Đánh giá tác động môi trường về dự án đường giao thông đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể Bài viết nêu bật lên được khung phân tích logic gồm các hoạt động của dự án từ giai đoạn chuẩn bị, giai đoạn thi công và cuối cùng là giai đoạn vận hành.
Trang 1Đề tài: Đề xuất biện pháp giảm thiểu tác động môi trường cho dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Nối Quốc Lộ 1A - mỏ sắt Thạch Khê, tỉnh
Là nơi có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, việc khai thác có hiệu quả mỏ sắt Thạch Khê có vai trò rất quan trọng trong PTKT-XH của tỉnh, vì vậy việc xây dựng tuyến đường nối từ QL1A vào mỏ sắt Thạch Khê là vấn đề cần thiết và cấp bách Tuyến đường không những tạo điều kiện khai thác mỏ sắt Thạch Khê một cách có hiệu quả mà còn tạo điều kiện PTKT, du lịch, giao lưu văn hóa của nhân dân trong khu vực với các địa phương khác trong và ngoài tỉnh.
- Sở Giao thông vận tải Hà Tĩnh
- Địa chỉ: Số 143, đường Hà Huy Tập, TP.Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh
3 Vị trí địa lý của dự án
- Tuyến đường nối Quốc lộ 1A – mỏ sắt Thạch Khê, tỉnh Hà Tĩnh có điểm đầu giaovới Quốc lộ 1A thuộc địa phận xã Thạch Long huyện Thạch Hà và điểm cuối giao với Quốc lộ 1A thuộc xã Cẩm Vịnh huyện Cẩm Xuyên
- Tổng chiều dài tuyến đường là: L = 25,118km
- Khu vực tuyến đi qua không có đường cũ; Tuyến đường chủ yếu đi qua ruộng lúa, ruộng muối, đất của dân đang canh tác, vùng sình lầy và cắt qua một số khu dân cư tại xã Thạch Long, Thạch Sơn, Hộ Độ, Thạch Đỉnh, Thạch Khê, Thạch Lạc, Thạch Trị, Thạch Thăng, Cẩm Bình và Cẩm Vịnh Tuyến cắt qua 2 sông lớn là sông Nghèn và sôngCửa Sót và nhiều kênh mương thuỷ lợi khác
4. Kinh phí và tiến độ thực hiện dự án
- Tổng kinh phí thực hiện dự án là 524.331.897.421 đồng.
- Tiến độ thực hiện dự án:
*Giai đoạn 1: 07/2006 – 10/2008 *Giai đoạn 2: 07/2008 – 12/2009
Trang 2II ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP GIẢM
THIỂU TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
II.1 GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ
1 Chiếm dụng đất của hộ dân
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải:
+ Không liên quan đến chất thải: Tranh chấp, xung đột; các tệ nạn xã hội
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên:
+ Kinh tế - xã hội: Giảm thu nhập, xáo trộn của hộ dân bị di dời; Gây mất trật tự XH
- Dự kiến phương pháp đánh giá: PP phân tích logic; PP ma trận; PP đánh giá
nhanh
2 G iải phóng mặt bằng
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải:
- CTR: chặt cây, dỡ bỏ các ngôi nhà,…lượng chất thải ước tính 1500m3
- Bụi (phát sinh bụi chủ yếu từ việc phá dỡ các công trình nhà cửa, vật kiến trúc, chặt bỏ cây cối)
- Khí thải: máy ủi, xe vận tải,…(COx, SO2, NOx, CmHn, )
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: -MT đất, MT nước, MT không khí
- Biến đổi hệ thống thuỷ văn mặt
- Suy giảm đa dạng sinh học
+ Kinh tế - xã hội: - Giảm sản lượng nông nghiệp
- Sức khỏe công nhân và dân cư
- Ảnh hưởng đến đời sống của người dân
- Tại nạn lao động
Trang 3- Dự kiến phương pháp đánh giá: - PP liệt kê số liệu; PP phân tích logic; PP
danh mục; PP ma trận
Hoạt động dự án Các nguồn tác động Môi trường bị tác động Dự
kiến phương pháp đánh giá
LQ đến chất thải KLQ đến
chất thải
MT tự nhiên Kinh tế - xã hội
các tệ nạn xã hội
- Giảm thu nhập, xáo trộn của hộ dân bị di dời
- Gây mất trật tự
XH
- PP phân tích logic
- PP matrận
- PP đánh giá nhanh
2 Giải
phóng mặt
bằng
- CTR: chặt cây, dỡ bỏ các ngôi nhà,
…lượng CT ước tính 1500m3
- Bụi
- Khí thải:
máy ủi, xe vận tải,…
-MT đất,
- MT nước
- MT không khí
- Biến đổi hệ thống thuỷ văn mặt
- Suy giảm đa dạng sinhhọc
- Giảm sản lượngnông nghiệp
- Sức khỏe công nhân và dân cư
- Ảnh hưởng đến đời sống của người dân
- Tại nạn lao động
- PP liệt
kê số liệu
- PP phân tích logic
- PP danh mục
- PP matrận
Biện pháp giảm thiểu tác động trong giai đoạn chuẩn bị
Trên thực tế, công tác đền bù và giải phóng mặt bằng là một công đoạn rất phức tạptrong quá trình thực hiện Công trình Để giảm thiểu các mâu thuẫn xã hội cũng như giảm
Trang 4thiểu các tác động môi trường trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng, chủ đầu tưcần:
- Thực hiện đúng theo các yêu cầu và các quyết định của pháp luật
- Tổ chức các cuộc họp tham vấn cộng đồng về Công trình
- Tiếp xúc và làm việc với chính quyền địa phương để triển khai bộ máy tổ chức,tuyên truyền và phổ biến về việc đền bù
- Có chính sách cụ thể tính toán giá trị đất, giá trị tài sản trên đất,…
Biện pháp giảm thiểu đối với môi trường đất: Tiến hành phân loại rác thải khi công tác
giải phóng mặt bằng được thực hiện Những loại rác có thể tái chế hoặc sử dụng chomục đích khác sẽ được thu gom để tiện sử dụng Những loại rác cần phải xử lý thì liên
hệ với tổ vệ sinh để thu dọn Riêng đối với các loại chất thải dễ phân hủy tờ việc đốncây,…sẽ được xử lý tại chỗ bằng biện pháp đốt hoặc đổ lấp vào những vùng dất thấptrũng
Biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường nước: Trong giai đoạn này chủ yếu là
nước mưa rửa trôi Nên biện pháp tốt nhất là khơi thông cỗng rãnh thoát nước tren tuyếnđường và thực hiện thu gom rác thải nhằm tránh sự phân hủy gây ÔN MT nước
Biện pháp giảm thiểu tới môi trường không khí: Khi tháo dỡ các công trình thì cần có
các biện pháp che chắn phát tán bụi Trong quá trình vận chuyển chất thải đi xử lý thìdùng bạt che chắn trên cung đường vận chuyển
Biện pháp giảm thiểu tới hệ sinh thái:
+ Thực vật: Hạn chế phát quang thảm thực vật quá xa, vượt ngoài phạm vi công trình.Trồng lại các thảm thực vật bị bóc bỏ để tránh xói mòn đất
+ Động vật: Hạn chế việc chặt phá quá mức và hồi phục thảm thực vật để thu hút cácloài nơi khác, làm tăng thêm tính ĐDSH của vùng
Biện pháp giảm thiểu tới môi trường xã hội: Nhìn chung việc xây dựng tuyến đường có
tác động tích cực đến tâm lý của nhân dân các xã có tuyến đường đi qua vì những lợi íchthiết thực mang lại cho các hộ dân định cư trên tuyến đường nói riêng cũng như cho sựphát triển chung của khu vực
Trang 6II.2 GIAI ĐOẠN XÂY DỰNG
1 Đào đắp đất, san ủi mặt bằng nền đường
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải:
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung
- MT nước: làm đục nước, suy giảm chất lượng nước mặt (sông, suối, hồ) và nước ngầm
- ĐDSH (tài nguyên sinh vật, làm xáo trộn, phá vỡ tính nguyên vẹn, thống nhất của hst)
- Dòng chảy: làm ngăn cản, tắc nghẽn, thu hẹp dòng chảy
+ Kinh tế - xã hội:
- Giảm khả năng thoát nước của khu vựa gây ngập úng
- Ảnh hưởng đến Lâm nghiệp, Nông nghiệp
- Sức khỏe, đời sống dân cư
- Giao thông dọc tuyến đường,
- Mâu thuẫn giữa công nhân và dân bản xứ
- Dự kiến phương pháp đánh giá: PP đánh giá nhanh; PP phân tích; PP ma trận
2 Khai thác nguyên vật liệu (khai thác đá, cát )
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải: Bụi, khí thải động cơ, nước thải, CTR
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: MT đất, MT nước, không khí, TNTN
+ Kinh tế - xã hội: Tăng mức tiêu thụ tài nguyên, hư hỏng đường vận chuyển, ảnh hưởng
phát triển nông, lâm nghiệp, giao thông
Dự kiến phương pháp đánh giá: - PP liệt kê số liệu; PP phân tích logic; PP ma trận
3 Vận chuyển, bốc dỡ vật liệu xây dựng
- Các nguồn tác động:
Trang 7+ Liên quan đến chất thải: Bụi, chất thải rắn, khí thải động cơ, nước thải
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung.
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: MT nước mặt; MT không khí, MT đất.
+ Kinh tế - xã hội: -Sạt lở, hư hỏng đường vận chuyển
- Môi trường nhân văn, các hoạt động kinh tế bị ảnh hưởng
Dự kiến phương pháp đánh giá: - PP danh mục; PP so sánh; PP ma trận
4 Chế biến nguyên vật liệu xây dựng (nghiền, trộn vữa, làm ẩm nguyên liệu…)
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải: Bụi, nước thải, CTR (bao bì đựng vật liệu xây dựng, các loại
vật liệu xây dựng dư thừa như cát, đá, xi măng, bê tông rơi vãi, ốc vít hư hỏng ); CTNH(rò rỉ xăng dầu )
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: - MT đất (Một diện tích đất ngoài quy hoạch làm đường và cầu
sẽ bị chiếm dụng tạm thời để làm bãi chứa nguyên vật liệu Hoạt động này làm thay đổi tính chất, kết cấu đất ban đầu của nó
-MT nước mặt, nước ngầm (do nước thải, nước mưa chảy tràn)
+ Kinh tế - xã hội: Ảnh hưởng đến đời sống dân cư Nông nghiệp, lâm nghiệp, giao
thông
Dự kiến phương pháp đánh giá: PP liệt kê số liệu; PP ma trận; PP so sánh
5 Xây dựng cầu cống và rãnh thoát nước
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải: Nước thải, CTR, bụi
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: MT đất (tăng nguy cơ sạt lở đất)
-ÔNMT nước, ÔNMT không khí tạm thời
- Tài nguyên sinh vật (thủy sinh và trên cạn)
- Dòng chảy: (Ở các đoạn thi công cầu vượt, các vật rắn, nguyên vật liệu xây dựng rớt xuống lòng kênh có thể làm ngăn cản, tắc nghẽn dòng chảy
Trang 8+ Kinh tế - xã hội: Ách tắc giao thông, gây ngập úng ảnh hưởng đến sản xuất, canh tác
nông nghiệp Sức khỏe người dân
Dự kiến phương pháp đánh giá: - PP phân tích logic; PP ma trận; PP liệt kê số liệu
6 Rải nhựa đường
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải: Khí độc do đun nấu nhựa và thảm nhựa đường (các thành
phần độc hại như hydrocacbon, keo công nghiệp, dung môi công nghiệp, than đá), bụi
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: MT không khí
+ Kinh tế - xã hội: Sức khỏe công nhân (Người hít phải lượng khí độc lớn sẽ gây ra ngộ
độc, tuỳ vào mức độ, triệu chứng có thể là đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, thậm chí là các bệnh nan y…) Tai nạn lao động (bỏng,…)
Dự kiến phương pháp đánh giá: PP danh mục; PP ma trận; PP phân tích logic
7 Hoạt động của các phương tiện, máy móc, thiết bị (xe vận tải, máy đào, ủi, máy trộn bê tông, máy nổ, máy bơm, máy đóng cọc, xe lu ) ; bảo dưỡng máy móc, công trình.
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải: CTNH (dầu mỡ rơi vãi, rò rỉ), khí thải động cơ
+ Không liên quan đến chất thải: Tiếng ồn, độ rung
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: MT đất, nước, không khí
+ Kinh tế - xã hội: Cản trở giao thông, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.
- Dự kiến phương pháp đánh giá: - PP liệt kê số liệu; PP danh mục; PP ma trận
Trang 9+ Môi trường tự nhiên: MT đất, MT nước.
+ Kinh tế - xã hội: - Mâu thuẫn, bất đồng có thể xảy ra giữa công nhân tham gia xây
dựng công trình với người dân địa phương
- Sự du nhập hay phát triển các tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm, cờ bạc
- Dự kiến phương pháp đánh giá: PP phân tích logic; PP danh mục.
Trang 10Hoạt động dự án Các nguồn tác động Môi trường bị tác động Dự
kiến phương pháp đánh giá
LQ đến chất thải
KLQ đến chất thải
MT tự nhiên Kinh tế - xã hội
Tiếng
ồn, độ rung
- MT không khí
- Ảnh hưởng đến Lâm nghiệp, Nông nghiệp
- Sức khỏe, đời sống dân cư
- Giao thông dọc tuyến đường,
- Mâu thuẫn giữacông nhân và dânbản xứ
- PP đánh giá nhanh
- PP phân tích
- PP matrận
Tiếng
ồn, độ rung
- MT đất
- MT nước
- MT không khí
- TNTN
-Tăng mức tiêu thụ tài nguyên
- Hư hỏng đườngvận chuyển
- Ảnh hưởng pháttriển nông, lâm nghiệp, giao thông
- PP liệt
kê số liệu
- PP phân tích logic
- PP matrận
Tiếng
ồn, độ rung
- MT nước mặt
- MT không khí
- MT đất
-Sạt lở, hư hỏng đường vận chuyển
- Môi trường nhân văn, các hoạt động kinh tế
bị ảnh hưởng
- PP danh mục
- PP so sánh
- PP matrận
Tiếng
ồn, độ rung
- MT đất
- MT nước
- MT không
Ảnh hưởng đến đời sống dân cư
Nông nghiệp, lâm nghiệp, giao thông
- PP liệt
kê số liệu
- PP matrận
Trang 11Tiếng
ồn, độ rung
- MT đất -ÔNMT nước, ÔNMT không khí tạm thời
- Tài nguyên sinh vật (thủy sinh vàtrên cạn
- Dòng chảy
Ách tắc giao thông, gây ngập úng ảnh hưởng đến sản xuất, canh tác nông nghiệp
Sức khỏe người dân
- PP phân tích logic
- PP matrận
- PP liệt
kê số liệu
MT không khí - Sức khỏe công nhân
- Tai nạn lao động (bỏng,…)
- PP danh mục
- PP matrận
- PP phân tích logic
rò rỉ), khí thải động cơ,nước thải
Tiếng
ồn, độ rung
MT đất, nước, không khí
Cản trở giao thông, ảnh hưởngđến cuộc sống người dân
- PP liệt
kê số liệu
- PP danh mục
- PP matrận
MT đất, MT nước
- Mâu thuẫn, bất đồng có thể xảy
ra giữa công nhân tham gia xây dựng công trình với người dân địa phương
- Sự du nhập hay phát triển các tệ
- PP phân tích logic
- PP danh mục
Trang 12nạn xã hội như
ma tuý, mại dâm,
cờ bạc
Biện pháp giảm thiểu tác động trong giai đoạn thi công xây dựng
- Giảm thiểu tác động đến môi trường đất và sạt lở:
+ Hạn chế việc phát quang và trồng lại thảm thực vật tránh nguy cơ sạt lở.
+ Lựa chọn thời kỳ thi công tốt nhất tránh thời kỳ mưa
- Giảm thiểu tác động đến môi trường nước
+ Nước thải xây dựng:
Lót đáy các vị trí trộn vữa xi măng để hạn chế nước trộn thấm vào đất gây ÔNMT Thu gom dầu mỡ và dẻ lau dầu mỡ tránh cho dầu mỡ theo dòng nước mưa chảy vào khu vực nước tiếp nhận
+ Nước thải sinh hoạt:
Đảm bảo đủ về số lượng và chấ lượng nước để phục vụ nhu cầu ăn uống, vệ sinh của công nhân
Tại các vị trí lán thì bố trí công trình vệ sinh tự hoại để tránh ảnh hưởng mùi đến công nhân và dân cư xung quanh
+ Nước mưa chảy tràn:
Tạo các rãnh thoát mưa
Xây các nhà tạm chứa phương tiện, thiết bị thi công
Hạn chế các hoạt động đào đắp vào những ngày mưa
- Giảm thiểu tác động đến môi trường không khí, tiếng ồn:
Trang 13+ Đối với hoạt động vận chuyển đất, nguyên vật liệu:
~ Sử dụng xe vận chuyển đã qua kiểm định, không sử dụng xe đã quá niên hạn sử dụng, không chở nguyên vật liệu đầy hoặc quá tải trọng quy định
~ Phủ bạt che chắn và phun nước làm ẩm bề mặt khu vực tránh lan tỏa bụi
~ Bố trí lịch làm việc hợp lý hạn chế số giờ thi công vào ban đêm làm ảnh hưởng người dân
~ Đất bóc đến đâu được vận chuyển đi đến đó, không để tồn đọng
+ Đối với khí thải từ hoạt động nấu, rải nhựa đường
Các trạm nấu nhựa đường được đặt cuối hướng gió để hạn chế đối tượng chịu tác động do sức nóng và khí thải phát sinh từ hoạt động nấu và rải nhựa đường
Sẽ trang bị ủng, găng tay, bịt mặt, áo quần bảo hộ cho công nhân để tránh ảnh hưởng bởi nhiệt, khí và tai nạn lao động có thể xảy ra như bỏng, cháy
- Giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái, cảnh quan:
+ Không xâm phạm đến phần diện tíc bên ngoài ranh giới giải phóng mặt bằng
+ Các hoạt động đào đắp và thi công không làm ngăn chặn nguồn nước
- Giảm thiểu tác động do CTR và CTNH:
+ Đặt các thùng rác thải di động trên công trường, xây dựng các bể chứa rác tạm thời để tập trung rác và vận chuyển xử lý chôn lấp theo hợp đồng thu gom
+ Dẻ lau có dính xăng, dầu mỡ, bóng đèn tại các lán sẽ được thu gom theo quy định
- Giảm thiểu các tác động đến hoạt động giao thông (đoạn qua khu vực)
+ Phân luồng để lần lượt từng xe đi vào khu vực
+ Có các bảng chỉ dẫn di chuyển, khu vực đang thi công hoặc khu vực nguy hiểm.+ Bố trí các biển báo hiệu, các đèn báo hiệu vào ban đêm
Trang 14II.3 GIAI ĐOẠN VẬN HÀNH
1 Hoạt động giao thông
+ Môi trường tự nhiên: - MT không khí
- MT nước (Rò rỉ xăng dầu,…)
- MT đất (Đất ở dưới nền có thể bị nứt, sạt lở do chịu nhiều tải trọng)
+ Kinh tế - xã hội: - Tai nạn giao thông do gia tăng lượng xe lưu thông ảnh hưởng đến
tính mạng con người và thiệt hại về tài sản
- Tiếng ồn, độ rung, bụi cuốn gây ảnh hưởng đến sức khỏe như mất ngủ, mệt mỏi, gây tâm lý khó chịu giảm năng suất lao động
- Dự kiến phương pháp đánh giá: - PP liệt kê số liệu; PP phân tích logic; PP
danh mục ; PP ma trận
2 Nước mưa chảy tràn
- Các nguồn tác động:
+ Liên quan đến chất thải: - Nước mưa cuốn theo xăng dầu bị rò rỉ do quá trình vận
chuyển, các CTR xuống 2 bên khu dân cư; kênh, mương, sông
+ Không liên quan đến chất thải:
- Môi trường bị tác động:
+ Môi trường tự nhiên: MT đất (gây ô nhiễm đất, giảm năng suất canh tác,…)
- MT nước (ÔN nguồn nước mặt, ngầm,…)
- Hệ sinh thái thủy sinh
+ Kinh tế - xã hội: Ngập úng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe và tài sản của dân cư sinh
sống 2 bên đường
