Thiết bị dạy học trong các cơ sở giáo dục thường xuyên TS nguyễn thị kim thành

Trong ph.m vi này chúng ta chJ nghiên cWu TBDH v'i nghZa là công c lao " ng cEa GV và h,c viên... MỤC TIÊU CHUNG: Nghiên cWu t4m quan tr,ng cEa vic sV dng TBDH "i v'i quá trình d.y h,c t

TS NGUYỄN THỊ KIM THÀNH

thiÕt bÞ d¹y häc trong c¸c c¬ së gi¸o dôc th−êng xuyªn

A GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

GDTX là m t b phn cu thành trong h thng giáo dc quc dân Mc tiêu phát tri!n GDTX "#n n$m 2020 là ti#n t'i xây d*ng m t xã h i h,c tp, t.o c/ h i h,c tp sut "1i cho m,i ng21i, góp ph4n th*c hin nâng cao dân trí, "ào t.o ngu7n nhân l*c, b7i d28ng nhân tài phc v tr*c ti#p cho các ch2/ng trình kinh t# — xã h i "=a ph2/ng GDTX có nhim v ti#p ni, thay th# ho>c b? sung cho giáo dc chính quy, cho phép m,i ng21i "Au có c/ h i h,c tp sut "1i theo ý nguyn, sD tr21ng cEa bFn thân, ">c bit là nhu c4u nâng cao h,c vn trung h,c ph? thông

H=nh h2'ng c/ bFn cEa công cu c "?i m'i giáo dc "ã "2Ic chJ rõ trong các ngh= quy#t cEa Trung 2/ng HFng, "ó là “Ph2/ng pháp giáo dc phFi phát huy tính tích c*c, t* giác, chE " ng, t2 duy sáng t.o cEa ng21i h,c, b7i d28ng n$ng l*c t* h,c, lòng say mê h,c tp và ý chí v2/n lên”

Nh2 chúng ta "ã bi#t, quá trình d.y h,c bao g7m ho.t " ng d.y và ho.t

" ng h,c, trong "ó diRn ra quá trình tái sFn xut nhSng kinh nghim xã

h i cEa nhân lo.i CUng nh2 bt kì m t quá trình sFn xut nào, quá trình d.y h,c cUng phFi sV dng nhSng ph2/ng tin lao " ng nht "=nh Trong ph.m vi này chúng ta chJ nghiên cWu TBDH v'i nghZa là công c lao " ng cEa GV và h,c viên

TBDH là m t trong nhSng "iAu kin quan tr,ng th*c hin "?i m'i PPDH góp ph4n nâng cao cht l2Ing d.y h,c nói chung và d.y h,c D các c/ sD GDTX nói riêng

Vì vy, "! "áp Wng "2Ic yêu c4u "?i m'i PPDH thì ng21i GV c4n phFi t?ng hIp các y#u t Fnh h2Dng và xut phát t\ th*c t# cEa nhà tr21ng

mà l*a ch,n các lo.i thi#t b= sao cho thích hIp Vic l*a ch,n thi#t b= là

m t ph4n cEa công vic thi#t k# k# ho.ch d.y h,c, h] trI cho quá trình lên l'p ".t k#t quF cao nht

B MỤC TIÊU

I MỤC TIÊU CHUNG: Nghiên cWu t4m quan tr,ng cEa vic sV dng TBDH "i

v'i quá trình d.y h,c t.i các trung tâm GDTX

THÔNG TIN NGUỒN

TBDH ngày càng có vai trò quan tr,ng trong d.y h,c và nâng cao hiu quF d.y h,c Vic sV dng hiu quF TBDH là mc tiêu c/ bFn và duy nht cEa toàn b công tác thi#t b= tr21ng h,c TBDH chJ "2Ic phát huy h#t tác dng khi chúng "2Ic trang b= và sV dng theo m t h thng "4y "E "ã

"2Ic các tiêu chucn "=nh mWc TBDH quy "=nh TBDH "2Ic sV dng trong các khâu, các b2'c cEa quá trình d.y h,c cUng nh2 sV dng v'i các hình thWc khác nhau "áp Wng ch2/ng trình, b7i d28ng ki#n thWc, kZ n$ng, rèn luyn tính tích c*c, khF n$ng sáng t.o và nhân cách m'i cho h,c viên

Nội dung 1

KHÁI NIỆM VỀ THIẾT BỊ DẠY HỌC [6, 7, 10, 11]

Hoạt động 1: Thiết bị dạy học là gì? (1 tiết)

* T# $ó, theo bn, TBDH là gì?

TBDH

THÔNG TIN PHẢN HỒI

Theo Klinb/ (chuyên gia giáo dc C ng hoà dân chE HWc tr2'c "ây), TBDH (hay còn g,i là "7 dùng d.y h,c, ph2/ng tin d.y h,c, thi#t b= giáo dc, h,c c, ) là tt cF ph2/ng tin vt cht c4n thi#t giúp cho ng21i d.y

và h,c viên t? chWc và ti#n hành hIp lí, có hiu quF quá trình giáo d28ng

và giáo dc các môn h,c, D các cp h,c

TBDH là m t vt th!, ho>c m t tp hIp vt th! mà ng21i GV sV dng trong quá trình d.y h,c "! nâng cao hiu quF giFng d.y cEa mình

TBDH h] trI trong ti#t h,c trên l'p nhim làm sáng tj nhSng "iAu c4n trình bày cEa GV và tr*c quan hoá n i dung bài giFng, giúp h,c viên ti#p thu dR dàng và tham gia m t cách chE " ng, tích c*c

TBDH có th! "2Ic sFn xut hàng lo.t t\ các nhà máy, ho>c do GV t* làm ho>c sáng t.o cFi ti#n phù hIp v'i n i dung c th! bài h,c, "iAu kin và

"i t2Ing h,c mà GV d.y

Hin nay, tùy theo mc "ích sV dng mà ng21i ta dùng nhiAu thut ngS v'i TBDH v'i nhSng n i hàm khác nhau

ph2/ng tin kZ thut máy móc, "ó là nhSng "iAu kin "! th*c hin mc

"ích, nhim v, n i dung d.y h,c

Ví d:

N/u coi TBDH nh là nhng $7i t8ng v9t ch:t $8c s dng $- $i1u khi-n nh9n th;c c<a h c viên thì TBDH bao g7m: M t tp hIp "i t2Ing vt cht "2Ic GV sV dng v'i t2 cách là ph2/ng tin "iAu khi!n ho.t

" ng nhn thWc cEa h,c viên; còn "i v'i h,c viên là ngu7n cung cp tri thWc c4n lZnh h i, là cách thWc t.o ra tri thWc, kZ n$ng, kZ xFo phc v mc

"ích giáo dc

Ví d:

Hình 1 Mô hình l4c k/ kéo

N/u coi TBDH nh khách th- v9t ch:t $óng vai trò ph tr8 mc $ích giáo dc thì TBDH bao g7m: tp hIp các khách th! vt cht "óng vai trò ph trI "! th*c hin nhSng mc "ích, nhim v và n i dung cEa quá trình giáo dc — hun luyn

Có th! hi!u ring TBDH là tp hIp "i t2Ing vt cht "2Ic GV sV dng v'i t2 cách là nhSng ph2/ng tin t? chWc, "iAu khi!n ho.t " ng nhn thWc cEa h,c viên, là ph2/ng tin nhn thWc cEa h,c viên, thông qua "ó

mà th*c hin nhSng nhim v d.y h,c

Hoạt động 2: Phân tích vị trí và ý nghĩa của thiết bị dạy học

trong quá trình dạy học (1 tiết)

ngIn g n suy nghJ c<a mình v1:

* VK trí c<a TBDH trong dy h c L trung tâm GDTX:

* Ý nghJa c<a TBDH trong dy h c L trung tâm GDTX:

Bn hãy $7i chi/u nhng nHi dung v#a vi/t v+i nhng thông tin d+i $ây

THÔNG TIN PHẢN HỒI

1 Vị trí của thiết bị dạy học

Khi nghiên cWu cu trúc cEa quá trình d.y h,c, nhiAu tác giF "ã "2a ra nhSng mô hình khác nhau, nhìn chung các tác giF "Au th\a nhn:

— Mô hình d.y h,c nht thi#t phFi thoF mãn bn y#u t:

(1) Mc "ích, n i dung, ch2/ng trình, nhim v d.y h,c

(2) K#t hIp các PPDH thích hIp v'i vic sV dng TBDH "a d.ng, có hiu quF cEa GV trong quá trình d.y h,c

(3) H,c tp cEa h,c viên d2'i s* h2'ng don, "=nh h2'ng cEa GV

— Ý nghZa mô hình d.y h,c trong quá trình d.y h,c:

S* tác " ng tr*c ti#p cEa môi tr21ng chính tr= — ti#n b cEa xã h i và môi tr21ng khoa h,c kZ thut — s* ti#n b cEa khoa h,c kZ thut Fnh h2Dng tr*c ti#p "#n mc "ích, n i dung, nhim v d.y h,c và các TBDH

Mi quan h hSu c/ giSa bn y#u t cEa quá trình s2 ph.m, trong "ó phFi k! "#n các TBDH và mi quan h n i t.i trong m]i y#u t

cho GV, nó ph?i phù h8p v+i NDDH, trình $H c<a h c viên và PPDH $8c l4a ch n

2 Mối quan hệ giữa nội dung, phương pháp với thiết bị dạy học

Lí lun d.y h,c và th*c tiRn "ã khvng "=nh ring các TBDH là m t mat xích trong chJnh th! cEa quá trình d.y h,c Quá trình d.y h,c là m t h thng g7m các thành ph4n: Mc tiêu d.y h,c, NDDH, PPDH và TBDH

Môi trng chính tr, xã hi S tin b xã hi

Môi trng khoa hc k thut S tin b khoa hc k thut

Mc ích, ni dung, nhi!m v d$y hc

Các TBDH

Ho$t ng c,a hc viên Ho$t ng

c,a GV

N i dung d.y h,c không chJ d*a vào mc "ích, nhim v, n i dung giáo dc mà còn "2Ic xác "=nh d*a trên th*c t# trang b= h thng TBDH Nh2 vy, TBDH có tính " c lp, có tác " ng m.nh mw "#n các y#u t cEa quá trình d.y h,c và "2Ic th! hin nh2 hình d2'i "ây:

TBDH có tác dng to l'n, có th! truyAn th cho nhiAu h,c viên m t khi l2Ing thông tin l'n, chính xác, "4y "E vA "i t2Ing nghiên cWu; mD r ng

và hoàn thin h thng GDTX, nhim "ào t.o m t " i ngU cán b có trình

" chuyên môn cao "áp Wng nhu c4u xây d*ng "t n2'c; giFi phóng GV khji nhSng công vic, s* v "/n thu4n, giFm nhx c21ng " lao " ng "!

h, tp trung vào công vic sáng t.o

Nh2 vy, TBDH sw góp ph4n hoàn thin và "?i m'i PPDH Vic liên k#t các PPDH v'i các TBDH hin ".i sw t.o ra các t? hIp PPDH có dùng

kZ thut, "Fm bFo thu và xV lí các tín hiu ng2Ic bên ngoài k=p th1i, chính xác

Quá trình d.y h,c là quá trình truyAn thông, là s* t2/ng tác giSa ng21i h,c và thông tin Thông "ip "ó th21ng là n i dung cEa chE "A "2Ic d.y

MTDH

HV

PPDH TBDH

NDDH

GV

Mc tiêu k ho$ch giáo dc ph3 thông

h,c Tuy theo PPDH, thông "ip t\ GV "2Ic các ph2/ng tin chuy!n "#n cho ng21i h,c

TBDH có th! "óng nhiAu vai trò trong quá trình d.y h,c M t m>t các TBDH thay th# cho nhSng s* vt hin t2Ing và các quá trình xFy ra trong th*c tiRn mà GV và ng21i h,c không th! ti#p cn "2Ic M>t khác, các TBDH giúp GV phát huy tt cF các giác quan cEa ng21i h,c trong quá trình truyAn th ki#n thWc, giúp ng21i h,c nhn bi#t quan h giSa các hin t2Ing và tái hin "2Ic nhSng khái nim, quy lut, áp dng ki#n thWc vào th*c t# sFn xut Trong quá trình d.y h,c, GV phFi c$n cW vào

n i dung bài d.y, "i t2Ing truyAn th, PPDH mà ch,n TBDH sao cho phù hIp H7ng th1i GV cUng c4n chucn b= các ph2/ng án h2'ng don ng21i h,c sV dng, làm vic có hiu quF v'i các lo.i TBDH "! lZnh h i tri thWc

Tóm l.i, TBDH v\a là ngu7n tri thWc, v\a là công c "! ng21i h,c lZnh h i tri thWc và rèn luyn kZ n$ng môn h,c TBDH là m t ph4n trong h thng cEa quá trình d.y h,c có tác " ng "#n quá trình d.y h,c, s* thay "?i cEa TBDH góp ph4n làm thay "?i PPDH có hiu quF Chính vì vy, s* l*a ch,n TBDHphFi "2Ic vn dng sao cho có hiu quF nht S* truyAn ".t cEa

GV và s* ti#p thu cEa h,c viên phFi ".t "2Ic trong th1i gian ngan nht H! "áp Wng nhu c4u trên, các PMDH sw là m t trong nhSng ph2/ng tin ti 2u và phù hIp trong d.y h,c

3.Ý nghĩa của thiết bị dạy học

Nh2 chúng ta "ã bi#t, ho.t " ng d.y h,c là ho.t " ng t? chWc, "iAu khi!n ho.t " ng nhn thWc cEa h,c viên thông qua vic GV t? chWc

"iAu khi!n quá trình tri giác cFm tính nhSng hin t2Ing ho>c "i t2Ing

"2Ic nghiên cWu cEa h, SV dng TBDH nhim tái hin các s* vt, hin t2Ing m t cách gián ti#p, nh1 "ó h,c viên nhn thWc cFm tính "2Ic nhSng s* vt và hin t2Ing

NhSng hình Fnh này mang tính chE quan, nó chJ phFn ánh thu c tính bên ngoài cEa "i t2Ing nghiên cWu Nhim v cEa d.y h,c là làm th# nào "! t\ hình Fnh tr*c quan cFm tính don "#n cho h,c viên hi!u bFn cht cEa hin t2Ing ho>c s* vt V'i "iAu kin "ó TBDH phFi th*c hin hai chWc n$ng c/ bFn sau:

— ChWc n$ng nhn thWc: Làm phong phú quá trình t2 duy bing nhiAu chi ti#t "ã b= mt "i trong nhSng khái nim tr\u t2Ing, và giúp chJ ra nhSng thu c tính bên trong cEa s* vt hay hin t2Ing "2Ic nghiên cWu

— ChWc n$ng "iAu khi!n ho.t " ng nhn thWc cEa h,c viên: Hình Fnh tr*c quan cFm tính "2Ic hoàn thin và "2Ic làm phong phú không ng\ng trong quá trình nhn thWc thông qua nhSng thu c tính ">c bit cEa chúng

C th!:

+ TBDH là trI thE "ac l*c, giúp GV th*c hin tt nguyên tac s* thng nht giSa tính c th! và tr\u t2Ing trong quá trình d.y h,c Theo ngu7n gc sâu xa mà nhn thWc lun cEa chE nghZa Mác—Lênin "ã khvng "=nh: TBDH t.o khF n$ng cung cp cho h,c viên thông tin "4y

"E h/n, chính xác h/n và ">c bit là mang tính tr*c quan vA hin t2Ing c4n nghiên cWu

+ Vic sV dng các TBDH góp ph4n tích c*c trong vic nhn thWc cho h,c viên và giáo dc thcm mZ cho h,

+ TBDH giúp cho nhn thWc cFm tính "2Ic nhanh chóng, "úng bFn cht

và D nhiAu góc c.nh khác nhau

+ VA phát tri!n t2 duy: TBDH h] trI cho h,c viên tr\u t2Ing hoá tr2'c m t vn "A c4n nghiên cWu Thông qua các ph2/ng tin và ngh thut d.y h,c cEa GV sw góp ph4n nâng cao hWng thú, tích c*c, chE " ng trong h,c tp cEa h,c viên

+ VA góc " ph2/ng pháp: TBDH góp ph4n m.nh mw vào vic cFi ti#n PPDH thông qua vic sV dng chúng "úng lúc, "úng cách ho>c dùng chúng "! cp nht, mD r ng thông tin theo các hình thWc d.y h,c giFi quy#t vn "A, d.y h,c khám phá,

+ VA góc " công ngh: TBDH k#t hIp v'i tài n$ng cEa GV sV dng nó, góp ph4n quan tr,ng vào s* thành b.i cEa nAn sFn xut m'i — "nAn sFn xut trí tu"

Nh2 vy: TBDH giúp h,c viên nhn thWc "2Ic th# gi'i xung quanh; làm thoF mãn và phát tri!n hWng thú cho h,c viên; t$ng c21ng tính t* lp, t* chE trong h,c tp; t$ng c21ng khF n$ng t* h,c cEa h,c viên

Hoạt động 3: Phân loại thiết bị dạy học (1 tiết)

* Nêu ch;c nZng và công dng c<a mHt s7 PTDH dùng chung :

Bn hãy $ c nhng thông tin d+i $ây $- có thêm hi-u bi/t v1 các loi TBDH L trung tâm GDTX

THÔNG TIN PHẢN HỒI

TBDH là nhân t Fnh h2Dng l'n "#n s* t? chWc và k#t quF cEa vic d.y h,c, là t? hIp các c/ sD vt cht kZ thut tr21ng h,c, trong "ó thi#t b= kZ thut "óng vai trò "truyAn tin" nh2 máy chi#u, máy ghi âm, và các TBDH "óng vai trò "giá thông tin" nh2 b$ng ghi âm, phim "èn chi#u,

"2Ic sV dng nhim nâng cao hiu quF cEa quá trình d.y h,c

TBDH bao g7m: các ph2/ng tin và tài liu tr*c quan; các ph2/ng tin kZ thut d.y h,c,

1 Cơ sở phân loại thiết bị dạy học

— C/ sD khoa h,c vA s* nhn thWc cEa ng21i h,c trong quá trình d.y h,c

— ChWc n$ng cEa các lo.i hình TBDH

— Yêu c4u Giáo dc — Hào t.o và khF n$ng trang b=, sV dng TBDH

2 Các cách phân loại thiết bị dạy học

Vic phân lo.i m t cách khoa h,c h thng TBDH có ý nghZa quan tr,ng trong vic "=nh h2'ng và lp k# ho.ch nghiên cWu, thi#t k#, trang b=, Có nhiAu cách phân lo.i TBDH khác nhau, m]i cách phân lo.i "Au có nhSng h.n ch# nht "=nh

Ng21i ta th21ng phân chia TBDH thành m t s nhóm thông dng nh2:

— Các ph2/ng tin nhìn: sách giáo khoa, bFn giy trong, v$n bFn,

— Các ph2/ng tin nghe: HZa hát, CD, Radio, cassette,

— Các ph2/ng tin k#t hIp nghe — nhìn: phim, tivi, video, "a ph2/ng tin

và các ch2/ng trình d.y h,c

CUng có th! phân lo.i theo các nhóm:

— Nhóm các TBDH làm mou khi h,c (giáo c tr*c quan)

— Nhóm các TBDH t.o "iAu kin cho h,c viên tham gia vào quá trình d.y h,c

Ho>c:

vt tht trong "1i sng và kZ thut; các thi#t b= thí nghim, các mô hình vt cht, bFng, tranh Fnh,

tin và nhóm chuy!n tFi thông tin

— Nhóm mang thông tin: Phim h,c tp (phim "èn chi#u; phim nh*a; phim truyAn hình, ) các b$ng hình, "Za quang, b$ng cassette, các PMDH, giy trong "ã có n i dung,

— Kh7i chuy-n t?i thông tin nh2: máy vi tính, máy chi#u qua "4u, máy chi#u "a chWc n$ng, "èn chi#u slide, tivi, "4u video, "4u "Za và "Za quang, máy cassette, máy chi#u phim, camera

— Kh7i x lí thông tin: Ph? bi#n và "i!n hình nht là các máy vi tính v'i t2 cách là m t TBDH hin ".i, máy vi tính có th! t.o ra các mô hình mô phjng và minh ho tZnh ho>c " ng v'i cht l2Ing cao, các vn " ng tuân theo các quy lut khách quan cEa hin t2Ing mà ng21i lp trình "ã

"2a vào, làm t$ng tính tr*c quan trong d.y h,c, t$ng hWng thú h,c tp Máy vi tính có khF n$ng tái l>p l.i nhSng nhSng tình hung, nhSng hin t2Ing xFy ra c*c nhanh ho>c c*c chm, Máy vi tính có th! giúp ch2/ng trình hoá không chJ n i dung tri thWc mà cF ph2/ng thWc ti#p cn ki#n thWc, "iAu khi!n quá trình d.y và h,c, giFm thi!u th1i gian cho vic bi!u diRn, th! hin thông tin trong gi1 lên l'p, "7ng th1i cho phép

GV có th! cEng c, rút kinh nghim, chJnh sVa, b? sung bài giFng th21ng xuyên

— Nhng ch\ng trình ph@n m1m ;ng dng (trac nghim, " vui, ) làm phong phú thêm các hình thWc ki!m tra — "ánh giá k#t quF h,c tp, th! hin rõ tính công khai, công bing, khách quan, k#t quF ki!m tra —

"ánh giá "2Ic l2u l.i trong các tp s liu, giúp GV có th! so sánh, nhn xét quá trình h,c tp m t cách nhanh chóng, chính xác

Sau "ây là m t s cách phân lo.i TBDH hin nay

S/ "7 phân lo.i h thng TBDH hin nay

TBDH

Các ph4ng ti!n k thut d$y hc

Má

y t hu hì nh

Má

y v

i tí nh

a Má

y c hi

u p him

"u v#

t

Tr an

h % nh , b

%n ' D)

ng

c)

Ph im vi de

o B%

n t ro ng B

ng .

a g

hi âm B

ng .

a g

hi hìn

h

0.

a m m , C D.

} các bc h,c cao h/n, vic phân lo.i TBDH theo:

— Các TBDH truyAn thng:

+ PhFn ánh tr*c ti#p "i t2Ing: các b s2u tp các mou vt

+ Nhim tái t.o "i t2Ing bing hình Fnh: các mô hình, tranh Fnh, hình vw + PhFn ánh "i t2Ing bing ngôn ngS: bi!u, bFng, s/ "7, sách giáo khoa, tài liu,

+ Các ph2/ng tin nghiên cWu h,c tp: các dng c quan trac, "o vw,

— Các TBDH hin ".i (TBDH có Wng dng CNTT, TBDH nghe nhìn), CNTT truyAn thông m'i — công ngh tr*c ti#p khai sinh nAn kinh t# tri thWc g7m: + Bn lZnh v*c công ngh tr c t: sinh h,c, vt liu, n$ng l2Ing, thông tin + CNTT: Giúp liên k#t m,i ng21i trong c ng "7ng và xã h i, trong không gian và th1i gian, giúp t? chWc và "iAu phi m,i ho.t " ng cEa loài ng21i + CNTT m'i — Công ngh phát tri!n nhanh nht, ".t nhSng thành t*u bt ng1, tr*c ti#p khai sinh nAn kinh t# tri thWc

— Ha ph2/ng tin và công c d.y h,c

3 Chức năng và công dụng cơ bản của một số TBDH dùng chung

1 Máy chiu

qua 7u — Chiu hình :nh ;c chu<n b s>n

— Gi@i thi!u s4 A, chi tit máy, bài hc, phòng thc hành,

— Phim

— Kinh nghi!m ch

t$o phim

— Kinh nghi!m sE dng thit b

Trình chiu các ni dung khác nhau cho nhiFu Gi t;ng

2 Máy chiu

vt thI — Chiu, phóng to ba chiFu vt mKu, vt tht

— Gi@i thi!u linh ki!n, dng c, d$ng tnh vt,

— Kinh nghi!m sE dng thit b

— Các vt thích h;p vF kích cM

— Phóng to vt hc có kích th@c nhN

— Chiu hoRc phóng s4 A hình mKu, vt tht, c:nh quan,

— S7u LCD

— Máy tính, máy chiu, video, CD, máy :nh k thut sG,

— K thut lUp Rt

và sE dng

— Trình chiu các ni dung khác nhau cho mi Gi t;ng

— Hi th:o, hi gi:ng,

4 Máy tính — T3 chWc d$y hc tích cc

— KiIm tra ánh giá kt qu:

hc tp theo các ph7n mFm cho cá nhân, nhóm l@p,

— Ph7n mFm cho giáo dc hi!n có

— Ch b:n in gi\y hoRc phim Hoạt động 4: Những yêu cầu cơ bản về chất lượng của thiết bị

dạy học (0,5 tiết)

Bn hãy $ c nhng thông tin d+i $ây $- có thêm hi-u bi/t v1 nhng yêu c@u ch:t l8ng c<a TBDH

THÔNG TIN PHẢN HỒI

Cht l2Ing TBDH chJ th! hin "4y "E thông qua quá trình sV dng chúng — quá trình lao " ng d.y h,c cEa GV và ng21i h,c D*a vào kinh nghim cEa các nhà lí lun d.y h,c trên th# gi'i, trên c/ sD lí lun d.y h,c b môn, c$n cW vào th*c tiRn d.y h,c t.i các tr21ng và tình hình phát tri!n khoa h,c kZ thut — kinh t# xã h i cEa n2'c ta, các TBDH phFi

"Fm bFo "2Ic các yêu c4u sau:

1 Yêu cầu khoa học sư phạm

— TBDH phFi giúp ng21i h,c ti#p thu m t cách chính xác và khac sâu ki#n thWc, trên c/ sD phù hIp v'i các nguyên lí khoa h,c, phù hIp v'i yêu c4u d.y h,c và yêu c4u giáo dc,

— Có kích th2'c thích hIp, "Fm bFo tính tr*c quan, góp ph4n gây hWng thú trong h,c tp và t2 duy h,c tp, sáng t.o cho ng21i h,c

— Phù hIp v'i n i dung ch2/ng trình, sách giáo khoa và ">c "i!m tâm sinh

lí lWa tu?i cEa ng21i h,c

— TBDH phFi phù hIp v'i các hình thWc và PPDH b môn

2 Yêu cầu kĩ thuật và tổ chức lao động khoa học

— HFm bFo nguyên tac ch# t.o hIp lí, bAn chac, chính xác

— HFm bFo hIp lí hoá các thao tác kZ thut khi sV dng, dR tháo lap, ti#t kim th1i gian Các dng c "2Ic trang b= theo b và theo bài thí nghim c4n "2Ic ch# t.o theo h2'ng "7ng b , "a n$ng, g,n nhx, dR vn chuy!n

và sV dng,

— HFm bFo an toàn trong bFo quFn, vn chuy!n và sV dng, "Fm bFo v sinh môi tr21ng

3 Yêu cầu mĩ thuật

Có hình d.ng và màu sac thích hIp, hài hoà, g,n nhx Có tác dng thcm

mZ cho ng21i h,c, gây hWng thú trong quá trình d.y h,c

4 Yêu cầu kinh tế

Cu t.o "/n giFn, sV dng nhSng nguyên liu dR ki#m, dR sFn xut, giá thành h.,

Trong th*c t#, các yêu c4u này có liên quan ch>t chw v'i nhau S* tách riêng t\ng yêu c4u chJ mang tính cht t2/ng "i

Đánh giá nội dung 1

PHIU HÁNH GIÁ CH‚T Lƒ„NG THIT B… D†Y H‡C

Ph#n 1 Thông tin chung

H, và tên

H=a chJ

NghA nghip

Ngày "ánh giá

H=a "i!m "ánh giá

Ph#n 2 N)i dung ánh giá Hãy vui lòng cho bi#t TBDH dùng chung hin nay t.i các trung tâm GDTX D tJnh b.n TT Tiêu chí ánh giá im 1 _?m b?o nHi dung ki/n th;c c<a TBDH (t7i $a 50 $i-m) 1.1 MWc " phù hIp v'i ch2/ng trình giáo dc (ti "a 10 "i!m) 1.2 MWc " chính xác cEa ki#n thWc (ti "a 10 "i!m) 1.3 MWc " phù hIp v'i mc "ích d.y h,c và PPDH (ti "a 30 "i!m) 2 _?m b?o c:u trúc thi/t k/ (t7i $a 30 $i-m) 2.1 MWc " tinh giFn, chac chan (ti "a 10 "i!m) 2.2 DR lap ">t, sV dng (ti "a 10 "i!m) 2.3 Tính m'i trong công ngh sFn xut (ti "a 10 "i!m) 3 V1 tiêu chucn thcm mJ (t7i $a 20 $i-m) 3.1 S* phù hIp vA kích th2'c (ti "a 10 "i!m) 3.2 Màu sac, "21ng nét (ti "a 10 "i!m) Tdng cHng 4 _ánh giá chung Ph#n 3 K1t lu2n Hi!m s

X#p lo.i :

Tt Khá H.t yêu c4u Không ".t yêu c4u

H2'ng don "ánh giá:

T\ 81 "#n 100 "i!m: Tt;

T\ 71 "#n 80 "i!m: Khá;

T\ 51 "#n 70 "i!m: H.t yêu c4u;

D2'i 50 "i!m: Không ".t yêu c4u

Nội dung 2

VAI TRÒ CỦA THIẾT BỊ DẠY HỌC [6, 7]

Hoạt động 1: Cơ sở đánh giá vai trò của thiết bị dạy học

(0,5 tiết)

Có nhi1u quan $i-m khác nhau v1 vai trò c<a TBDH trong quá trình dy h c Bn hãy $ c nhng thông tin d+i $ây $- hi-u rõ nhng quan $i-m khác nhau v1 vai trò c<a TBDH trong quá trình dy h c

THÔNG TIN PHẢN HỒI

1 Theo quan điểm nhận thức

TBDH giúp h,c viên thun lIi trong vic lZnh h i tri thWc, hình thành tri thWc, hình thành và hoàn thin các kZ n$ng, kZ xFo, Ngoài ra, TBDH còn giúp cho quá trình nhn thWc cEa h,c viên trD nên hWng thú, tính c*c, sáng t.o và hoàn toàn phù hIp v'i con "21ng nhn thWc bin chWng cEa nhân lo.i, "ó là: T\ tr*c quan sinh " ng "#n t2 duy tr\u t2Ing, t\ t2 duy tr\u t2Ing "#n th*c tiRn, "ó là con "21ng bin chWng cEa nhn thWc chân lí, nhn thWc hin th*c khách quan

Ho.t " ng nhn thWc cEa h,c viên — "ó là s* phFn ánh và lZnh h i tr*c ti#p cEa h, vA th# gi'i khách quan và môi tr21ng xung quanh thông qua vic nam bat "2Ic nhSng thành t*u khoa h,c và "2Ic th! hin vào nhn thWc cEa mình

PhFn ánh và nhn thWc th! hin tính bin chWng khách quan cEa các s* vt và hin t2Ing t* nhiên trong s* bi#n "?i cEa th# gi'i Trong "ó, các hình thWc phFn ánh th21ng là: các tri thWc, cái khái nim, các "=nh lut, các thuy#t,

2 Theo quan điểm duy vật biện chứng

TBDH phFi là m t trong nhSng c/ sD chE y#u cho h,c viên nhn thWc

"2Ic th# gi'i khách quan, lZnh h i "2Ic tri thWc khoa h,c, phát tri!n t2 duy cUng nh2 t.o "iAu kin cho h, t\ng b2'c tham gia cFi t.o th*c tiRn

vì lIi ích cEa con ng21i Có th! xác "=nh "2Ic nhSng con "21ng nhn thWc cho phép chúng ta th*c hin "2Ic mc "ích d.y h,c v'i vai trò cEa TBDH

3 Theo quan điểm triết học duy vật lịch sử

Vic sV dng TBDH trong các quá trình d.y h,c có ý nghZa khoa h,c sâu sac S* nghip giáo dc phát tri!n nh1 th*c hin các quá trình d.y h,c qua các giai "o.n l=ch sV, trong "ó ng21i lao " ng — GV — h,c viên chi#m v= trí trung tâm và "7ng th1i các công c lao " ng cEa h, cUng là y#u t rt quan tr,ng và mang tính quy "=nh cEa quá trình lao " ng

— TBDH là thành ph4n chE y#u cEa công c lao " ng cEa GV — h,c viên, là y#u t quan tr,ng quy#t "=nh n$ng sut lao " ng cEa h,

— Quá trình d.y h,c không phFi là ch] ng21i ta d.y h,c cái gì (bài nào, ki#n thWc gì) mà D ch] d.y h,c bing cái gì, bing PPDH nào và bing TBDH nào

4 Theo quan điểm dạy học hiện đại

Quá trình d.y h,c không chJ "/n thu4n giúp h,c viên có "2Ic m t s ki#n thWc, kZ n$ng, kZ xFo c th! mà quan tr,ng h/n phFi t? chWc quá trình d.y h,c sao cho h,c viên phát huy ti "a tính tích c*c chE " ng Qua "ó phát tri!n n$ng l*c sáng t.o, "áp Wng nhu c4u ngày càng cao cEa

xã h i hin nay

Nh2 vy, TBDH "óng vai trò quan tr,ng trong vic th*c hin quan "i!m d.y h,c hin ".i

— TBDH có vai trò quan tr,ng trong vic "cy m.nh và h2'ng don ho.t

" ng nhn thWc cEa h,c viên

+ TBDH góp ph4n nâng cao tính tr*c quan cEa quá trình d.y h,c, mD r ng khF n$ng ti#p cn v'i các "i t2Ing hin t2Ing

+ TBDH giúp "iAu khi!n ho.t " ng nhn thWc cEa h,c viên

— TBDH giúp h,c viên t* chi#m lZnh ki#n thWc, phát tri!n kZ n$ng th*c hành

+ Thí nghim th*c hành là ph2/ng tin c th! hoá và cEng c ki#n thWc,

là ph2/ng tin quan tr,ng giúp h,c viên rèn luyn kZ n$ng th*c hin các thí nghim

+ SV dng TBDH và thông qua thí nghim giúp h,c viên chi#m lZnh ki#n thWc, vn dng ki#n thWc m t cách " c lp "! giFi thích các hin t2Ing

và rút ra nhSng k#t lun trên các hin t2Ing "ã quan sát "2Ic

— TBDH kích thích hWng thú nhn thWc cEa h,c viên, giúp h,c viên t.o

" ng c/ h,c tp, rèn luyn thái " tích c*c khi nghiên cWu tài liu m'i

— TBDH giúp phát tri!n trí tu cEa h,c viên nh1 s* tích c*c hoá các m>t khác nhau cEa ho.t " ng t2 duy, ho.t " ng tâm lí, tri giác, bi!u t2Ing, Vic sV dng "úng lúc, "úng ch] TBDH v'i các PPDH và s* don dat cEa

GV giúp h,c viên phát tri!n khF n$ng quan sát, khF n$ng phân tích, t?ng hIp, so sánh

— TBDH giúp giáo dc nhân cách cho h,c viên:

+ Thông qua vic sV dng các thí nghim, các b$ng hình, ph4n mAm, giúp h,c viên hình thành h thng các quan "i!m, các khái nim vA nhn thWc th# gi'i xung quanh, giFi thích m t cách khoa h,c các s* vt hin t2Ing trong t* nhiên và trong xã h i

+ B7i d28ng khF n$ng quan sát, tính c4n cù, trung th*c, tác phong làm vic nghiêm túc, ng$n nap và khoa h,c

— HIp lí hoá quá trình ho.t " ng cEa ng21i d.y và h,c viên, gia t$ng c21ng

" lao " ng, t.o "iAu kin nâng cao nh=p " nghiên cWu tài liu giáo khoa TBDH hin ".i "òi hji PPDH cUng phFi thay "?i, nh2 vy phong cách t2 duy và hành " ng cUng "2Ic th*c hin m t cách hIp lí nht

Hoạt động 2: Ví dụ cụ thể về thiết bị dạy học (1 tiết)

Bn hãy $ c thông tin d+i $ây $- hi-u rõ h\n v1 vai trò c<a TBDH trong quá trình dy h c

THÔNG TIN PHẢN HỒI

Ví d: Thí nghim "iAu ch# clo trong phòng thí nghim:

* Hoá ch:t: HCl "m ">c, KMnO4, (ho>c MnO2, CaOCl2)

* Dng c: HiAu ch# khí clo l2Ing l'n

— Bình c4u có nhánh, phRu brom

— Bình thEy tinh ("! thu khí Cl2) tùy l2Ing khí c4n thu, có th! t\ 2 — 5 bình

— Cc lo.i 250ml

— Ho.n dây cao su cam vào ng don thEy tinh

— Nút cao su ho>c nút bc "! "y bình thEy tinh

_i1u ch/ khí clo l8ng nhh: Thay bình c4u có nhánh bing ng nghim

có nhánh

* KJ thu9t ti/n hành:

Điều chế clo trong phòng thí nghiệm

Lap bình c4u có nhánh "ã chWa KMnO4 (ho>c MnO2, CaOCl2) khoFng

5 gam

Lap phRu brom và cho khoFng 1

2 phRu dung d=ch HCl ">c vào

H>t ng don khí vào bình thu clo và m t ng don t\ bình "*ng khí clo

KMnO 4

Cl 2

Bông t m xút HCl c

SV dng TBDH theo cách này thì sw thúc "cy ho.t " ng nhn thWc, cEng c ki#n thWc và rèn kZ n$ng th*c hành cho h,c viên Thông qua "ó giúp h,c viên chi#m lZnh ki#n thWc, vn dng ki#n thWc "! giFi thích ho>c rút

ra nhSng k#t lun vA các hin t2Ing quan sát "2Ic

H! kích thích trí thông minh, ham h,c hji, khF n$ng sáng t.o, GV có th! gIi ý cho h,c viên nguyên tac thay th# thí nghim

+ TBDH góp ph4n nâng cao tính tr*c quan cEa quá trình d.y h,c, mD r ng khF n$ng ti#p cn v'i các "i t2Ing, hin t2Ing

+ TBDH giúp "iAu khi!n ho.t " ng nhn thWc cEa h,c viên

— TBDH giúp h,c viên t* chi#m lZnh ki#n thWc, phát tri!n kZ n$ng th*c hành + Thí nghim th*c hành là ph2/ng tin c th! hoá và cEng c ki#n thWc, là ph2/ng tin quan tr,ng giúp h,c viên rèn luyn kZ n$ng th*c hin các thí nghim

+ SV dng TBDH và thông qua thí nghim — TBDH kích thích hWng thú nhn thWc cEa h,c viên, giúp h,c viên t.o " ng c/ h,c tp, rèn luyn thái " tích c*c khi nghiên cWu tài liu m'i

Khí Cl2 " c, vì vy khi ti#n hành thí nghim c4n ti#n hành trong tE ht, ng21i làm thí nghim phFi m>c áo blouse và "eo khcu trang SFn phcm sinh ra sau khi thu khí xong c4n sc vào dung d=ch NaOH loãng Tuyt

"i không ti#n hành (ly nh4m) thí nghim axit H2SO4 ">c tác dng v'i KMnO4

Có th! ti#n hành theo nhiAu cách nh2:

phòng thí nghim

* Câu hhi và bài t9p v9n dng:

Câu 1 Xác "=nh nguyên tac "iAu ch# clo trong phòng thí nghim

A Dùng cht giàu clo "! giFi phóng ra clo

B Dùng cht oxi hoá m.nh tác dng v'i dung d=ch axit clohi"ric

C Oxi hoá axit clohi"ric ">c bing các cht oxi hoá m.nh

D Dùng dòng "in "! tách clo khji dung d=ch mui clorua bão hoà ho>c mui clorua nóng chFy

Câu 2 Xác "=nh nhSng hình vw "úng trong các hình vw sau "! mô tF dng c cho thí nghim "iAu ch# khí clo trong phòng thí nghim

Mô tả thí nghiệm điều chế clo

Câu 3 Trong phòng thí nghim n#u không có HCl ">c "! "iAu ch# clo,

ta có th! thay th# bing h]n hIp nào sau "ây?

A H]n hIp HNO + NaCl + KMnO

Cl 2 (k) H 2 O

B H]n hIp H2SO4() + NaCl(tt) + MnO2

C H]n hIp H2SO4() + NaCl(tt) + KMnO4

D H]n hIp H2SO4() + NaCl(tt) + K2Cr2O7

Đánh giá nội dung 2

H,c viên hoàn thành hai câu hji d2'i "ây:

d2'i"ây?

A Quan "i!m duy vt bin chWng và tri#t h,c duy vt l=ch sV

B Quan "i!m nhn thWc, quan "i!m tri#t h,c duy vt l=ch sV và quan "i!m d.y h,c hin ".i

C Quan "i!m nhn thWc và quan "i!m d.y h,c hin ".i

D Quan "i!m d.y h,c hin ".i và quan "i!m duy vt l=ch sV

trình d.y h,c

G8i ý:

— Hi v'i quá trình nhn thWc và rèn luyn kZ n$ng th*c hành cho h,c viên

— Làm t$ng n$ng sut lao " ng cEa GV và h,c viên

— Làm thay "?i phong cách t2 duy và hành " ng, lôi cun h,c viên tích c*c tham gia vào quá trình d.y h,c

— Thay th# các s* vt, khái nim; là ngu7n ki#n thWc "i v'i h,c viên

— H] trI phát huy m,i giác quan cEa h,c viên; t$ng " tin cy và " bAn ki#n thWc

— C th! hoá quá trình d.y h,c, t$ng khF n$ng nhn bi#t, ti#p thu, dR nh', t$ng hiu quF d.y h,c

— GiFm th1i gian giFng d.y, gây hWng thú cho h,c viên; gan ki#n thWc lí thuy#t v'i th*c tiRn sFn xut

Nội dung 3

SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC TRONG DẠY HỌC [4, 5, 6, 10] Hoạt động 1: Những yêu cầu chất lượng của thiết bị dạy học

(1 tiết)

Bn hãy $7i chi/u nhng nHi dung v#a vi/t v+i nhng thông tin d+i $ây

THÔNG TIN PHẢN HỒI

TBDH là "iAu kin không th! thi#u "2Ic "i v'i vic "?i m'i PPDH h2'ng vào ho.t " ng tích c*c, chE " ng cEa h,c viên Háp Wng yêu c4u này, TBDH phFi t.o "iAu kin thun lIi cho h,c viên th*c hin các ho.t

" ng " c lp ho>c các ho.t " ng nhóm

TBDH bao g7m m,i thi#t b=, dng c "2Ic dùng "! h] trI cho quá trình d.y và h,c Vì vy, ngay t\ khâu biên so.n sách giáo khoa, sách giáo viên, các tác giF c4n chú ý l*a ch,n danh mc ph2/ng tin và chucn b= các TBDH theo m t s yêu c4u "! có th! phát huy vai trò cEa TBDH NhSng

yêu c4u này phFi "2Ic các cán b chJ ".o quFn lí quán trit và tri!n khai trong ph.m vi mình ph trách

C th! nh2 sau:

kin "cy m.nh ho.t " ng cEa h,c viên trên c/ sD t* giác, t* khám phá ki#n thWc thông qua ho.t " ng th*c hành, thâm nhp th*c t# trong quá trình h,c tp

thiu, "ó là nhSng thi#t b= th*c s* c4n thi#t không th! thi#u "2Ic Các nhà thi#t k# và sFn xut TBDH sw quan tâm "! có giá thành hIp lí v'i cht l2Ing "Fm bFo

3 Chú tr@ng thi1t bA th6c hành giúp h@c viên t6 ti1n hành các bài th6c hành thí nghim NhSng thi#t b= "/n giFn có th! "2Ic GV, h,c viên t* làm góp ph4n làm phong phú thêm TBDH cEa nhà tr21ng Công vic này c4n có s* quan tâm và chJ ".o cEa lãnh ".o tr21ng, SD

4 .i vCi nhDng TBDH có giá thành cao sF 89c sG dHng chung Nhà tr21ng c4n l2u ý t'i các h2'ng don sV dng, bFo quFn và c$n cW vào "iAu kin c th! cEa tr21ng "A ra các quy "=nh "! thi#t b= "2Ic GV, h,c viên

6 TBDH giúp hình thành nhDng ki1n th=c, kO nPng mCi, góp ph4n nâng cao cht l2Ing ki#n thWc, "/n giFn hoá các hin t2Ing và kích thích hWng thú h,c tp, nâng cao c21ng " lao " ng, h,c tp và hiu sut cEa ho.t

" ng d.y — h,c

Hoạt động 2: Nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thiết bị dạy

học tại các cơ sở giáo dục thường xuyên (1 tiết)

c\ b?n khi s dng TBDH ti các c\ sL GDTX:

Bn hãy $ c nhng thông tin d+i $ây $- có thêm hi-u bi/t v1 nhng nguyên tIc khi s dng TBDH L các c\ sL GDTX

THÔNG TIN PHẢN HỒI

1 Khái quát việc sử dụng thiết bị dạy học

Nh2 "ã trình bày D trên, TBDH có ý nghZa to l'n song không phFi t* thân

nó có toàn b ý nghZa "ó Nói cách khác, không phFi cW sV dng TBDH là

có tác dng d.y h,c — giáo dc mà còn ph thu c rt nhiAu vào vic ng21i GV sV dng nó nh2 th# nào vào cách nghiên cWu, thi#t k# tài liu d.y h,c v'i vic sV dng ph2/ng tin "ó mà h, sw ti#n hành

Gi1 h,c v'i vic sV dng nhSng TBDH, bat bu c ng21i GV phFi sV dng PPDH phù hIp v'i chúng NhSng TBDH, ">c bit nhSng ph2/ng tin kZ thut d.y h,c làm thay "?i cu trúc và cF nh=p " d.y h,c, don t'i k#t quF là làm thay "?i v= trí ng21i GV trong gi1 h,c H7ng th1i v'i vic sV dng TBDH "òi hji ng21i GV phFi có trình " cao và hiu quF sV dng càng l'n khi GV có trình " nghip v càng cao

Nội dung

SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC TRONG DẠY HỌC [4, 5, 6, 10] Hoạt động 1: Những yêu cầu chất lượng thiết bị dạy học

(1 tiết)

Bn...

Nội dung

VAI TRỊ CỦA THIẾT BỊ DẠY HỌC [6, 7]

Hoạt động 1: Cơ sở đánh giá vai trò thiết bị dạy học

(0,5 tiết)

Có nhi1u... class="page_container" data-page="29">

Hoạt động 2: Nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy

học sở giáo dục thường xuyên (1 tiết)

c\ b?n s dng TBDH ti c\ sL GDTX:

Bn