Bài giảng kỹ thuật thi công chương 5 công tác gạch đá

CH ƯƠ NG 5: CÔNG TÁC G Ạ CH Đ Á5.1 Giới thiệu chung Công tác xây gạch, đá có từ rất lâu đời Các khối xây gạch đá thông dụng: Khối xây bằng đá hộc: được xây bằng đá thiên nhiên không

Trang 1

Biên soạn ban đầu: Th.S Nguyễn Hoài Nghĩa

KHOA XÂY D Ự NG VÀ Đ I Ệ N

Biên soạn ban đầu: Th.S Nguyễn Hoài Nghĩa

Biên soạn bổ sung và trình bày: PGS.TS Lưu Trường Văn

Trang 2

CH ƯƠ NG 5: CÔNG TÁC G Ạ CH Đ Á

5.1 Giới thiệu chung

5.2 Các quy tắc xây tường

5.3 Vật liệu trong công tác xây

5.4 Kỹ thuật xây

5.5 Yêu cầu kỹ thuật của khối xây

5.6 Xây một số bộ phận công trình

5.7 Xây đá

5.8 Dàn giáo và vận chuyển vật liệu trong công tác xây

Trang 3

5.1 Giới thiệu chung

Công tác xây gạch, đá có từ rất lâu đời

Các khối xây gạch đá thông dụng:

Khối xây bằng đá hộc: được xây bằng đá thiên

nhiên không định hình, dùng để xây móng tường,

tường hầm và tường chắn

Khối xây đá đã gọt đẻo: đá thiên nhiên đã được gọtđẻo thành hình dáng nhất định dùng để xây nhữngcông trình lớn

Khối xây bằng gạch nung hoặc gạch không nung :

dùng để xây tường, cột chịu lực hoặc tường ngăn

Khối xây bằng bêtông : các viên bêtông được đúctheo hình dạng nhất định để xây tường và cột

Trang 4

5.1 Giới thiệu chung

Khối xây được cấu tạo từ nhiều viên riêng lẻ, gắn chặtvới nhau bằng vữa sao cho lực tác dụng không làm dịchchuyển

Xây gạch theo nguyên tắc phân mạch khối, chia

thành các lớp, hàng

Khối xây chỉ chịu lực nén tốt, chống uốn và trượt kémnên mặt lớp xây phải vuông góc với lực tác dụng lênkhối xây

Trang 5

5.2 Các quy tắc xây tường

- Gồm nhiều hàng gạch, giữa các hàng gạch rải 1 lớp vữagọi là mạch nằm Ngoài ra còn có mạch đứng dọc vàngang

Trang 6

- Thành phần nằm

ngang P 2 =Psinα làm dịch chuyển viên

gạch

- Lực ma sát f

Pcosα chống lại lực dịch chuyển (f: hệ số

Trang 9

Gạch đất sét nung: Gạch đất sét được nhào trộn, tạo hình,

phơi khô, nung chín Có 2 loại chính: gạch đặc, gạch rỗng

Gạch đặc: thường gọi là gạch chỉ (gạch thẻ, gạch đinh)

kích thước chuẩn 45x90x190cm (40x80x180cm,

35x70x170cm), được phân loại như sau:

Loại A: g ạch chín già, bảo đảm hình dạng kích thước, màu sẫm

không b ị nứt nẻ cong vênh, Rn≥ 75 kg/cm 2 → dùng xây t ường chịu

l ực.

Loại B: g ạch chín, bảo đảm hình dạng kích thước, màu hơi nhạt,

có th ể bị nứt nẻ nhẹ, không bị cong vênh, Rn≥ 50 kg/cm 2 → dùng xây t ường ngăn, nơi khô ráo

Loại C: g ạch chín quá già, từng phần bị hoá sành, bảo đảm hình

d ạng kích thước, màu sẫm, có thể bị nứt nẻ, cong vênh, có Rn cao

→ dùng xây móng, n ơi ngập nước.

Trang 10

1 Gạch đất sét nung (tt):

Gạch rỗng (gạch ống): loại 2 lỗ, 4 lỗ, 6 lỗ, kích thước90x90x190cm (80x80x180cm, 70x70x170cm), →

dùng để xây tường ngăn, cách nhiệt và cách âm tốt

2 Gạch không nung:

Gạch ximăng cát, hoặc ximăng vôi xỉ cát (gạch xỉ), cókích thước bằng 1 đến 6 viên gạch chỉ, dùng để xâytường ngăn và công trình tạm, cường độ chịu nén

không cao, khả năng chịu xâm thực kém

3 Gạch đặc biệt:

Gạch chịu lửa, gạch axit

Trang 11

5.3 Vật liệu trong công tác xây:

5.3.2 Đá xây:

Được khai thác từ những núi đá có gốc là đá vôi, có 3 loại:

Đá tảng: kích thước vừa tầm vận chuyển của người,

chưa gia công, dùng để xây móng, kè đá, tường chắn,

có cường độ chịu lực cao Do có nhiều lỗ rỗng nên tốnvữa, khó xây

Đá thửa: được gia công sơ bộ, có 1 hoặc 2 mặt tương

đối phẳng dùng để xây tường, sức chịu lực cao

Đá đẻo: tảng đá lớn, được gia công cẩn thận, khả

năng chịu lực cao Khi xây dựng phải cẩu lắp từng tấmrất khó khăn

Trang 12

5.3 Vật liệu trong công tác xây: Gồm có gạch (đá xây) và

vữa

5.3.3 Vữa:

Làm nhiệm vụ gắn kết những viên gạch riêng lẻ

Làm bằng phẳng bề mặt khối xây, làm cho lực phân bố

giữa các viên gạch đều hơn

Chèn kín mạch chống gió lùa qua khối xây

Trang 13

Theo thành phần: vữa ximăng cát (gồm ximăng, cát,

nước; có cường độ cao, độ dẻo kém, chịu được ẩm ướt), vữa tam hợp (gồm vôi, cát, ximăng, nước; độ dẻo cao,

chịu ẩm kém) và vữa vôi (gồm vôi, cát; cường độ chịu lựckém, không chịu được ẩm, dùng để xây tường tạm)

Theo mác vữa, thường có số hiệu sau: 25, 50, 75, 100,

150, 200

Trang 15

5.4 Các yêu cầu kỹ thuật của khối xây.

Mạch vữa trong khối xây phải đông đặc: mạch vữa

ngang, mạch vữa đứng phải được chèn đầy và ép bên

ngoài cho chặt, nhất là mạch đứng Khi xây phải vét vữanhồi vào từng mạch đứng cho đủ không được để thiếu, gió

dễ lùa qua và yếu khối xây Mạch thường dày 0,8 - 1,2 cm

dễ lùa qua và yếu khối xây Mạch thường dày 0,8 - 1,2 cm Nếu mạch quá dày cũng làm yếu khối xây

Từng lớp xây phải ngang bằng: phải căng dây ngang để

từng hàng xây nằm trên mặt phẳng ngang Mỗi mét xây

theo chiều cao phải kiểm tra ít nhất 2 lần

Khối xây phải thẳng đứng: Để kiểm tra độ thẳng đứng

của khối xây người ta dùng quả dọi bằng thép quy chuẩn

Độ nghiêng các mặt và các góc khối xây theo chiều cao

không được vượt quá 10 mm cho 1 tầng nhà (3 – 4 m)

Trang 16

Mặt khối xây phải phẳng: dùng thước gỗ hoặc hợp kim

nhôm có các cạnh song song thẳng dài từ 2 – 2,5m (thướctầm) để kiểm tra mặt phẳng khối xây

Góc xây ph Góc xây phảải vuông: i vuông: để đảm bảo vuông góc và thẳngđể đảm bảo vuông góc và thẳng

đứng của các góc tường, dùng cữ góc bằng gỗ hoặc thépgóc điều chỉnh và cố định vào bên trong góc từ trước khixây

Khối xây không được trùng mạch: mạch đứng không

được liên tục theo phương thẳng đứng mà phải ngắt

quãng Khoảng cách giữa các mạch đứng của 2 hàng trêndưới phải cách nhau ít nhất ¼ viên gạch theo hàng ngang

và ½ theo hàng dọc thì tường xây được xem là không

trùng mạch

Trang 17

“Ngang bằng – thẳng đứng – mặt phẳng – góc vuông –

mạch không trùng – thành một khối vững chắc”

Trang 20

5.5 Kỹ thuật xây.

Các thao tác trong kỹ thuật xây:

Căng dây xây

Trang 21

5.5.1 Căng dây xây:

Nhằm để xây thẳng hàng người ta dùng dây chỉ căng làm

chuẩn Tường 11cm chỉ cần căng 1 dây, tường 22cm trởlên căng 2 dây ở 2 mặt tường

Khi xây 1 dãy trụ cần phải căng 2 hàng dây dọc và từ 2

hàng dây này thả 4 dây ở 4 góc trụ và cố định chúng (lèođứng)

Để giảm thời gian đặt các dây cữ người ta dùng các loại

thước cữ bằng gỗ thoặc thép (có các bộ phận dịch dây cữ,

và bộ phận kẹp chặt thứơc vào tường) và trên thước có

đánh dấu các hàng xây cao trình đặt dầm, lanh tô…

Trang 28

5.5.3 Rải vữa:

Khi xây mạch hở: rải vữa lên mặt gạch cách mép tường 2

- 2,5cm Chiều rộng lớp vữa 7 - 8cm cho xây dọc,

20-22cm cho xây ngang Chiều dày lớp vữa ≤ 2,5 - 3cm

Khi xây mạch đầy: rải vữa lùi vào cách mép tường

1- Khi xây mạch đầy: rải vữa lùi vào cách mép tường

1-1,5cm

Khi xây chèn vữa: rải thành 1 dãi liền

Dùng vữa có độ sụt 90-130mm, để rải vữa dùng loại

xẻng lõm, hoặc gầu

Trang 30

5.5.4 Đặt gạch:

Xây chèn đầy mạch: để xây tường mạch lõm

Xây chèn và vét vữa vào mạch đứng: để xây tường đầy

mạch

Xây theo PP áp sát: dùng để xây mạch ngoài của tường

đầy vữa Nhằm tạo mạch đứng dùng bay vừa gạt vừa épvữa vào viên gạch đã xây trước PP xây áp sát vất vả

hơn

Xây theo PP nửa chèn: dùng cách xây áp sát và đặt 2

viên gạch xây cùng 1 lúc trên lớp vữa đã rải sẵn giữa

những hàng ngoài đã xây

Trang 31

5.5.5 Đẻo và chặt gạch:

Khối lượng lớn dùng máy Nếu không nhiều có thể đẻo

bằng dao xây

Chọn viên gạch không non quá, không già quá

Phải ướm tạo dáng trước rồi mới chặt

Trang 36

Xây lanh tô, vòm cuốn bằng gạch.

Xây lanh tô, vòm cuốn bằng gạch

Trang 37

Xây móng.

Móng gạch chỉ chịu nén, cắt, không chịu uốn → móng

gạch thường là móng độc lập, móng băng

Giằng móng: để liên kết các móng ngang, dọc lại, phân bố

tải trọng lên móng cho đều, hạn chế lún lệch

Để đảm bảo góc truyền lực α ≥ 60, móng gạch thường

được giựt cấp từng nửa viên gạch

Gạch dùng để xây móng phải là gạch già, mác 75 trở lên,

vữa phải là vữa ximăng cát ở những nơi ẩm thấp (hoặcvữa tam hợp cho nền đất khô ráo)

Trên mặt móng nếu không có giằng móng BTCT thì phải

có lớp vữa chống thấm chân tường

Trang 40

Xây tường.

Tường chịu lực:

Phải dày ≥ 10cm

Phải có giằng tường (BTCT) để liên kết các bức tường

ngang dọc lại với nhau thành 1 khối thống nhất, tránh cho

ngang dọc lại với nhau thành 1 khối thống nhất, tránh chocác góc tường khỏi bị xé nứt Ngoài ra còn đóng vai trò làdầm sàn, là lanh tô cho cửa đi, cửa sổ

Xây tường chịu lực: dùng gạch loại A (R≥75 kG/cm2 )

Vữa xây tường chịu lực: phải là vữa ximăng

Khi xây tường chịu lực cần phải tuân các yêu cầu kỹ thuật

xây

Trang 42

Tường chèn khung chịu lực:

Thường chờ thép râu ở cột để câu vào mạch vữa tường

chèn

Lớp trên cùng sát với mặt đáy dầm, người ta vỉa nghiêng

hàng gạch chèn vữa kín đầu trên hòn gạch bằng cách đặt

1 lớp vữa lên đầu trên viên gạch

Trang 44

Biờn soạn & giảng: TS Lưu Trường Văn

(Ph.D, PKNU, Korea)

44

Ngang - bằng; đứng- thẳng; mặt -phẳng; góc - vuông; mạch không trùng; thành một khối

đặc chắc

Trang 45

Tường ngăn:

Tường ngăn (chỉ chịu tải trọng bản thân) không chịu lực có

chiều dày nửa viên gạch

Phía trên tường ngăn nơi giáp với sàn không phải xây

chèn

Vữa xây mác không cao

Trang 47

CE 311IU, Assoc.Prof Luu Truong Van 47

Trang 48

Xây trụ.

Xây trụ độc lập

Xây trụ liền tường

Xây trụ có cốt thép hoặc lõi BTCT

Trang 49

Xây trụ.

Xây trụ độc lập:

Trụ là cấu kiện chịu nén đúng tâm, tiết diện nhỏ mảnh, nên

khi xây cần phải chính xác, chỉ cần lệch tâm 1 chút là trụgãy đỗ

gãy đỗ

Khi xây người ta căng 2 sợi dây thép cho suốt cả dãy trụ,

tại mỗi trụ thả 4 dây vào 4 góc trụ và cố định chúng

Không được động mạnh hàng gạch mới xây phải che mưa

để trụ khỏi biến dạng Sau khi xây xong phải nhanh chóng

cố định đầu tự do lại

Trang 51

Xây trụ.

Xây trụ liền tường:

Để tăng thêm độ ổn định và sức chịu lực của tường

thường xây thêm những trụ liền tường (bổ trụ tường)

Không được để trụ có các mạch đứng trùng nhau làm tách

trụ rời khỏi tường

Xây trụ có cốt thép hoặc lõi BTCT:

Để chống lại lực uốn người ta xây trụ gạch có gia cường

cốt thép hoặc lõi BTCT

Trang 54

Trang 55

Xây lanh tô, vòm cuốn bằng gạch.

Lanhtô, vòm cuốn là các kết cấu được xây bằng gạch chịu

lực theo hiệu ứng vòm

Để kết cấu làm việc tốt, ổn định cần phải triệt tiêu lực đạp

theo phương ngang

Trang 56

Xây lanh tô, vòm cuốn bằng gạch.

Lanh tô gạch xây theo kiểu 1 dọc, 1 ngang: đặt cốp pha,

rải 1 lớp vữa xi măng dày 2-3cm trong đó có đặt cốt thépcho mỗi 1 nửa viên gạch theo chiều dày tường

Lanh tô xây theo kiểu nêm, kiểu vòm: xây trên khuôn từ 2

chân đến khóa vòm Khoá vòm là viên gạch được xây cuốicùng, xây viên khoá khó, và phải chèn thật chắc chắn

Mạch vữa phải hướng tâm

Trang 60

Số lượng hàng xây phải lẻ.

Xây đồng thời từ 2 bên chân cuốn lên đến hàng khoá của

cuốn

Phải làm cốp pha trên giá đỡ

Xây cuốn mỏng cong 2 chiều trên cốp pha đặt trên vòm

cuốn Vòm cuốn có thể đặt trên dàn giáo di động

Trang 62

MỘT SỐ CÔNG TRÌNH XÂY BẰNG GẠCH TRÊN THẾ GIỚI:

NhàNhà thờthờ ởở Albi,Albi, PhápPháp

CôngCông trìnhtrình ởở BostonBoston

Trang 63

Trang 64

Trang 65

Ngân hàng nông nghiệp ở Owatonna, Minnesota,

xây năm 1908

Trang 66

11.7 KHỐI XÂY BẰNG ĐÁ:

MỘT SỐ CÔNG TRÌNH XÂY BẰNG ĐÁ TRÊN THẾ GIỚI:

ĐạiĐại sảnhsảnh trườngtrường đạiđại họchọc HarvardHarvard ((18811881 18841884))

Trang 67

TrungTrung tâmtâm thươngthương mạimại ởở ChicagoChicago ((18851885))

Trang 68

NhàNhà thờthờ ởở BostonBoston ((18721872 18771877))

Trang 69

tường chắnchắn, , trụtrụ, , bờbờ kèkè, , đêđê, , đậpđập … …

XâyXây móngmóng bằngbằng đáđá hộchộc theotheo từngtừng lớplớp dàydày 0,3m0,3m

XâyXây nhữngnhững hànghàng cócó chiềuchiều caocao nhưnhư nhaunhau gọigọi làlà xâyxây theotheo

Trang 70

XâyXây theotheo 11 cữcữ

KhuônKhuôn cữcữ

MặtMặt bằngbằng hànghàng xâyxây

Trang 71

đá dămdăm ở ở kẽkẽ, , sausau đóđó rótrót vữavữa lỏnglỏng vàovào khốikhối đáđá CáchCách nàynày

không đượcđược chắcchắc bằngbằng cáchcách dùngdùng xẻngxẻng

Dùng đầm rung: Để khốikhối xâyxây đáđá hộchộc cócó cườngcường độ caocao mỗimỗi 1 1 lớp

lớp xâyxây phảiphải đầmđầm rung rung XâyXây bằngbằng xẻngxẻng trongtrong cốpcốp phapha, , phíaphíatrên

trên hànghàng xâyxây rảirải 1 1 lớplớp vữavữa dàydày 4cm ,4cm ,trêntrên đóđó đặtđặt đầmđầm bànbàn Rung

Rung chocho đếnđến khikhi vữavữa khôngkhông chảychảy vàovào khốikhối xâyxây nữanữa ThờiThời

gian

gian rung 60rung 60 80s.80s

Trang 72

Xây tườngtường đáđá hộchộc

có ốpốp tườngtường phíaphíangoài

Trang 73

ngang câu vào khối đá hộc.

Sử dụng cốp pha giảm được công lao động nhưng tốn gỗSử dụng cốp pha giảm được công lao động nhưng tốn gỗ

Xây trụ và tường bằng đá hộc tiến hành từng đợt có chiều Xây trụ và tường bằng đá hộc tiến hành từng đợt có chiều cao 1

cao 1 1,2m khi chiều dày của tường 0,61,2m khi chiều dày của tường 0,6 0,7m 0,7m

cao 1

cao 1 1,2m khi chiều dày của tường 0,61,2m khi chiều dày của tường 0,6 0,7m 0,7m

Mỗi 1 hàng xây bằng đá hộc phải dùng dây căng để đảm bảo Mỗi 1 hàng xây bằng đá hộc phải dùng dây căng để đảm bảo

độ thẳng đứng và ngang phẳng của khối xây

Trang 74

5.8 Dàn giáo và vận chuyển vật liệu trong công tác xây

Trang 75

Quan hệ giữa chiều cao xây và năng suất xây

Trang 82

Cuplock scaffolding

Trang 83

Dàn giáo treo:

Dùng để xây tường nhà

khung Dây treo được treo ở côngxon của dầm hay dàn và liên kết chặt với khung nhà

Trang 85

Vận chuyển vật liệu trong công tác xây

-Vận chuyển theo phương ngang

-Vận chuyển lên cao

Định dạng
Số trang	88
Dung lượng	5,47 MB