Sáng kiến kinh nghiệm về quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Tuy nhiên do nhiều năm liên tục, nhà trường khuyết một Phó Hiệu trưởng, nên công việc của hai thành viên trong Ban giám hiệu tương đối nhiều và nặng, dẫn đến việc tập trung kiểm tra sâu

I- LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Cơ sở pháp lí

Tầm quan trọng của Cơ sở vật chất - Thiết bị dạy học (CSVC-TBDH) ở cơ sở giáo dục nói chung, ở trường THPT nói riêng được khẳng định từ: Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc, đến các văn bản của Quốc hội, Chính phủ và Bộ giáo dục – đào tạo như: Quyết định số 27/2001/QQĐ-BGD ĐT, ngày 5/7/2001 về quy chế công nhận trường chuẩn; Quyết định 07/2007/QĐ-BGD ĐT ban hành điều lệ trường phổ thông; Công văn 4381/BGD ĐT-CSVCTBDH, ngày 6/7/2011…Đã khẳng định CSVS – TBDH là phương tiện lao động của các nhà giáo và học sinh, là một trong các điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình dạy học – giáo dục trong nhà trường, thiếu điều kiện này thì quá trình đó diễn ra ở dạng không thể hoàn thiện

Theo Điều 3, Luật giáo dục: “Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lí học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lí luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.”

Nghị quyết 40/2000/QH10, ngày 9/12/2000 của Quốc Hội khoá X đã nêu “Đổi mới nội dung chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy và học phải được thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học…”

Nghị quyết số 29-NQ/TW về “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế”, trong đó khẳng định đổi mới công tác quản lí CSVC-TBDH là yêu cầu cần thiết, góp phần quan trọng cho cả quá trình đổi mới

2 Cơ sở lí luận

Hiện nay chúng ta đang tiến hành đổi mới giáo dục, CSVC-TBDH là tiền đề quan trọng của việc thực hiện phương pháp dạy học mới, nó là cầu nối giữa lí thuyết

và thực tiễn, giữa học và hành, là thành tố quan trọng đảm bảo phương pháp, chất lượng dạy học, bởi vì không thể nói đến giáo dục toàn diện một khi không có trang bị tương đối cơ bản về CSVC –TBDH cho các trường học

3 Cơ sở thực tiễn

Ở trường THPT Nguyễn Văn Thiệt, CSVC-TBDH tuy đã được quan tâm đầu

tư, nâng cấp, bổ sung hàng năm nhưng vẫn chưa thực sự đảm bảo được yêu cầu nhà trường trong việc triển khai các hoạt động giáo dục

Vấn đề bảo quản, theo dõi quản lí việc sử dụng các thiết bị dạy học còn nhiều hạn chế; hiệu quả, hiệu suất của việc sử dụng thiết bị chưa được cao

Kĩ năng sử dụng cở sở vật chất và thiết bị dạy học của giáo viên - học sinh còn nhiều bất cập, dẫn đến hiệu quả giáo dục chưa cao, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi

mới công tác quản lí CSVC-TBDH theo quan điểm hiệu quả.

Bên cạnh đó việc sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị an toàn, hiệu quả, tiết kiệm (chi phí mua sắm, sửa chữa) cũng đang là vấn đề cần quan tâm tại trường trong năm học này

Thời gian qua, nhà trường chưa có kế hoạch chi tiết về quản lí và phát triển CSVC-TBDH Từ đó dẫn đến bị động, khó khăn trong công tác quản lí, ảnh hưởng chất lượng mọi hoạt động của trường

4 Đối tượng tác động:

- Toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh và học sinh của trường

- Chính quyền, ban ngành, đoàn thể trên địa bàn trường đóng

- Hệ thống CSVC-TBDH

5 Thời gian áp dụng: tháng 6/2014 đến tháng 5/2015.

6- Mô tả thực trạng về công tác quản lí CSVC-TBDH tại trường THPT Nguyễn Văn Thiệt

6.1 Đặc điểm tình hình nhà trường:

Trường THPT Nguyễn Văn Thiệt được thành lập ngày 28/08/1991 nằm trên địa bàn Thị Trấn Cái Nhum-huyện Mang Thít-tỉnh Vĩnh Long Từ năm 1991-2009 là trường THPT Bán Công Mang Thít Từ năm 2009 đến nay được chuyển loại trường Trung học phổ thông công lập và mang tên Nguyễn Văn Thiệt, với diện tích 12.790,9m2

Đội ngũ CB-GV-CNV của trường ở năm học 2013-2014 là 58 người, trong đó đội ngũ cán bộ, giáo viên có trình độ đạt chuẩn 100% và trên chuẩn là 06 Số học sinh toàn trường là 697 học sinh

Cơ sở vật chất trường hiện nay có 17 phòng học, 03 phòng học bộ môn và 02 phòng vi tính Nguồn tài chính đảm bảo cho nhà trường hoạt động gồm: Từ nguồn ngân sách cấp như lương, phụ cấp theo lương; được quản lí đúng theo quy định của Nhà nước về quản lí tài chính, đảm bảo chi trả đẩy đủ, kịp thời hàng tháng cho người lao động Nguồn kinh phí từ nguồn thu học phí: được thu đúng, đủ và đảm bảo nguyên tắc tài chính 40% đăng nạp về Sở để cải cách tiền lương, 60% còn lại chi hỗ trợ cho công tác chuyên môn và chi cho dạy và học Nguồn kinh phí thu hợp pháp khác từ nguồn xã hội hóa được nhà trường thu đúng, đủ và sử dụng đúng mục đích góp phần

hỗ trợ các hoạt động dạy và học, các hoạt động khác

Trong những năm học vừa qua, nhà trường đã triển khai đầy đủ, có chất lượng các hoạt động của ngành, nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội Với truyền thống

22 năm xây dựng và phát triển, nhà trường nhiều năm liền đạt danh hiệu trường tiên tiến Riêng năm học 2012-2013, Trường đạt danh hiệu Tập thể lao động Xuất sắc và nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long

6.2 Thực trạng quản lí và sử dụng CSVC – TBDH ở trường THPT Nguyễn Văn Thiệt

Công tác quản lí tài sản và các trang thiết bị dạy học rất được Hiệu trưởng quan tâm, hàng năm đều được lên kế hoạch mua sắm, bổ sung, sửa chữa để đáp ứng yêu cầu dạy và học Trong công tác quản lí có lập hệ thống sổ sách, ghi chép theo dõi Tuy nhiên do nhiều năm liên tục, nhà trường khuyết một Phó Hiệu trưởng, nên công việc của hai thành viên trong Ban giám hiệu tương đối nhiều và nặng, dẫn đến việc tập trung kiểm tra sâu sát công tác bảo quản, sử dụng các tài sản, trang thiết bị cũng gặp nhiều khó khăn, hạn chế nhất định Khi Sở Giáo dục và đào tạo đã bổ nhiệm thêm một Phó Hiệu trưởng; đồng chí này được Hiệu trưởng phân công phụ trách công tác hành chính, phong trào, cơ sở vật chất Hiện nay, công tác quản lí cơ sở vật chất đã có một lãnh đạo phụ trách, bước đầu đi vào chiều sâu, tuy nhiên hiệu quả vẫn ở mức tương đối, chưa đạt yêu cầu của Hiệu trưởng đặt ra Nguyên nhân do công việc còn mới, bản thân cán bộ ít kinh nghiệm, chưa được tham dự lớp bồi dưỡng kiến thức dành cho cán

bộ quản lí

Một vài số liệu về tài sản, cơ sở vật chất hiện có của nhà trường trong năm học 2014-2015:

- Đối với 17 phòng học: bị hỏng 03 quạt, 07 phòng không có ảnh Bác, 03 phòng không có cờ nước, 15/17 phòng không có bảng phụ ghi thông tin, có 14 bộ bàn sắt bị hỏng, 06 bộ bàn cây bị gãy

- Máy tính ở 02 phòng máy và khu hành chính: hư hỏng 12 bộ máy

- Hệ thống điện bị xuống cấp 15/17 phòng

- 7/17 phòng học đang sử dụng các bộ bàn ghế xuống cấp

- Số lượt sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên còn ít, chưa theo đúng yêu cầu

kế hoạch, việc thống kê này chưa được đầy đủ, đánh giá việc sử dụng còn chung chung, chưa thật chính xác

- Các thiết bị của bộ môn Thể dục trong các năm học trước còn hư hỏng, mất mát nhiều

Bảng thống kê : CƠ SỞ VẬT CHẤT - TBDH NĂM HỌC 2014-2015

1 Tổng diện tích toàn trường 12.790,9 m2

26 Thiết bị quốc phòng 02 bộ súng, 01 bộ lựu đạn, 03 bộ tranh

27 Thiết bị thể dục Bóng chuyền 25; bóng đá 25; vợt cầu

lông 40;cầu đá 20

6.3 Một số tồn tại hạn chế trong quản lí và sử dụng CSVC – TBDH.

Nhận thức của một bộ phận các bộ, giáo viên về quản lí, sử dụng CSVC – TBDH còn hạn chế, tâm lí ngại khó, trình độ và điều kiện tiếp cận những phương tiện

kỷ thuật mới hiện đại chưa đạt yêu cầu, nên nhiều tiết dạy chưa coi trọng sử dụng TBDH, dạy chay, kết quả giờ dạy thấp

CSVC còn thiếu (Phòng nghe nhìn, phòng chức năng bộ môn, phòng máy vi tính…); thiết bị kỷ thuật điện xuống cấp theo tuổi thọ công trình xây dựng, chưa thực

sự đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

Nhân viên phụ trách chuyển từ giáo viên vật lí sang đảm nhận nên việc bảo quản chưa thực sự khoa học (đặc biệt là thiết bị của các bộ môn khác) làm trở ngại, mất thời gian khi sắp xếp TBDH cho tiết dạy

Việc tham mưu cho cấp trên để tranh thủ nguồn kinh phí nhà nước chưa kịp thời, công tác xã hội hoá chưa có biện pháp hữu hiệu nên nguồn kinh phí hàng năm hạn hẹp

* Nguyên nhân tồn tại:

Điều kiện kinh tế nhà nước còn khó khăn, nguồn ngân sách dành cho đầu tư xây dựng CSVC – TBDH chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục

Công tác bồi dưỡng kỹ năng sử dụng TBDH hàng năm còn ít, giáo viên trẻ còn thiếu kinh nghiệm

Công tác chỉ đạo, quản lí ở các tổ nhóm chuyên môn có lúc chưa thật chặt chẽ, chưa động viên được giáo viên tự làm đồ dùng dạy học

6.4 Một số vấn đề rút ra trong quản lí và sử dụng CSVC - TBDH:

Từ thực trạng trên một số vấn đề đặt ra trong quản lí, sử dụng CSVC – TBDH ở trường là:

- Cần thiết phải nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp,

kỹ năng sử dụng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong quản lí, khai thác, bảo quản CSVC – TBDH

- Phải có sự chỉ đạo, phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, tổ hành chính – văn phòng, giáo viên và học sinh trong quản lí và sử dụng CSVC – TBDH

- Nâng cao năng lực chuyên môn cho môn cán bộ, nhân viên chuyên trách các phòng thực hành thí nghiệm, thư viện

- Phó Hiệu trưởng được phân công trực tiếp chỉ đạo, quản lí phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, uốn nắn, động viên giáo viên – nhân viên thực hiện nghiêm túc và tuyên dương những người làm tốt công tác bảo quản, sử dụng CSVC – TBDH

7 Mục đích khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

- Quản lí và xây dựng hoàn chỉnh hệ thống CSVC-TBDH để đáp ứng mục tiêu dạy học và các hoạt động giáo dục của nhà trường

- Nâng cao nhận thức về bảo quản, sử dụng các trang thiết bị một cách có hiệu quả

- Hạn chế tối đa những hư hỏng, mất mát

Trong phạm vi bài sáng kiến kinh nghiệm này, bên cạnh công tác quản lí tài sản nói chung, bản thân tôi xin được tập trung quan tâm và đi sâu hơn vào nội dung quản lí các thiết bị dạy học, các thiết bị thường xuyên tác động trực tiếp đến hoạt động giảng dạy và giáo dục

Chính vì những lí do trên nên tôi chọn chủ đề áp dụng để viết sáng kiến kinh

nghiệm là “Một số giải pháp đổi mới công tác quản lí cơ sở vật chất, thiết bị dạy học”

II CÁC GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÍ CƠ SỞ VẬT CHẤT, THIẾT BỊ DẠY HỌC

1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lí (CBQL), giáo viên (GV),

nhân viên thiết bị và và học sinh trong nhà trường

1.1 Mục đích của biện pháp

Nhận thức là cơ sở của hành động, nhận thức đúng thì có thể có hành động

đúng, nhận thức không đúng có thể dẫn đến hành động sai lệch Một thói quen cố hữu

là nhiều nhà QL, nhiều GV vẫn xem nhẹ tác dụng của TBDH và quản lí TBDH trong nhà trường Việc nâng cao nhận thức cho CB, GV, NV, HS về vai trò của TBDH và quản lí TBDH là một việc làm cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác quản lí TBDH trong nhà trường Tuy nhiên, việc thay đổi nhận thức con người không phải là công việc một sớm một chiều khi mà nó đã trở thành thói quen cố hữu Vì vậy việc nâng cao nhận thức này phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và phải được tiến hành đồng

bộ tới tất cả các đối tượng thì mới có thể đạt hiệu quả cao

1.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

- BGH phải sưu tầm và hệ thống hoá toàn bộ các văn bản chỉ đạo, các chủ

trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục về TBDH và quản

lí TBDH; xây dựng được danh mục thiết bị hiện có của nhà trường thành tài liệu quản

lí chung, có bổ sung hàng năm Đề ra quy định thống nhất để cùng phối hợp thực hiện, thay đổi một cách căn bản nhận thức của các thành viên từ CBQL đến HS

- Tiến hành tuyên truyền các tài liệu quản lí TBDH đến toàn bộ CB, GV, NV trong nhà trường bằng nhiều hình thức:

+ Phổ biến trong hội nghị đầu năm học

+ Để ở thư viện, phòng thiết bị để mọi người cùng tham khảo, nghiên cứu + Phổ biến thường xuyên trong các cuộc họp hội đồng sau các lần kiểm tra, đánh giá công tác quản lí TBDH nhà trường tổ chức

- Đưa nội dung quản lí TBDH vào kế hoạch năm học để dựa vào đó các tổ chuyên môn cùng GV xây dựng kế hoạch của tổ, kế hoạch cá nhân trong đó yêu cầu thể hiện rõ kế hoạch làm, sử dụng và bảo quản TBDH; thống nhất chỉ đạo thay đổi cách trao đổi, rút kinh nghiệm và đánh giá giờ dạy của giáo viên (từ chỗ quan tâm đến việc chuyển tải và truyền đạt nội dung dạy học đến học sinh sang việc chú trọng nhận xét đánh giá các phương pháp, kỹ năng sử dụng và khai thác TBDH) để giúp HS biết cách tiếp cận và tìm ra nội dung kiến thức cần chiếm lĩnh

+ Việc xây dựng kế hoạch quản lí trang bị và tái trang bị TBDH phải được triển khai trước khi bước vào năm học (khoảng tháng 7); xây dựng kế hoạch QL sử dụng, bảo quản TBDH phải được tiến hành từ tháng 8 Có như vậy mới đảm bảo cung ứng kịp thời TBDH cho việc giảng dạy của GV

+ Việc chỉ đạo thực hiện các kế hoạch quản lí trang thiết bị, sử dụng, bảo quản phải được tiến hành đồng bộ và tuân thủ theo đúng nguyên tắc

+ Việc kiểm tra đánh giá thực hiện kế hoạch phải được tiến hành thường xuyên,

định kì, đột xuất Sau khi kiểm tra đánh giá phải có đúc rút kinh nghiệm.

+ Việc thi đua làm TBDH phải được phổ biến từ đầu năm học và phải có tổng kết đánh giá, trao thưởng cuối năm học

- Tuyên truyền vai trò của TBDH và quản lí TBDH đến HS để nêu cao tinh thần tự giác tham gia quản lí TBDH

+ Phối hợp với GVCN thông qua các tiết sinh hoạt đưa nội dung tuyên truyền phổ biến đến HS

+ Phối hợp với Đoàn thanh niên tổ chức các chương trình ngoại khoá về nội dung tuyên truyền như như các nội dung trò chơi hóa học, học vui – vui học giúp các

em thấy TBDH gần gũi và giúp học tập thật nhẹ nhàng, hiệu quả

+ Phối hợp với GV bộ môn khuyến khích động viên học sinh tham gia làm TBDH và bảo quản TBDH

- Tổ chức cho các tổ nhóm chuyên môn tìm hiểu TBDH bộ môn dựa trên danh mục TBDH hiện có của nhà trường, trao đổi kĩ năng sử dụng hiệu quả TBDH; tổ chức

tập huấn về công nghệ thông tin trong soạn giảng bằng máy tính, tìm tư liệu dạy học từ

đó trao đôi kinh nghiệm về phương pháp tìm tư liệu, làm TBDH, sử dụng và bảo quản TBDH hiệu quả

- Tổ chức cho GV tham gia các cuộc thi thiết kế, làm TBDH cấp trường, cấp tỉnh để GV tự khẳng định về khả năng làm TBDH của mình và được học tập kinh nghiệm ở các bạn bè đồng nghiệp

- Chỉ đạo thống nhất mục tiêu quản lí TBDH phải phù hợp với nội dung chương

trình SGK, phương pháp dạy học của từng bộ môn nâng cao hiệu quả quản lí TBDH trong nhà trường

1.3 Điều kiện thực hiện biện pháp

- BGH phải có đầy đủ và hiểu rõ các văn bản về TBDH và quản lí TBDH

- BGH phải nhận thức đúng đắn vai trò và tầm quan trọng của TBDH và quản

lí TBDH

- Phải xây dựng được kế hoạch tuyên truyền đến các đối tượng có liên quan

- Đầu tư thời gian và kinh phí cho hoạt động nâng cao nhận thức về vai TBDH

và quản lí TBDH

2 Giải pháp 2: Xây dựng và tổ chức các bộ phận quản lí TBDH

2.1 Mục đích của biện pháp.

Ðể thực hiện công tác quản lí TBDH có hiệu quả, các truờng THPT cần phải xây dựng các bộ phận quản lí TBDH có kiến thức chuyên môn vững, có đủ năng lực

và nhiệt tình với công việc để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lí

2.2 Nội dung và cách thực hiện biện pháp.

- Việc quản lí TBDH do Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo chung, gồm các bộ phận sau:

+ Bộ phận quản lí việc mua sắm, trang bị các TBDH gồm: Kế toán nhà trường, cán bộ phụ trách TBDH; tổ trưởng chuyên môn Bộ phận này do một PHT phụ trách

cơ sở vật chất trực tiếp chỉ đạo, điều hành

+ Bộ phận quản lí việc sử dụng TBDH gồm: Cán bộ phụ trách TBDH, các tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn, các GV và HS Bộ phận này do đồng chí PHT chuyên môn phụ trách chỉ đạo, điều hành

+ Bộ phận quản lí việc bảo quản TBDH: có sự phối hợp trách nhiệm của hai bộ phận trên Mỗi thành viên trong nhà trường phải chấp hành nghiêm túc những quy định về việc bảo quản TBDH, đồng thời coi quản lí việc bảo quản TBDH là trách nhiệm chung của mỗi cá nhân và tập thể trong nhà trường

Hiệu trưởng chỉ đạo việc thực hiện giữa các bộ phận cần phải có sự phối hợp chặt chẽ và thống nhất với nhau nhằm phát huy tối đa hiệu quả và tăng tần suất sử dụng của các TBDH, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường

2.3 Ðiều kiện thực hiện biện pháp.

- Nhà trường có đủ cán bộ, GV chuyên trách TBDH

- Phó Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn tham gia tích cực vào việc sử dụng

và QLTBDH

3 Giải pháp 3: Đổi mới quản lí công tác trang bị TBDH

3.1 Mục đích của biện pháp

- TBDH trong nhà trường hiện nay hầu như vừa thiếu vừa không đảm bảo chất lượng và không đồng bộ về cơ cấu chủng loại Ðể khắc phục tình trạng này thì quản lí việc xây dựng, mua sắm trang bị các TBDH một cách khoa học, hợp lí là rất quan trọng

- Mua sắm trang bị TBDH đầy đủ và đồng bộ theo yêu cầu đổi mới nội dung dạy học

3.2 Nội dung và cách thực hiện biện pháp.

- Xây dựng kế hoạch trang bị TBDH xuất phát từ nhu cầu của GV

+ Kết thúc năm học, Phó hiệu trưởng phụ trách CSVC thông qua tổ chuyên môn yêu cầu GV đề xuất những loại TBDH cần có đối với từng phân môn, từng khối lớp, từng phân ban; so sánh đối chiếu với danh mục TBDH hiện có của nhà trường, danh mục TBDH tối thiểu của Bộ Giáo dục để đề xuất loại TBDH cần phải trang bị bổ sung, loại TBDH cần phải tự làm

+ Phó Hiệu trưởng CSVC cùng bộ phận quản lí trang bị TBDH xây dựng kế hoạch trang bị TBDH và kế hoạch làm TBDH cho năm học mới trình Hiệu trưởng

+ Hiệu trưởng đưa nội dung trang bị TBDH vào kế hoạch năm học để chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch trang bị và làm TBDH tương ứng ngay từ đầu năm học

-Thực hiện phương châm tăng cường TBDH đảm bảo số lượng, chất lượng, tính đồng bộ và theo hướng hiện đại hoá đáp ứng nhu cầu sử dụng của GV

+ Nắm bắt kịp thời, cập nhật thông tin về những TBDH mới đáp ứng nhu cầu đổi mới nội dung, chương trình, SGK và phương pháp dạy học

+ Tìm và thống nhất yêu cầu các đơn vị cung cấp trang bị phải cung cấp các loại TBDH đã đặt hàng theo đúng số lượng, chủng loại, chất lượng có bảo hành

+ Bộ phận mua sắm kiểm tra chặt chẽ việc mua sắm bảo đảm đủ về số lượng, đúng về chất lượng, đồng bộ về nhu cầu sử dụng; tránh mua sắm các loại TBDH không sử dụng được vì chất lượng kém, thiếu đồng bộ

- Thực hiện tốt việc kiểm tra, theo dõi nguồn TBDH của nhà trường hàng năm:

+ Phó Hiệu trưởng kết hợp với Nhân viên thiết bị, Kế toán chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về việc theo dõi nguồn TBDH được trang bị và bổ sung; có sổ nhập TBDH, tổ chức kiểm kê định kì, theo dõi số lượng TBDH bị hao mòn, đánh giá chất lượng và đề xuất phương án xử lí

+ Tận dụng và khai thác nội năng của nhà trường, tập trung chủ yếu vào việc

mua sắm trang bị dạy học cần thiết nhất và đảm bảo chất lượng, đồng bộ khi sử dụng,

tránh tràn lan tốn kém vô ích Sử dụng nguồn vốn tiết kiệm đúng mục đích và có kế hoạch bảo quản chu đáo, phát huy tối đa vòng quay sử dụng nhằm phục vụ giảng

dạy và thật sự tạo ấn tượng tốt trong nhà trường, ngoài xã hội

- Quản lí công tác tự làm TBDH của GV: phát huy tính tự chủ của cá nhân trong việc sửa chữa và làm TBDH

+ Phối kết hợp với Công đoàn và Đoàn thanh niên phát động phong trào xây dựng tư liệu dạy học, làm TBDH trong GV và HS nhằm thu hút sự tham gia của mọi thành viên trong nhà trường giúp tăng cường nguồn TBDH phù hợp

+ Chỉ đạo xây dựng kế hoạch làm TBDH theo tổ chuyên môn, đến từng cá nhân GV: mỗi tổ chuyên môn phải có một TBDH tự làm nộp cho nhà trường vào cuối năm học sau khi đã được đánh giá, bình chọn từ TBDH tự làm của mỗi GV; tổ chuyên môn chỉ đạo GV trong mỗi năm học (có thể phối kết hợp với HS) làm một TBDH (có thể là TBDH truyền thống hoặc TBDH hiện đại); thành lập ban kiểm tra, đánh giá chất lượng TBDH tự làm và nhân rộng đưa vào bổ sung cho nguồn TBDH của nhà trường

+ Gắn các tiêu chí thi đua cụ thể nhằm động viên, khuyến khích công tác làm TBDH

+ Xây dựng các quy ước trong việc làm TBDH; có chế độ khen thưởng kịp thời, đúng lúc nhằm phát huy được tính tự chủ của GV đối với hoạt động làm TBDH

- Thực hiện đầy đủ công tác kiểm tra việc tiếp nhận, mua sắm các trang thiết bị Xác định những thuận lợi, khó khăn trong việc mua sắm, nếu thấy cần thiết có thể điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với nguồn kinh phí, nhân sự, nguồn cung cấp

3.3.Điều kiện thực hiện biện pháp.

- Có sự phối hợp thống nhất giữa mọi thành viên trong nhà trường.

- Phải có các kế hoạch cụ thể, phân công trách nhiệm và kiểm tra đánh giá đối với từng kế hoạch đề ra.

- Phải tuân thủ đúng các yêu cầu về quản lí tài chính đối với trang bị TBDH.

- Tận dụng tối đa các nguồn vốn cho việc trang bị TBDH

4 Giải pháp 4: Tăng cường quản lí việc sử dụng TBDH

4.1 Mục đích của biện pháp.

TBDH là một bộ phận quan trọng của CSVC kỹ thuật nhà trường, có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lĩnh hội kiến thức của HS, đến việc hiện đại hoá nội dung, chương trình, phương pháp dạy học và ảnh hưởng đến trình độ nghiệp vụ và khả năng chuyên môn của GV Tuy nhiên TBDH dù được đầu tư mua sắm đầy đủ và hiện đại đến bao nhiêu cũng không thể phát huy hiệu quả, nếu không được sử dụng trong các quá trình dạy học, không thể phát huy tác dụng như mong muốn, thậm chí có tác dụng ngược lại nếu sử dụng không đúng với mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học trong nhà trường hiện đại Thực trạng khảo sát thực tế về tình hình sử dụng TBDH hiện nay của GV và HS còn hạn chế, ý thức sử dụng TBDH trong các giờ lên lớp chưa thường xuyên, do vậy phương pháp và kỹ năng sử dụng TBDH còn nhiều lúng túng Vì vậy hiệu quả sử dụng TBDH trong quá trình dạy học chưa cao Ðể khắc phục những bất cập nêu trên thì việc tăng cường quản lý việc sử dụng TBDH ở các trường THPT là thật sự cần thiết và cần quan tâm triệt để

4.2 Nội dung và cách thực hiện biện pháp.

- Chỉ đạo việc xây dựng nội quy, kế hoạch sử dụng TBDH

+ Chỉ đạo việc xây dựng các nội quy, quy định, các kế hoạch hoạt động của phòng TBDH của nhà trường thật cụ thể, khoa học, phổ biến rộng rãi trong cán bộ, GV

và HS nhằm đáp ứng kịp thời và đầy đủ các yêu cầu sử dụng TBDH của GV và HS

+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc xây dựng kế hoạch sử dụng TBDH của các

tổ, nhóm chuyên môn và của từng GV

+ Chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, cán bộ phụ trách TBDH và từng GV xây dựng kế hoạch dạy học có sử dụng TBDH một cách đầy đủ, cụ thể, chi tiết Trong đó yêu cầu GV phải thể hiện rõ kế hoạch của từng chương trình, từng bài, từng tiết có sử dụng TBDH Nhân viên thiết bị phối hợp, bố trí, sắp xếp, chuẩn bị phòng và các điều kiện TBDH (loại nào đã có, loại nào phải tự làm) Phó Hiệu trưởng phụ trách trực tiếp quản lí và theo dõi hoạt động này

- Phân cấp trong ban quản lí và xây dựng lề lối làm việc sử dụng TBDH có

hiệu quả

Nhà trường cần thực hiện sự phân cấp rõ ràng trong công tác chỉ đạo và thực hiện việc sử dụng TBDH Quy dịnh rõ trách nhiệm của từng bộ phận, từng thành viên trong bộ máy quản lí TBDH của nhà truờng, cụ thể là:

+ Trách nhiệm của Hiệu trưởng phải triển khai các văn bản hướng dẫn chỉ đạo

về quản lí TBDH của Bộ, Ngành, Sở và của nhà trường cho cán bộ, GV, HS; Phó Hiệu trưởng chỉ đạo việc sử dụng và bảo quản TBDH

+ Trách nhiệm của tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn, chỉ đạo triển khai việc

sử dụng TBDH trong GV, HS theo kế hoạch bộ môn đã đề ra Ðồng thời phải thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở, kiểm tra, đánh giá tình hình sử dụng TBDH của các thành viên trong tổ, nhóm chuyên môn

+ Trách nhiệm của nhân viên thiết bị là giúp đỡ GV, HS chuẩn bị TBDH, đồng thời tổng hợp và báo cáo tình hình sử dụng TBDH của GV và HS

+ Trách nhiệm của GV là nghiên cứu, khai thác và sử dụng TBDH, hướng dẫn

HS thí nghiệm thực hành theo các quy định, quy chế chuyên môn, nhằm giúp HS nghiên cứu, khai thác bài học một cách hiệu quả nhất

+ Trách nhiệm của HS phải chuẩn bị đầy đủ sách, vở, dụng cụ học tập, nghiên cứu kỹ bài học và các nội dung thí nghiệm thực hành trước khi đến lớp

+ Tuân thủ các nội quy và nguyên tắc sử dụng TBDH trong quá trình học tập, trong các phòng bộ môn, phòng thí nghiệm thực hành

- Chỉ đạo và tổ chức tốt các hoạt động chuyên môn của nhà trường nhằm thúc

đẩy phong trào sử dụng TBDH

+ Tổ chức thao giảng, dự giờ, thi giáo viên dạy giỏi có sử dụng TBDH như là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy học Do đặc điểm học sinh THPT, để nâng cao chất lượng dạy học, ngoài việc sử dụng TBDH của GV thì việc sử dụng thiết bị thực hành của HS cũng rất quan trọng

+ Tổ chức sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn đi vào chiều sâu, thực sự có nề nếp

và chất lượng, trong đó cần chú trọng đánh giá tình hình sử dụng các loại TBDH, nhận xét, rút kinh nghiệm về phương pháp, kỹ năng và hiệu quả sử dụng TBDH trong các giờ dạy của từng GV để có hướng phát huy và sửa chữa

+ Xây dựng các quy ước, quy định việc sử dụng các loại TBDH của GV trong quá trình lên lớp, thông qua hệ thống hồ sơ, sổ theo dõi cho mượn của cán bộ phụ trách TBDH và sổ phân phối chương trình hàng tuần của GV

- Bổ trợ, hướng dẫn cho cán bộ, GV biết cách sử dụng các loại TBDH, đặc biệt

là TBDH hiện đại nhằm nâng cao chất lượng dạy học

+ Tổ chức bồi dưỡng cách thức sử dụng, bảo quản các loại TBDH, đặc biệt chú trọng các loại TBDH hiện đại như máy vi tính, máy Projecrtor, máy chiếu vật thể, máy scan,… đồng thời tổ chức các giờ dạy chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học, trong đó cần chú ý đến phương pháp phát huy tính tích cực, độc lập suy nghĩ, sáng tạo

và hợp tác của HS trong học tập

+ Tổ chức các chuyên đề dạy học bằng các thiết bị hiện đại để GV học tập, rút kinh nghiệm

- Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá việc sử dụng TBDH của GV và HS.

+ BGH phải thực hiện tốt việc kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng các TBDH của GV bao gồm: kiểm tra, đánh giá việc xây dựng kế hoạch làm và sử dụng TBDH; kiểm tra đánh giá việc sử dụng TBDH; kiểm tra đánh giá kỹ năng, phương pháp và sự phối hợp kịp thời, đồng bộ các loại TBDH trong các giờ dạy

+ Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra sự phối hợp của các tổ chức, nhóm chuyên môn và các cá nhân trong việc sử dụng TBDH Từ đó có những biện pháp chấn chỉnh, nhắc nhở kịp thời cán bộ, giáo viên trong việc quản lí và sử dụng TBDH

+ Cần thay đổi tiêu chuẩn đánh giá kết quả học tập theo hướng tích cực học tập, khả năng vận dụng tri thức của HS thông qua các kỹ năng thực hành và sử dụng các TBDH

+ Cuối mỗi học kỳ và cuối năm học, Ban giám hiệu cần phải đánh giá cụ thể việc sử dụng TBDH của các tổ nhóm chuyên môn và của từng GV, trên cơ sở đó, có căn cứ để đánh giá thi đua và xếp loại giáo viên hàng năm

Trong các bài kiểm tra của HS phải kiểm tra phần thực hành, làm thí nghiệm qua đó biết được kĩ năng thực hành và sử dụng TBDH trong quá trình học tập của HS

- Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các đối tượng quản lí trong nhà

trường

Phối hợp giữa Ban giám hiệu, cán bộ phụ trách TBDH, tổ nhóm chuyên môn, giáo viên bộ môn để tổ chức thực hiện quá trình sử dụng TBDH nhằm tạo ra sự thống nhất đồng bộ trong quản lí, chỉ dạo Có như vậy việc sử dụng TBDH trong các trường THPT mới thực sự mang lại hiệu quả thiết thực

4.3 Ðiều kiện thực hiện biện pháp.

- Kế hoạch cần thực chất, không làm hình thức chiếu lệ

- Sử dụng TBDH phải đúng mục đích của bài giảng môn học

- TBDH cần đầy đủ và đồng bộ, tăng cường các loại TBDH hiện đại

Với các biện pháp trên, Ban giám hiệu có thể phối hợp các biện pháp với nhau nhằm làm cho công tác quản lí việc sử dụng TBDH của GV đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình dạy học

5 Giải pháp 5: Quản lí việc bảo quản TBDH ở trường THPT.

5.1 Mục đích của biện pháp

- Trong trường học, bên cạnh việc mua sắm, trang bị và sử dụng TBDH, một công tác nhất thiết phải kể đến là việc bảo quản TBDH cần phải đúng yêu cầu kĩ thuật

và có chất lượng nhằm đạt hiệu quả cao trong việc sử dụng TBDH của GV đồng thời chống thất thoát, lãng phí nguồn kinh phí của nhà nước và nhân dân đóng góp

- Việc bảo quản TBDH trong nhà trường cần có sự đầu tư về vật chất, công sức

và lòng nhiệt tình đối với công việc của những người có trách nhiệm trong việc sử dụng và bảo quản, cho nên việc bảo quản TBDH không chỉ là nhiệm vụ của cán bộ phụ trách TBDH mà còn là trách nhiệm chung của tất cả thành viên trong nhà trường

- Một trong những nguyên tắc quan trọng của công tác bảo quản TBDH là phải biết kết hợp giữa giữ gìn, bảo quản và khai thác sử dụng TBDH một cách thường xuyên trong quá trình dạy học để phát huy tối đa hiệu quả sử dụng của TBDH trong việc nâng cao chất lượng dạy học

5.2 Nội dung và cách thực hiện biện pháp.

Ðể đạt được hiệu quả cao trong quản lí việc bảo quản TBDH ở các trường THPT, tôi đề xuất 5 nội dung sau đây:

- Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh trong việc bảo quản các

loại TBDH trong nhà trường:

+ Tạo điều kiện, giúp đỡ CB, GV và HS nắm vững và thực hiện thành thạo các

kỹ năng thao tác sử dụng TBDH, hiểu rõ đặc tính, nắm vững cơ chế bảo quản của các loại TBDH Trong trường THPT có rất nhiều chủng loại TBDH với các đặc điểm, tính năng khác nhau, cho nên để bảo quản tốt các loại TBDH, trong quá trình sử dụng phải nắm vững cơ chế vận hành, sử dụng TBDH, có như vậy mới thực hiện tốt quy trình bảo quản TBDH đúng quy định

+ Mọi thành viên trong trường học cần nghiên cứu kỹ và thực hiện nghiêm túc mọi quy định sử dụng TBDH, ở phòng thí nghiệm thực hành, phòng học bộ môn, nhằm phát huy được hiệu quả sử dụng của các TBDH, từ đó có ý thức tốt trong việc bảo quản các loại TBDH

- Nâng cao nhận thức của cán bộ phụ trách TBDH trong việc bảo quản TBDH