. Lý do chọn đề tàiKể từ khi bước vào lịch sử đến nay, cùng với việc đi sâu tìm hiểu thế giới xung quanh, con người đã không ngừng tìm hiểu về chính bản thân mình. Biết bao nhiêu câu hỏi xung quanh vấn đề con người được đặt ra, và cũng đã có không biết bao nhiêu cách trả lời về những câu hỏi ấy. Qua nhiều thời đại, với những chế độ xã hội kế tiếp nhau trong lịch sử, vấn đề con người không hề trở nên cũ trong nhận thức của nhân loại.Là một hình thái ý thức xã hội, triết học bao giờ cũng trở lại với con người và coi con người như một đối tượng trung tâm của mình. Dù là duy vật hay duy tâm, dù có tuyên bố hay không tuyên bố là “triết học của con người, vì con người”, thì mọi trào lưu triết học từ cổ đại đến hiện đại, từ phương Tây sang phương Đông đều đi vào lý giải một cách trực tiếp hay gián tiếp những vấn đề chung nhất của con người.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Kể từ khi bước vào lịch sử đến nay, cùng với việc đi sâu tìmhiểu thế giới xung quanh, con người đã không ngừng tìm hiểu vềchính bản thân mình Biết bao nhiêu câu hỏi xung quanh vấn đề conngười được đặt ra, và cũng đã có không biết bao nhiêu cách trả lời vềnhững câu hỏi ấy Qua nhiều thời đại, với những chế độ xã hội kếtiếp nhau trong lịch sử, vấn đề con người không hề trở nên cũ trongnhận thức của nhân loại
Là một hình thái ý thức xã hội, triết học bao giờ cũng trở lạivới con người và coi con người như một đối tượng trung tâm củamình Dù là duy vật hay duy tâm, dù có tuyên bố hay không tuyên bố
là “triết học của con người, vì con người”, thì mọi trào lưu triết học
từ cổ đại đến hiện đại, từ phương Tây sang phương Đông đều đi vào
lý giải một cách trực tiếp hay gián tiếp những vấn đề chung nhất củacon người
Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, những biến đổi mạnh mẽ củakhoa học và xã hội đã thúc đẩy sự phát triển của các tư tưởng triếthọc Vấn đề thân phận con người, sự tồn tại của con người càng trởthành vấn đề nóng bỏng trong triết học Friedrich Nietzsche – mộttrong những triết gia dám tạo điểm nhấn, dám đưa ra những quanđiểm trái chiều với quan điểm truyền thống trong xem xét và đánhgiá con người Friedrich Nietzsche, nhà tư tưởng Đức, người gâychấn động bằng tuyên bố “Chúa đã chết” Và con người muốn hiệnhữu với tư cách là chủ thể của chính mình, không tha hóa với chínhmình, thì phải biết cởi bỏ những giá trị ảo quanh mình Những tưtưởng về con người và những chủ đích mà con người cần vươn tớicủa Friedrich Nietzsche trở thành tiền đề quan trọng của chủ nghĩahiện sinh, trong đó con người hiện hữu với tư cách là một nhân vị
Trang 3Cùng chủ nghĩa hiện sinh, Friedrich Nietzsche đã tạo ra một phongcách sống mới, một cách nhìn mới về vấn đề con người.
Vấn đề con người là một vấn đề triết học có ý nghĩa đặc biệt,
do vậy, việc nhìn nhận, đánh giá vai trò và vị trí của con người luôn
là một vấn đề cấp thiết trong mọi thời đại Những năm gần đây, thếgiới nói chung, Việt Nam nói riêng, quan niệm coi con người là trungtâm trở thành cách nhìn, cách nghĩ có sức hấp dẫn, thu hút sự quantâm của đông đảo các nhà lý luận và các nhà chính trị xã hội Chúng
ta, mỗi cá nhân đang sống và cống hiến, nhận thức rõ việc phát huynăng lực của chính bản thân đồng nghĩa với việc phát huy nguồnnhân lực cho đất nước, lấy con người làm trung tâm trong thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa là một việc làm đặc biệt có ý nghĩa vàhết sức cấp thiết Tìm hiểu, khai thác tư tưởng, quan niệm về conngười của Friedrich Nietzsche để nhìn nhận rõ hơn, thiết thực hơnvấn đề con người, đồng thời chọn lọc những yếu tố tích cực, gópphần hữu ích vào việc phát huy mạnh mẽ hơn tiềm năng sức lực, trílực của con người trong thời đại mới
Với ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn trên, chúng tôi chọn đề
tài “Vấn đề con người trong triết học Friedrich Nietzsche” làm đề tài
cho luận văn tốt nghiệp cao học ngành triết học của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Giới học thuật phương Tây đã rất quan tâm nghiên cứu triếthọc Friedrich Nietzsche, tiêu biểu có: Martin Heidegger, FelicienChallaye, Charter Andler, Karl Jasper,…Và Nguyễn Đình Thi làngười mở đầu cho nghiên cứu về Friedrich Nietzsche ở Việt Nam vàonăm 1942
Trước năm 1975, triết học Nietzsche được quan tâm đặc biệt ởMiền Nam Việt Nam Các học giả miền Nam Việt Nam muốn thôngqua triết học Nietzsche để tìm tiếng nói tương đồng cho thân phậncon người, cho sự khốn cùng của trí tuệ trong xã hội hiện đại Nổi bật
Trang 4có Lê Thành Trị với “Hiện tượng luận hiện sinh”; Phạm Công Thiện với “Ý nghĩa trong Văn nghệ và Triết học”, “Im lặng hố thẳm”, “Ý thức bùng vỡ”; Trần Thái Đỉnh với “Triết học hiện sinh”; Thế Phong với “F Nietzsche và chủ nghĩa đi lên con người” Bên cạnh đó việc
dịch sang tiếng Việt những cuốn sách viết về Nietzsche và các tácphẩm kinh điển của Nietzsche đã góp phần đưa Nietzsche lại gần vớinhững người quan tâm đến Triết học của ông, điển hình như: Felicien
Challaye với “Nietzsche - cuộc đời và triết lý”, F Nietzsche “Tôi là ai” và “Buổi hoàng hôn của những thần tượng hay làm cách nào triết lý với cây búa”…
Ở miền Bắc trước năm 1975, do tập trung vào việc đấu tranhthống nhất đất nước nên triết học Nietzsche chỉ được nhắc đến trongmột bài viết khi cần minh họa cho các tư tưởng của phương Tây.Sau năm 1975, đặc biệt sau năm 1986, chúng ta đã có cái nhìnmới về triết học phương Tây hiện đại Tên tuổi của Nietzsche đã đượcnhiều nhà văn, nhà nghiên cứu thừa nhận, trích dẫn, thậm chí còn đượcxem là cảm hứng sáng tác Nhiều công trình nghiên cứu gần đây ở ViệtNam cũng như nước ngoài về triết học phương Tây hiện đại liên quan
đến Nietzsche đã được xuất bản, như: “Triết học phương Tây hiện đại” (4 tập) của Lưu Phóng Đồng; M Heidegger với “Tác phẩm triết học”; Diêu Trị Hoa với “Edmund Husserl” và Hàn Lâm Hợp với “Max Weber” Lời giới thiệu về triết học Nietzsche của Quang Chiến trong
“Zarathustra đã nói như thế”; “Mười nhà tư tưởng lớn thế giới” của Vương Đức Phong và Ngô Hiếu Minh; “Phridrich Nitsơ” của Lưu Căn Báo; “Câu chuyện triết học” của Bryan Mage; “Nhập môn triết học phương Tây” của S E Stumpt và D C Abel; “Lịch sử triết học và các luận đề” của S E Stumpt; “Hành trình cùng triết học” của
T Honderich
Ở Việt Nam sau năm 1990, việc nghiên cứu và giới thiệuNietzsche hướng vào hai bộ phận hợp nhất tạo thành tư tưởng
Trang 5Nietzsche là văn học và triết học, có các công trình như: Trần Mai
Nhi với “Những trường hợp giữa F Nietzsche và văn học”; “Nhân
vị - một thành tố trung tâm của chủ nghĩa hiện sinh”; Bùi Đăng Duy
và Nguyễn Tiến Dũng với “Lược khảo triết học phương Tây hiện đại”; Nguyễn Tiến Dũng với “Lịch sử Triết học phương Tây”, “Chủ nghĩa hiện sinh: lịch sử và sự hiện diện ở Việt Nam”; “Triết học Nítsơ và cuốn sách viết về triết học Nítsơ đầu tiên ở Việt Nam”; Trần Thiện Đạo với “Chủ nghĩa hiện sinh và thuyết cấu trúc”; Nexmeyanov E.E với “Triết học hỏi và đáp”; Hoàng Đức Bình với
“F Nietzsche: con người và tác phẩm Zarathustra đã nói như thế”;
Hà Lê Dũng với “Sự ảnh hưởng của triết học F Nietzsche đối với chủ nghĩa hiện sinh vô thần”…
Trong các công trình nghiên cứu trên, một số đi vào nhìn nhận
và đánh giá tổng quát về cuộc đời và tư tưởng của Nietzsche, một sốthì tập trung đi sâu phân tích một khía cạnh về con người và lập trườngtriết học của Nietzsche Có thể khẳng định, cho đến nay, ở Việt Namchưa có công trình nào trùng với hướng nghiên cứu của đề tài
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Sau khi hoàn thành, luận văn phải đạt được mục đích là:+ Làm rõ quan điểm của Nietzsche về con người
+ Chỉ rõ những luận điểm có thể kế thừa và những tư tưởngcần phê phán
Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Khái quát vài nét về Nietzsche và những nhân tố tác độngđến sự hình thành quan điểm về con người của ông
+ Phân tích những quan điểm của Nietzsche về con người vàđưa ra đánh giá, nhận xét
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề con người trong triết họcNietzsche
Trang 6+ Phạm vi nghiên cứu: Những quan điểm về con người trong
hệ thống triết học Nietzsche
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận của luận văn là chủ nghĩa duy vật biện chứng,chủ nghĩa duy vật lịch sử và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam
về xây dựng và phát triển con người trong thời đại mới
Phương pháp nghiên cứu của luận văn là phương pháp củaphép biện chứng duy vật với quan điểm: lịch sử, cụ thể, toàn diện vàphát triển
Ngoài ra luận văn còn sử dụng các phương pháp: phân tích vàtổng hợp, diễn dịch và quy nạp, đối chiếu và so sánh,…
6 Đóng góp của luận văn
Nội dung nghiên cứu của đề tài sẽ góp một phần nhỏ vào việclàm tài liệu tham khảo cho việc học tập, tìm hiểu triết học phươngTây hiện đại ở bậc đại học và sau đại học
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo,luận văn gồm hai nội dung chính là 2 chương, 6 tiết
Chương 1: Sự hình thành tư tưởng về con người trong triết họcFriedrich Nietzsche
Chương 2: Nội dung cơ bản trong tư tưởng về con người củaFriedrich Nietzsche
Trang 7NỘI DUNG CHƯƠNG 1
SỰ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG VỀ CON NGƯỜI TRONG
TRIẾT HỌC FRIEDRICH NIETZSCHE
1.1 Bối cảnh thời đại
Thế kỷ XIX, châu Âu biến động về mọi mặt Chủ nghĩa tư bảndần chuyển sang chủ nghĩa đế quốc
Khoa học phát triển mạnh mẽ làm cho xã hội ngày càng hiệnđại, song ở những điều kiện xác định lại làm cho chính cuộc sống bịtiêu diệt Những thành tựu mà con người tạo ra gần như quay lại chốngcon người Niềm tin bị khủng hoảng, khi mọi thứ ngày càng hiện đạithì chính con người ngày càng bị tha hóa Bên cạnh đó là sự khôi phụclại những tín điều của Kytô giáo, làm sống lại niềm tin của Chúa.Một thế kỷ của những biến đổi mạnh mẽ ở châu Âu về cả tinhthần lẫn vật chất, từ chính trị đến kinh tế, khoa học kỹ thuật
Châu Âu lún sâu vào cuộc khủng hoảng tín ngưỡng và khủnghoảng giá trị chưa từng có Người châu Âu hoang mang, không biết:Thân phận con người sẽ như thế nào? Xã hội loài người sẽ đi về đâu?Bức tranh châu Âu thế kỷ XIX chứa đựng đầy đủ các khíacạnh, màu sắc của xã hội và con người ở châu Âu lúc bấy giờ Từbức tranh toàn cảnh này, ta có cơ sở để tìm hiểu thấu đáo hơn tưtưởng của nhà triết học người Đức - Friedrich Nietzsche, một conngười dám dấy lên tiếng chuông đổi thay cuộc sống hiện tại, một nhà
tư tưởng làm nên dấu ấn của thời đại
1.2 Friedrich Nietzsche và quá trình hình thành tư tưởng về con người 1.2.1 Sơ lược tiểu sử Friedrich Nietzsche
Friedrich Nietzsche là nhà triết học, nhà thơ nổi tiếng nước Đức,nhà tư tưởng lớn thời cận đại Sinh vào ngày 15 tháng 10 năm 1844 ởRoecken, miền Trung nước Đức Mấy thế hệ gia đình của Nietzschesùng đạo Kytô giáo, kính Chúa
Trang 8Nietzsche bị khuyết tật bẩm sinh, hay ốm đau, bệnh tật Bố mấtsớm, em trai cũng sớm bị bệnh qua đời, đi học thì bị kỳ thị, phân biệt,khinh rẻ Ông chuyển đến nhiều nơi và không lúc nào thôi ham mênghiên cứu, tìm tòi các môn học, đặc biệt là Triết học Nietzsche rấtuyên bác, am hiểu nhiều lĩnh vực, là người có tâm hồn nghệ sĩ, làmthơ, viết văn, yêu nhạc và luôn nhạy cảm với thời cuộc
Vào đại học, Nietzsche dần lìa xa Tôn giáo, không tin vào đạoTin Lành nữa Ông hai lần tham gia chiến tranh thống nhất nước Đức
Là người Đức, Nietzsche cũng luôn có đánh giá khách quan về đấtnước mình Ông bị những kẻ Quốc xã nhận là triết gia biện hộ cho họ.Nói về Friedrich Nietzsche là nói về một con người biết sống vớitận cùng tâm hồn mình Một con người dũng cảm, luôn tự đấu tranh vớibệnh tật, sống tình cảm, khổ đau, buồn vui bất chợt, nhiều lần thất bạitrong tình yêu Ông có nhiều tình bạn đẹp, là con người sống trầm tư côđộc, thường xuyên có những cuộc du hành, đổi chỗ Nietzsche có nhữnglúc đầy ắp hi vọng rồi tuyệt vọng, hay suy ngẫm về cuộc đời, rồi hoàinghi, chán nản về cuộc sống và số phận con người Ông mất vào ngày
25 tháng 8 năm 1900.Cuộc đời của vô vàn những biến cố
1.2.2 Sơ lược tư tưởng và tác phẩm của Friedrich Nietzsche
Chủ nghĩa duy ý chí Nietzsche xuất hiện ở Đức vào nhữngnăm 70 – 80 của thế kỷ XIX Xuất phát từ lập trường của chủ nghĩaphi lý tính, dưới khẩu hiệu “đánh giá lại mọi quan niệm giá trị” vàphê phán gay gắt văn hóa châu Âu Chủ nghĩa duy ý chí ra đời có ảnhhưởng lớn nhất ở Đức
Nietzsche và triết học Nietzsche là một khối hoàn bích Triếthọc Nietzsche là con đẻ của thời đại chuyển tiếp giữa thế kỷ cũ vàmới, là sự phản ánh vượt lên trước đối với sự khủng hoảng lớn toàndiện của thế kỷ mới sắp đến
Trang 9Nietzsche công kích vào sự ràng buộc với những đức hạnh và giátrị hiện có Theo ông, mỗi người trong chúng ta phải tự mình trở nên
toàn mãn, nói vâng với cuộc sống, sống tận lực cho thỏa chí của mình.
Triết học Nietzsche được mệnh danh là “Đảo lại tất cả các giá trị”.Những tác phẩm của Nietzsche đã khẳng định sức mạnh và giátrị của con người ông: Nguồn gốc của bi kịch (1870 – 1872), Nhântính, nhân tính thái quá (1876 – 1879), Rạng đông (1880 – 1881), Trithức vui vẻ (1881 – 1886), Phía bên kia của cái thiện và cái ác (1885– 1886), Hoàng hôn của ngẫu tượng (1888), Chống tín đồ Kytô(1888), Hãy xem, con người ấy (1888), Ý chí quyền lực (1901),Zarathoustra đã nói như thế…
Cho đến nay, những giá trị mà Nietzsche để lại không ngừngđược giới học thuật nghiên cứu, tìm hiểu
1.3 Tiền đề tư tưởng
1.3.1 Sụp đổ niềm tin và khi “Thượng đế đã chết”
Tôn giáo là một hiện tượng đã tồn tại lâu đời trong xã hội loàingười Nó chi phối cuộc sống con người và thống ngự toàn bộ đờisống xã hội Kytô giáo là trụ cột tinh thần của người phương Tây chonên khi Kytô giáo tan rã thì mọi giá trị truyền thống bị đảo lộn.Kytô giáo coi dục vọng của bản tính con người là tội ác, khiếncon người tự nội tâm cảm thấy tội lỗi đối với dục vọng của bản năng,cuộc sống trở nên khô héo cạn kiệt Kytô giáo tuyên truyền về thôngcảm, rộng lượng, từ bi, làm cho con người trở nên nhu nhược, tan rã
ý chí Kytô giáo chính là liều thuốc làm tan rã sức sống
Nietzsche căm thù các tôn giáo, đặc biệt Kytô giáo, ông chorằng loại đạo đức này đã biến con người thành con vật Dưới con mắtcủa Nietzsche, tội ác của Kytô giáo là chồng chất, nói đến bao lâucũng không diễn tả hết được Ông cũng cho rằng các nền luân lý cổ
Trang 10truyền không nhằm những giá trị hiện sinh, mà chỉ nhằm phát triểnnhững đức tính có mục đích chê chối và ghét bỏ cuộc hiện sinh.
Vì nhận thấy những sâu mọt càng ăn sâu càng mục rỉ nênNietzsche muốn châm ngòi nổ, đánh thức cơn u mê của con người,ông hét vang “Chúa đã chết!”
Nietzsche miêu tả nguyên nhân Chúa chết, vừa chống lại Kytôgiáo, vừa chống lại đạo đức trần thế, để dựng nên quan niệm giá trịmới, dùng siêu nhân sáng tạo thay thế Chúa ảo tưởng
Khi thế giới không có Chúa, giá trị lật ngược lại sau khi phủđịnh mọi đạo đức “Đánh giá lại mọi giá trị” tức là đánh giá lật ngượctrở lại mọi giá trị đã bị lật ngược, phủ định tất cả những cái đã đượckhẳng định, khẳng định mọi cái đã bị phủ định
1.3.2 Tư tưởng nhân sinh cổ đại Hy Lạp – một ngọn nguồn của quan niệm về con người trong triết học Friedrich Nietzsche
Nietzsche chủ tâm xây dựng một nền văn hóa đích thực, ôngtìm được khuôn mẫu cho nền văn hóa đó trong văn minh cổ Hy Lạp.Ông đặt đối nghịch lý tưởng này với những yếu hèn của xã hội Đứchiện đại, Nietzsche ca tụng sự vĩ đại và diệu kỳ của Hy Lạp cổ xưa,coi chủng tộc Hy Lạp là chủng tộc tốt đẹp nhất, lôi cuốn nhất, kíchđộng nhất và được nhiều người thèm muốn nhất
Nietzsche lấy Thần mặt trời – Apollo và Thần rượu –Dionysus là nhân vật trong thần thoại Hy Lạp làm khái niệm cơ bảnnhất trong triết học của mình, về sau trở thành phạm trù then chốtcủa triết học nhân sinh Thần Mặt trời Apollo là Thần Thái dươngtrong truyền thuyết thần thoại Hy Lạp, Thần Rượu Dionysus làThần hoan lạc trong truyền thuyết thần thoại Hy Lạp Thần Mặt trờikhoác lên vạn vật vẻ hào quang lộng lẫy bên ngoài, nhưng cái đẹpbên ngoài chỉ là cái đẹp mộng ảo Còn Thần Rượu là sự bộc lộ lớn
Trang 11của cái xấu và sự không hài hòa trong nhân tính, là sống với mensay cuồng nhiệt quên mất cái tôi, trong say người ta sống thật,không bị guồng ép bởi những lề lối tục quy Dionysus tiếp sức chongười Hy Lạp cổ, là hiện thân của những gì mang tính người nhấttrong văn hóa của người Hy Lạp.
Theo Nietzsche, một triết học xứng danh là triết học phải có đủ
cả hai chất Apollo và Dionysus, trong hai tính chất đó, chất Dionysusphải giữ vai trò uyên nguyên và trọng yếu
Tinh thần Mặt trời dạy người ta giữ vững sự sống cá thể, lưugiữ lấy ảo mộng, quên khổ đau của cuộc sống Tinh thần của ThầnRượu dạy người siêu thoát sự sống cá thể, nhìn thẳng vào đau khổ, từđau khổ thu nhận được sự say sưa có tính bi kịch
Từ việc nghiên cứu bi kịch trong cuộc sống của người Hy Lạp
cổ, Nietzsche tìm tòi ý nghĩa cuộc sống, đồng thời lấy đó làm điểmxuất phát và làm cơ sở cho toàn bộ tư tưởng của ông sau này
1.3.3 Triết học Schopenhauer – sự khích lệ quan niệm con người theo ý chí
Arthur Schopenhauer (1788 – 1860) là nhà triết học duy tâmĐức nửa đầu thế kỷ XIX Trước cách mạng 1848 thất bại, ảnh hưởngcủa triết học Schopenhauer rất hạn chế Khi điều kiện thay đổi,những năm 40 của thế kỷ XIX, cách mạng Đức thất bại, giai cấp tưsản Đức nản lòng, triết học Schopenhauer được hoan nghênh, tôn ông
là “triết gia vĩ đại”, thuyết ý chí đời sống của Schopenhauer giữ vị tríchủ yếu nhất trong hệ thống chủ nghĩa chiết trung Triết họcSchopenhauer chịu ảnh hưởng nhiều nhất triết học Kant, Platon vàPhật giáo
Trong trường đại học, lúc đang đau khổ, thất vọng u uất,Nietzsche phát hiện ra tri âm của tâm hồn – Shopenhauer Nietzsche
Trang 12nói rằng chính vì đọc Schopenhauer mà ông trở thành triết gia.Những nguyên do gây nên phạm vi ảnh hưởng khác thường củaSchopenhauer là rất nhiều và phức tạp, nhưng có lẽ quan trọng nhất ởSchopenhauer là có sự phối hợp giữa chiều sâu vô song của trực giácchiếu vào thân phận con người với một bút pháp văn học xuất sắc.Với Shopenhauer, thế giới xung quanh chỉ được coi là thế giớibiểu tượng tồn tại Shopenhauer quy kết toàn bộ thế giới được kinhnghiệm và nhận thức của con người biết đến chỉ là “thế giới hiệntượng” tồn tại tương ứng với chủ thể, bản thân nó không có bất kỳ ýnghĩa thực tại nào Shopenhauer dùng chủ nghĩa duy ý chí để uốn nắn
và bổ sung chủ nghĩa chủ quan và chủ nghĩa hiện tượng của Kant.Cái tồn tại thực sự của con người là ý chí, chỉ có ý chí mới có thể giảithích được sự tồn tại của con người, hành động của con người Luân lý là một trong những bộ phận quan trọng nhất trong triếthọc Shopenhauer Ông xem vấn đề con người, đặc biệt vấn đề tự docủa con người là vấn đề hạt nhân
Những năm đầu của cuộc đời, khi đón gặp tư tưởngSchopenhauer, soi vào mình, tâm hồn Nietzsche đã không còn đầy ắpnhững hoài nghi về cuộc đời Nietzsche thán phục bi kịch về cuộc đời
mà Schopenhauer đã miêu tả, tán thành thái độ chân thành củaSchopenhauer khi khai thác, mổ xẻ cuộc sống Nietzsche chỉ ra cái vĩđại của Schopenhauer ở chỗ ông có thể đứng trước bức tranh cuộcsống, giải mã toàn bộ ý nghĩa bức tranh Một nhà triết học vĩ đại nên
từ trong toàn cảnh của bức tranh cuộc sống mà tìm kiếm ý nghĩa sựsống Nietzsche thần tượng Schopenhauer Từ đó, Nietzsche ý thức
về việc tìm tòi ý nghĩa cuộc sống, đặc biệt là nghiên cứu triết học đểtìm thấy tư tưởng của chính mình