GV yeu ciu HS neu kit luan vl tinh chit chung ciia hgp chat cromll HS thao luan cho ket qua - Mudi eromIl cd tinh khir manh 2CrCl2 +CI2 ^ 2 C r C l 3 - Mudi cromll cd tinh chat chung cii
Trang 1ChiTCng 7 CROM - SAT - DONG
Bai 38 CROM
A MUC TIEU BAI HOC
1 Ki§n thii'c
HS biit:
• Vi tri cua crom trong bang tuan hoan, eau hinh electron nguyen tir
• Tinh chat vat li va tinh chat boa hgc cua crom
HS hiiu:
• Tai sao eau hinh eiia crom d trang thai ca ban cd 6 electron ddc than
• Phuang phap san xuat crom
2 KT nang
• Viet phuang trinh boa bieu dien tinh chat boa bgc ciia crom va hgp chat crom
• Giai bai tap ve crom
3 Tinh cam, thai do
Crom la kim loai HS chi biet qua hgp chat K2Cr207, viec nghien ciiu ve crom tao himg thu kham pha kien thire mdi
B C H U A N B! C U A GV vA HS
• GV: - Bang tuan hoan cac nguyen td hoa hgc
- Dung eu: Chen sir, dng nghiem, gia thi nghiem, den cdn
• HS: Xem trudc ndi dung bai hgc
Trang 2C TI^N TRJNH DAY - HOC
Hogt dpng cda GV Hogt dpng cua HS
Hogt dpng I
I VI TRI VA C A U TAO
1 Vi tri cua crom trong bang tuan hoan
GV chieu len man hinh bang tuin hoan
yeu cau HS
- Xac dinh sd thir tu eiia crom
- Xac dinh vi tri eiia crom trong bang
- Viet cau hinh electron nguyen tir
- Phan bd eac electron va cae d lugng
tir
- Nhan xet ve sd ldp e va so e ddc than
- Tir sir phan bd e du doan sd oxi hoa
cd the ed eiia crom
GV luu y HS: Trong hgp chat crom cd
sd oxi hoa tir +1 din +6 nhung sd oxi
hoa ben thudng gap la +2, +3, +6
HS nghe giang va ghi bai
- c i u hinh ls^2s^2p^3s^3p^3d^4s' Cau hinh crom cd sir nhay 1 electron tir phan ldp 4s sang phan ldp 3d dl ed ciu hinh ban bao hoa ben
II TINH CHAT VAT LI
GV eho HS nghien ciiu SGK va yeu
ciu HS neu tinh chit vat li cua crom
HS nghien ciiu SGK va nhan xet
Trang 3Hogt dpng cda GV Hogt dpng cda HS
Crom la kim loai cd mau tring anh bac, khdi
3
lugng rieng ldn d = 7,2 g/cm , khd ndng chay t°j.= 1890 C, crom la kim loai cirng nhat
Hogt dpng 3
III TINH CHAT HOA HOC
1 Tac dung voi phi kim
GV thdng bao: Crom ed tinh khir
manh
Cr ^ Cr^" + 2e
Cr -^ Cr^" + 3e
Crom tac dung vdi oxi, clo, lim huynh
tao ra crom (III) yeu cau HS viet eac
phan img hoa hgc tren
GV luu y: 0 nhiet do thudng crom cd
ldp oxit ben bao ve (gidng nhdm) nen
khdng tac dung vdi oxi, d nhiet do cao
tac dung dugc nhieu phi kim
HS viet cae phan iing hoa bgc
4Cr + 3O2 — ^ 2Cr203 2Cr + 3CI2 ^ ^ 2CrCl3 2Cr + 3S ^ ^ Cr2S3
2 Tac dung voi nude
GV cho HS nghien cim SGK va yeu
cau HS giai thich tai sao crom la kim
loai boat ddng nhung trong thuc te lai
khdng tac dung vdi nude
HS nghien ciiu SGK va nhan xet Tuy la kim loai boat ddng manh nhung
do cd ldp mang oxit ben bao ve (gidng nhdm) Nen trong thu te crom khdng tac dung vdi nude
3 Tac dung voi axit
GV gidi thieu:
- Crom tan tdt trong dung dich HCl,
H2SO4 loang tao ra mudi crom (II) va
hidro
HS nghe giang va viet phan img hoa hgc
Trang 4Hogt dpng cda GV
- Crom khdng tan trong HNO3,
H2SO4 dac ngudi do ed ldp oxit bin
bao ve (bi thu ddng hoa gidng Al, Fe)
Yeu cau HS viet phan irng cua crom
vdi dung dich HCl, H2SO4 loang
Hogt dpng cua HS
Cr + 2HC1 > CrCl2 + H2
Cr + H2SO4 > CrS04 + H2
Hogt dpng 4
IV iTNG DUNG
GV chieu len man hinh tranh anh
mieu ta eac img dung ciia crom Yeu
cau HS nen eac img dung ciia crom
HS quan sat va nhan xet Crom ed nhieu img dung trong kT thuat:
- Che tao thep dac biet
- Dimg de ma bao ve kim loai va tao ve dep cho dd vat
Hogt dpng 5
V SAN XUAT
GV cho HS nghien ciru SGK yeu cau
HS neu phuang phap dieu che crom
HS nghien eiiu SGK va nhan xet Trong tu nhien crom tdn tai d dang hgp chat, quang chii yeu ciia crdm la crdmit: FeO.Cr203
Phuang phap dieu che chii yeu: Tach Cr203 ra khdi quang, rdi dimg phuang phap nhiet nhdm
Cr203 + 2 Al — ^ 2Cr + AI2O3
Hogt dpng 6
CUNG CO BAI VA BAI TAP VE NHA
GV chilu cac bai tap sau len man
hinh cho HS thao luan cimg cd ndi
dung bai hgc:
HS quan sat theo luan cho ket qua
Trang 5Hogt dpng cua GV
Bai L Cation kim loai M " cd ciu
hinh electron eiia phan ldp ngoai ciing
la 3d" Vay cau hinh electron eiia M la
Cau nao bieu dien dung vai trd eiia
eac chat tham gia
A Zn la chat oxi hoa, Cr la chat khir
B Zn" la chat khir, Cr " la chit oxi boa
C Cr la chat oxi hoa, Zn la chit khir
D Cr" la chat khir, Zn la chat oxi hoa
Bai 3 Cho 13,5 gam hon hgp eac kim
loai Al, Cr, Fe tac dung vdi lugng du
dung dich H2SO4 bang ndng (trong dilu
kien khdng ed khdng khi), thu dugc
dung dich X va 7,84 lit khi H2 (d dktc)
Cd can dung dich X (trong dilu kien
khdng cd khdng khi) dugc m gam muoi
khan Gia tri cua m la
Trang 6D HU'ONG D A N G I A I B A I TAP TRONG SGK
1 a) Vi tri ciia crom trong bang he thdng tuin hoan: thudc chu ki 4, nhdm VI B b) c i u hinh electron nguyen tir: ls^2s^2p^3s^3p^3d^4s'
c) Kha nang tao thanh cae trang thai oxi boa khac nhau cua crom: Do cd nhieu electron ddc than d cae obitan 3d va 4s nen trong cac hgp chit crom ed
sd oxi hoa biln ddi tir +1 din +6, Trong dd phd biln nhit la eac sd oxi boa +2, +3, +6
2 So sanh tinh chat boa hgc ciia nhdm va crom:
a) Gidng nhau:
- Phan ling vdi phi kim
- Phan ling vdi axit HC1,H2S04 loang
- Ben trong khdng khi va khdng phan iing vdi nude
- Bi thu ddng hoa trong axit H2SO4 va HNO3 dac, ngudi
Khdc nhau:
- Nhdm ehi ed 1 trang thai oxi boa la +3 cdn crom cd nhilu trang thai oxi
hoa: khi phan ung vdi axit, nhdm cho hgp chit nhdm(III) cdn crom eho hgp chat erom(II)
- Nhdm cd tinh khir manh ban nen nhdm khii dugc crom (III) oxit
3 a) Chgn B: He sd eiia crom trong phan ii-ng la 2
b) Chgn C: Suat dien ddng chuin cua pin dien hoa la 0,60V '
4 Phuong trinh hoa hgc cua phan img nhiet nhdm
Cr203 + 2AI -^ 2Cr + AI2O3
< - ' 78 Lugng crom can dieu cbl: — = 1,5 (mol)
52 ^ Theo phuong trinh hoa hgc, lugng nhdm cin dimg la: 1,5 mol
Vay khdi lugng nhdm cin diing la: 1,5.27 = 40,5 (gam)
20
5 Lugng crom trong 100 g hgp kim la: — = 0,385 (mol)
80 Lugng niken trong 100 g hgp kim la: — = 1,356 (mol)
Vay lugng niken ung vdi 1 mol crom trong hgp kim nay la:
- i ^ ^ = 3,522 (mol) 0,385
Trang 7Bai 39 MOT SO HOP CHAT CUA CROM
A MUC TIEU BAI HOC
1 Ki§n thu'c
HS biit:
• Tinh chat hoa hgc dac trung ciia cac hgp chat crom(II), crom(III), crom (VI)
• Ung dung ciia mdt sd hgp chat ciia crom
HS hieu: Nguyen nhan gay ra tinh oxi hoa manh cua hgp chat crom (VI)
• GV: - Bang tuan hoan eac nguyen td hoa hgc
- Hoa chat: Zn, tinh the K2Cr207, dung dich CrCl3, dung dich HCl, dung dich NaOH, tinh thi (NH4)2Cr207
- Dung eu: Chen sir, dng nghiem, gia thi nghiem, den cdn
• HS; Xem trudc ndi dung bai hgc
C T | £ N TRiNH DAY - HOC
Hogt dpng ciia GV Hogt dpng cua HS
Hogt dpng 1
I HOP CHAT CUA CROM
1 Crom(II) oxit, CrO
GV gidi thieu: Hgp chat Cr(ll) ed sd
oxi hoa +2 nen ed tinh khir, de bi oxi
hoa len sd oxi hoa +3
GV cho HS nghien ciru SGK va yeu
cau HS neu tinh chat hoa hgc ciia
CrO
HS nghe GV gidi thieu
HS nghien ciru SGK thao luan va nhan xet
- Crom (11) oxit la oxit baza, ed tinh khu
Trang 8Hogt dpng cua GV Hogt dpng ciia HS
CrO +2HC1 4CrO +O2 -
2 Crom(II) hidroxit, Cr(OH)2
-> CrCl2 + H2O
^ 2Cr203
GV cho HS nghien ciru SGK yeu eau
HS neu: ^
- Tinh chat vat li eiia Cr(0H)2
- Tinh chat hoa hgc cua Cr(0H)2
- Phuang phap dieu che cua
Cr(0H)2
HS nghien ciru SGK va nhan xet
- Crom (II) hidroxit nguyen chat la chat ran, mau vang, khdng tan trong nude
- Cr(0H)2 cd tinh khir de bi oxi khdng khi oxi hoa theo phan img, de phan huy bdi nhiet
4Cr(OH)2 + O2 + 2H2O > 4Cr(OH)3 *
GV yeu cau HS du doan tinh chat
ciia hgp chat mudi erom(ll)
GV yeu ciu HS neu kit luan vl tinh
chit chung ciia hgp chat crom(ll)
HS thao luan cho ket qua
- Mudi erom(Il) cd tinh khir manh 2CrCl2 +CI2 ^ 2 C r C l 3
- Mudi crom(ll) cd tinh chat chung ciia mudi
CrCl2 + 2NaOH -^ Cr(0H)2^ +2NaCl
CrS04 + BaCl2 -4- CrC^ + BaS04 i
- Ket luan: Hop chdi crom(n) cd linh khic
manh
Trang 9Hogt dpng cda GV Hogt dpng cda HS
Hogt dpng 2
II HOP CHAT CROM(III)
1 Crom(III) oxit, CYIOJ,
GV cho HS nghien ciiu SGK va yeu
eau HS neu
- Neu tinh chat vat li ciia Cr203
- Viet eac phan img chimg minh
Cr203 la hgp chat luang tinh
GV gidi thieu:
- Cr(0H)3 la chat ran ma luc xam,
khdng tan trong nude
- Cr(0H)3 cd tinh chat tuong tu
A1(0H)3 yeu cau HS viet cac phan
img minh hoa eho tinh chat eiia
Cr(0H)3 va phan img dieu che
Cr(0H)3
HS nghien cim SGK thao luan va nhan xet
- Crom (III) oxit la chat ran mau luc tham, khdng tan trong nude
- Cac phan img chiing minh Cr203 ludng tinh
Cr203 + 6HC1 > 2CrCl3 + 3H2O
Cr203 +2NaOHdac + 3H2O >
2Na[Cr(OH)4]
2 Crom(III) hidroxit, Cr(OH)3
HS vilt phuang trinh boa hgc
- Phan ling phan buy Cr(0H)3 ^ ^ Cr203 + H2O
- Tac dung vdi axit Cr(0H)3 + 3HCI - -> CrCl3 + 3H2O
- Tac dung vdi kiem Cr(0H)3.+ NaOH >Na[Cr(0H)4]
- Dieu che CrCl3 + N a O H ^ ^ Cr(0H)3 + 3NaCl
3 Muoi crom (III)
GV lam thi nghiem: cho mdt it bdt
Zn va dung dich CrC^ lac kT Sau
HS quan sat thi nghiem va nhan xet
Trang 10- Viet phuong trinh boa bgc dang
phan tir va dang ion
GV luu y HS: Tuy Zn dimg trudc Cr
trong day boat ddng hoa hgc nhung
3+ 2+
Zn chi khir dugc Cr thanh Cr
GV gidi thieu: Mudi NaCr02 bi
brom oxi hoa trong mdi trudng kiem
tao thanh mudi Na2Cr04 yeu eau HS
viet phuong trinh hoa hgc
- Tinh chat vat li ciia Cr03
- Tinh chit hoa hgc ciia Cr03, viet
phuang trinh hoa hgc minh hoa
GV bo sung: Cac axit cua crom ehi
tdn tai trong dung dich, khdng tach
dugc d trang thai tir do
HS nghien eiiu SGK va nhan xet
- Cr03 la chit ran mau dd tham
- Cr03 la oxit axh
H2O + Cr03 > H2Cr04
Axit cromic H2O + 2Cr03 — > H2Cr207
Axit dieromic
Trang 11Hocit dpng ciia GV Hogt dpng cda HS
2 Muoi cromat va dicromat
GV cho HS quan sat mau tinh the
K2Cr04, K2Cr207 hay (NH4)2Cr207
sau dd hoa tan vao nude Yeu eau HS
neu tinh chat vat li ciia mudi Cr(VI)
GV gidi thieu: Mudi Cr(VI) cd tinh
oxi hoa manh, dac biet trong mdi
trudng axit mudi Cr (VI) bi khir
thanh mudi Cr (111) Yeu cau HS
hoan thanh cae sa dd phan img sau
GV lam thi nghiem:
- Cho 1 it dung dich K2Cr04 dng
nghiem sau do them vao 1 it dung
dich HCl va lac nhe
HS quan sat va nhan xet
- Mudi dicromat cd mau da cam
- Mudi cromat cd mau vang chanh
- Mudi Cr(Vl) tan tdt trong nude
HS thao luan eho ket qua (Budc 1 viet cac chat san pham, budc 2 can bang oxi hoa khir)
K2Cr207 + 6FeS04 +7H2SO4 > Cr2(S04)3 +3Fe2(S04)3+ K2SO4 + 7H2O K2Cr207 + 14HC1 > 2CrCl3 + SCb
+ 2KCI + 7H2O K2Cr207 + 3H2S + 4H2SO4 >
Trang 12Hogt dpng cua GV
- Cho 1 it dung dich K2Cr207 ong
nghiem sau do them vao 1 it dung
djch NaOH va lac nhe
Yeu eau HS quan sat, neu hien
tugng giai thich, viet phuang trinh
hoa hgc xay ra
GV hudng dan HS giai thich va viet
phirang trinh hoa hgc
Ho
Hogt dpng ciiu HS
Khi cho dung dich HCl vao dung dich K2Cr04 thi dung dich da cam chuyen sang mau vang (mau nhat han)
- Gidi thich: trong mdi trudng axit thi
mudi cromat chuyen thanh mudi dicromat
va ngugc lai trong mdi trudng baza thi mudi dicromat chuyen thanh mudi cromat (tdn tai 1 can bang giua 2 mudi trong dung dich)
- Phuang trinh hoa hgc
- Cr203, Cr(0H)3 cd tinh chat eiia
hgp chat ludng tinh
- Cr03, H2Cr04, H2Cr07 cd tinh
chat ciia oxit axit va axit
GV chieu cac bai tap sau len man
-hinh cho HS thao luan cimg cd ndi
dung bai hgc:
Bai 1 Nung hon hgp bdt gdm 15,2
gam Cr203 va m gam Al d nliiet do
cao Sau khi phan img hoan toan, thu
dugc 23.3 gam hon hgp ran X Cho
toan bd hon hgp X phan img vdi axit
HS quan sat theo luan cho ket qua
Bai 1 Chgn dap an C
Trang 13
-Hogt dpng cda GV
HCl (du) thoat ra V lit khi H2 (d dktc)
Gia tri ciia V la
Bai 3 De oxi hoa hoan toan 0,01 mol
CrCb thanh K2Cr04 bing Cb khi ed
mat KOH, lugng tdi thilu Cb va KOH
> Cr2(S04)3 + K2SO4 + 7H2O + 3Fe2(S04)
Trong eac phan img tren, K2Cr207 la chit oxi hoa, cdn H2S, HCl, FeS04 la chit khir, H2SO4, HCl la mdi trudng
a) K2Cr207 + 3H2S + 4H2SO4
-b) K2Cr207+14HCl ^ 2CrCb
c) K2Cr207 + 6FeS04 + 7H2SO4
Trang 14Phan ling tren la phan iing oxi boa - khir ndi phan tir
Phuong trinh hoa hgc:
(NH4)2 Cr207 -> N2 + Cr203 + 4H2O Phuong trinh hoa hgc dang phan tir:
K2Cr207 + 3Na2S + 7H2SO4 _^ Cr2(S04)3 + K2SO4 + 3 Na2S04 +7H2O + 3S Phuang trinh boa hgc dang ion:
Cr^O^ + 3 S ' - + 1 4 H " ^ 2 C r ' " + 3 S + 7H20 a) Phuang trinh hoa hgc:
2CrCl3 + 3Cb +16NaOH -^ 2Na2Cr04 + 12NaCl + 8H2O CrCb la chat khir vi sd oxi hoa ciia crom trong hgp chit nay tang tir +3 len +6 trong hgp chat Na2Cr04
Cb la chat oxi hoa vi sd oxi boa ciia clo giam tir 0 din - L
b) Phuang trinh boa hgc:
2CrCl3 + Zn ^ 2CrCl2 + ZnCl CrCb la chat oxi hoa, Zn la chit khir
c) Mudi Cr(III) ed tinh oxi hoa va tinh khii
Bai 40 SAT
A.MUCTIEUBAI HOC
1 Kiln thirc
HSbiit:
• Vi tri cua sit trong bang tuan hoan va eau hinh electron nguyen tir
• Tinh chit vat li, tinh chat hoa bgc va trang thai tu nhien cua sat
• s i t la kim loai boat ddng trung binh, cd nhieu sd oxi hoa
HS hiiu:
Tai sao sit ed nhilu boa tri? Khi nao thi tao ra sit (II), khi nao tao Fe(III)
Trang 152 KT nang
• Ren lu\en kT nang; Tir vi tri eiia kim loai suy ra ciu tao va tinh chat
• KT nang giai bai tap ve sat kim loai
3 Tinh cam, thai do
Sir da dang tinh chat ciia sat lam phong phu tinh chit boa hgc eiia kim loai tao hirng thii cho HS khi nghien cim ve linh chat cua sit
B C H U A N B! C U A GV VA HS
• GV: - May tinh, may chieu
- Hoa chat: Dung dich CuCb, dung dich FeCl3, Fe
- Dung CLi: Ong nghiem, cap dng nghiem gia dng nghiem
• HS: Xem trudc ndi dung bai hgc
C.TIEN TRiNH D A Y - H O C
Hogt dung ciia GV Hogt dpng cua HS
Hogt dpng 1
I VI TRI VA CAU TAO
1 Vj tri ciia sat trong bang tuan hoan
GV yeu eau HS chieu bang tuan hoan
len man hinh cho HS quan sat yeu cau
lis neu \i tri ciia sat trong bang tuan
hoan
HS thao luan cho ket qiia
- Fe d chu ky 4 nhdm VIIIB (phan nhdm phu)
- Sat thudc nhdm nguyen td d
2 Cau tao ciia sat
GV: Tir sd thir tu cua sat la 26 yeu cau
HS
- Viet cau hinh electron
- Phan bd cac electron vao obitan
HS thao luan va nhan xet:
- Cau hinh 26Fe: ls"2s~2p 3s 3p 3d 4s"
Trang 16Hogt dpng ciia GV Hogt dpng cua HS
- Du doan kha nang nhudng electron
ciia nguyen tir sat va kit luan tinh chit
ciia sat
GV cho HS nghien cim SGK va yeu
cau HS neu mdt sd dai lugng eiia
nguyen tii' sat
GV chieu len man hinh hai dang cau tao
tinh the sat eho HS quan sat
Sat dang a kieu lap phuong tam khdi
Sat dang y kieu lap phuong tam dien
- Tir cau hinh tren => Fe cd cac kha nang nhudng electron:
Fe -> Fe" + 2e (3d )
Fe Fe^" + 3e (3d') Khi tham gia phan img hoa hoc nguyen tir sat nhudng 2 electron d phan ldp 4s, khi tac dung vdi chat oxi hoa manh thi sat nhudng them 1 electron d phan ldp 3d tao ra cac ion Fe" , Fe
- Cac dai lugng ciia nguyen tir sat:
+ Ban kinh nguyen tir: 0,162nm + Do am dien: 1,83
+ The dien cue chuan E" „ , = -0,44V ,
E", , =+0.77V
Fe
'Fe-+ Ban kinh ion Fe" = 0,076nm
Fe^" = 0,064nm
Trang 17Hogt dpng cda GV Hogt dpng cda HS
Hogt dpng 2
II TiNH CHAT V A T LI
GV chieu len man hinh cho HS quan
sat mdt mau sat kim loai (hay ed the
eho HS quan sat mdt mau sat kim loai
da cao sach ldp oxit) Yeu cau HS neu
tinh chat vat li ciia Fe
GV bd sung:
- Nhiet do ndng chay ciia sat la 1540 C
- s i t ed tinh nhiem tir (bi nam cham
hilt va cd tir tinh)
- s i t cd khdi lugng rieng ldn la 7,9
gam/cm (la kim loai nang)
HS quan sat va nhan xet
Sdi la kim loai mau trang hai xam, deo,
dai, de ren, nhiet do ndng chay kha cao dan nhiet, dan dien tdt
Hogt dpng 3
III TINH CHAT HOA HOC
1 Tac dung voi phi kim
GV yeu ciu HS xac dinh S la chat oxi
hoa manh hay yeu? Viet phuang trinh
hoa hoe eiia S vdi Fe d nhiet dd cao
GV nhan xet la phi kim hoat ddng
manh d nhiet do cao Khi oxi tac dung
vdi Fe thudng tao ra hdn hgp nhieu
san pham nhu Fe203, Fe304 yeu
cau HS viet cac phuang trinh hoa bgc
a) Tdc dung v&i luu huynh
HS nhan xet: S la phi kim boat ddng trung binh nen phan img vdi Fe tao mudi
sit (II)
Fe -> FeS
b) Tdc dung v&i oxi
HS thao luan viet cac phuong trinh hoa hoe
4Fe + 3 0 2 3Fe + 2O2
-> 2Fe203 -> Fe304
Trang 18Hogt dpng cua GV
GV gidi thieu clo la chit oxi boa
manh yeu ciu HS du doan san phim
va viet phuong trinh boa hgc
Hogt dpng cua HS
c) Tdc dung v&i clo
Vi clo la chat oxi hoa manh nen tao san pham la mudi sat (III):
0 0
Fe + Ch
+3 - i
->FeCl3
2 Tac dung voi axit
a) V&i dung dich HCl, H2SO4 loang
GV yeu cau HS nhan xet v l tinh oxi
hoa cua dung dich HCl va H2SO4 loang
tir do du doan san pham eiia phan img
vdi sat, viet phuang trinh boa hgc minh
hoa
b) V&i dung dich HNO3 vd H2SO4 dgc
GV yeu eau HS nhan xet ve tinh oxi
hoa cua dung dich HNO3 va H2SO4 dac
tir dd du doan san pham cua phan iing
vdi sat, viet phuang trinh hoa bgc minh
hoa
GV bd sung: Sat gidng nhdm bi thu
ddng hoa (khdng tac dung) vdi
HNO3, H2SO4 dac ngudi nen ed the
dimg thiing sit dl chuyen chd axit dac
ngudi ndi tren
HS thao luan va nhan xet
- Tinh oxi hoa ciia axit HCl va H2S04 loang la do ion H ed tinh oxi boa trung binh Nen san pham eiia phan iing la mudi sat(ll) va khi hidro
- Phuang trinh boa bgc
Fe + HCl -^ FeCb + H2
Fe + H2SO4 loang -^ FeS04 + H2
- Tinh oxi hoa cua axit HNO3 va H2SO4 dac la do nguyen td N , S cd tinh oxi hoa manh Nen san pham cua phan img
la mudi sat(III) va san pham khir cua
N"^ s"^
- Phuong trinh boa bgc 2Fe +6H2S04(d)—^Fe2(S04)3 + 3SO2
+ 6H2O Fe+6HN03(dac)-^l->Fe(N03)3 + 3NO2
+ 3H2O
Fe + 4HNO3 ^ Fe(N03)3 + NO + 2H2O
Trang 19Hogt dpng ciia GV Hogt dpng cda HS
3 Tac dung voi dung dich muoi
GV la thi nghiem: Cho mdt bdt sat
vao
dung dich CuCln lac kT yeu cau HS:
- Quan sat
- Neu hien tirgng
- Viet phuang trinh hoa hgc minh
hoa
GV luu y HS: Sat tac dung vdi dung
djch mudi tuan theo quy tac a
HS quan sat thi nghiem va eho nhan xet
- Hien tugng: Thay dung dich CuCl2 nhat mau dan
2+
- Giai thich: Do Fe khir Cu thanh Cu
- Phuang trinh hoa hgc
Fe + CuCb -^ FeCb + Cu
Fe + Cu^" -^ Fe^" + Cu
4 Tac dung vdi nude
GV gidi thieu:
- 0 nhiet do thudng sat khdng tac
dung vdi nirdc
- 0 nhiet dp cao t° > 570'^C thi sit
khu hai nude thanh sat(ll) oxit
- 0 nhiet dp cao t^' < 570^'c thi sit
khir hai nude thanh sat tir oxit (Fe304)
Yeu cau HS viet phan img hoa hgc
GV yeu cau HS neu cac ket luan ve
tinh chal hoa hoc ciia sat
HS nghe giang, ghi bai va viet phuang trinh hoa hgc
Fe + H2O '"'"'""^ ) FeO + H 3Fe + 4 H , 0 '"^"°"^ > Fe304 + 4H2
HS thao luan va nhan xet
- Sat la kim loai ed tinh khir trung binh
- Tuy vao ban chat ciia chat phan iing va dieu kien phan img ma sat ed the bi oxi hoa tao thanh Fe" hay Fe
Hogt dpng 4
IV TRANG THAI TU NHIEN
GV cho HS nghien ciru SGK yeu eau
HS nhan xet ve
HS nghien ciru SGK va nhan xet
Trang 20Hogt dpng cua GV
- Ham lugng sat trong vd qua dit
- Dang tdn tai ciia nguyen td sit
- Neu mdt sd quang quan trgng eiia
Hogt dpng cua HS
sat
GV gidi thieu them: Sit cdn ed trong
mau, trong cac thien thach chira sit tu
+ Quang xederit FeC03 + Quang pirit FeS2
Hogt dpng 5
CUNG CO BAI VA BAI TAP VE N H A
GV chieu eac bai tap sau len man hinh
eho HS thao luan eiing cd ndi dung
bai hgc:
Bai 1 Cation kim loai M cd ciu hinh
electron eiia phan ldp ngoai cimg la
3d Vay cau hinh electron ciia M la
A ls^2s^2p^3s^3p^3d^4sl
B ls^2s^2p^3s-3p^3d^
C ls^2s^2p^3s^3p^4s^3d^
D lsV2p^3s^3p^3d^4s^4p'
Bai 2 Hoa tan 16,8g Fe vao dung dich
HNO3 thu dugc 4,48 lit khi NO duy
HS quan sat theo luan eho ket qua
Bai 1 Chgn dap an A
Bai 2 Chgn dap an C
Trang 21Hogt dpng cua GV
nhat Cd can dung dich thu dugc sd
gam mudi khan la
A 48,4g B 72,6g
C 54,0g D 36,0g
Bai 3 Hoa tan bet 0,5g hon hgp Fe va
kim loai M (boa tri 11) vao dung dich
H2SO4 loang thu dugc 1,12 lit khi
(dktc) Kim loai M la
A Zn B Mg
C Be D Ca
Bai 4 Cho hdn hgp Fe va Cu tac dung
vdi dung djch HNO3, phan ung xong
thu dugc dung dich A chi chiia 1 chit
tan Chat tan dd la
Bai tap ve nha: 1, 2, 3, 4, 5 (SGK)
D HU'ONG D A N G I A I B A I TAP TRONG SGK
2 Khi ddt bdt sat trong binh dung oxi, sau dd dl ngudi rdi cho tilp "vao binh
dung dich HCl, ed the ed cac trudng hgp sau:
Trudng hgp 1: Oxi dii hoac du, sit phan iing hit tao ra oxit Fe304 hoac
Fe203 Cae axit nay tac dung vdi dung dich axit HCl theo phuong trinh hoa
hgc:
Fe203 + 6HCI -^ 2FeCl3 + 3H2O (1)
Fe304 + 8 HCl ^ 2FeCl3 + FeCb +4H2O (2)
Truang hgp 2: Oxi phan iing hit, sit du, tao thanh cac oxit sit Khi cho axit
HCl vao binh xay ra cac phan iing:
Fe (du) + 2HC1 -^ FeCb + H2
Trang 22Phan img cua oxit sit vdi axit nhu cae phan iing (1) va (2)
Neu axit het, Fe chua phan iing hit se tac dung vdi FeCb
Fe + 2FeCb -> SFeCb
3 Cd the chgn 2 thuoc thir la axit HCl va dung dich kilm NaOH
Cach lam nhu sau:
- Lay vao moi dng nghiem mdt it bdt kim loai da cho
- Nhd vao moi dng nghiem mdt it dung dich axit HCl
0 dng nghiem nao khdng ed hien tugng gi xay ra thi dd la dng nghiem dung
kim loai Ag Phan iing xay ra d cae dng nghiem cdn lai:
2A1 + 6HCI -^ 2AICI3 + 3H21
Fe + 2HCl ^ FeCb + H s t
Mg + 2HC1 -^ MgCb + H2 T Nhd tir tir dung dich kilm vao dng nghiem chiia cae dung dich muoi vira thu
dugc 0 dng nao thiy cd kit tua tao thanh rdi lai tan ra thi dd la dng chiia
mudi nhdm, nhd vay nhan ra kim loai Al:
AlCb + 3NaOH ^ A l ( 0 H ) 3 | + 3 NaCl Al(0H)3 + NaOH ^Na[Al(0H)4] + 2H2O
0 dng nao thiy xuit hien kit tua mau tring xanh, sau do din din boa nau thi
dd la dng chiia dung dich muoi sit, nhd dd nhan ra kim loai Fe
FeCb + 2NaOH ^ Fe(0H)2i + 2 NaCl
4 Fe(0H)2 + O2 + 2H2O ^ 4 Fe(0H)3
0 dng nao thay xuat hien kit tiia mau tring khdng bi biln ddi thi do la dng
nghiem chiia dung dich mudi magie, nhd dd nhan bilt dugc kim loai Mg
MgCb + 2NaOH -^ Mg(0H)2i + 2NaCl
4 Phuong trinh hoa bgc
Mg + CUSO4 -^ MgS04 + Cu (1)
Fe + CUSO4 ^ FeS04 + Cu (2) Theo bai ra, lugng Mg va Fe tuong ung la: 0,01 mol va 0,02 mol
Trang 23Theo (1) va (2), nlu Mg va Fe phan img hit thi thu dugc 0,03 mol Cu
Khdi lugng kim loai thu dugc sau phan img la: 0,03.64 = 1,92 (g)
Thue te chi thu dugc 1,88 g kim loai Chimg td kim loai da cho khdng phan img het
Mg ed tinh khii- manh ban Fe nen phan img trudc
Lugng Cu sinh ra d (1) la 0,01 mol, tuong img vdi khdi lugng 0,64 gam Khoi lugng Fe du va Cu sinh ra d (2) la: 1,88 - 0,64 = 1,24 (gam)
Dat lugng Fe tham gia (2) la x
Khdi lugng Fe du la: 1,12 - 56x
Khdi lugng Cu sinh ra d (2) la 64x
Ta cd: (1,12-56x) + 64x= 1,24 -> x = 0,015
Lugng CUSO4 trong 250 ml dung dich da phan irng bet:
0,015 + 0,01 =0,025 (mol) Ndng do mol cua dung dich CUSO4 da dung la
0,025 0,25 0,1 (mol/1)
58 a) Luang CUSO4 dem boa tan: = 0,232 (mol) ,
250
0,232
Ndng do mol eiia dung dich dem pha che la: — = 0,464 (mol/l)
b) Cho dan dan mat sat vao dung dich tren den du, ed cac hien tugng:
- Xuat hien kim loai mau do Mau xanh ciia dung dich CUSO4 nhat dan
- Phuang trinh phan tir:
CUSO4 + Fe -^ FeS04 + Cu
- Phuang trinh ion:
Cu^" + Fe -^ Fe^"+Cu
- Ion Cu" la chat oxi boa, Fe la chat khir
Khdi lugng kim loai sau phan img tang:
(64-56).0,232= 1,856 (g)
Trang 24Bai 41 MOT SO HOP CHAT CUA SAT
A.MUCTIEUBAI HOC
1 Ki§n thiPc
HS biit:
• Tinh chat co ban cua hgp chit sit (II) va hgp chit sit (111)
• Cach dieu ehi Fe(0H)2 va Fe(0H)3
• Biet img dung va phuang phap dilu cbl mdt so hgp chit sit
• Nhan biet cac ion Fe , Fe trong dung dich bing phan iing hoa hgc
HS hiiu:
Nguyen nhan tinh khir, tinh oxi boa eiia cac hgp chit Fe(ll) va tinh oxi boa ciia hgp chit Fe(Ill)
2 KT nang
• Tir cau tao nguyen tir, phan tir va mire oxi hoa suy ra tinh chit
• Giau bai tap ve hgp chat sat
3 Tinh cam, thai do
Hgp chat sat cd nhieu tinh chat mdi la nhu phan iing chuyen tir sit(II) hidroxit thanh sat (III) hidroxit trong khdng khi lam tang sir ham tim hieu eiia HS
B C H U A N B ! CUA GV v A HS
• GV: - Hoa chat: Dinh sat, bdt ddng, dung dich HCl, dung dich FeCb, dung
dich NaOH
- Dung cu: dng nghiem, gia thi nghiem, den cdn
• HS: Xem trudc ndi dung bai hgc
C TI^N TRiNH DAY - HOC
I HOP C H A T SAT (II)
Hogt dpng I
1 Tinh chat hoa hoc ciia hop chat sat(II)
a) Hgp chdt sdt(11) cd tinh
khii-GV yeu ciu HS neu eac sd oxi boa
cua sit til- do du doan tinh chat eiia
hgp chat Fe(ll)
HS thao luan cho ket qua
- Sat ed cac sd oxi boa thudng gap la
0,+2,+3
Trang 25Hogt dpng cda GV
GV yeu eau HS neu:
- Cae hgp chat sat(II) thudng gap
- Lay vi du minh boa cho tinh chat
(tinh khir va tinh oxi boa) cho mdi
loai hgp chat tren
GV nhan manh: Tinh chit dac trung
ciia hgp chat sat(II) la tinh khir giiip
HS luu y
GV ed the bieu dien thi nghiem:
- TNI: Lay 2ml dung dich FeCb sau
dd nhd vao dd vai gigt dung dich
NaOH lac nhe cho HS quan sat su
bien ddi mau eiia ket tua trong 1-2
phut
Yeu cau HS cho biet: Chit vira tao
thanh la chat gi tai sao cd sir chuyen
mau? Viet phuang trinh hoa hgc
Hogt dpng cda HS
- Hgp chit sit(II) cd so oxi boa trung gian
nen ed tinh chit boa bgc dac trung la tinh khir va tinh oxi boa
HS nhan xet: Hgp chit sit (II) thudng gap
la FeO, Fe(0H)2, FeCb, FeS04
- Tinh khic:
4FeO + 02 - ^ ^ 3Fe203
3FeO+10HNO3-^3Fe(NO3)3+NO+5H2O 4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O >4Fe(OH)3 (trang xanh) (nau) 2FeCb + C b -^•2FeCb
10FeSO4 + 2KMn04 + 8H2SO4 ^ 5Fe2(S04)3 + 2MnS04 + K2SO4 + 8H2O
- Tinh oxi hod:
FeCb + 2NaOH ^ Fe(0H)2+ 2NaCl
4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O > 4Fe(OH)3
(trang xanh) (nau)
Trang 26Hogt dpng cua GV
- TN2: Lay 2ml dung dich FeS04
vao dng nghiem, them 3-5 gigt dung
dich H2SO4 sau dd nhd timg gigt
dung dich KMn04 vao dng nghiem
ddng thdi lac nhe
Yeu eau HS giai thich sir mit mau
cua thudc tim Chat tao thanh la gi,
viet phuang trinh boa hgc
b) Oxit vd hidroxit sat(H) cd tinh baza
GV gidi thieu: oxit va hidroxit sat
(II) cd tinh baza Yeu cau HS vilt
cae phan img minh boa cho tinh
chat nay
HS thao luan cho ket qua Fe(0H)2 '^"""^.f""'^ > FeO + H2O FeO + H2SO4-» FeS04 + H2O Fe(0H)2 + 2HC1 -> FeCb + 2H2O
2 Dieu che mot so hop chat sat(II)
GV dat van de: Tir tinh chat cua hgp
chat sat (II) ngudi ta ed the dieu che
cac hgp chat oxit, hidroxit, mudi sat
(II) nhu thi nao?
GV luu y HS: Hgp chit sit(ll) dilu
ehi xong thi sir dung ludn d l lau
HS thao luan giai quyet van de Hgp chat sat (II) cd the dugc dieu che tir
Trang 27Hogt dpng ciia GV
trong khdng khi se chuyen dan sang
hgp chit sit (111) Vidu:
4FeCl2+4HCl+02 -> 4FeCl3+2H20
Hogt dpng cda HS
•
3 Ung dung cua hop chat sat(II)
GV chieu len man hinh mdt sd img
dung ciia hgp chit sit (11) eho HS
quan sat yeu cau HS neu eac img
dung ca ban eiia hgp chit sit (II)
HS quan sat va nhan xet Mudi sat (II) dugc dimg lam chat diet sau
bg, chat pha son, muc va dung trong kT nghe nhugm vai
II HOfP CHAT SAT (III)
Hogt dpng 2
1 Tinh chat hoa hoc cua hop chat sit(III)
a) Hgp chdt sdt(lll) cd tinh oxi hod
GV yeu eau HS du doan tinh chat boa
hgc ciia hgp chat sat (III)
GV hudng dan HS:
- Sd oxi hoa trong hgp chat sat (III)
se thay ddi nhu the nao trong phan
img hoa hgc viet sa dd trao ddi
electron ciia hgp chat sat +3
- Sir thay ddi sd oxi hoa nhu vay ndi
len tinh chat gi ciia hgp chat sat (III)
GV lam cac thi nghiem eho HS
quan sat:
TN 1: Cho mdt it bdt sat vao dung
dich FeCb lac nhe
HS thao luan eho ket qua
- Sd oxi boa ciia sat (III) la +3 nen se giam trong eac phan iing hoa hgc
Fe + FeCb > FeCb
Trang 28Hogt dpng ciia GV Hogt dpng cua HS
TN2: cho mdt it bdt ddng vao dung
dich FeCb Iac nhe
Yeu cau HS neu hien tugng, giai
thich va viet phan ung boa hgc minh
hoa
GV nhan xet:
- Thdng qua phan iing tren thiy
mudi sat(III) ed tinh oxi boa manh
- Ngoai ra mudi sat (III) cdn oxi
hoa dugc nhieu chit khir khac nhu:
KI (HI), H2S, Mg, Al yeu ciu HS
viet cac phan iing boa hgc
b) Oxit vd hidroxit sdt(HI) co tinh baza
TN2: Khi eho mdt it bdt ddng vao dung dich FeCb thay bdt ddng tan dan ddng thdi thay dung dich cd mau xanh ciia mudi ddng(II) Do Cu phan iing vdi mudi FeCb tao ra CuCb va FeCb theo phuang trinh
Cu + 2FeCl3 > FeCb + CuCb
HS viet phan iing hoa hgc dudi su hudng dan cua GV
-^2FeCb + 2HCl + b ->2FeCb + 2HCl + S
2HI + 2FeCl3 H2S +2FeCb
Mg + 2FeCl3 > FeCb + MgCb 3Mgdu + 2FeCl3 > 2Fe + 3MgCl2
GV gidi thieu: oxit va hidroxit sit
(III) ed tinh baza Yeu cau HS vilt
cac phan iing minh boa cho tinh
chat nay
HS thao luan cho ket qua 2Fe(OH)3 ^ ^ Fe203 + 3H2O Fe203 + 3H2SO4 -> Fe2(S04)3 + 3H2O
Fe(OH)3 + 3HCI -^ FeCl3+ 3H2O
2 Dieu che mot so h9p chat sat(III)
GV dat van de: Tir tinh chat cua hgp
chat sat (III) ngudi ta cd the dieu
che cac hgp chat oxit, hidroxit, mudi
sit (III) nhu thi nao?
HS thao luan giai quyet van de Hgp chat sat (III) cd the dugc dieu che tir
Trang 29Hogt dpng ciia GV Hogt dpng cda HS
4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O >-4Fe(OH)3 FeO +4FINO3 -> Fe(N03)3+ NO2 +2H2O
- Hgp chdt sdt (111):
Fe^" + 30H" ^ F e ( 0 H ) 3 Fe203 + H2SO4 -> Fe2(S04)3 + H2O Fe(0H)3 — ^ Fe203 + H2O
3 Ung dung ciia hgp chat sit(III)
GV chieu len man hinh mdt sd iing
dung cua hgp chit sit (III) cho HS
quan sat yeu cau HS neu eac iing
dung ca ban eiia hgp chit sit (III)
HS quan sat va nhan xet Mudi sat (III) dugc dung lam chit xiic tac trong mdt sd phan iing him ca
Sat (III) oxit dugc dung de pha che son chdng gi
Hogt dpng 3
CUNG CO BAI V A BAI TAP VE N H A
GV Phat cae phieu hgc tap sau cho
HS thao luan ciing ed ndi dung bai
hgc
Phieu 1 Dung dich FeS04 lam mit
mau dung dich nao trong cac dung
dich sau:
A Dung dich KMn04/H2S04
B Dung dich K2Cr207/H2S04
C Dung dich Br2
D Ca ba dung dich tren
Phieu 2 Cho lin lugt 23,2 g Fe304
va 5,6 g Fe vao mdt dung dich HCl
0,5M Thi tich dung dich HCl tdi
HS thao luan eho ket qua
Phieu 1 Chgn dap an D
Phieu 2 Chgn dap an B
Trang 30Phieu 3 Cho dung dich chiia FeCb
va ZnCb tac dung vdi dung dich
NaOH du, sau dd liy kit tua nung
trong khdng khi den khdi lugng
khdng ddi thu dugc chat ran gom:
A Fe203 B FeO
C FeO, ZnO D Fe203, ZnO
Phieu 4 Cho sa dd phan img:
Fe304 + HNO3 ->Fe(N03)3 + NO
+N2O + H2O
Biet ti le sd mol cua NO va N2O la
I: 2 Tdng he sd tdi gian ciia Fe304
va HNO3 trong phuong trinh phan
ling tren sau khi can bang phuang
Bai tap ve nha: 1, 2, 3, 4 (SGK)
D HU'ONG D A N GIAI BAI TAP TRONG SGK
3 Van dung tinh chit boa hgc ciia don chat va cae hgp chat cua sit dl vilt phuang trinh hoa bgc
4 a) Phuang trinh boa hgc dang ion nit ggn:
MnO: +5Fe'" +8H" -> Mn'" +5Fe'" 4H2O
Trang 31Fe la chat khir, MnO;j la chit oxi boa
b) Theo phuong trinh boa hgc ed 5 mol ion Fe"" phan img vdi 1 mol MnO^ c) Lugng MnO; cd trong 25 em^ dung dich KMn04 0,03M la:
0,03.0,025 = 0.00075 (mol) Lugng Fe tac dung het vdi lugng KMn04 tren la:
0,00075 5 = 0,00375 (mol) d) Ndng do mol cua dung dich thudc tim ban dau la:
0,00375 0,02 = 0,1875 (mol/1)
2+ 3 '
Khdi lugng Fe trong 200cm dung dich dau la:
0,1875.0,2.56 = 2,1 (g) e) Phan tram khdi lugng FeS04 la:
• Thanh phan, tinh chat va iing dung ciia gang, thep
• Nguyen tac va quy trinh san xuat gang, thep
• Biet nguyen lieu va mdt sd phuang phap luyen thep
2 KT nang
• Phan biet gang, thep
• Giai bai tap lien quan den gang, thep
3 Tinh cam, thai do
Thdng qua qua trinh san xuat gang, thep lam cho HS bilt quy trgng hgp kim sit
Trang 32B C H U A N B! CUA GVVA HS
GV: Tranh ve: Ld bet-xa-me, Id Mac-tanh, Id dien
HS: Xem trudc ndi dung bai hgc
C TlfeN TRiNH DAY - HOC
Hogt dpng cua GV Hogt dpng cua HS
GV eho HS nghien eiiu SGK va yeu cau
HS neu khai niem gang
- Cd bao nhieu loai gang
- Gang trang khac gang xam d nhung
diem nao
- Neu tinh chat va img dung cac loai
gang dd
HS thao luan va nhan xet
-Cd hai loai gang: Gang trang va Gang xam
b) Gang xam
Gang trdng la gang chiia it cacbon va
cacbon chii yeu d dang xementit Fe3C Tinh chat: cd mau sang, rat eiing va gidn Ung dimg: dung chu yeu de luyen thep
Gang xam la gang chiia nhieu cacbon d
dang than ehi va silic Tinh chat: it ciing va it gidn Ung diing: dung de diic be may, dng nude, canb ciia
Trang 33Hogt dpng ciia GV Hogt dpng cda HS
2 San xuat gang
a) Nguyin lieu
GV: Tir nguyen tac yeu cau HS neu
nguyen lieu san xuat gang
GV nhan xet va bd sung:
- Quang de san xuat gang thudng la:
Hematit dd (Fe203), hematit nau
(Fe203.nH20) va manhetit (Fe304)
Quang pirit (FeS2) khdng dimg dl san
xuat gang vi chira nhieu luu huynh
- Ngoai hai nguyen lieu chinh d tren
ngudi ta cdn diing them chat chay
CaC03 hoac Si02 de ha thap nhiet do
ndng chay va tao xi
GV chieu len man hinh bai tap sau cho
HS thao luan
Bai tap: Trong cac quang (da tach tap
chit) sau: Fe203, Fe304, FeS2, FeCOs
quang nao cd gia tri san xuit gang nhit
(ham lugng sat cao nhat)
A Fe203 B Fe304
C FeS2 D FeC03
b) Nhirng phdn ting hod hgc xay ra tro
GV cho HS nghien eiiu SGK yeu ciu
HS neu cae phan iing xay ra trong qua
trinh luyen gang
HS thao luan cho ket qua
- Quang sat
- Than cdc
HS thao luan cho ket qua
Chgn dap an B
ng qud trinh luyen quang thdnh gang
HS thao luan cd 3 giai doan phan iing trong qua trinh luyen quang thanh gang
- Phan img tao thanh chat khir CO
- Phan ling khir sat oxit
Trang 34Hogt dpng cua GV Hogt dpng cua HS
GV chia HS thanh eac 3-4 nhdm va
yeu eau cac nhdm thao luan cac ndi
dung sau:
Nhdm 1: Neu cae phan ung tao thanh
chit khir CO
Nhdm 2: Neu cac phan iing khir sat oxi
d cac nhiet dd khac nhau
Nhdm 3: Neu cae phan iing tao xi
- Phan ling tao xi
HS cae nhdm tien hanh thao luan dudi sir dan dat cua GV eho ket qua
Nhdm 1: Phan iing tao thanh chit khir
CO d phan tren eiia ndi Id
- Khdng khi ndng dugc nen -vao ddt
chay cacbon C + O2 —^—> CO2
- Nhiet lugng phan iing tao ra lam nhiet
do tang den khoang 1800 C thi
CO2 + C ^ ^ 2C0
- Do phan iing thu nhiet nen d bung Id nhiet do cdn khoang 1300 C
Nhdm 2: Phan iing khir sat oxit
- Phan tren than Id d nhiet do khoang
400 C thi xay ra phan ung
Fe203 + CO - ^ ^ Fe304 + CO2
- Phan giira than Id d nhiet do khoang 700°C-800°C thi xay ra phan iing
-^ FeO + CO2 Fe304 + CO
- Phan dudi than Id d nhiet do khoang 500°C-600°C thi xay ra phan img
FeO + CO -> Fe + CO2
Nhdm 3: Phan iing tao xi
0 phan bung Id nhiet do khoang 1000 C thi da vdi phan buy
CaC03 ^ ^ CaO + CO2
Trang 35Hogt dpng cda GV
GV bd sung: Xi tao ra nhe ban gang
ndi len tren ngan can sat tao ra tac
dung vdi oxi khdng khi
c) Su tgo thanh gang
GV yeu cau HS nhdm 4 cho biet sir tao
thanh gang
Hogt dpng cua HS
Sau dd tao xi vdi Si02
CaO + Si02 > CaSiOs
HS thao luan cho ket qua
- 0 nhiet do 1300 C Sat ndng chay co boa tan 1 phan cacbon va cac nguyen to
Si, Mn tao thanh gang
- Gang tao thanh tich tu d day Id Sau mdt thdi gian nhat dinh ngudi ta thao gang va xi ra khdi Id cao
II THEP
Hogt dpng 2
GV gidi thieu: Thep la hgp kim cua HS nghe GV gidi thieu va nhan xet: sat chira tir 0,01-2% khdi lugng
cacbon cimg mdt sd nguyen td khac
Yeu cau HS so sanh thanh phan gang _, , , , , ,
So sanh gang vai thep:
vdi thep
- Gidng nhau: Deu la hgp kim ciia sat
vdi cacbon va mdt sd nguyen td khac
- Khdc nhau: Gang chiia tir 2-5% khdi
lugng cacbon na thep ehi cd 0,01-2% khdi lugng C
1 Phan loai, tinh chat va ung dung cua thep
GV gidi thieu: Dua va thanh phan cua
thep ngudi ta chia thep thanh thep
thudng va thep dac biet
a) Thep thu&ng
GV cho HS nghien ciiu SGK va yeu HS nghien ciiu SGK va nhan xet
cau neu
Trang 36Hogt dpng cua GV
- Thanh phan cua thep thudng
- Cach phan loai thep thudng va im^
dung ciia cac loai thep thudng
Hogt dpng cua HS
b) Thep ddc biit
GV yeu eau HS khac neu
- Thanh phan ciia thep dac biet
- Mdt sd loai thep dac biet quan trgng
2 San
a) Nguyin lieu
GV eho HS nghien ciin SGK yeu eau
HS neu eac nguyen lieu de san xuat
thep
- Thep thudng la sat va cacbon la chu yeu cdn ggi la thep cacbon
- Thep thudng chia lam 2 loai
+ Thep mim (%C < 0,1 %) thep mim de
gia cdng nen dung de keo sgi, can thep la
+ Thep cicng (%C > 0,9%) Thep cimg
diing de che tao vdng bi, vd xe bgc thep
HS nhan xet
- Thep dac biet cd them mdt sd nguyen
td khac la eho thep cd tinh chit dac biet
- Mdt sd loai thep da biet
+ Thep chiia 13% Mn rit eiing lam may nghien da
+ Thep chira 20% Cr va 10% Ni rit cimg
va khdng gi (thep inox) lam dung eu y
te, dung eu gia dinh
+ Thep chira 18% W va 5% Cr rit cimg dugc diing che tao may eat ggt kim loai
Trang 37Hogt dpng cda GV Hogt dpng cda HS
- Nhien lieu la diu mazut hoac khi ddt hay nang lugng dien
- Chat oxi boa la khi oxi, khdng khi giau oxi
b) Nhicng phdn dng hod hgc xay ra trong qud trinh luyen gang thdnh thep
GV gidi thieu: Nguyen tie san xuit
thep la lam giam ham lugng eac tap
chat nhu C, Mn, Si trong gang Yeu
call HS dua vao nguyen tic san xuit
thep hay du doan cae phan img xay ra
trong qua trinh luyen thep
c) Cdc phuang phdp luyen thep
GV gidi thieu tuy va phuong phap
luyen thep ma ngudi ta chia la ba
phuong phap chinh
GV chia HS thanh 3-4 nhdm, chilu
len man hinh tranh anh hay doan video
elip ve qua trinh luyen thep (hoac cho
HS nghien cim SGK)
• Phuang phdp Bet-xa-me
GV yeu eau HS nhdm 1 neu
- Dac diem cua phuang phap Bet-xa-me
- Uu, nhugc diem ciia phuang phap
HS thao luan dudi sir dieu khien ciia GV eho ket qua
- Giai doan 1: oxi boa tap chat
C + O2 -^-^ C 0 2 t
S + O2 — ^ S 0 2 t
Si + O2 ^ ^ Si02 4P + 5O2 - ^ ^ 2P2O5
- Giai doan 2: Tao xi CaO + P2O5 ^ Ca3(P04)2
CaO + Si02 -^ CaSi03
HS nhdm 1 thao luan cho ket qua
- Ddc diim la diing oxi khdng khi ndng
ddt chay cae tap chat trong gang tao thanh thep
Trang 38Hogt dpng cua GV
Bet-xa me
• Phuang phdp Mac-tanh
GV yeu eau HS nhdm 2 neu
- Dac diem cua phuang phap Mae-tanh
- Uu, nhugc diem cua phuong phap
Mac-tanh
• Phuang phdp Id diin
GV yeu cau HS nhdm 3 neu
- Dae diem cua phuang phap Id dien
- LTU, nhugc diem ciia phuong phap Id
dien
Hogt dpng cda HS
- Ifu diim: Thdi gian luyen thep nhanh,
thiet bi don gian, it tdn kem gia thanh re
- Nhugc diim: Khdng luyen dugc thep
tu gang chiia nhieu photpho-va khdng luyen dugc thep ed thanh phin theo y muon
HS nhdm 2 thao luan cho kit qua
- Ddc diim la diing nhieu nguyen lieu
deluyen thep
- Ifu diim: Luyen dugc thep cd thanh
phan theo y mudn, khdi lugng moi me thep ldn
- Nhugc diim: Qua trinh luyen thep keo
dai 6-8 gid
HS nhdm 3 thao luan cho ket qua
- Dgc diim la Sir dung nhiet lugng tir
ddng dien giiia 2 dien cue bang cacbon
- ifu diim: Luyen dugc cac loai thep
dac biet ma thanh phan ed kim loai khd ndng chay nhu W, Cr, Mo
- Nhugc diim: Khdi lugng mdt me thep
nhd Tdn nang lugng
Hogt dpng 3
CUNG CO BAI VA BAI TAP VE NHA
GV chilu cae bai tap sau len man hinh
cho HS thao luan ciing cd ndi dung bai
hoc:
HS quan sat theo luan cho ket qua
Trang 39Hogt dpng cua GV Hogt dpng ciia HS
Bai 1 Hgp kim ciia Fe cd tir 0,01%
-^2%C va mdt lugng rit it Si, Mn,
D Pirit sat va ddldmit
Bai 3 Nguyen lieu diing dl san xuit
gang la
A Quang sat, oxi nguyen chit, than da
B Quang sat, than cdc, chit chay,
khdng khi
C Quang sat, chit chay, than da
D Quang sat, khdng khi, than da
Bai 4 Trong qua trinh luyen thep, chii
yeu xay ra cac phan iing la
A Khir Fe203 thanh Fe
B Oxi hoa eac nguyen to C, S, P, Si
va tao xi
C Oxi hoa FeO
D Tao chit khir CO
Bai tap ve nha: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (SGK)
Trang 405 b) Theo dau bai: Trong 10 tin gang cd 9,60 tin Fe D I cd dugc 9,6 tin
Fe can:
232.9,60 l^g =13,3 tanFe304 Quang chiia Fe304 92,8% Nen khdi lugng quang cin liy la
6 b) Khdi lugng Fe ed trong 1 tin quang hematit chiia 64,0% Fe203 la:
0,64.112 ^
^ ^ = 0.44S(.a„) Khdi lugng mudi chiia 80% Fe2(S04)3 ed 0,448 tin Fe la:
400.0,448.100 ^ ^
= 2 (tan) 112.80 ^ e) BChdi lugng Fe cd trong 10 tin quang chiia 64,0% Fe203 la:
160 ^ y >
Khoi lugng thep thu dugc vdi hieu suit cua qua trinh luyen thep 75% la:
4 48 0 1 (4'48 + - ^ r f ^ ) 0 , 7 5 = 3,4(.tan)
• Vi tri eiia dong trong bang tuan hoan, eau hinh electron nguyen tir
• Tinh chit vat li va tinh chat boa hgc cua ddng
• Mdt so hgp chit cua ddng