hổ trợ để chạy flash, đóng gói và chạy các đoạn video – clip

Học sinh yếu kém không thể trong cùng một lúc vừa quan sát vừa nghevideo và ghi nội dung chính của bài học được

Một số học sinh có học lực yếu, khả năng tiếp thu bài chậm, trong quátrình học các em rất ngại phát biểu ý kiến xây dựng bài, sợ sai làm cho tiết họcthêm thụ động

V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1 Kết luận

Việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip ở chương I “Trái Đất”

đã phát huy được tính tích cực và phát triển tư duy của học sinh trong quá trìnhhọc tập bộ môn Địa lý lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá Qua kết quả bàikiểm tra trước và sau tác động ở cả hai lớp 6A1 (thực nghiệm) và 6A2 (đốichứng), chứng tỏ rằng bằng tác động mới này đã mang lại hiệu quả rõ rệt, gópphần nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Địa lý của giáo viên và học sinh

2 Khuyến nghị

* Đối với giáo viên:

Cần đẩy mạnh hơn nữa việc tự học, tự nghiên cứu để hiểu biết thêm vềcông nghệ thông tin, biết khai thác tư liệu từ những nguồn thông tin khác nhau

trên mạng Internet và mạnh dạn áp dụng rộng rãi sử dụng các bài giảng điện tử

có video – clip ở nhiều khối lớp, nhiều cấp học, ở nhiều trường trong huyện

Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh

Khi dạy và học bằng giáo án điện tử yêu cầu cần có sự chuẩn bị chu đáocủa cả thầy và trò

Động viên, khuyến khích sự hợp tác tích cực của học sinh trong giờ dạy,vừa quan sát vừa nghe vừa phát biểu ý kiến xây dựng bài Giáo viên tránh phêbình, cắt ngang lời nói của học sinh khi đang trình bày Đặc biệt là học sinh yếukém các em sẽ ngại phát biểu trong lần sau

Tiếp tục mở các phong trào thi đua soạn giáo án Elearning

Động viên, khuyến khích giáo viên dạy giáo án điện tử ở tất cả các mônhọc, ở các khối lớp

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

1/ Sách Giáo khoa Địa lí 6 Nhà xuất bản Giáo Dục Nguyễn Dược, PhạmThị Thu Phương, Nguyễn Quận, Phạm Thị Sen

2/ Sách giáo viên Địa lí 6 Nhà xuất bản Giáo Dục: Nguyễn Dược, PhạmThị Thu Phương, Nguyễn Quận

3/ Tài liệu tập huấn: Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: Dự án Việt

- Bỉ- Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2010 Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội

4/ - Đề tài: Nâng cao kết quả học tập các bài học về không khí thuộc chủ

đề “Vật chất và năng lượng” thông qua việc sử dụng một số tệp có định dạngflash và video clip trong dạy học của đồng tác giả Đinh Thị Thảo, Vũ Thị Thê,Nguyễn Thị Thìn, Bùi Văn Ngụi

VII PHỤ LỤC

1 Kế hoạch nghiên cứu đề tài

2 Đề và đáp án bài kiểm tra trước và sau tác động của học sinh hai lớpthực nghiệm và đối chứng

3 Bảng điểm kiểm tra trước và sau tác động của hai lớp thực nghiệm vàđối chứng

4 Kế hoạch bài học minh họa

* Phụ lục 1: Kế hoạch nghiên cứu đề tài

KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG

Năm học: 2014 – 2015



Tên đề tài: Nâng cao kết quả học tập môn Địa lý chương I “Trái Đất”

cho học sinh lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá thông qua việc sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip.

Người nghiên cứu: Nguyễn Thị Kim Lan

Đơn vị (trường, huyện): Trường Trung học cơ sở Suối Đá, huyện

Dương Minh Châu tỉnh Tây Ninh

1 Hiện trạng - Qua việc dự giờ thăm lớp, làm bài kiểm tra thường xuyên

(miệng, 15 phút) Bản thân nhận thấy có nhiều học sinh hiểu

Nguyên nhân

bài chưa sâu, chưa hình thành được các biểu tượng và kháiniệm địa lí cụ thể, vì thế học sinh sẽ thiếu tự tin khi vận dụngnhững điều đã học vào thực tế để tìm cách giải thích chúng,nhất là một số học sinh lớp 6A1

- Giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy họctheo hướng hiện đại, áp dụng công nghệ thông tin trong dạyhọc còn nhiều hạn chế

- Nội dung trình bày trong sách giáo khoa còn khô cứng (Địa

lí lớp 6 chủ yếu là các khái niệm)

- Học sinh có quan điểm học tập lệch lạc bộ môn

2 Giải pháp

thay thế

- Vận dụng tốt bài giảng điện tử có sử dụng video – clip vàoquá trình giảng dạy chương I “Trái Đất” nhằm phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo, tự lĩnh hội kiến thức của họcsinh ở lớp 6A1 trường Trung học cơ sở Suối Đá

- Kết quả bài kiểm tra trước tác động, bài kiểm tra sau tácđộng môn Địa Lí của học sinh lớp 6A1, 6A2

- Có! Sử dụng các bài giảng điện tử có video – clip trong dạy học Địa Lí lớp 6 chương I “Trái Đất” đã giúp nâng cao kết quả học tập của học sinh lớp 6A1 trường trung học cơ sở SuốiĐá

4 Thiết kế - Thiết kế kiểm tra trước tác động và sau tác động đối với các

lớp tương đương

tác động động

6A1(34) 6,8088

- Sử dụng các bài giảngđiện tử có video – cliptrong dạy học Địa Lí lớp

6 chương I “Trái Đất”

8,7500

6A2(35) 7,100

- Không sử dụng các bàigiảng điện tử có video –clip trong dạy học Địa Lílớp 6 chương I “Trái Đất”

7,3571

5 Đo lường

- Thu thập dữ liệu: Kiến thức

- Công cụ đo bằng bài kiểm tra hai bài/lớp (trước và sau tácđộng)

- Kiểm chứng giá trị nhờ vào tổ trưởng, giáo viên có kinhnghiệm

- Kiểm chứng độ tin cậy bằng phương pháp chia đôi dữ liệu (SB)

7 Kết quả - Sau tác động, điểm trung bình của lớp thực nghiệm cao hơn

lớp đối chứng, chênh lệch điểm số là 8,7500 - 7,3571 =1,3929

- Độ chênh lệch điểm trung bình được tính SMD = 0,8320 chứng tỏ mức độ ảnh hưởng của tác động là lớn (<0,80-

1,00>)

- Phép kiểm chứng T-test cho kết quả p= 0.0001 < 0,05

chứng tỏ điểm trung bình của lớp thực nghiệm cao hơn lớp

đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà do tác động mà có.