Sự phát triển của công nghệ hiện đại, chủ nghĩavật chất có thể biến các bé thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình,không chịu giao tiếp ứng xử đối với người xung quanh, vì vậy
Trang 1Biện pháp rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo bé
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai đất nước Nhữngngười làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những đứa trẻkhỏe mạnh, thông minh,chủ động sáng tạo tự tin trong mọi tình huống.Nhưng, không ai sinh ra đã có ngay sự tự tin Tự tin là nguồn khích lệ lớn đốivới hầu hết mọi người, là động lực để có gắng đạt được mục tiêu Đúng như
nhà giáo Đặng Lệ Thủy có nói: “Trẻ em như những hạt mầm chứa đựng bên trong bao nhiêu tiềm năng, sức mạnh và khát khao vươn lên Hãy tạo cho hạt mầm đó mảnh đất tốt lành, mạch nguồn và ánh sáng! Đó là công việc của tất cả mọi người chúng ta”.
Trẻ em được sinh ra ở thế giới này với tâm hồn của những thiên thần, nhưngchính cuộc sống đầy phức tạp đã gieo những suy nghĩ và hành động xấu vàonhững tâm hồn non nớt đó Sự phát triển của công nghệ hiện đại, chủ nghĩavật chất có thể biến các bé thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình,không chịu giao tiếp ứng xử đối với người xung quanh, vì vậy dạy trẻ tínhmạnh dạn tự tin ngay từ nhỏ sẽ là nền tảng để các bé trở thành những người
có nhân cách tốt trong tương lai, những chủ nhân tài đức của một xã hội côngbằng văn minh
Trẻ mẫu giáo bé rất cần có tính mạnh dạn, tự tin vì: Ở lứa tuổi này là tiền để
cho trẻ phát triển nhân cách, là tiền để giúp trẻ trở thành con người tự tin,năng động sáng tạo và chủ động trong cuộc sống, biết phân biệt rõ cái đúngcái sai Hơn lúc nào hết chúng ta cần hiểu rằng cho dù ở thời đại nào thì sựmạnh dạn tự tin vẫn là điều cần thiết để giúp con người vượt qua sự nhút
Trang 2nhát, gò bó mà trẻ sẽ hòa đồng với bạn bè với mọi người xung quanh Trẻhọc cách làm chủ ngôn ngữ học cách nhận biết và đối phó cảm xúc của mìnhcũng như của người khác Trẻ học cách xử sự sao cho phù hợp với môi
trường xung quanh Trẻ mầm non cần phải biết mạnh dạn, tự tin, chủ động
để chơi với nhau, sống hòa thuận với trẻ khác trong nhóm, tuy nhiên điều nàykhông dễ dàng với một số trẻ Trẻ cần những kỹ năng quan hệ xã hội như làmthế nào để mạnh dạn tự tin với mọi người, để giao tiếp, để chọn hành vi đúngđắn Sự mạnh dạn tự tin có thể được biểu hiện chỉ bằng những cử chỉ, thái độrất đơn giản và gần gũi trong cuộc sống, song, lại giúp chúng ta phát hiệnđược nhiều điều đáng quí của người khác để trân trọng và học tập
Tuy nhiên, thực tế trẻ 3 tuổi nói chung và các bé lớp mẫu giáo bé nói riêng dotôi phụ trách cũng đã mạnh dạn tự tin nhưng không phải lúc nào các bé cũngthể hiện sự mạnh dạn đó trong giao tiếp với mọi người xung quanh, ở lớp họcmầm non hiện tượng các bé nhút nhát không tham gia giao tiếp với các bạn,với cô giáo thường xuyên xảy ra và rất nhiều phụ huynh phải than phiền vì bé
ở nhà ít giao tiếp với người lạ rất nhút nhát
Bản thân tôi là giáo viên 3 năm liền phụ trách lớp mẫu giáo bé, nhận thứcđược tầm quan trọng của sự mạnh dạn tự tin đối với sự phát triển của trẻ, tôi
đã luôn trăn trở suy nghĩ làm thế nào để rèn cho trẻ 3-4 tuổi sự mạnh dạn tựtin có hiệu quả Vậy làm thế nào để bé mạnh dạn tự tin khi than gia giao tiếpvới bạn bè và mọi người xung quanh? Để trả lời câu hỏi này, tôi luôn mầy
mò, áp dụng các biện pháp, hình thức, tổ chức các hoạt động giúp trẻ tronglớp tôi có cơ hội được thể hiện sự mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với cô giáo,bạn bè và mọi người xung quanh và đã đạt được kết quả khả quan Chính vì
Trang 3vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi trong trường mầm non B Thị Trấn Văn Điển”
làmmẫu sáng kiến kinh nghiệm cho năm học này,
* Mục đích nghiên cứu:
Tìm ra các biện pháp để giúp trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm non BThị trấn Văn Điển mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với mọi người xung quanhtrong trường mầm non B thị trấn Văn Điển
* Đối tượng nghiên cứu:
Đi sâu vào nghiên cứu những hình thức sinh động, hấp dẫn để giúp trẻ mẫu
giáo 3-4 tuổi mạnh dạn tự tin giao tiếp với mọi người trong trường mầm non B Thị trấn Văn Điển.
* Phạm vi đối tượng khảo sát, thực nghiệm:
Trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm non B Thị trấn Văn Điển năm học
2014 – 2015
* Phạm vi , kế hoạch nguyên cứu:
– Tháng 9 / 2014 Nghiên cứu và chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 10, 11 / 2014 Xây dựng đề cương sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 12 / 2014 Nộp về BGH sửa sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 1, 2 / 2015 Viết các nội dung biện pháp sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 3/ 2015 Sửa sáng kiến kinh nghiệm
– Giữa tháng 4 / 2015 Hoàn thiện và nộp sáng kiến kinh nghiệm mầm non
Trang 4GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Cơ sở lý luận:
Tự tin là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện và học hỏi
Sự tự tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng và thấymình có giá trị
Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn, thể hiện mình trước đám đông,không sợ nói trước đông người
Tự tin là dám làm điều mình nghĩ, bày tỏ cảm xúc của mình với người khác
mà không e ngại
Có thể nói mỗi đứa trẻ ngay từ khi ra đời đã là một cá thể độc lập, có cá tính
và những mong muốn độc lập của riêng mình Bất kể là cô giáo hay bố mẹđều không có đặc quyền chi phối và hạn chế hành vi của trẻ Vì vậy, việc ápdụng các biện pháp giáo dục phù hợp với mục tiêu giảng dạy đòi hỏi phải có
sự linh hoạt và mềm dẻo phù hợp với khả năng cũng như hứng thú của trẻ.Dưới góc nhìn của nhà tâm lý học trẻ em thì trẻ em tuổi lên 3 bắt đầu hìnhthành một loại động cơ của hành vi mang tính tự tin, sáng tạo chủ động trongmọi tình huống, hiển thị ở giao tiếp của trẻ đối với những người xung quanh,đối với bạn bè Trong điều kiện có sự giáo dục đúng đắn thì loại động cơ này
sẽ được phát triển mạnh ở các giai đoạn sau Đó là cốt lõi trong nền tảngmạnh dạn tự tin, chủ động, sáng tạo của nhân cách con người tương lai
1 Cơ sở thực tiễn:
2 Tìnhhình chung:
Trang 5Trường mầm non B Thị Trấn Văn Điển là một trong 3 trường mầm
non công lập trên địa bàn Thị Trấn Văn Điển – Thanh Trì – Hà Nội Làtrường điểm của ngành GD – ĐT huyện Thanh Trì, nhiều năm liền trường đạtdanh hiệu trường tiên tiến xuất sắc cấp thành phố và có nhiều giáo viên giỏicấp thành phố, cấp huyện
Năm học 2014 – 2015 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo
bé C2 Lớp có 3 cô, 2/3 cô đạt trình độ trên chuẩn, 1/3 cô đang theo học Đạihọc Lớp có 44 trẻ: 15 nam, 29 nữ, trong số đó có nhiều trẻ được bố mẹnuông chiều từ nhỏ nên dẫn đến tính ỷ lại và một số trẻ lại nhút nhát khôngdám tham gia vào các hoạt động của trường lớp đề ra
Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài này tôi thấy có một
số thuận lợi và khó khăn sau:
2 Thuận lợi:
-Về Ban giám hiệu:
+ Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, bồidưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm
non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non.
+ Ban giám hiệu đã trang bị đầy đủ tài liệu học, học liệu, thường xuyên tổchức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về kỹ năng sống cho trẻ
+ Ban giám hiệu đã tổ chức buổi các buổi hội thảo về việc giáo dục kỹ năngsống cho giáo viên toàn trường
Trang 6+ Lớp học trang bị các thiết bị hiện đại phục vụ cho giảng dạy: Máy vi tính, ti
vi, đầu đĩa
Trang 7lại quá hiếu động như bé: Anh Đức, Trí Kiên, Đình Trường Đặc biệt lớp có
bé Kim Ngần tự kỷ tăng động hay chạy lung tung
– Hơn nữa tâm lý trẻ mẫu giáo bé còn chưa ổn định, ở lứa tuổi này bé đang
trải qua “thời kì khủng hoảng tuổi lên ba” tính độc lập bắt đầu xuất hiện ở
trẻ nhu cầu muốn khẳng định mình là rất lớn, trẻ muốn có thẩm quyền đối vớimọi vật xung quanh, cái gì cũng dành về mình, do đó tính ích kỉ càng có dịpphát triển
– Về phụ huynh:
+ Mặc dù rất quan tâm đến con nhưng đa số phụ huynh là công chức nhànước nên ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà Vì vậyviệc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên vàphụ huynh còn nhiều khó khăn
+ Nhiều phụ huynh còn nhầm lẫn giữa sự tự tin, chủ động và bao bọc Đôi
khi yêu con quá mà “ Che chắn” con quá kỹ.
4 Đánh giá thực trạng sự tự tin, mạnh dạn chủ động trong mọi hoạt động của học sinh lớp C2
Tôi đã xây dựng các tiêu chí đánh giá sự mạnh dạn tự tin của trẻ thôngqua các hoạt động của trẻ 3 – 4 tuổi Đánh giá thực trạng trên các tiêu chí đã
Mạnh dạn giao tiếm vớimọi người
Biết bày
tỏ cảm xúc của
Trang 8xung quanh
mình với người khác
Đạt Chư
a đạt Đạt
Chưađạt Đạt
Chư
a đạt
1
Nguyễn Linh Anh
2
Bùi Minh Anh
3
Hoàng Quỳnh Anh
4
Trần Vũ Ngọc Anh
Hoàng
Trang 98
Lục ĐàoBảo Châu
9
Mai Minh Châu
10
Phạm Tấn Dũng
14
Nguyễn Minh Đức
15
Vũ Minh Đức
Trang 10Hà
17
Nguyễn Phương Hà
18
Phạm Đức Hiếu
19
Nguyễn Quang Huy
24
Trần Công Lâm
Trang 1127
Trần Đinh Bảo Linh
31
Nguyễn Bảo Nam
32
Nguyễn Hải Nam
33
Nguyễn Khánh
Trang 1234
Vũ Thị Kim Ngân
35
Ng Phương Thảo Nhi
36
Ng Hồng Nhung
37
Đậu Ánh Nguyệt
38
Dương Thu Phương
39
Hoàng Minh Tâm
40
Trần Tuấn Thành
Trang 1343
Vũ Hoàng Minh
44
Đỗ Quốc Trọng
Tổng
20 trẻ
24 trẻ 21 trẻ 23 trẻ
22 trẻ
22 trẻ
Mục đích: Trang bị cho mình kiến thức về đặc điểm tâm sinh lý trẻ 3 tuổi,
các phương pháp hữu hiệu để giáo dục trẻ tính mạnh dạn, tự tin Qua đó, ápdụng thực tế trên trẻ
Để có thể thực hiện tốt các mục tiêu giáo dục đã đề ra thì trước tiên mỗi giáoviên phải trang bị cho mình hệ thống kiến thức phong phú chính xác, và trảinghiệm các kỹ năng giáo dục thực tế
Trang 14Trẻ mẫu giáo bé 3 tuổi có đặc thù tâm lý tính cách riêng nên để thấu hiểu vàtiếp cận với trẻ, ngay từ đầu năm học, tôi đã tập trung nghiên cứu tài liệuGiáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non (sách dùng cho giáoviên), dành nhiều thời gian đọc các tài liệu về tâm lý học trẻ em, đặc biệt làtâm lý lứa tuổi của nhà xuất bản đại học sư phạm, và tìm hiểu nhiều nguồn tưliệu trên các kênh giáo dục khác, trên mạng enternet Để thiết kế các bài dạy,hoạt động sinh động hiệu quả tôi đã đăng ký tham gia các lớp học về giá trịsống do viện nghiên cứu chiến lược trẻ em tổ chức và trực tiếp tham gia cộngtác giảng dạy tại các trung tâm dạy kỹ năng sống cho trẻ em như: trung tâmEveil có địa chỉ tại phường Định Công Trung tâm Smiles House địa chỉ tại
số nhà 20 ngõ 12-Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội Thông qua việc tự học tự bồidưỡng tôi hiểu rằng:
Để dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin cô giáo phải luôn luôn lắng nghe và thấu hiểu trẻ, cô cần:
Tôn trọng trẻ, giúp trẻ xây dựng hình tượng tốt của chính mình
Lắng nghe khích lệ trẻ bày tỏ thái độ
Dạy trẻ cách giải quyết vấn đề
Củng cố sự tự tin cho trẻ mọi lúc mọi nơi
Dạy trẻ ở mọi lúc mọi lúc mọi nơi, tận dụng mọi tình huống và hoạt động cóthể tích hợp
2 Tạo môi trường lớp học thân thiện cởi mở giúp trẻ thể hiện mình với
cô và các bạn trong lớp:
Trang 15Mục đích: Giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động vui chơi, góp phần hình
thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ vàgiữa trẻ với trẻ
Nhận thức được điều đó, tôi đã trao đổi và cùng thống nhất với giáo viêntrong lớp trang trí sắp xếp tạo môi trường, các góc hoạt động trong lớp phùhợp với diện tích lớp cũng như các đồ dùng đồ chơi trong lớp phù hợp vớitâm sinh lý trẻ, có tính thẩm mỹ và tích cực đối với trẻ
Bên cạnh đó, tôi cũng xây dựng quy ước với trẻ về quy định trong lớp học vàgiao tiếp giữa trẻ với trẻ trong lớp Việc rèn nền nếp được thực hiện ngay khiđón trẻ vào năm học mới Tôi quy ước với trẻ cách lấy đồ dùng đồ chơi đúngnơi quy định, hay quy định với trẻ và cách giao tiếp trong khi chơi, không lahét quá to, không chạy nhảy xô đẩy nhau, có sự giao tiếp thân mật trong cácvai chơi, các bạn trai nhường nhịn các bạn gái, cùng tham gia vào các vaichơi vui vẻ, không tranh dành đồ chơi của nhau
Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, tôi tận dụng tối đa các sản phẩm của trẻ
để trang trí lớp, trẻ được vẽ, xé nặn các sản phẩm để trang trí các góc, cácbuổi chơi trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình đã làm nên trẻ rấtthích thú Những hoạt động giao tiếp qua vai chơi người mua người bán dạytrẻ biết thể hiện thái độ ân cần niềm nở với khách hàng thông qua đó tạođược mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ khi chơi
Không chỉ tạo môi trường thân thiện cho trẻ hoạt động, giao tiếp, chúng tôicòn thống nhất mang đến cho trẻ một không khí lớp học thật ấm áp tràn ngập
Trang 16yêu thương, cô giáo cũng giống như một người bạn lớn để trẻ có thể bày tỏ
những thắc mắc, băn khoăn cũng như những “bức xúc” rất trẻ con của mình.
Các nhà giáo dục cho rằng, trẻ học nhanh nhất từ bắt chước, thế nên nếumuốn dạy bé thành người biết mạnh dạn tự tin thì cô giáo và bố mẹ phải làtấm gương để các bé noi theo và học tập Chính vì vậy, trước mặt trẻ các côgiáo ở lớp tôi luôn thể hiện sự mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với chị emđồng nghiệp, với phụ huynh
3 Dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin thông qua trò chơi tập thể
Với trẻ mầm non mạnh dạn tự tin giao tiếp tốt trong tập thể giúp trẻ thíchnghi dễ dàng, nhanh chóng với môi trường mới, thầy cô, bạn bè mới vànhững đòi hỏi mới của hoạt động học tập, ý thức và tinh thần tập thể sẽ giúptránh được những xung đột không đáng có giữa trẻ với nhau, giữa trẻ với thầy
cô, làm nảy sinh ở trẻ tính mạnh dạn tự tin chủ động trong giao tiếp với ngườikhác và trên cơ sở đó phát triển những mối quan hệ thân thiện, gần gũi, cảmthông giữa trẻ với những người xung quanh Tất cả những điều này tác độngmột cách tích cực lên trẻ, làm cho trẻ cảm thấy hứng thú muốn đến trường,muốn giao tiếp với cô, bạn bè và muốn họ
VD: Trò chơi 1 “Bạn hãy làm giống tôi” (Trò chơi này sử dụng đầu năm
học và các buổi giao lưu với các bạn lớp khác)
Mục đích: Tạo cho trẻ cơ hội nhớ tên của nhau một cách tự nhiên, phát triển
mạnh dạn tự tin của trẻ đến các hoạt động tập thể
Chuẩn bị: Phòng rộng
Một trái bóng cao su nhẹ nhiều màu
Trang 17Tiến hành: Cô và trẻ ngồi thành vòng tròn Trước tiên cô giáo nói tên của
mình (chào các bạn tôi tên là Phương Anh) sau đó ném bóng cho một trẻ bất
kỳ Trẻ nhận được bóng từ cô giáo sẽ nói tên mình Cứ như vậy cho đến khitất cả các trẻ nhớ tên nhau Trẻ mạnh dạn đứng lên giới thiệu tên của mình
Trò chơi 2: Ước mơ của tôi
Mục đích: Phát triển tính mạnh dạn tự tin phát huy tính cực của trẻ Phát triển ý thức mang cảm xúc tích cực đến cho người khác
Chuẩn bị: Phòng rộng , bản nhạc nhẹ
Tiến hành: Cô giáo nói với nhóm trẻ: Bạn nào cũng có một ước mơ
con hãy nói ước mơ của mình Cho trẻ nhắm mắt thư giãn trong tiếng nhạc
êm dịu và tưởng tượng theo những lời cô kể đều đều ‘‘Các con hãy nhắm mắt lại hít thở sâu và hình dung về một thế giới nhiều màu sắc mà ở đấy con
có nhiều người bạn thân thiết, các bạn mỉm cười với con nắm tay con cùng bước lên một chiếc xe màu xanh, xe lăn bánh đưa các con đến một cánh đồng nhiều hoa, con cùng các bạn chơi trò đuổi bắt và chia cho nhau những viên kẹo ngọt ngào Đã đến giờ trở về con vẫy tay chào các bạn, xuống xe
mở mắt ra và mỉm cười.”
Cho trẻ chủ động mạnh dạn tự tin kể về những gì mình tưởng tượng:
Con nhìn thấy gì? Con thích nhất điều gì? Con cảm thấy như thế nào?
Trò chơi 3: Sóng biển rì rào
Mục đích: Phát triển giao tiếp không lời, giao tiếp bằng cử chỉ, động
tác
Tạo cảm giác gần gũi thân thiện giữa trẻ với nhau