Hay vie't cdng thiic xac dinh tdc dp gdc ciia vat d thdi diem t, phuang trinh chuyen ddng eiia vat rin, cdng thiic ddc lap vdi thdi gian trong chuyen ddng quay.. GV neu cac cau hdi gpi y
Trang 1TRAN THUY H A N G HA D U Y £ N TUNG
NANG CAO
TAPMOT
,,,i-'ft
Trang 2NANG CAO - TAP 1
NfiA XUAT BAN HA NOI
Trang 3.ai not ddu
Thie't ke bai giang Vat li 12 nang cao dvroc viet theo chifdng
trinh sach giao khoa m6i ban hanh nam 2006 - 2007 Sach gidi thif u m6t each thi§'t ke bai giang VSt li nang cao theo tinh than doi mdi phifdng phap day - hoc, nham phat huy tinh tich ciTc nhan thiic cua hoc sinh
Ve noi dung : Sach bam sat noi dung sach giao khoa VSt li 12
theo chifdng trinh nang cao O moi tie't, sach chi ro muc ti§u ve
ki^'n thiic, ki nSng, c»c c6ng viec chuan bi ciia giao vi^n va hoc sinh, cac phtTOng tien ho trd giang day can thie't, nham dam bao chat Iifdng tufng.bai, timg tie't len Idp Ngoai ra sach co md rong,
bo sung them m6t sd' ndi dung lien quan tdi bai hoc bang nhieu hoat dong nham cung cS'p them tu" lieu d6 cac th^y, co giao tham khao vSn dung tuy theo do'i ttfdng hoc sinh tiing dia phiTdng
Ve phifdng phap day hoc : Sach diTdc tri^n khai theo hvrdng tich
cue hoa hoat ddng cua hoc sinh, lay cd sd cua moi hoat dong la nhiing viec lam cua hoc sinh dudi su" htrdng d i n , phvi hdp vdi dac trvmg mon hoc nhiT : thi nghif m, thao luan, thu'c hanh, nham phat huy tinh doc lap, tu" giac cua hoc sinh Dac bi^t, sach rat chii trong khau thu'c hanh trong timg bai hoc, ddng thdi ciing chi
ro tung hoat ddng cu thg cua giao vien va hoc sinh trong mdt tiS'n trinh day hoc, coi day la hai hoat ddng ciing nhau trong do
ca hoc sinh va giao vign la chu the
Chiing tdi hi vong cud'n sach nay se la mdt cdng cu thie't thUc, gop p h i n hd trd cac thiy, cd giao giang day mdn Vat li 12 trong viec nang cao hif u qua bai giang cua minh
Cac tac gia
Trang 4CHi/ONG 1 DONG Ll/C HOC VAT RAN
- Hoc sinh hieu duoc khai niem vat rdn va chuyen ddng tinh tien cua vat ran la gi
- Hoc sinh hieu duoc khai niem toa dp goc (p
- Xay dung dupe cac cdng thiic tdc do goc co, gia tdc gdc y
- Nam viJng cac cdng thiic lien he giiJa tdc do gdc va tdc do dai, gia tdc gdc va gia
tdc dai ciia mot diem tren vat rSn
- Xay dung dupe cac phuong trinh ddng hpc ciia chuyen ddng quay
- Van dung dupe eac cdng thiic ciia chuyen ddng quay deu, quay bie'n d6i diu de
giai cac bai tap don gian
Trang 5Ill - THifiT Kfi' HOAT D 6 N G DAY - HOC
Hoat d o n g cua hoc s i n h
Hoat dong 1
Kiem tra, chuan bi dieu' kien
xuat phat Dat van de
HS suy nghT ca nhan tim cau tra
Idi
HS nhan thiic dupe van de cua bai
hpc
Hoat d o n g 2
Tim hieu khai niem toa do goc
HS quan sat hinh ve 1.1 tren kho
gia'y AQ, suy nghT ca nhan tim eau
tra Idi
— Mdi diem tren vat vach mdt
dudng tron nam trong mat phang
vudng gdc vdi true quay, n
kinh bang khoang each tir di6m do
de'n true quay, tam ciia quy dao
nam tren true quay
- Mpi diem ciia vat deu quay duoc
cung mdt gdc trong cung mdt
khoang thdi gian
Tror giiip cua giao v i e n
GV neu cau hdi kiem tra kie'n thiie cu
- Neu khai niem vat ran
- Chuyen ddng tinh tien la gi ?
- Viet phuong trinh chuyen ddng cua vat chuyen ddng thing bie'n doi deu Viet cdng thiic van tdc cua vat dd
Dgt vdn de : 6 Idp 10, chiing ta da xac
dinh quy luat chuyfin ddng ciia vat ran chuyen ddng thang bie'n doi deu Bai hpc nay chiing ta di sau tim hieu va xac dinh quy luat chuyen ddng, tim mdi lien
he giOa eac dai lupng dac trung cho chuyen ddng quay cua vat ran quanh true CO dinh
GV neu cau hoi de HS tim hieu khai niem toa dp gdc:
- Xet.mdt vat ran bat ki quay quanh mdi
tmc Az t d dinh (Hinh 1.1 SGK) Hay
cho bie't dac diem ciia quy dao cua mdt di6m tren vat ran khi vat ran chuyen ddng
va gdc quay ciia cac diem tren vat ran?
Trang 6Hoat d o n g cua hoc sinh
HS tie'p thu, ghi nhd
Hoat dong 3
Xay dung khai niem toe do goc
trung binh va tdc do goc tiic thdi
HS thao luan chung toan Idp j
- Dai lupng dac trung cho miic dp |
quay nhanh hay cham dupe xac :
dinh bang thuong so —^ • '
- De don gian, ta chi xet miic dp quay theo mdt chi6u va chpn chifiu duong la
chieu quay ciia vat, khi dd g)>0
GV neu cau hdi de HS xay dung khai niem tdc dp gdc:
- Khi vat rin quay, su bie'n thien theo
thdi gian ciia (p the hien quy luat
chuyen ddng quay cua vat rin Hay tim mdt dai lupng dac trung cho miic dp quay nhanh hay cham eiia vat rin Dai lupng dd dupe xac dinh nhu the nao ?
GV neu cae cau hdi gpi y:
- Trong chuyen ddng thing, dai lupng nao dac trung cho chuyen ddng nhanh hay cham ciia vat ? Dai lupng dd dupe xac dinh nhu the nao?
- Tuong tu, trong chuyen ddng quay, ta
cd the tim mdt dai lupng dac trung cho miic dd quay nhanh hay cham ciia vat rin dupe khdng ?
- 0 thdi diem t, toa dp gdc ciia vat la g)
0 thdi diem t +At, toa dp gdc ciia vat la
Trang 7Hoat dong ciia hoc sinh Tror giup cua giao vien
HS thao luan chung toan Idp
- Tdc dp gdc tiirc thdi d mdt thdi
diem t duoc xac dinh bing gidi han
ciia ti sd —^ khi A / tien dan tdi 0
At
i^<P ,
co = hm hay ft) = ^ (t)
A/->0 At
- Don vi ciia tdc dp gdc la rad/s
(p + A(p, dai lupng dac trung cho miic
dp quay nhanh hay cham ciia vat rin dupe xac dinh nhu the nao ?
GV thdng bao:
- Dd chinh la tdc dp gdc trung binh j
C0f^J = cua vat rin trong khoang thdi
At gian At
- GV yeu cau HS xay dung cdng thiic
xac dinh tdc dp gdc tiic thdi va cho biet don vi cua tdc dp gdc
Hoat dong 4
Xay dung khai niem gia tdc goc
trung binh va gia tdc goc tiic thoi
HS thao luan chung toan Idp
- Dai lupng dac trung cho su bie'n
thien nhanh hay cham cua tdc dp
gdc dupe xac dinh bing thuang so
Aco
At
GV neu cau hdi de HS xay dung khai niem gia tdc gdc:
- Hay tim mdt dai lupng dac trung cho
su bie'n thien nhanh hay cham ciia tdc
dp gdc Dai lupng dd dupe xac dinh nhu the nao?
GV neu cac cau hdi gpi y
- Trong chuyen ddng thing, dai lupng nao dac trung cho sir bie'n thien nhanh hay cham ciia van tdc ? Dai lupng dd dupe xac dinh nhu the nao ?
- Tuang tu, trong chuyen ddng quay, ta
ed the tim mdt dai lupng dac trung cho
Trang 8Hoat dong cua hoc sinh Trd giiip cua giao vien
HS thao luan chung toan Idp
- Gia tdc gdc tire thdi d mdt thdi
diem t dupe xac dinh bing gidi han
- Dan vi cua gia tdc gdc la rad/s
Gia tdc gdc tiic thdi ciia vat rin
quay quanh mdt true d thdi diem t
la dai lupng dac trung cho su bie'n
thien ciia tdc dp gdc d thdi diem
dd va dupe xac dinh bang gdi han
- O thdi diem t, vat cd tdc dp gdc la co
O thdi diem t + At, vat cd tdc dd gdc la (o + Ao) dai lupng dac trung cho sir
bie'n thien nhanh hay cham cua tdc dd gdc dupe xac dinh nhu the nao?
GV thdng bao:
- Dd chinh la gia tdc gdc trung binh
Ao) , , - , , , Yi^ = cua vat ran trong khoang thai
At gian At
- GV yeu cau HS xay dung cdng thiic
xac dinh gia tdc gdc tiic thdi va cho bie't don vi cua gia tdc gdc
GV yeu cau HS phat bilu khai niem gia tdc gdc
Hoat ddng 5
Xay dung cac phuong trinh dong
hoc ciia chuyen ddng quay
GV neu cau hdi de HS xay dung phuang trinh chuyen ddng ciia vat rin quay deu:
Trang 9Hoat dong cua h9c sinh Trg giup cua giao vi^n
HS thao luan chung toan Idp
Phuong trinh chuyen ddng ciia vat
rin quay diu la : (p = (pQ + cot, trong
dd q)Q la toa dp ban dau luc f = 0
HS thao luan chung toan Idp
- Cdng thiic xac dinh tdc dp gdc
ciia vat chuyen ddng trdn bie'n doi
deu tai thdi diem / la :
co = coQ + yt
- Trong trudng hpp tdc dd gdc ciia vat
rin khdng doi theo thdi gian thi chuyen ddng ciia vat rin la chuyen ddng quay d6u Toa dp gdc ciia vat d thdi diem / dupe xac dinh nhu the nao ?
GV neu cac cau hdi gpi y
- Hay neu su tuang ling giOa cac dai lupng gdc trong chuyen ddng quay va cae dai lupng dai trong chuyen ddng thing?
- Viet phuong trinh chuyen ddng ciia vat chuyen ddng thing deu Tuong tu nhu vay chiing ta cd the vie't dupe phuang trinh chuydn ddng cho vat
chuyfin ddng quay diu nhu the nao ?
GV neu cau hdi de HS xay dung cac cdng thiic trong chuyen ddng quay bie'n doi deu:
- Trong trudng hpp gia tdc gdc ciia vat rin khdng doi theo thdi gian thi chuyen ddng ciia vat rin la chuyen ddng quay bie'n doi deu Hay vie't cdng thiic xac dinh tdc dp gdc ciia vat d thdi diem t, phuang trinh chuyen ddng eiia vat rin, cdng thiic ddc lap vdi thdi gian trong chuyen ddng quay
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Viet cdng thiic xac dinh van tdc ciia vat chuyen ddng thing bie'n doi deu tai
thdi diem t, phuong trinh chuyen ddng
eiia vat va cdng thiic lien he giira van tdc, gia tdc va dp ddi
Trang 10Hoat dong cua hoc-sinh
- Phuang trinh chuyen ddng quay
bie'n ddi diu :
1 2
<P = (Po + o)Qt+-rt^
- Cdng thiic ddc lap vdi thdi gian
0}^-Q)Q=2r{(p-q)Q)
Trong dd, ^Q' ^o 1^ ^^^ '^O goc va tdc
dp gdc ban dau tai thdi diem t = 0
HS tie'p thu, ghi nhd
Hoat dong 6
Tim hieu cac dac diem cua van
toe va gia toe ciia cac diem tren
vat quay
HS thao luan chung toan Idp
- Ne'u vat rin quay d6u thi gia tdc
cua mdt diem tren vat rin dupe xac
Trd g i u p cua giao vien
- Tuong tu cac cdng thurc cua chuyen ddng thing bie'n ddi deu, hay vie't cac cdng thiic cua chuyen ddng quay
GV thdng bao:
- Ne'u vat quay theo mdt chilu nhat
dinh va tdc dp gdc o) tang theo thdi
gian thi chuyen ddng quay la nhanh dan
ir>0)
- Neu tdc dp gdc giam dan theo thdi
gian thi chuyen ddng quay la cham din
ir<0)
GV neu cau hdi de HS tim hiiu cac dac diem ciia van tdc va gia tdc cua cac diem tren vat quay
- Ne'u vat rin quay khdng deu thi gia tdc cua mdt diem tren vat rin dupe xac dinh nhu the nao ?
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Ne'u vat rin quay deu, gia tdc ciia mdt diem tren vat rin dupe xac dinh nhu the nao ? Cd the su dung cdng thiic gia tdc hudng tam da hpc d Idp 10 de xac dinh gia tdc eiia mdt diem tren vat rin dupe khdng ?
Trang 11Hoat dong ciia hoc sinh
1
: :
- Neu vat rin quay khdng deu thi ;
mdi diem ciia vat rin cung chuyen \
ddng trdn khdng deu Khi dd vecto :
van tdc v ciia mdi diem thay doi :
ea ve hudng lin dp Idn Khi dd, ;
vecto gia tdc ciia mdi dilm cd hai
thanh phan :
Thanh phan Z^ cd phuong vudng •
gdc vdi V, dac trung cho sir thay ;
doi ve hudng ciia v, thanh phan •
nay chi'nh la gia tdc hudng tam ;
Thanh phan a, cd phuang ciia v, \
dac trung cho sir thay doi ve dp Idn •
- Dp Idn cua vecto gia tdc toan ;
phan dupe xac dinh ;
/ 2 2
a = ^a„+a, :
- Hudng ciia vecto gia tdc toan |
phan duac xac dinh vecto a hpp ;
vdi ban kinh OM gdc a, vdi i
tana = - ^ = ^ - ;
Trg giup cua giao vien
- Khi dd, gia tdc cua mdt dilm tren vat 1 rin dac trung cho tinh chat gi ciia van , tdc dai V ciia nd ?
- Neu vat rin quay khdng deu thi vecto j van tdc dai v cd dac diem gi ? i
- Cd thi sii dung hai thanh phin gia tdc
dl dac trung cho sir thay ddi ve hudng
va ve dp Idn cua vecto van tdc dai v dupe khdng ? Ne'u dupe, thi hai thanh phan cua vecto gia tdc dupe xac dinh nhu the nao ?
- Vecto gia tdc toan phin duoc xac dinh
; thdng qua hai thanh phan vecto gia tdc
; hudng tam va tiep tuye'n nhu the nao ?
Trang 12i Hoat d o n g cua hoc sinh
1
1 Hoat dong 7
Cling cd bai hpc va djnh hudng
nhiem vu hoc tap tiep theo
Trg g i u p ciia giao vien
GV yeu cau HS lam viec vdi phieu hpc
;
tap-; - Yeu cau HS dn tap lai eac kie'n thii'c
; vl: mdmen lire, phuong trinh ddng lire
; hpc ciia chat dilm, y nghTa cua khdi
;lupng
PHIEU HOC TAP
Cau 1 Mdt canh quat dai 20cm, quay vdi tdc dp gdc khdng doi la 94 rad/s Tdc dp
dai cua mdt dilm d vanh canh quat bing
A 37,6 m/s B 23,5m/s
C.l8,Sm/s D 47m/s
Cau 2 Banh da cua mdt ddng co tir liic khdi ddng de'n liic dat tdc dp gdc 140rad/s
phai mat 2s Bie't ddng ca quay nhanh dan diu Gdc quay ciia banh da
trong thdi gian tren bing
A 140 rad B 70 rad
C 35 rad D 35 n rad
Cau 3 Mdt banh xe quay nhanh din diu quanh mdt true Liic t = 0 banh xe cd tdc
dp gdc 5 rad/s Sau 5s tdc dp gdc cua nd tang len de'n 7 rad/s Gia tdc gdc
cua banh xe la
C 2,4rad/s^ D 0,8rad/s^
Cau 4 Hai dilm M,, M2 tren mdt dTa CD, khoang
each tir tam cua dTa den hai dilm lan lupt la
2
/?,, 7?2 v^ R\=-R2- Cho dTa CD quay deu
quanh mdt true vudng gdc vdi tam ciia dTa
a) Ke't luan nao sau day diing khi ndi vl gdc quay
ciia hai dilm trong cung mot khoang thdi gian ?
Trang 13PHUONG TRINH D O N G L U C HOC CUA VAT R A N
QUAY QUANH M 6 T TRUC c6 DEsJH
I - MUC TifiU
1 Ve kie'n thiic
- Xay dung dupe bilu thiic bilu diln md'i lien he giira gia tdc gdc va mdmen lire
ciia vat rin cd true quay cd dinh
- Dua ra eac du doan vl su phu thudc eiia mdmen quan tinh va thiet ke dupe phuang an thi nghiem kilm tra du doan
- Nim dupe khai niem mdmen quan tinh dd'i vdi mdt true cua vat rin
- Nim va van dung dupe phuang trinh ddng luc hpc cua vat rin quay quanh mdt true dl giai dupe mdt sd bai tap
2 Ve ki n a n g
- Van dung kie'n thiic vl mdmen luc da hpc d Idp 10 d l xay dung bilu thiic bilu
diln mdi lien he giira mdmen luc tac dung vao vat rin va gia tdc gdc
Trang 14- Ren luyen kT nang dua ra cac du doan cd can cii
- Ren luyen kT nang thiet ke cac phuang an thi nghiem kilm tra du doan, thu thap
sd lieu, xu li sd lieu va dua ra ket luan
- Van dung phuang trinh ddng luc hpc ciia vat rin quay quanh mdt true de giai mdt sd bai tap
II - CHUAN BI
Giao vien
- Bd thi nghiem khao sat chuyin ddng tinh tien - chuyin ddng quay ciia he vat
- Ve bang 2.1 vao giay kho AQ
Hgc sinh
- On tap lai kie'n thiie vl mdmen luc, phuang trinh ddng luc hpc ciia chat dilm, y
nghTa ciia khd'i lupng
III - THlfiT Kfi' HOAT DONG DAY - HOC
Hoat dgng cua hgc sinh
Hoat dong 1
Kiem tra, chuan bi dieu kien
xuait phat Dat van de
HS suy nghT ca nhan tim cau tra Idi
- Tir bilu thire tinh mdmen cua lire :
M - F.d, suy ra tac dung lam quay
canh cira ti le vdi tich dp Idn ciia
luc tac dung va canh tay ddn cua nd
- Bilu thiic ciia dinh luat II Niuton
Trg giiip cua giao v i e n
GV neu cau hdi kilm tra kien thiic cu:
- Tac dung lam quay canh ciia phu thudc vao yeu td nao ? Bilu thiic toan hpc nao bilu thi dilu dd ?
- Viet bilu thiic ciia dinh luat II Niu-ton
Dgt vdn de : Trong chuyin ddng ciia
cha't dilm, giiia gia tdc cua chit dilm va lire tie dung cd mdi lien he dupe diln ta bing dinh luat II Niu-ton Trong chuyin ddng quay cua vat rin, gia tdc gdc va mdmen luc cd mdi lien he vdi nhau nhu the nao ?
Trang 15Hoat d g n g cua hgc s i n h Trg giiip cua giao v i e n
Hoat d d n g 2
Tim mdi lien he giua gia tdc gdc
va mdmen luc
HS suy nghT ca nhan, sau dd thao
luan chung toan Idp
O - ^ T,
Luc F, gay ra gia tdc tie'p tuyen
cho vat: F, = ma,
Mdmen ciia luc F, dd'i vdi true
quay O : M - F,r = majr
=i> M = I wr jY
- Mdmen tac dung len mdi chat
dilm dupe xac dinh M, = I m^r, 1 Y
- Vl cac cha't dilm ciia vat rin cd
cung mdt gia tdc gdc nen mdmen
tac dung len vat rin dupc xac dinh :
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Xet trudng hop don gian nha't la vat
rin gdm mdt qua cau nhd khd'i lupng m
gin vao mdt dau thanh rat nhe, dai /• Vat chi chuyin ddng quay tren mat phing nhin nim ngang xung quanh mdt
true thing diing di qua dau O ciia thanh
Khi dd bilu thiic lien he giira mdmen lire va gia tdc gdc dupe viet nhu the nao ?
- Luc tac dung theo phuang nao thi gay
gia tdc tie'p tuye'n a, cho vat ?
- Mdmen ciia luc F, dd'i vdi true quay
O dupc xac dinh nhu the nao ?
- Gia tdc tie'p tuye'n a, cd lien he vdi
gia tdc gdc Y r^hu the nao ? Bilu thiic
bilu diln mdi lien he giiia gia tdc gdc ciia vat rin va mdmen luc dupc vilt nhu the nao ?
- Ne'u vat rin gom nhilu chat dilm khdi
lucmg Wp m, a each true quay nhirng khoang each i\, /j, khac nhau thi
mdmen tac dung len mdi chat diem dupc vilt nhu the nao ? Mdmen tic dung len vat rin dupc xac dinh nhu the nao ?
Trang 16Hoat d g n g cua hgc sinh
Hoat d o n g 3
Xay dung khai niem mdmen [
quan tinh, vie't phuong trinh ;
ddng luc hgc ciia vat ran quay ;
quanh mot true cd djnh
HS thao luan chung toan lap va j
dua ra du doan •
- Dai lupng ^ ^ , 7 - , dac trung ;
/ '•
cho miic quan tinh cua vat quay |
HS dua ra cac du doan :
Du dodn I : Dai lupng ^ m,r, phu |
thudc vao mdmen luc tie dung ;
len vat rin va gia tdc gdc ma nd i
phu thudc vao khd'i lupng ciia vat •
rin va su phan bd khdi lupng ciia •
vat rin i
HS thao luan chung toan Idp d l •
thiet ke phuang an thi nghiem
- Can phai cd mdt vat rin, tac ;
dung vao vat rin va do mdmen luc ;
dd, do gia tdc gdc ciia vat rin •
Trg giiip cua giao vien
GV neu cau hdi vl van de cin nghien ciiu:
- Dai lupng ^ w ^ r , trong bilu thiic
/ lien he giira mdmen ciia vat rin vdi gia tdc gdc dac trung cho tinh chat gi ciia vat rin ? Dai lupng dd phu thudc vao nhiing yeu td nao ?
GV neu cac cau hdi gpi y:
- T i r b i l u thiic lien he giira mdmen ciia vat rin vdi gia tdc gdc, vdi ciing mdmen tie dung, vat rin nao cd dai lupng Z ' " , ' ' , Idn thi gia tdc gdc cd gia tri nhu the nao ?,Cd d l dang thay doi van tdc gdc cua vat rin hay khdng ?
GV yeu cau HS thie't ke phuong an thi nghiem d l kilm tra cac du doan tren
GV gidi thieu bd thi nghiem va gpi y
Trang 17Hoat d g n g cua hgc s i n h Trg giiip cua giao vi§n
- Tac dung luc vao vat ran bing
cac qua gia trpng, luc tac dung vao
vat rin bing luc cang T
- Mdmen luc tac dung vao vat rin:
M = T.R Can phai xac dinh dp Idn
luc T va ban kinh R
Luc T = m^ig - (3|), vdi m,, a, la
khdi lupng va gia tdc ciia qua gia
trpng
- Gia tdc ciia qua gia trpng dupe
2sx xac dinh: a^ = " V '
tx
Vay mdmen luc tac dung vao dTa trdn cd thi
xac dinh :
M=T.R=m\(g-a\)R
=m,(8-^-)R
- Gia tdc gdc cua vat dupc xdc
dinh thdng qua gia tdc tie'p
tuye'n, mat khac gia tdc tie'p
- Chiing ta cd bd thi nghiem: gom cac vat rin la nhiing dTa trdn (1, 2, 3) cd the quay quanh true di qua tam dTa Cac dia trdn gidng nhu cac rdng rpc Tac dung lire vao vat rin bing each nao ?
- Xac dinh mdmen luc tac dung vao vat rin nhu the nao ?
- Tren bd thi nghiem cd bd tri 2 cong quang dien va ddng hd do thdi gian, cd the xac dinh dupe gia tdc ciia qua gia trpng dupc khdng ?
- Gia tdc gdc ciia vat rin dupe xac dinh nhu the nao ?
- Gia tdc gdc ed quan he vdi gia tdc tie'p tuye'n nhu the nao ?
Trang 18Hoat dgng cua hoc sinh
tuye'n chinh bing gia tdc cua gia
trong Vl vay Y = —^ = — •
R R,t,'
- Tien hanh thi nghiem vdi luc
tac dung la T,, xac dinh dai
lupng y^mjrj tuong irng Sau dd
tiln hanh thi nghiem vdi luc tac
dung 7^2, xac dinh dai lupng
^ W , A ; tuang ling Tir dd riit ra
ke't luan
HS chii y quan sat, ghi sd lieu, xir
li sd lieu va riit ra ke't luan
Ke't ludn : Vdi mdt vat rin cd true
quay nhit dinh, thay doi mdmen
luc tac dung vao vat rin thi gia tdc
gdc thay doi nhung ^/W/A", ludn
la mdt hing sd Vay dir doan 1 la
khdng chinh xac
- Can phai tien hanh thi nghiem
vdi hai dTa trdn cd cung chat cau
tao, cung khd'i luang nhung ban
kinh khac nhau (su phan bd khdi
lupng khac nhau) Xac dinh dai
lupng Z»i,r,^ (viec xac dinh dai
Trg giiip ciia giao vien
- Can phai tien hanh thi nghiem nhu the nao dl kilm tra du doan 1
GV tien hanh thi nghiem d l kilm tra du doan thii nha't ciia HS
GV neu cau hdi vl thi nghiem can phai tiln hanh dl kiem tra du doan 2
- De kilm tra du doan 2 can phai tien
hanh thi nghiem nhu the nao ? Biet ring eac dTa trdn cd khd'i lupng va ban kinh
lan lupt nhu sau : W] = 800g, R^ = 5cm; W2 = 800g, R2 = 2,5cm; m^ = 400g, /?3 = 5cm
Trang 19Hoat dgng cua hgc sinh Trg giiip cua giao vien
lupng ^m^ri gidng nhu thi
nghiem vira tien hanh d ben
tren) Tir dd riit, HS ra ket luan
- Can phai tien hanh thi nghiem
vdi hai dTa trdn cd cung ban kinh
nhung khdi lupng khac nhau Xac
dinh dai lupng ^ w / , Tit dd,
HS riit ra kit luan
HS chii y quan sat, ghi sd lieu, xir
li sd lieu va riit ra kei luan
Kei ludn : Dai lupng ^ OT,r, khdng
chi phu thudc vao khdi lupng eiia
vat rin ma cdn phu thudc vao sir
phan bd khdi lupng cua vat rin
HS tiep thu, ghi nhd
GV tien hanh thi nghiem
GV thdng bao:
- Mdmen quan tinh / ddi vdi mdt true la dai luong dac trung cho miic quan tinh cua vat rin trong chuyin ddng quay quanh true ay
i
- Dp Idn ciia mdmen quan tinh cua vat
rin khdng chi phu thudc vao khd'i lupng ciia vat rin ma cdn phu thudc vao su phan bd khd'i lupng ciia vat rin
- vay ta cd thi vie't: M - l.y, phuang
trinh nay gpi la phuang trinh ddng luc hpc ciia vat rin quay quanh mdt true
Trang 20Hoat dgng ciia hgc sinh
Hoat dong 4
Van dung phuong trinh co ban ;
ciia chuyen ddng quay ciia vat :
rin de lam bai tap
HS suy nghT ca nhan, sau dd thao ;
luan nhdm va dai dien nhdm len ;
bao cao kit qua ;
Ap dung dinh luat II Niu-ton cho ;
chuyin ddng tinh tiln cua thiing ;
nude, ta cd : ;
mg-T = ma (1)
Ap dung phuang trinh ddng luc •
hpc cho chuyin ddng quay cua vat ;
Cling cd bai hgc va dinh hudng :
nhiem vu hoc tap tie'p theo
Trg giiip cua giao vien
Day la phuang trinh co ban ciia chuyin ddng quay ciia vat rin
GV yeu ciu HS lam viec vdi phieu hpc ••
tap dl lam bai tap 1
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Viet phuang trinh dinh luat 11 cho thiing nude
- Viet phuang trinh ddng lire hpc cho vat rin la hlnh tru cd true quay
- Mdmen quan tinh dupc xac dinh nhu the nao ?
- Gia tdc gdc dupc xac dinh thdng qua gia tdc tie'p tuye'n nhu the nao ?
- GV yeu eau HS lam viec vdi bang 2.1 SGK dl tim sir tuong tu giira hai phuang
Trang 21Hoat d g n g ciia hgc s i n h
HS lam viec chung toan Idp
Trg giiip cua giao v i e n trinh ddng luc hpc cua chuyin ddng quay va chuyin ddng tinh tien
- GV yeu eau HS lam bai tap cdn lai trong phieu hpc tap
- HS vl nha lam cac bai tap cdn lai trong SGK
- HS vl nha dn lai cac kie'n thiic vl ddng lupng va dinh luat bao toan ddng lupng d vat li Idp 10 THPT
PHIEU HOC TAP
Cau 1 Mdt thimg nude dupe tha xudng gilng nhd
mdt spi day dai quan quanh mdt hinh tru cd
ban kinh R va mdmen quan tinh / Khd'i
lupng cua day khdng dang ke Hinh tru coi
nhu quay tu do khdng ma sat quanh mdt true
cd dinh Khd'i lupng cua thiing nude la m
Tinh gia tdc cua thiing nude
Cau 2 Mdt mdmen lire khdng ddi tac dung vao mdt vat co iiuv quay cd dinh
Trong nhirng dai lupng dudi day, dai lupng nao khdng phai la hing so ?
A Mdmen quan tinh B Gia tdc gdc
C Khd'i lupng D Tdc dp gdc
Cau 3 Hai chat dilm cd khd'i lupng 1 Z:^ va 2 kg duac gin d hai dau cua mdt
thanh nhe cd chilu dai Im Mdmen quan tinh cua he, dd'i vdi true quay di
qua trung dilm cua thanh va vudng gdc vdi thanh, cd gia tri
A 1,5 kg.m
C 0,5 kg.m^
B 0,75 kg.m^
D 1,75 kg.m^
Trang 22Cau 4 Mdt vat hinh cau dac khd'i lupng m = 0,5kg,
ban kinh R = 0,2m Mdmen quan tinh ciia nd
dd'i vdi true quay di qua tam la
A 0,02 kg.m^
B 0,04 kg.m^
C 0,06 kg.m^
D 0,08 kg.m^
Cau 5 Ke't luan nao sau day sai khi ndi vl mdmen quan tinh cua vat rin ?
Mdmen quan tinh cua vat rin phu thudc vao
A khd'i lupng ciia vat
B gia tdc gdc cua vat
C hlnh dang va kich thudc cua vat
D vi tri cua true quay
- Hiiu dupe khai niem mdmen ddng lupng
- Nim dupc dinh luat bao toan mdmen ddng lupng, dilu kien d l mdmen ddng lucftig cua vat rin chuyin ddng quay dupe bao toan
- Hiiu dupc thi nghiem kilm nghiem mdt each dinh tinh dinh luat bao toan mdmen ddng lupng
Trang 23III - THlfiT Kfi' H O A T D O N G DAY - H O C
Hoat d g n g cxla hgc s i n h Trg giiip cua giao vien
Hoat dgng 1
Kiem tra, chuan bj dieu kien
xuait phat Dat vain de
HS suy nghT ca nhan tim cau tra Idi
Dang khac ciia phuang trinh dinh
luat II Niu-ton : F = -^ trong dd
- Viet dang khac ciia phuong trinh dinh luat II Niu-ton
Trang 24Hoat d g n g cua hgc sinh
APla dp bie'n thien ddng lupng
trong khoang thdi gian At
HS nhan thirc dupe va'n dl ciia bai
hpc
Hoat dgng 2
Xay dung khai niem mdmen
ddnglugng
HS thao luan chung toan Idp dl tim
dang khac cua phuang trinh ddng
lire hpc ciia vat rin chuyin ddng
Trg giiip cua giao vien
Dgt van de : Khi viet phuang trinh dinh
luat II Niu-ton dang I ta cd thi tim dupc
su tuong tu giira phuang trinh dinh luat
II Niu-ton vdi phuong trinh ddng lire hpc cua vat rin chuyin ddng quay quanh mdt true Cd sir tuang tu giira phuang trinh ddng luc hpc ciia vat rin chuyin ddng quay quanh mdt true vdi phuang trinh dinh luat II Niu-ton dang khac khdng? Bai hpc ngay hdm nay se nghien ciiu dilu dd
GV neu cau hdi dl HS tim su tuong tu giira phuong trinh ddng luc hpc cua vat rin chuyen ddng quay vdi phuang trinh dinh luat II Niu-ton dang khac
- Mud'n tim su tuong tu giiia phuong trinh ddng luc hpc cua vat rin chuyin ddng quay vdi phuong trinh dinh luat II Niu-ton dang khac ta phai tim dupe dang khac cua phupng trinh ddng luc hpc cua vat rin chuyin ddng quay Dang khac ciia phuong trinh ddng lire hpc cua vat rin chuyin ddng quay cd dang nhu the nao ? Sir tuong tu ciia nd vdi phuong trinh dinh luat II Niu-ton dang khac la gi ?
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Viet bilu thiic dinh nghia gia tdc gdc
- Ne'u mdmen quan tinh / khdng doi thi
cd thi viei phuong trinh ddng luc hpc cua vat ran chuyin ddng quay nhu the nao ?
Trang 25Ne'u tong cac mdmen lire tac dung
len mdt vat rin (hay he vat) dd'i vdi
mdt true quay bing khdng thi tong
mdmen ddng lupng cua vat (hay he
vat) ddi vdi true dd dupc bao toan
Trg giiip cua giao vi§n
- Neu su tuang tu cua phuang trinh ddng luc hpc cua vat rin chuyin ddng quay vira tim dupc vdi phuang trinh dang khac ciia dinh luat II Niu-ton
trong chuyin ddng tinh tien Vi the, ta
gpi L - lco la mdmen ddng lupng cua
vat rin dd'i vdi true quay
- Don vi ciia mdmen ddng lupng la
GV neu cac cau hdi gpi y
- Ne'u mdmen ddng lupng L dupc bao
toan thi ddng bie'n thien cua mdmen ddng lupng bing bao nhieu ?
- Tir phuang trinh M - — tim dilu
dt
kien dl mdmen ddng lupng cua vat hoac
he vat dupc bao toan
Trang 26Hoat d6ng cua hgc sinh
Vi mdmen ddng lupng dupc bao
toan n e n : I\COi = I2CO2
HS thao luan chung toan Idp
- Can phai cd mdt vat rin, thay doi
tdc dp gdc hoac mdmen quan tinh
cua vat, do / va co tuong irng Sau
dd tinh tich : lco Ne'u mdmen
ddng lupng cua vat dupe bao toan
thi tich lo) = hing sd
HS chu y quan sat
HS thao luan chung toan Idp
- Can phai truyin cho he vat gdm
ngudi va dia quay mdt tdc dp gdc,
thay doi mdmen quan tinh ciia he
bing each dang hai tay cam ta
hoac CO hai tay cam ta lai Quan
sat su thay doi tdc dp gdc ciia he vat
HS chii y quan sat va rut ra kei
luan
- He vat da dupe truyen mdt tdc dp
gdc, khi dang hai tay cam ta ra thi
mdmen quan tinh tang, tdc dp gdc
Trg giiip cua giao vien
GV neu cau hdi d l HS thiei ke phuang
an thi nghiem kilm nghiem lai dinh luat bao toan mdmen ddng lupng
- Thiei ke mdt phuang an thi nghiem dl kilm nghiem lai dinh luat bao toan mdmen ddng lupng
GV gidi thieu bd thi nghiem vdi g h i Giucdpxky
- Ghe Giucdpxky la mdt dTa kim loai cd thi quay quanh mdt true cd phuang thing diing tren mdt de nam ngang
GV neu cau hdi cho HS tien hanh thi nghiem vdi ghe Giucdpxky:
- Cho mdt ban cam hai qua ta tren hai tay va diing len ghe, can phai tien hanh thi nghiem nhu the nao dl kilm nghiem mdt each dinh tinh dinh luat bao toan mdmen ddng lupng?
GV cho 2 HS tien hanh thi nghiem
Trang 27Hoat dgng cua hgc sinh Trg giiip cua giao vien
ciia he vat giam Ngupc lai, khi co
hai tay cam ta lai, mdmen quan
tinh cua vat giam, tdc dp gdc cua
he vat tang
Vay, mdt each dinh tinh, chiing ta da kilm nghiem dupc dinh luat bao toan ddng lupng la diing
Hoat dgng 4
Cling cd bai hgc va dinh hudng
nhiem vu hgc tap tie'p theo
HS lam viec ca nhan, sau dd thao
luan chung toan Idp
- GV yeu ciu HS lam bai tap trong phieu hpc tap
- HS vl nha lam cac bai tap cdn lai trong SGK
- On lai eac kie'n thiic vl ddng nang va
dd bie'n thien ddng nang da hpc d Vat 11
10 THPT
PHIEU HOC TAP
Cau 1 Mdt vat cd mdmen quan tinh 0,12kg.m^ quay diu 10 vdng trong \,%s
Mdmen ddng lupng ciia vat cd dp Idn bing
A 4 kg.m^ls B 8 kg.m^ls
C 13 kg.m^/s D 25 kg.m^/s
Cau 2 Hai dia trdn cd mdmen quan tinh /, va I2
dang quay ddng true va eiing chilu vdi
tdc dp gdc ffl] va CO2 nhu hinh ben Ma
sat d true quay nhd khdng dang kl Sau
dd cho hai dTa dinh vao nhau, he hai dTa
quay vdi tdc dp gdc co c6 dp Idn dupe
xac dinh bang cdng thiic
Trang 28Cau 3 Mdt vat rin cd mdmen quan tinh Ikg.m"^ quay diu 10 vdng trong 2s
Mdmen ddng lupng ciia vat rin cd dp Idn bing
A 3,l4lkg.m^/s B 3l,4lkg.m'^/s
C.3l4,lkg.m'^/s D.3l4lkg.m^/s
BAI4
DONG NANG CUA VAT RAN
QUAY QUANH M O T TRUC c 6 BJNH
I - MUC TifeU
1 Ve kien thiic
- Biei dupe khi mdt vat rin quay (quanh mdt true) thi vat cd ddng nang
- Biei so sanh dai lupng tuong ling trong bilu thiic eiia ddng nang quay va ddng nang trong chuyin ddng tinh tien
- Hiiu va ap dung dupe dinh luat bie'n thien ddng nang cua vat rin trong chuyin ddng quay
- Giai cae bai toan don gian ve ddng nang ciia vat rin trong chuyin ddng quay
- van dung kie'n thiie dl giai thich mdt sd hien tupng trong thue te, biet cac ling dung ciia ddng nang quay trong kT thuat
2 Ve kl nang
- Ren luyen kT nang Idgic toan hpc dl tim bilu thitc ddng nang cua vat rin trong chuyin ddng quay
- Ren luyen kT nang giai thich cae hien tupng vat li vl ddng nang cua vat rin
- Ren luyen kT nang giai cac bai toan vl ddng nang va dp bie'n thien ddng nang ciia vat rin quay
Trang 29Ill - THifeT K£' HOAT D O N G DAY - HOC
Hoat d g n g ciia hgc s i n h
Hoat dgng 1
Kiem tra, chuan bi dieu kien ;
xuat phat Dat van de
HS suy nghT ca nhan, sau dd thao ;
luan chung toan Idp :
- Trudng hpp may mai quay nhanh ;
thi dTa may se cd nang lupng Idn :
hon vi cd kha nang sinh cdng lam |
mai mdn cae vat va gay ra su toa •
nhiet •
Ca nhan nhan thirc dupe van d l |
ciia bai hpc •
Hoat dgng 2
Xay dung bieu thiic tinh dgng |
nang cua vat rdn quay quanh ;
mgt true cd dinh
HS suy nghT ca nhan i
T r g giiip cua giao v i e n
GV neu cau hdi kiem tra kie'n thiic cu:
- So sanh nang lupng ciia dTa may mai trong hai trudng hpp : may mai quay nhanh va may mai quay cham
Dgt van de : Nang lupng cua dTa may
mai khi quay gpi la ddng nang cua vat rin (dTa mai) quay quanh true cd dinh Bilu thiic tinh ddng nang cua vat rin quay quanh true cd dinh dupc xac dinh nhu the nao ? Bai hpc ngay hdm nay giiip chiing ta xay dung bilu thiic dd
GV yeu cau HS tim bieu thu:c tinh ddng nang ciia vat rin quay quanh mdt true
Trang 30Hoat dgng cua hgc sinh
Cac chai dilm chuyin ddng quay
vdi ciing tdc dd gdc, ddng nang
cua mdt chat dilm dupe xac dinh :
-w,v, =-m,{cor^)
Ddng nang cua vat rin bing tong
ddng nang cua cac chat dilm cau
thanh vat:
^^ V / \2 1 , 2
Hoat dgng 3
Xay dung bieu thurc ciia djnh If
bien thien dgng nang ciia vat ran
quay quanh mgt true cd djnh
Trg giiip cua giao vien
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Coi vat rin gdm nhilu chat dilm, mdi chat dilm cd khd'i lupng m; va each true quay mdt khoang /•; Van tdc gdc ciia cac chat dilm nay cd dac dilm gi ?
- Ddng nang ciia mdi chat dilm dupe xac dinh nhu the nao ?
- Ddng nang cua vat rin dupe xac djnh nhu the nao ?
GV neu cau hdi vl van dl can nghien ciru:
- Khi vat rin quay quanh mdt true cd
dinh chiu tac dung cua ngoai luc F
khdng doi va ludn tiep tuyen vdi quy dao dilm dat thi ddng nang cua vat rin thay doi Dp bie'n thien ddng nang ciia vat rin dd cd quan he nhu the nao vdi
cdng cua ngoai luc F ? Bilu thiic toan
hpc nao bilu thi mdi quan he dd ?
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Yeu eau HS lam viec vdi phieu hpc tap dl tra Idi cau 1
- Cdng cua luc F dupe xac dinh nhu the
nao ?
- Cdng ciia lire F cd quan he nhu the
nao vdi mdmen ciia luc F ?
- Viei bilu thii'c lien he giiia tdc dp gdc, gia tdc gdc va dp bie'n thien toa dp gdc
Trang 31Hoat d g n g cua hgc s i n h
HS tilp thu, ghi nhd
Hoat dgng 4
Ap dung cdng thurc tinh dgng
nang ciia vat ran quay quanh
mot true cd dinh de lam bai tap
HS lam viec ca nhan vdi phieu
hpc tap
Ddng nang liic diu cua vat la :
f^d(dau)=^/l^'=202,5J
Vi mdmen lire tac dung vao van
ddng vien bing 0 nen theo dinh
luat bao toan mdmen ddng lupng,
Cling cd bai hgc va dinh hudng
nhiem vu hgc tap tiep theo
T r g g i u p cua giao v i e n
GV thdng bao:
- Bilu thiic A = -Io)j lo}? =AW la
2 ^ 2 bilu thiie ciia dinh li bie'n thien ddng nang
- Dinh li bie'n thien dgng ndng : Dd bie'n
thien ddng nang cua mdt vat bing tdng cdng cua cae ngoai lire tac dung vao vat
GV yeu cau HS lam viec vdi phieu hpc tap dl lam bai tap 2
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Xac dinh ddng nang bing cdng thirc nao ? Ddng nang ban diu dupc xac dinh nhu the nao ?
- Mud'n xac dinh dupc ddng nang liic cud'i can phai xac dinh dupc dai lupng nao ?
- Theo dinh luat bao toan mdmen ddng lupng, ta cd thi tinh dupc tdc dp gdc liic cud'i nhu the nao ?
GV yeu cau hpc tim su tuang tu giira bilu thiic ddng nang ciia vat rin quay
Trang 32Hoat ddng cua hgc si^h
HS lam viec ca nhan, sau dd thao
luan chung toan Idp
Trg giiip cua giao vien
quagh mgt true cd dinh vdi bilu thu'c ddng nang cua vat chuyin ddng tinh tig'n va lam cae bai tap cdn lai trong phieU hpc tap
- Vl nha lam cac bai tap trong SGK
- On cac kie'n thiic, eac cdng thiic va ,phuang trinh ddng lire hpc cua chuyin ddng quay
- On lai phuang phap ddng lire hpc da hoc d Idp 10 THPT
PHil^U HOC JAP
Cau 1 Mdt vat rin chiu iac dung cua mdt luc F cd dp
Idn khdng doi va ludn ludn tiep tuye'n vdi quy
dao chuyin ddng cita dilm dat Trong qua
trinh chiu F tac dung, vat rin quay dupc mdt
gdc g) thi tdc dp gdc thay doi tir coy de'n
co2.T{nh cdng cua ngoai luc F theo tdc dp gdc
va mdmen quan tinh cua vat rin
Cau 2 Mdt van ddng vien trupt bang quay quanh mdt true thing dung vdi tdc dp
gdc 15 radls vdi hai tay dang ra, mdmen quan tinh ciia ngudi liic nay ddi vdi true quay la 1,8 kg.m Sau dd ngudi nay ddt ngpt thu tay lai dpc theo
than ngudi, trdng khoang thdi gian nhd tdi miic cd thi bd qua anh hudng cua ma sat vdi mat bang Mdmen quan tinh cua ngudi liic dd giam di ba lin so vdi liic dau Tinh ddng nang cua ngudi dd liic dau va luc cuoi
Cau 3 Hai vat rin cd cung mdmen quan tinh va cd ddng nang lien he vdi
nhau theo bieu thiic W^ ^2W^ Kei luan nao sau day diing khi ndi vl
tdc dp gdc ciia hai vat rin ?
Trang 33- Du kie'n cac sai lam (vl kie'n thiic va phuang phap) ma HS cd thi mic phai khi
giai bai tap
- Chuin bi phieu hpc tap cho HS
Hpc sinh
- On cac kie'n thiic, cae cdng thirc va phuong trinh ddng lire hpc cua chuyen ddng
quay dl cd thi giai dupc cac bai tap vi du dudi sur gpi y cua GV
- On lai phuang phap ddng lire hpc d Idp 10
III - THlfiT Kfi' HOAT D 6 N G DAY - HOC
Hoat dgng cua hgc sinh
Hoat dgng 1
Kiem tra, chuan bj dieu kien
xua't phat
Trg giiip cua giao vien
GV neu cau hdi kilm tra kie'n thiic cu:
- Viet cdng thiic dinh nghTa gia tdc gdc ciia vat rin chuyen ddng quay ?
Trang 34Hoat ddng cua hgc sinh Trg giiip cua giao vien
HS suy nghT ca nhan tim cau tra
Idi
- Viei phuang trinh ddng lire hpc ciia vat rin quay quanh mdt true cd dinh ?
- Viet cdng cdng thirc tdc dp gdc va phuang trinh chuyin ddng cua vat rin quay quanh mdt true cd dinh ?
Hoat dgng 2
Lam bai t$p 1 de dn tap lai cac
kien thurc da hgc ve chuyen dgng
quay ciia vat ran quanh mgt true
HS lam viec ca nhan sau dd thao
luan chung toan Idp
a) Gia tdc gdc cua banh xe dupc
b) Mdmen quan tinh cua banh xe
dd'i vdi true quay
Tong mdmen tac dung vao banh xe
d giai doan quay nhanh dan deu:
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Ap dung cdng thiic nao d l tinh gia tdc gdc ?
- Trong giai doan dau van tdc gdc bie'n thien nhu the nao ?
- Khoang thdi gian xay ra bie'n thien dd bing bao nhiSu ?
- Ap dung cdng thiic nao dl tinh mdmen quan tinh cua vat rin dd'i vdi true quay ?
- Trong phuang trinh ddng luc hpc ciia vat rin chuyin ddng quay quanh mdt true, dai lupng nao da biei, dai lupng nao chua biet ?
- Dl biet dupc gia tdc gdc trong phuang trinh, ta can phai viei phuang trinh ddng lire hpc cua vat rin trong giai doan nao ?
- Trong giai doan dd, mdmen dupc xac dinh nhu the nao ? Cd miy mdmen lire tac dung vao vat trong giai doan dau?
- Mdmen tong hpp dupe xac dinh nhu the nao ?
Trang 35_ ^ ^
Hoat dgng cua hgc sinh
c) Ddng nang quay ciia banh xe d j
diu giai doan quay cham dan diu:
IV =-Ico? =-.20.15^ =\\25J \
2 2 ;
Hoat dgng 3
Lam bai tap 2 de bie't each ap ;
dung phuong trinh ddng luc hgc \
cua vat ran quay
HS lam viec ca nhan sau dd thao |
luan chung toan Idp •
Trg giiip cua giao vi§n
- Ap dung cdng thu'c nao dl tinh ddng nang quay ciia vat rin ?
GV yeu cau HS lam viec vdi phieu hpc tap dl lam bai tap 2
GV neu cac cau hdi gpi y:
- Mdmen quan tinh cua dTa trdn ddng chat dupc xac dinh nhu the nao ?
- Dl tinh dupc mdmen ham, ta can phai tinh them dai lupng nao niia ?
Trang 36Hoat ddng cua hgc sinh Trg giiip cua giao vien
Hoat dgng 4
Tim hieu khai niem he quy chieu
va chuyen ddng tjnh tien
HS lam viec ca nhan sau dd thao
luan chung toan Idp
a) Tinh gia tdc gdc cua rdng rpc
1 2 2fi)
Tir cdng thuc cp^ — yt ^ / —
-Thay sd : y =•
2 2.4n
- Gia tdc cua vat A va B lien he nhu the
nao vdi gia tdc tiep tuye'n cua rdng rpc ?
- Viet cdng thirc lien he giira gia tdc tie'p tuyln vdi gia tdc gdc ciia rdng rpc ?
- Phan tich luc tie dung vao cac vat va vao rdng rpc ?
- Viet phuang trinh chuyin ddng cho vat A ?
- Luc cang T^ va Tg cd dd Idn bing
nhau khdng ? Tai sao ?
- Tong hpp mdmen luc tie dung vao rdng rpc bing bao nhieu ? Cd bing 0
Trang 37Hoat dgng cua hgc sinh Trg giiip cua giao v i e n
{TA-TB)-I^^TB=T,-1^
Thay sd:
To = 9 , 1 7 - 0 , 0 5 6,28
0,1 = 6,03Ậ
d) Vi Tg - 6,03N > ma, suy ra giiia
vat B va ban ed ma sat, dp Idn cua
luc ma sat dupc tinh nhu sau :
- So sanh đ Idn cua luc cang Tg vdi
tich ma ? Cd ket luan gi vl dilu nay ?
- Luc ma sat dupe xac dinh nhu the nao ?
- Viet phuang trinh dinh luat II Niu tan
cho vat B ?
M
mg
5,4 1.9,8 = 0,55
Hoat dgng 5
Cung cd' bai hgc va dinh hudng
nhiem vu hgc tap tiep theo
GV hudng din HS tim hiiu sir tuong tu giQa cac dai lupng gdc dac trung chuyin đng quay va dai lupng dai dac trung cho chuyin đng thing d phin tdm tit chuang Ị
- On lai vl dao ham, each tinh dao ham,
y nghTa vat li cua dao ham
PHIEL HOC TAP
Cau 1 Mdt banh xe dap chiu tic dung ciia mdt mdmen luc M, khdng doi la
20/V.m Trong 10^ dau, tdc dp gdc cua banh xe tang deu tir 0 dén \5radts
Sau đ mdmen M, ngtoig tac dung, banh xe quay cham dan diu va dimg
Trang 38hin lai sau 30i' Cho biet mdmen ciia luc ma sat cd gia tri khdng ddi trong sudt thdi gian banh xe quay va bang 0,25JV/,
a) Tinh gia tdc gdc cua banh xe trong cac giai doan quay nhanh din diu
va quay cham dan diu
b) Tinh mdmen quan tinh cua banh xe dd'i vdi true
c) Tinh ddng nang cua banh xe d dau giai doan quay cham din d6u
Cau 2 Mot dia trdn ddng chat khd'i lupng m = I kg, ban kinh R - 20cm dang quay
diu quanh mdt true vudng gdc vdi mat phang dTa vdi tdc dp gdc
COQ =\OradlS Tac dung len dia mdt mdmen ham DTa quay cham dan diu va dumg han sau khi da quay dupe mdt gdc \Orad
a) Tinh mdmen ham dd
b) Tinh thdi gian tir liic chiu tac dung ciia mdmen ham de'n khi dTa dimg hin
Cau 3 Hai vat A va B cd ciing khdi
lupng m= \kg, dupe lien kei vdi
nhau bing mdt spi day nhe, •"•'' 'i i • •[
khdng gian, vit qua rdng rpc cd
ban kinh 10cm va mdmen quan
tinh / = 0,050kg.m^ Biet day
khdng trupt tren rdng rpc nhung
khdng biei giiia vat B va ban cd
ma sat hay khdng
Liic dau eac vat dupe giii diing yen, sau dd he dupc tha ra Ngudi ta thay
sau 2s, rdng rpc quay quanh true cua nd dupc 2 vdng va gia tdc ciia cac khd'i A, B khdng doi Cho g = 9,Sm/s^ Coi ma sat d true cua rdng rpc
khdng dang kl
a) Tinh gia tdc ciia rdng rpc
b) Tinh gia tdc ciia hai vat
c) Tinh luc cang cua day d hai ben cua rdng rpc
d) Cd ma sat giiia vat B va mat ban hay khdng Neu cd, hay tinh he sd ma sat
B
IZZ
Trang 39B Al KlfiM TRA CHUONG I
I - MUC TifiU
- Ciing cd, khic sau kie'n thiic d chuang I
- Ren luyen diic tinh trung thue, can cii, cin than, chinh xac, khoa hpc Phat huy kha nang lam viec ddc lap d I^S
II - CHUXN BI
Giao viSn
- Dl bai kilm tra theo miu
Hpc sinh
- Kiln thiic toan chuang I
Ill - THifi'T Kfi' PHUONG A N DAY HOC
Hoat dgng cua hgc sinh
Trd giup cua giao vien
GV kilm tra sT so HS va neu yeu ciu
vl ki luat dd'i vdi gid kiem tra
GV phat bai kilm tra tdi tirng HS t^uaa I( HS lam bai, dam bao tinh ediig bang, trung thuc trong khi lam bai
GV thu bai va nhan xet vl ki luat gid hpc
Trang 40NOI DUNG KIEM TRA
I - BAI TAP TRAC NGHIEM
1 Khoanh tron trudc dap an ma em lua chgn (Chu y : mdi cdu chi duac lua chgn mgt ddp dn)
Cau 1 Kei luan nao sau day diing khi ndi vl chuyin ddng cua mdt dilm tren
vat rin quay quanh mdt true cd dinh ?
Khi vat rin quay
A eac dilm khac nhau tren vat rin quay vdi tdc dp gdc khac nhau trong cimg mdt khoang thdi gian
B mdi dilm tren v&t rin vach mdt dudng trdn nim trong mat phing vudng gdc vdi true quay
C cac dilm khac nhau tren vat rin quay dupc cac gdc khac nhau trong eiing mdt khoang thdi gian
D mpi diem tren vat rin cd ciing mdt tdc dp dai
Cau 2 Mdt dTa CD quay diu vdi tdc dp quay 450 vdng/ phiit trong mdt 6 dpc
cua may vi tinh Tdc dp gdc cua dTa CD dd tinh theo rad/s la
A 410radls B 41 radls
C 4,lradls D 0,41radls
Cau 3 Mdt vat bit dau quay diu quanh mdt true cd dinh, sau 2s dat dupc tdc
dp gdc lOrad/s Gia tdc trung binh cua vat trong thdi gian dd la
A 5radls^ B lOrad/s'^
C.\5radls^ D.25radls^ Cau 4 Mdt diem tren vat rin each true quay mdt doan R Khi vat rin quay
diu quanh true vdi van tdc gdc co thi tdc dp dai cua dilm dd la
A v = —• B v = —•
R : CO
C. V = CO.R\ D V = CO.R