TIỂU LUẬN CÁC BƯỚC TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

MỞ ĐẦU Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một quá trình khách quan và hợp quy luật và là một nội dung cơ bản của công cuộc đổi mới của các nước xã hội chủ nghĩa mà trong đó có nước ta. Trong điều kiện của nước ta hiện nay, trước sự chuyển đổi của nền kinh tế - xã hội, sự bất cập, yếu kém về số lượng và chất lượng thông tin,...thì khả năng có những quyết định chưa khoa học, chưa phù hợp là rất lớn. Quyết định quản lý liên quan đến thành bại, đến hiệu quả cao thấp của toàn bộ quá trình, quản lý; Quyết định quản lý có thể khoa học, đúng đắn, phù hợp nhưng cũng có thể thiếu khoa học và không phù hợp vớỉ đối tượng quản lý. Quyết định quản lý được coi là sản phẩm của người lãnh đạo quản lý, người lãnh đạo thể hiện tài năng của mình là ở khâu ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định quản lý. Toàn bộ quá trình quản lý thực chất là quá trình ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định. Vì vậy, để có quyết định chính xác, đúng đắn, khả thi và hiệu quả, người quản lý phải nắm vững các đặc điểm, vai trò và yêu cầu của quyết định quản lý, phương pháp xây dựng và tổ chức thực hiện quyết định một cách khoa học. Bằng những kiến thức về khoa học quản lý, em sẽ phân tích làm rõ các nội dung trên. Tiểu luận gồm 3 phần: Phần I: Yêu cầu của một quyết định quản lý Phần II: Các bước tổ chức thực hiện quyết định quản lý Phần III: Liên hệ thực tiễn. Phần I: YÊU CẦU CỦA MỘT QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ 1.1Khái niệm, phân loại đặc điểm, vaỉ trò quyết định quản lý 1.1.1Khái niệm quyết định quản lý Quyết định là thuật ngữ được sử dụng nhiều trong hoạt động quản lý và cũng có nhiều định nghĩa: Theo nghĩa chung nhất thì quyết định là một hành động lựa chọn một giải pháp cho một vấn đề đã được xác định. Quyết định là hành vi thể hiện ý chí của chủ thể ra quyết định, ý chí đó được định ra và thể hiện dước một hình thức nhất định, có tính bắt buộc đối với đối tượng phải thi hành nhằm đạt được mục đích mà chủ thể đó mong muốn (Viện nghiên cứu hành chính: Một số thuật ngữ hành chính, Nxb thế giới, 2000). Quyết định quản lý là những hành vi sáng tạo của chủ thể quản lý nhằm định ra mục tiêu, chương trình và tính chất hoạt động của tổ chức để giải quyết một vấn đề đã chín muồi trên cơ sở hiểu biết các quy luật vận động khách quan và phân tích, xử lý những thông tin về tổ chức và môi trường (giáo trình Khoa học quản lý. Nxb KHKT, 2001). Theo nghĩa rộng, quyết định là hành vi chỉ sự lựa chọn hay phán quyết của cá nhân hay tổ chức về một vấn đề nào đó trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định nhằm đáp ứng nhu cầu của cá nhân hay tập thể. Khác với quyết định thông thường, quyết định quản lý gắn với hoạt động của chủ thể quản lý có quyền uy tác động vào đối tượng quản lý để đạt mục tiêu nhất định. Quyết định quản lý là hành vi có tính chỉ thị của chủ thể quản lý để định hướng, tổ chức và kích thích hoạt động của đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu đề ra. 1.1.2.Phân loại quyết định quản lý: Quyết định có nhiều loại, nhiều mức độ và tác động trong những phạm vi nhất định. Căn cứ vào các tiêu chí khác nhau, người ta phân chia quyết định quản lý thành nhiều loại:

MỤC LỤC

Mục lục 1

Mở đầu 2

Phần I: YÊU CẦU CỦA MỘT QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ 3

1.1 Khái niệm, phân loại đặc điểm, vai trò quyết định quản lý 3

1.1.1 Khái niệm quyết định quản lý: 3

1.1.2 Phân loại quyết định quản lý: 3

1.1.3 Đặc điểm của quyết định quản lý: 4

1.1.4 Vai trò quyết định quản lý: 5

1.2 Yêu cầu của một quyết định quản lý 6

1.2.1 Có căn cứ khoa học và toàn diện: 6

1.2.2 Có tính khả thi: 6

1.2.3 Bảo đảm tính thống nhất: 6

1.2.4 Đúng thẩm quyền 6

1.2.5 Kịp thời và chính xác 7

1.2.6 Tính kinh tế và tính hiệu quả cao 7

Phần II: CÁC BƯỚC TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ 8 2.1 Truyền đạt quyết định: 8

2.2 Lập kế hoạch thực hiện: 8

2.3 Bố trí nguồn lực thực hiện quyết định: 8

2.4 Kiểm tra việc thực hiện quyết định: 9

2.5 Điều chỉnh quyết định 9

2.6 Tổng kết vỉệc thực hiện quyết định: 9

Phần III LIÊN HỆ THỰC TIỄN 11

Kết luận 15

Tài liệu tham khảo 16

MỞ ĐẦU

Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một quá trình khách quan và hợp quy luật và là một nội dung cơ bản của công cuộc đổi mới của các nước xã hội chủ nghĩa mà trong đó có nước ta Trong điều kiện của nước ta hiện nay, trước sự chuyển đổi của nền kinh tế - xã hội, sự bất cập, yếu kém về số lượng và chất lượng thông tin, thì khả năng có những quyết định chưa khoa học, chưa phù hợp là rất lớn Quyết định quản lý liên quan đến thành bại, đến hiệu quả cao thấp của toàn bộ quá trình, quản lý; Quyết định quản lý có thể khoa học, đúng đắn, phù hợp nhưng cũng có thể thiếu khoa học và không phù hợp vớỉ đối tượng quản lý Quyết định quản lý được coi là sản phẩm của người lãnh đạo quản lý, người lãnh đạo thể hiện tài năng của mình là ở khâu ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định quản lý Toàn bộ quá trình quản lý thực chất là quá trình ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định Vì vậy, để có quyết định chính xác, đúng đắn, khả thi và hiệu quả, người quản lý phải nắm vững các đặc điểm, vai trò và yêu cầu của quyết định quản lý, phương pháp xây dựng và tổ chức thực hiện quyết định một cách khoa học Bằng những kiến thức về khoa học quản lý, em sẽ phân tích làm rõ các nội dung trên

Tiểu luận gồm 3 phần:

Phần I: Yêu cầu của một quyết định quản lý

Phần II: Các bước tổ chức thực hiện quyết định quản lý

Phần III: Liên hệ thực tiễn

Phần I: YÊU CẦU CỦA MỘT QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

1.1 Khái niệm, phân loại đặc điểm, vaỉ trò quyết định quản lý

1.1.1 Khái niệm quyết định quản lý

Quyết định là thuật ngữ được sử dụng nhiều trong hoạt động quản lý và cũng có nhiều định nghĩa:

Theo nghĩa chung nhất thì quyết định là một hành động lựa chọn một giải pháp cho một vấn đề đã được xác định

Quyết định là hành vi thể hiện ý chí của chủ thể ra quyết định, ý chí đó được định ra và thể hiện dước một hình thức nhất định, có tính bắt buộc đối với đối tượng phải thi hành nhằm đạt được mục đích mà chủ thể đó mong muốn (Viện nghiên cứu hành chính: Một số thuật ngữ hành chính, Nxb thế giới, 2000)

Quyết định quản lý là những hành vi sáng tạo của chủ thể quản lý nhằm định ra mục tiêu, chương trình và tính chất hoạt động của tổ chức để giải quyết một vấn đề đã chín muồi trên cơ sở hiểu biết các quy luật vận động khách quan

và phân tích, xử lý những thông tin về tổ chức và môi trường (giáo trình Khoa học quản lý Nxb KHKT, 2001)

Theo nghĩa rộng, quyết định là hành vi chỉ sự lựa chọn hay phán quyết của cá nhân hay tổ chức về một vấn đề nào đó trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định nhằm đáp ứng nhu cầu của cá nhân hay tập thể

Khác với quyết định thông thường, quyết định quản lý gắn với hoạt động của chủ thể quản lý có quyền uy tác động vào đối tượng quản lý để đạt mục tiêu nhất định

Quyết định quản lý là hành vi có tính chỉ thị của chủ thể quản lý để định hướng, tổ chức và kích thích hoạt động của đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu đề ra

1.1.2 Phân loại quyết định quản lý:

Quyết định có nhiều loại, nhiều mức độ và tác động trong những phạm vi nhất định Căn cứ vào các tiêu chí khác nhau, người ta phân chia quyết định quản lý thành nhiều loại:

Theo tính chất của quyết định quản lý: người ta chia thành quyết định

chiến lược, quyết định sách lược và quyết định tác nghiệp Quyết định chiến lược liên quan tới việc giải quyết những vấn đề hệ trọng của hệ thống quản lý, những vấn đề mang tính chất trung hay dài hạn Quyết định sách lược nhằm giải quyết những vấn đề quan trọng và mang tính ngắn hạn hoặc trung hạn Quyết định tác nghiệp là những quyết định liên quan tới những vấn đề có tính chất tác nghiệp, diễn ra thường xuyên, liên tục

Theo chủ thể ra quyết định quản lý: có thể phân chia thành quyết định cá

nhân và quyết định tập thể Quyết định cá nhân là quyết định do một cá nhân đưa ra Quyết định tập thể là quyết định do hai hay nhiều người đưa ra

Theo phạm vi tác động: có quyết định phạm vi rộng (toàn bộ nền kinh tế

quốc dân, ngành, lĩnh vực); quyết định phạm vi hẹp (trong một tổ chức, doanh nghiệp, tập thể nhỏ)

Theo ngành, lĩnh vực: có các quyết định quản lý khác nhau do tính chất

đặc thù về ngành nghề, lĩnh vực Theo cách phân chia này, có bao nhiêu ngành, lĩnh vực thì có bấy nhiêu loại quyết định quản lý (trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội) thì có các quyết định quản lý tương ứng phản ánh tính chất đặc thù của các lĩnh vực đó

1.1.3 Đặc điểm của quyết định quản lý:

Quyết định quản lý là sản phẩm trí tuệ của chủ thể quản lý, được thể hiện chủ yếu dưới dạng thông tin, là kết quả của quá trình lao động của người quản

lý Do đó, việc nhìn nhận, đánh giá quyết định quản lý là điều không dễ dàng và

có nhiều điểm khác với các sản phẩm thông thường

Quyết định quản lý ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả quản lý bởi vì một quyết định đúng đắn, kịp thời sẽ đem lại sự giàu có, phát triển ngược lại nếu quyết định sai và không đúng lúc có thể gây trì trệ, ách tắc và nhiều khi dẫn đến phá sản Để phát huy tối đa hiệu quả của quyết định, người lãnh đạo quản lý phải lựa chọn và ra quyết định kịp thời ngay tại điểm quyết định phát huy tác dụng ở mức cao nhất và phải thay đổi quyết định khi quyết định thể hiện sự trì trệ, kìm hãm sự phát triển

Quyết định quản lý là sản phẩm chủ quan của chủ thể quản lý trên cơ sở nhận thức và vận dụng các quy luật khách quan, nắm bắt thực trạng và tình huống cụ thể về hệ thống quản lý Do đó, quyết định quản lý có thể khoa học, đúng đắn, phù hợp nhưng cũng có thể thiếu khoa học và không phù hợp với đối tượng quản lý

Chất lượng quyết định quản lý không chỉ phụ thuộc vào số lượng, chất lượng thông tin về đối tượng quản lý mà còn phụ thuộc rất lớn vào trình độ, năng lực của chủ thể quản lý và cả quan điểm, tư cách, đạo đức và cá tính của người ra quyết định quản lý

Quyết định quản lý chỉ tác động trong phạm vi nhất định, trong chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn mà chủ thể quản lý do luật định hoặc được sự ủy quyền của cấp trên Để giảm thiểu tình trạng lạm quyền trong việc ra quyết định quản lý, cần đặc biệt coi trọng việc gắn quyền hạn với trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi người trong việc ra quyết định quản lý

1.1.4 Vai trò quyết định quản lý:

Các quyết định quản lý có vai trò quan trọng, là trung tâm của hoạt động quản lý Sự thành công hay thất bại trong các tổ chức phụ thuộc vảo các quyết định của các nhà quản lý đúng hay sai Các quyết định quản lý có vai trò định hướng toàn bộ hoạt động của tổ chức, đảm bảo các nguồn lực, phối hợp nhiều

bộ phận lại với nhau, động viên hay bắt buộc người lao động thực hiện kế hoạch Các quyết định quản lý là cơ sở để kiểm tra, đánh giá hoạt động của các thành viên, bộ phận trong tổ chức

Toàn bộ quá trình quản lý thực chất cũng là quá trình ra các quyết định và

tổ chức thực hiện quyết định quản lý

Quyết định quản lý và quá trình tổ chức thực hiện là yếu tố cơ bản nhất chi phối toàn bộ quá trình vận động, phát triển của hệ thống quản lý

Chất lượng của việc ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định quản lý là thước đo năng lực của người lãnh đạo, quản lý ở mọi lĩnh vực, mọi cấp khác nhau

Quyết định quản lý tác động mạnh tới hệ thống quản lý Nếu việc ra quyết định quản lý đúng đắn và tổ chức thực hiện tốt các quyết định đó thì sẽ đạt được

những kết quả như mong muốn Ngược lại, thiệt hại sẽ rất nghiêm trọng nếu quyết định không đúng đắn hoặc tổ chức thực hiện nó không tốt Những quyết định ở tầm chiến lược, chính sách quốc gia sẽ tác động đến toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội, dân cư trong một thời gian rất dài, thậm chí ảnh hưởng đến vận mệnh, sự sống còn của cả quốc gia, dân tộc

1.2 Yêu cầu của một quyết định quản lý

1.2.1 Có căn cứ khoa học và toàn diện:

Một quyết định khoa học là quyết định phù họp với định hướng, mục tiêu

của tổ chức, phù hợp với quy luật, nguyên tắc, nguyên lý khoa học và xu thế khách quan, phù hợp với điều kiện cụ thể, với tình huống cần đưa ra quyết định

và được xây dựng dựa trên cơ sở vận dụng các phương pháp khoa học

Một quyết định toàn diện là quyết định có nội dung bao quát được nhiều

vấn đề, thỏa mãn cao các mục tiêu, phù hợp với những ràng buộc nhất định, được sự ủng hộ của số đông

1.2.2 Có tính khả thi:

Quyết định quản lý cần phải được bảo đảm bằng những nguồn vật tư, tài chính, lao động, trang bị kỹ thuật, bộ máy, con người và thời gian để có thể huy động, khai thác nhằm thực hiện quyết định

1.2.3 Bảo đảm tính thống nhất:

Các quyết định phải liên hệ và thống nhất vớỉ nhau, bổ sung cho nhau, giữa cấp trên và cấp dưới, giữa các ngành, các lĩnh vực, giữa quyết định trước và quyết định sau Trong cùng một khoảng thời gian không được mâu thuẫn, chồng chéo hay phủ định nhau

1.2.4 Đúng thẩm quyền

Việc ra quyết định quản lý phải gắn với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

và trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi bộ phận và mỗi người lãnh đạo, quản lý cấp dưới không được ra quyết định vượt quá phạm vi chức năng, thẩm quyền của mình, cũng như không được trốn tránh, ỷ lại vào cấp trên trong việc ban hành

các quyết định quản lý thuộc thẩm quyền, cấp trên không được lạm quyền cấp dưới, không bao biện làm thay cấp dưới

1.2.5 Kịp thời và chính xác

Một quyết định của tính kịp thời là quyết định ban hành vào thời điểm

quyết định có hiệu quả cao nhất, đáp ứng được sự mong đợi của đối tượng quản

lý Quyết định phải được đề ra đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng tình huống cần thiết, nội dung diễn đạt đầy đủ ở mức độ cần thiết, đảm bảo sự chính xác, rõ ràng, không để xảy ra tình trạng có nhiều cách hiểu khác nhau

1.2.6 Tính kinh tế và tính hiệu quả cao

Kết quả đem lại so với chi phí cho việc ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định phải cao Quyết định quản lý phải dựa trên sự phân tích, so sánh, lựa chọn phương án tối ưu nhằm thực hiện mục tiêu quản lý đề ra với hiệu quả cao nhất, đồng thời đảm bảo hài hòa mục tiêu kinh tế và mục tiêu xã hội, hướng tới công bằng, tiến bộ xã hội

Phần II: CÁC BƯỚC TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

Khi ban hành được một quyết định đúng đắn đã có ý nghĩa to lớn nhưng việc tổ chức thực hiện quyết định cũng có vai trò quan trọng đặc biệt trong việc đưa quyết định đó đi vào cuộc sống, được tiến hành qua các bước như:

2.1 Truyền đạt quyết định:

Quyết định phải được truyền đạt tới đối tượng thực hiện một cách: kịp thời, chính xác (trung thực với nội dung quyết định); Nguyên vẹn (đầy đủ, không được cắt xén nội dung quyết định)

Quyết định cần nêu rõ những nội dung cụ thể: Cần làm gì? Ai làm? ở đâu? Khi nào? Làm bằng cách nào? Ai kiểm tra? Khi nào thì kiểm tra? Sau đó quyết định phải được thông báo, truyền đạt kịp thời, chính xác cho đối tượng thực hiện

2.2 Lập kế hoạch thực hiện:

Kế hoạch tổ chức thực hiện quyết định phải căn cứ vào giới hạn hiệu lực của quyết định và phải theo đúng gỉới hạn đó Cần xây dụng kế hoạch hành động theo thời gian, không gian tùy theo tính chất, phạm vi của quyết định Kế hoạch bao gồm việc sử dụng phối hợp các biện pháp kinh tế, hành chính, giáo dục trong quá trình thực hiện, các phương án tổng hợp huy động nhân lực, tài chính, vật tư, lực lượng dự trữ cho việc thực hiện quyết định; phương án về tổ chức bộ máy 5 cán bộ cho việc thực hiện quyết định nếu cần thiết

2.3 Bố trí nguồn lực thực hiện quyết định:

Đây là khâu trực tiếp biến quyết định thành hiện thực, trong đó quan trọng nhất là điều động, bố trí cán bộ, huy động các nguồn vật tư, tài chính, tổ chức dự trữ, dự phòng cho việc điều hành thực hiện Để thực hiện thắng lợi những quyết định có ý nghĩa đổi mới, phải bố trí những cán bộ thông suốt và nhất quán với tư tưởng đổi mới Sự thiếu đồng bộ và nhất quán trong tổ chức phân công, bố trí lực lượng thực hiện sẽ làm cho những quyết định bị vô hiệu hóa

2.4 Kiểm tra việc thực hiện quyết định:

Kiểm tra việc thực hiện quyết định có vai trò quan trọng, góp phần quan trọng nâng cao trách nhiệm của người thực hiện, mặt khác, kịp thời phát hiện những sai sót, lệch lạc trong quá trình thực hiện cũng như trong bản thân quyết định để có những biện pháp khắc phục hoặc phòng ngừa kịp thời Kiểm tra còn phát hiện những gương tốt, những kinh nghiệm tốt để động viên, khen thưởng kịp thời, nhân rộng những kinh nghiệm tốt và phát hiện những khả năng chưa sử dụng và huy động kịp thời những khả năng đó

Có nhiều hình thức kiểm tra: có thể dùng các chuyên gia kiểm tra theo các chức năng, nhiệm vụ, chuyên môn; kiểm tra thông qua dư luận quần chúng

2.5 Điều chỉnh quyết định

Điều chỉnh quyết định là công việc cần thiết trong quá trình theo dõi, tổ chức thực hiện quyết định Có nhiều nguyên nhân dẫn đến điều chỉnh quyết định: Có thể sai lầm trong bản thân quyết định; do thay đổi lớn hoặc thay đổi đột ngột các điều kiện thực hiện quyết định; do tổ chức thực hiện không tốt

Có nhiều mức độ điều chỉnh quyết định khác nhau, có thể điều chỉnh từng

bộ phận, điều chỉnh tiến độ thực hiện, thậm chí thay đổi hẳn quyết định Trong điều chỉnh quyết định cần tránh hai khuynh hướng cực đoan: Một là, bảo thủ, trì trệ, thấy rõ những quyết định sai lầm hoặc không còn phù hợp nữa nhưng không điều chỉnh; Haỉ là, điều chỉnh liên tục khi không cần thiết, gây ra tâm lý hoang mang, thiếu tin tưởng cho người thực hiện

2.6 Tổng kết vỉệc thực hiện quyết định:

Tổng kết là giai đoạn cuốỉ cùng của tổ chức thực hiện quyết định, nó không chỉ rút ra những bài học cần thiết, bổ sung làm phong phú thêm kiến thức, kinh nghiệm quản lý mà còn có ý nghĩa giáo dục chính trị, xã hội toàn diện

Tổng kết thực hiện quyết định: Đánh giá lại chất lượng quyết định quản lý

và chất lượng tổ chức thực hiện quyết định thông qua kết quả mà quyết định quản lý đó mang lại trên thực tế; Phát hiện những nguồn lực, những khả năng chưa sử dụng; Tìm ra những sai sót, hạn chế và nguyên nhân của chúng để có hướng khắc phục, hoàn thiện; Phát hiện những tiềm năng chưa được khai thác,

tận dụng có hiệu quả; Nắm vững hơn về đối tượng quản lý, trình độ cán bộ quán

lý, tổ chức bộ máy quản lý, điều kiện thực hiện quyết định quản lý; Rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định quản lý nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động quản lý, tạo lập những cơ sở cho quá trình xây dựng, ra quyết định mới có chất lượng và sát thực hiệu quả hơn

Tóm lại, vấn đề ra quyết định quản lý và tổ chức thực hiện quyết định là một quá trình không hề đơn giản, nó bao gồm nhiều bước phức tạp và gắn với

nó là sự sáng tạo, nhạy bén của tư duy nhà lãnh đạo quản lý trên cơ sở thực tiển kết hợp với các phương pháp khoa học và các quy luật khách quan