90 câu trắc nghiệm tình huống pháp luật dành cho học sinh trung học cơ sở

Theo Điều 9, Nghị định 91/2011/NĐ-CP của Chính Phủ ban hành ngày 17 tháng 10năm 2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thìcha mẹ, người giám hộ b

90 CÂU HỎI ĐÁP, TÌNH HUỐNG PHÁP LUẬT

dành cho học sinh Trung học cơ sở

Chủ đề 1 Quyền trẻ em, quyền và nghĩa vụ công dân trong gia đình (20 câu)

Gồm các nội dung: Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em; Quyền được bảo vệ,chăm sóc và giáo dục của trẻ em (Việt Nam); Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hônnhân và gia đình

Chủ đề 2 Quyền và nghĩa vụ công dân về trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên (15 câu)

Gồm các nội dung: Thực hiện trật tự an toàn giao thông; Bảo vệ môi trường và tàinguyên thiên nhiên; Phòng, chống tệ nạn xã hội; Phòng, chống nhiễm HIV/AIDS; Phòngngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

Chủ đề 3 Quyền và nghĩa vụ công dân về văn hoá, giáo dục và kinh tế (15 câu)

Gồm các nội dung: Quyền và nghĩa vụ học tập; Bảo vệ di sản văn hoá; Quyền sở hữutài sản và nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác; Nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản củanhà nước và lợi ích công cộng; Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế; Quyền vànghĩa vụ lao động của công dân

Chủ đề 4 Các quyền tự do cơ bản của công dân (20 câu)

Gồmcác nội dung: Quyền được pháp luật bảo vệ về tính mạng, thân thể, sức khoẻ,danh dự và nhân phẩm; Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở; Quyền được bảo đảm an toàn

và bí mật về thư tín, điện thoại, điện tín; Quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo; Quyền khiếunại, tố cáo của công dân; Quyền tự do ngôn luận

Chủ đề 5 Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Quyền và nghĩa vụ công dân trong quản lý nhà nước (20 câu)

Gồm các nội dung: Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Nhà nướcCộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Bộ máy nhà nước cấp cơ sở; Hiến pháp nước Cộnghoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Viphạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý; Quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hộicủa công dân; Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

CHỦ ĐỀ 1 (20 câu) QUYỀN TRẺ EM; QUYỀN, NGHĨA VỤ CÔNG DÂN TRONG GIA ĐÌNH

Các nội dung chính trong chủ đề: Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em, Quyềnđược bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em (Việt Nam) ; Quyền và nghĩa vụ của công dântrong hôn nhân và gia đình

1 Có ý kiến cho rằng: chỉ có những trẻ em da trắng và da vàng mới có những quyền trẻ em được quy định trong công ước quốc tế về quyền trẻ em, còn trẻ em da đen ở những nước châu Phi thì không có những quyền này Xin hỏi nhận định như thế có đúng không?

Như vậy, trẻ em ở bất cứ quốc gia nào đã tham gia công ước đều được hưởng nhữngquyền trẻ em được ghi nhận trong công ước, không phụ thuộc vào màu da của các em Trẻ

em da đen cũng như trẻ em da trắng, đều có các quyền bình đẳng như nhau

Việt Nam là nước thứ 2 trên thế giới tham gia Công ước liên hợp quốc về quyền trẻ

em vào ngày 20 tháng 2 năm 1990 Ngay sau đó, Quốc hội Việt Nam đã ban hành Luật Bảo

vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em vào năm 1991 để ghi nhận các quyền trẻ em trong công ướcnày

2 Chú Khang là hàng xóm nhà Tuyết Bé Bi, con trai của chú Khang vừa mới tròn

2 tuổi Tuyết thường hay sang chơi với bé Bi Có một lần Tuyết nghe thấy bố mình hỏi chú Khang: “Em đã đăng ký khai sinh cho cháu Bi chưa?” Chú Khang cười rồi trả lời:

“ Em chưa anh ạ Đợi đến lúc bé Bi đi học tiểu học thì đăng ký cũng được Vội gì!” Hỏi: Trẻ em có quyền được đăng ký khai sinh ngay sau khi ra đời không? Pháp luật Việt Nam quy định về trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em như thế nào?

Trả lời:

Được đăng ký khai sinh ngay sau khi ra đời là một quyền cơ bản của trẻ em

Khoản 1, Điều 7 Công ước liên hợp quốc về quyền trẻ em ghi nhận rằng: "Trẻ em phảiđược đăng ký ngay lập tức sau khi được sinh ra và có quyền có họ tên, có quốc tịch ngay từkhi chào đời…"

Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 của Việt Nam đã khẳng địnhrằng: Trẻ em có quyền được khai sinh và có quốc tịch Cha mẹ, người giám hộ có tráchnhiệm khai sinh cho trẻ em đúng thời hạn; UBND cấp xã có trách nhiệm thực hiện đăng kýkhai sinh cho trẻ em, vận động cha mẹ, người giám hộ khai sinh cho trẻ em đúng thời hạn.Trẻ em của hộ nghèo không phải nộp lệ phí đăng ký khai sinh.

Điều 14 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP ngày 27 tháng 5 năm 2005 của Chính phủ vềđăng ký và quản lý hộ tịch cũng quy định rõ : “Trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày sinh con,cha, mẹ có trách nhiệm đi khai sinh cho con; nếu cha, mẹ không thể đi khai sinh, thì ông, bàhoặc những người thân thích khác đi khai sinh cho trẻ em”

Bé Bi đã tròn 2 tuổi mà chú Khang chưa đi đăng ký khai sinh cho bé là không đúng.Việc này có thể làm ảnh hưởng đến các quyền lợi khác trong tương lai của bé Bi

3 Trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em được pháp luật quy định như thế nào?

- Cha mẹ, người giám hộ, các thành viên lớn tuổi khác trong gia đình phải gương mẫu

về mọi mặt cho trẻ em noi theo; có trách nhiệm xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến

bộ, hạnh phúc, tạo môi trường lành mạnh cho sự phát triên toàn diện của trẻ em

- Cha mẹ, người giám hộ có trách nhiệm chăm lo chế độ dinh dưỡng phù hợp với sựphát triển về thể chất, tinh thần của trẻ em theo từng lứa tuổi

- Trong trường hợp ly hôn hoặc các trường hợp khác, người cha hoặc người mẹ khôngtrực tiếp nuôi dưỡng con chưa thành niên phải có nghĩa vụ đóng góp để nuôi dưỡng con đếntuổi thành niên, có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục con theo quy định của pháp luật

4 "Sáng ngày 25/5, trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi của quận H thấy một cháu bé khoảng 3 tuần tuổi bị bỏ rơi trước cửa trung tâm Khắp người cháu bé bị bầm tím và sưng tấy do bị kiến cắn Manh mối duy nhất để lại là một mảnh giấy ghi tên và ngày sinh của cháu Công an đã nhanh chóng điều tra và tìm ra bố mẹ của cháu Được biết, vì khi sinh ra, cháu đã bị teo não, bố mẹ không muốn nuôi nên đành bỏ cháu vào trung tâm".

Đọc xong tin trên, Minh (13 tuổi) thắc mắc, muốn biết những quyền trẻ em nào đã

Trả lời:

Theo Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004, hành vi bố mẹ bỏ mặc trẻ

em vì lý do trẻ em bị bệnh nói trên đã vi phạm đến nhiều quyền cơ bản của trẻ em bao gồm:

- Quyền được sống chung với cha mẹ: Trẻ em có quyền sống chung với cha mẹ Cha

mẹ có trách nhiệm bảo đảm điều kiện để trẻ em được sống chung với mình

- Quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng: Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng đểphát triển về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức Cha mẹ là người trước tiên chịu tráchnhiệm về việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em, dành điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của trẻem

- Quyền được chăm sóc sức khoẻ: Trẻ em có quyền được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ.Cha mẹ có trách nhiệm thực hiện việc chữa bệnh cho trẻ em

Theo Điều 9, Nghị định 91/2011/NĐ-CP của Chính Phủ ban hành ngày 17 tháng 10năm 2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thìcha mẹ, người giám hộ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với mộttrong các hành vi sau đây:

- Sau khi sinh con, cha hoặc mẹ bỏ con, không chăm sóc, nuôi dưỡng;

- Cha, mẹ bỏ mặc con, người giám hộ cố ý bỏ rơi trẻ em ở nơi công cộng hoặc ép buộctrẻ em không sống cùng gia đình, bỏ mặc trẻ em tự sinh sống, không quan tâm chăm sóc,nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em, để trẻ em này rơi vào hoàn cảnh đặc biệt theo quy định tạiĐiều 40 Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em;

- Cha, mẹ, người giám hộ không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng, cắt đứt quan hệ tìnhcảm và vật chất với trẻ em, trừ trường hợp cho trẻ em làm con nuôi hoặc bị buộc phải cách

ly trẻ em theo quy định của pháp luật

Đồng thời, để khắc phục hậu quả, pháp luật buộc cha, mẹ, người giám hộ thực hiệnnghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em theo quy định của pháp luật do thực hiệnhành vi nói trên

5 Khi Mai học hết tiểu học thì bố quyết định cho Mai nghỉ học để phụ giúp mẹ bán hàng Khi các cô bác ở hội phụ nữ phường đến động viên cho Mai được đi học thì bố Mai cho rằng: bố mẹ có quyền quyết định việc học của con cái.

Xin hỏi; Bố mẹ có quyền quyết định việc học của con cái hay không? Trách nhiệm bảo đảm quyền học tập của trẻ em được pháp luật Việt Nam quy định như thế nào?

Trả lời:

Đối với trẻ em, học tập có ý nghĩa quan trọng Trẻ em cần được học tập để trở thànhcon ngoan, trò giỏi, người hữu ích cho gia đình, xã hội và tương lai sẽ trở thành công dântốt, người lao động tốt góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc Vì vậy, Điều 16, Luật Bảo vệ,chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 đã khẳng định rằng: "Trẻ em có quyền được họctập."

Gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm bảo đảm quyền được học tập của trẻ

em Trách nhiệm này được Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em quy định tại Điều 28như sau:

- Gia đình, Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm cho trẻ em được thực hiện quyền họctập; học hết chương trình giáo dục phổ cập; tạo điều kiện cho trẻ em theo học ở trình độ caohơn

- Nhà trường và các cơ sở giáo dục khác có trách nhiệm thực hiện giáo dục toàn diện

về đạo đức, tri thức, thẩm mỹ, thể chất, giáo dục lao động hướng nghiệp cho trẻ em; chủđộng phối hợp chặt chẽ với gia đình và xã hội trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻem

- Cơ sở giáo dục mầm non và cơ sở giáo dục phổ thông phải có điều kiện cần thiết vềđội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để đảm bảo chất lượng giáo dục

- Người phụ trách Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường phải đượcđào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ, có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt, yêunghề, yêu trẻ, được tạo điều kiện để hoàn thành nhiệm vụ

Như vậy, theo các quy định của pháp luật, cha mẹ không có quyền bắt con cái bỏ học

mà phải tạo điều kiện để con cái thực hiện quyền được học tập của mình Suy nghĩ và hànhđộng của bố Mai như thế là không đúng Gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm bảođảm quyền được học tập của trẻ em

6 “Ngày 23 tháng 10, trước cửa bệnh viện X, có một bé gái 5 tuổi nhăn nhó vì đau ruột thừa Em đã ngồi đây từ sáng nhưng vẫn chưa được vào khám vì em không mang theo thẻ bảo hiểm y tế và mẹ em thì không có tiền để đóng phí khám bệnh Thật may mắn

là sau khi được thông báo, Giám đốc bệnh viện đã ra giải quyết vụ việc và tạo điều kiện cho em được khám bệnh Em gái được phẫu thuật và cứu sống ngay sau đó Những nhân viên bệnh viện cản trở việc khám bệnh của em cũng đã bị xử phạt theo pháp luật.” Cường rất bức xúc khi đọc được tin tức trên và biết rằng hành vi đó đã vi phạm quyền được chăm sóc sức khỏe của trẻ em Em muốn biết hành vi cản trở, không khám chữa bệnh cho trẻ em sẽ bị xử lý như thế nào?

Theo quy định tại Điều 8, Nghị định 91/2011/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 17tháng 10 năm 2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục

- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với ngườiđang chăm sóc, nuôi dưỡng, trông nom, dạy học cho trẻ em phát hiện ra trẻ em bị bệnh hoặc

có dấu hiệu bị bệnh mà không thông báo kịp thời cho gia đình hoặc không đưa ngay trẻ emđến khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế gần nhất dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối vớitrẻ em

- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sauđây:

+ Từ chối khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em theo quy định hoặc trong trường hợp cấpcứu;

+ Thu tiền khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em dưới sáu tuổi trái với quy định của phápluật;

+ Không sử dụng trang thiết bị, phương tiện khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em trongkhi có điều kiện và được phép sử dụng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với trẻ em

- Tổ chức, cá nhân có các hành vi cản trở không khám chữa bệnh cho trẻ em sẽ bị tướcquyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề từ ba tháng đến sáu tháng đối với cá nhân,

Xin hỏi: Việc ngăn cấm đó có xâm phạm đến quyền trẻ em của Thư không?

Trả lời:

Trẻ em là những mầm non đang lớn, cần phải được tạo điều kiện phát triển toàn diện.Hoạt động vui chơi, giải trí, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ sẽ giúp các em thoảimái, thư giãn và khiến cho trẻ phát triển toàn diện hơn

Theo nội dung của Điều 32, Công ước liên hợp quốc về quyền trẻ em thì trẻ em cóquyền được nghỉ ngơi, thư giãn, tham gia vui chơi, được giải trí và tự do tham gia sinh hoạtvăn hóa và nghệ thuật phù hợp với lứa tuổi

Pháp luật Việt Nam ghi nhận rằng trẻ em có quyền được vui chơi, giải trí lành mạnh,được hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, du lịch phù hợp với lứa tuổi (Điều

17, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004)

Đồng thời pháp luật cũng quy định gia đình phải có trách nhiệm tạo điều kiện để trẻ

em được vui chơi, giải trí, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, du lịch phù hợpvới lứa tuổi

Hành động của bố mẹ Thư như trên là chưa tôn trọng quyền được vui chơi, giải trí,tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật của trẻ em Bố mẹ cần tạo điều kiện để Thưtham gia các hoạt động này

8 Em H bị lây nhiễm HIV từ mẹ ngay lúc mới chào đời Khi em lên 2 tuổi, gia đình đưa em đi học ở mẫu giáo Tuy nhiên, Ban Giám hiệu trường mẫu giáo đã từ chối tiếp nhận em H vì lý do em có thể làm lây nhiễm HIV cho người khác

Xin hỏi: Hành vi nói trên có xâm phạm đến quyền trẻ em của em H không? Pháp luật quy định như thế nào về hành vi cản trở quyền học tập của trẻ em bị nhiễm HIV/AIDS?

Trả lời:

Trẻ em bị nhiễm HIV/AIDS phải chịu nhiều thiệt thòi hơn so với những trẻ em bìnhthường khác khi mang trên người căn bệnh thế kỷ Các em cần được xã hội quan tâm nhiềuhơn để vượt qua những khó khăn và mất mát của bản thân Các em cũng có đầy đủ cácquyền trẻ em mà pháp luật ghi nhận

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi phân biệt, kỳ thị đối với trẻ em bị nhiễm HIV.Điều 53, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 quy định: “Trẻ em nhiễmHIV không bị phân biệt đối xử; được nhà nước và xã hội tạo điều kiện để chữa bệnh, nuôidưỡng tại gia đình hoặc tại cơ sở trợ giúp trẻ em.”

Việc từ chối tiếp nhận trẻ em bị nhiễm HIV đã xâm phạm đến quyền được học tập củacác em Theo quy định tại Điều 22, Nghị định 69/2001/NĐ-CP của Chính phủ ban hànhngày 8/8/2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về y tế dự phòng, môi trường y tế vàphòng chống HIV/AIDS, thì hành vi cản trở quyền được học tập của trẻ em bị nhiễm HIV

sẽ bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi cản trở hoặc từchối tiếp nhận trẻ em, học sinh, sinh viên, học viên vào học trong các cơ sở giáo dục thuộc

hệ thống giáo dục quốc dân vì lý do người đó nhiễm HIV hoặc là thành viên trong gia đình

có người nhiễm HIV;

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi kỷ luật, đuổi họcsinh, sinh viên, học viên vì lý do người đó nhiễm HIV hoặc là thành viên trong gia đình cóngười nhiễm HIV;

Người thực hiện các hành vi nói trên bị buộc phải tiếp người bị nhiễm HIV vào cơ sởgiáo dục

9 Pháp luật Việt Nam quy định về quyền được tiếp cận thông tin, được bày tỏ ý kiến

và tham gia hoạt động xã hội của trẻ em như thế nào? Người lớn có trách nhiệm bảo đảm quyền này của trẻ em không?

Trả lời:

Trẻ em cũng là con người, là thành viên trong gia đình và xã hội Các em cũng cónhững tình cảm và suy nghĩ riêng và có quyền được bày tỏ ý kiến về những vấn đề có liênquan đến các em Quyền được bày tỏ ý kiến, được tham gia các hoạt động xã hội thuộcnhóm quyền cơ bản của Công ước liên hợp quốc về quyền trẻ em Thực hiện quyền thamgia của trẻ em giúp cho mối quan hệ giữa người lớn và trẻ em được dân chủ và bình đẳng

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Hôm nay, trẻ em được tiếp cận thông tin, được bày tỏ

ý kiến về những vấn đề có ảnh hưởng đến trẻ em, được tham gia vào các hoạt động xã hộithì ngày mai khi trưởng thành các em sẽ là những con người nặng động, thích ứng được vớinhững đòi hỏi của cuộc sống

Quyền được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia hoạt động xã hội của trẻ emđược pháp luật Việt Nam quy định cụ thể tại Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm2004:

“ Điều 20 Quyền được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia hoạt động xã hội

1 Trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin phù hợp với sự phát triển của trẻ em, được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về những vấn đề mình quan tâm.

2 Trẻ em được tham gia hoạt động xã hội phù hợp với nhu cầu và năng lực của mình.”

Đồng thời, luật cũng quy định trách nhiệm bảo đảm thực hiện quyền này của trẻ emnhư sau:

- Gia đình, Nhà nước và xã hội có trách nhiệm tạo điều kiện, giúp đỡ trẻ em được tiếpcận thông tin phù hợp, được phát triển tư duy sáng tạo và bày tỏ nguyện vọng; có tráchnhiệm lắng nghe và giải quyết nguyện vọng chính đáng của trẻ em

- Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, nhà trường có trách nhiệm tổ chức cho trẻ

em tham gia các hoạt động xã hội và sinh hoạt tập thể phù hợp với nhu cầu và lứa tuổi.(Điều 32, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004)

10 Hành vi hiếp dâm trẻ em bị pháp luật xử lý như thế nào?

Trả lời:

Hiếp dâm là hành vi dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng khôngthể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu với nạn nhân trái với ý muốn củahọ

Hành vi hiếp dâm xâm phạm đến quyền được tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể,nhân phẩm của trẻ em và gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe, tâm lý của trẻ.Theo Điều 112 Bộ Luật Hình Sự Việt Nam thì hành vi hiếp dâm trẻ em sẽ bị xử lý như sau:

- Người nào hiếp dâm trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, thì bị phạt tù từ bảy nămđến mười lăm năm.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đếnhai mươi năm:

+ Có tính chất loạn luân;

+ Làm nạn nhân có thai;

+ Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%;

+ Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;+ Tái phạm nguy hiểm

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù hai mươi năm, tùchung thân hoặc tử hình:

+ Có tổ chức;

+ Nhiều người hiếp một người;

+ Phạm tội nhiều lần;

+ Đối với nhiều người;

+ Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 61%trở lên;

+ Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;

- Cha, mẹ, người giám hộ, người nhận nuôi dưỡng trẻ em bắt trẻ em làm công việc giađình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí, ảnh hưởng xấuđến sự phát triển của trẻ em hoặc bắt trẻ em làm những công việc mà pháp luật không chophép

- Người nhận dạy nghề cho trẻ em bắt trẻ em làm công việc quá sức, nặng nhọc, quá

- Sử dụng lao động trẻ em không trả công hoặc trả công không tương xứng, không cócam kết của cha, mẹ, người giám hộ, không có hợp đồng lao động theo quy định của phápluật; bắt trẻ em lao động quá sức, quá thời gian, nặng nhọc, trong môi trường độc hại, nguyhiểm; sử dụng trẻ em làm những công việc trái với quy định của pháp luật về lao động.

- Sử dụng trẻ em làm những công việc trong vũ trường, cơ sở xoa bóp, vật lý trị liệu,sòng bạc, nhà hàng ka-ra-ô-kê, quán rượu, quán bia hoặc những nơi có nguy cơ ảnh hưởngxấu đến sự phát triển của trẻ em

- Sử dụng trẻ em để mua, bán, vận chuyển hàng giả, hàng cấm, hàng trốn thuế

- Để trẻ em tham gia, sử dụng trẻ em trong sản xuất, kinh doanh, phổ biến sản phẩmvăn hóa, thông tin, truyền thông, đồ chơi, trò chơi, đồ dùng có nội dung bạo lực, đồi trụy,nguy hiểm, không phù hợp hoặc có hại cho sự phát triển của trẻ em

12 Xin cho biết các hình thức và mức xử phạt đối với những hành vi lạm dụng sức lao động sức lao động của trẻ em, sử dụng trẻ em vào những công việc nặng nhọc nguy hiểm hoặc tiếp xúc với chất độc hại, làm những công việc khác trái với quy định của pháp luật?

“1 Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Cha, mẹ bắt con, người giám hộ bắt trẻ em mà mình giám hộ, người nhận nuôi dưỡng trẻ em bắt trẻ em mà mình nuôi dưỡng làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ em hoặc bắt trẻ em làm những công việc mà pháp luật không cho phép;

b) Người nhận dạy nghề cho trẻ em bắt trẻ em làm công việc quá sức, nặng nhọc, quá thời gian, trong môi trường độc hại, nguy hiểm, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ em.

2 Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Sử dụng trẻ em làm những công việc trong cơ sở xoa bóp, vật lý trị liệu, sòng bạc, quán rượu, quán bia hoặc những nơi có nguy cơ ảnh hưởng xấu tới sự phát triển nhân cách của trẻ em;

b) Để trẻ em tham gia, sử dụng trẻ em trong sản xuất, kinh doanh, phổ biến sản phẩm văn hóa, thông tin, truyền thông, đồ chơi, trò chơi, đồ dùng có nội dung bạo lực, đồi trụy, kinh dị, nguy hiểm, không phù hợp hoặc có hại cho sự phát triển của trẻ em.

3 Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng trẻ em

để mua, bán, vận chuyển hàng giả, hàng trốn thuế, hàng hóa, tiền tệ trái phép qua biên giới.

4 Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu hàng trốn thuế, hàng hóa, tiền tệ do thực hiện hành vi quy định tại khoản 3 Điều này.

5 Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc cá nhân, tổ chức nộp lại số tiền có được do thực hiện hành vi quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này;

b) Buộc cá nhân, tổ chức chịu mọi chi phí để khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em do thực hiện hành vi quy định tại khoản 2 Điều này;

c) Buộc tiêu hủy sản phẩm văn hóa, thông tin, truyền thông, đồ chơi, trò chơi, đồ dùng

có nội dung bạo lực, đồi trụy, kinh dị, nguy hiểm không phù hợp hoặc có hại cho sự phát triển của trẻ em do thực hiện hành vi quy định tại điểm b khoản 2 Điều này.”

13 Mạnh là học sinh lớp 7 Thời gian gần đây, Mạnh thường xuyên tiếp xúc với những thanh niên có tiền án, tiền sự Theo lời rủ rê của họ, Mạnh bỏ nhà đi lang thang Thậm chí, các thanh niên đó còn xúi giục Mạnh đi trộm cắp, móc túi để lấy tiền cho họ chơi game và ăn uống.

Xin hỏi: hành vi dụ dỗ, lôi kéo trẻ em đi lang thang; lợi dụng trẻ em lang thang để trục lợi; dụ dỗ trẻ em vi phạm pháp luật sẽ bị pháp luật trừng trị như thế nào?

Trả lời:

Trẻ em là những người còn non nớt về nhận thức nên thường là dễ bị lôi kéo, dụ dỗ đilang thang và làm những việc trái pháp luật Hành vi lôi kéo trẻ em đi lang thang, lợi dụngtrẻ em lang thang để trục lợi, để xâm hại đến quyền được chăm sóc, bảo vệ và được học tậpcủa trẻ em Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 nghiêm cấm hành vi dụ dỗ,lôi kéo trẻ em đi lang thang; lợi dụng trẻ em đi lang thang để trục lợi Tùy tính chất, mức độcủa hành vi vi phạm mà người vi phạm sẽ bị xử lý hành chính hoặc xử lý hình sự, cụ thể:

•Xử lý hành chính:

Theo Điều 10, Nghị định 91/2011/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày ngày 17 tháng

10 năm 2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em,hành vi hành vi dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc, khống chế trẻ em đi lang thang; lợi dụng trẻ emlang thang để trục lợi sẽ bị xử lý hành chính như sau:

- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cha, mẹ, người giám hộ cóhành vi bắt trẻ em đi lang thang kiếm sống

- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sauđây:

+ Nói chuyện, viết, dịch, nhân bản, ghi âm, ghi hình sách, báo, tài liệu, tranh, ảnh,băng, đĩa hoặc hành vi khác nhằm dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc, khống chế trẻ em bỏ nhà đi langthang Đồng thời buộc tiêu hủy sách, báo, tài liệu, tranh, ảnh, băng, đĩa nhằm dụ dỗ, lôi kéo,

ép buộc, khống chế trẻ em bỏ nhà đi lang thang

+ Dùng tiền, vật chất, uy tín hoặc lợi ích khác để dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc, khống chế trẻ

em đang sinh sống cùng với gia đình bỏ nhà đi lang thang

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi tậphợp, chứa chấp trẻ em lang thang để bán vé số, sách, báo, tranh, ảnh, bán hàng rong hoặccác hoạt động khác nhằm mục đích trục lợi Cá nhân, tổ chức phải nộp lại số tiền có được

+ Dụ dỗ, ép buộc, chứa chấp, lôi kéo nhiều người;

+ Đối với trẻ em dưới 13 tuổi;

+ Gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng;

+ Tái phạm nguy hiểm

- Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ ba triệu đồng đến ba mươi triệu đồng.Người phạm tội tái phạm nguy hiểm thì còn có thể bị phạt quản chế từ một năm đếnnăm năm

14 Theo quy định của pháp luật, bên cạnh các quyền, trẻ em có những bổn phận nào? Trẻ em không được làm những gì ?

- Chăm chỉ học tập, giữ gìn vệ sinh, rèn luyện thân thể, thực hiện trật tự công cộng và

an toàn giao thông, giữ gìn của công, tôn trọng tài sản của người khác, bảo vệ môi trường;

- Yêu lao động, giúp đỡ gia đình làm những việc vừa sức mình;

- Sống khiêm tốn, trung thực và có đạo đức, tôn trọng pháp luật; tuân theo nội quy củanhà trường; thực hiện nếp sống văn minh, gia đình văn hóa; tôn trọng, giữ gìn bản sắc vănhóa dân tộc;

- Yêu quê hương, đất nước, yêu đồng bào, có ý thức xây dựng, bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa và đoàn kết quốc tế

Theo quy định của Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004, (Điều 22), trẻ

em không được làm những việc sau đây:

- Tự ý bỏ học, bỏ nhà sống lang thang;

- Xâm phạm tính mạng, thân thể, nhân phẩm, danh dự, tài sản của người khác; gây rốitrật tư công cộng;

- Đánh bạc, sử dụng rượu, bia, thuốc lá, chất kích thích khác có hại cho sức khỏe;

- Trao đổi, sử dụng văn hóa phẩm có nội dung kích động bạo lực, đồi trụy; sử dụng đồchơi hoặc chơi trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh

15 Bố mẹ Dũng rất quan tâm đến chuyện học hành của em Ngoài những giờ học trên lớp, bố mẹ thường thuê gia sư để củng cố kiến thức cho Dũng Nhưng Dũng không muốn học, em thường trốn học để đi lang thang ở những quán điện tử Dũng thường oán trách bố mẹ vì bị bắt học quá nhiều Hỏi suy nghĩ của Dũng là đúng hay sai?

Trả lời:

Học tập vừa là quyền vừa là bổn phận của trẻ em Trẻ em cần phải học tập để hoànthiện sự hiểu biết của mình, hoàn thiện nhân cách và trở thành một người công dân có íchcho gia đình và xã hội

Theo Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thì trẻ em có bổn phận phải chăm chỉhọc tập

Hiện nay, đất nước ta còn nghèo và còn rất nhiều bạn trẻ chưa có điều kiện để học tậpđầy đủ, Dũng thực sự là một người may mắn khi được bố mẹ quan tâm, tạo điều kiện họctập và phát triển toàn diện Dũng phải cảm ơn bố mẹ và cố gắng học tập tốt

16 Trách nhiệm của con đối với cha mẹ được pháp luật quy định như thế nào?

Nghiêm cấm con có hành vi ngược đãi, hành hạ, xúc phạm cha mẹ

Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ ốm đau,già yếu, tàn tật; trong trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chămsóc, nuôi dưỡng cha mẹ.

17 Bố mẹ của em Khoa mất trong một khi em mới 3 tuổi Hiện nay, người thân của

em chỉ còn ông bà nội Xin hỏi: Trong trường hợp này, ông bà nội có trách nhiệm nuôi dưỡng em Khoa không?

em không đủ điều kiện để nuôi dưỡng thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡngcháu

Trong trường hợp của em Khoa, vì em không còn cha mẹ và cũng không có anh chị emnên ông bà nội có trách nhiệm nuôi dưỡng em

18 Lâm rất thích đá bóng, thường được bố mẹ tạo điều kiện cho đi đá bóng vào thứ bảy và chủ nhật Thứ bảy vừa rồi, Bà nội Lâm bị ốm, bố mẹ lại phải đi công tác xa nhà.

Bố mẹ không cho Lâm đi đá bóng nữa và giao cho Lâm ở nhà chăm sóc bà Lâm vùng vằng, giận dỗi rồi tranh thủ lúc bà đang ngủ trốn đi chơi Xử sự của Lâm như vậy có đúng không?

Trả lời:

Ông bà là những người thân thiết, luôn lo lắng và yêu thương đến các cháu Mặc dùtuổi già, sức yếu nhưng ông bà vẫn cố gắng dành cho con cháu của mình sự chăm sóc âncần nhất Chính vì vậy, các cháu phải có bổn phận yêu thương, biết ơn ông bà và có tráchnhiệm chăm sóc ông bà lúc ốm đau, già yếu

Luật Hôn nhân và Gia đình, Khoản 2, Điều 47 quy định rằng: “Cháu có bổn phận kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại.”

Đối với Lâm, lúc bà bị ốm Lâm phải thể hiện sự yêu thương quý trọng bà bằng việcdành thật nhiều thời gian để chăm sóc bà Xử sự của Lâm như vậy là không đúng với tráchnhiệm của một người cháu đối với bà

19 Trước kia, nhà bác Lam không có con nên đã xin Mai vốn là trẻ mồ côi về làm con nuôi Thời gian đầu, Mai được bố mẹ nuôi yêu quý và cưng chiều Nhưng một vài năm sau, bác Lam sinh được một bé trai kháu khỉnh Thế là bao nhiêu tình cảm bác đều

dành cho con ruột của mình và coi Mai giống như một người giúp việc trong nhà Mai tủi thân, nhưng vì cho rằng mình chỉ là phận con nuôi nên không dám đòi hỏi gì?

Hỏi: Con nuôi có thể bị đối xử bất bình đẳng so với con đẻ hay không?

Trả lời:

Điều 2 Luật Nuôi con nuôi năm 2010 khẳng định rằng: “Việc nuôi con nuôi nhằm xáclập quan hệ cha, mẹ và con lâu dài, bền vững, vì lợi ích tốt nhất của người được nhận làmcon nuôi, bảo đảm cho con nuôi được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trong môi trường giađình.”

Đồng thời, Luật cũng nghiêm cấm hành vi phân biệt đối xử giữa con đẻ và con nuôi.Như vậy, theo quy định của pháp luật Việt Nam thì con nuôi có vị trí ngang bằng vớicon đẻ, có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ giống như con đẻ Vì vậy, đối với trường hợp củaMai, tuy là con nuôi nhưng Mai có quyền được đối xử bình đẳng giống như con đẻ Giađình Bác Lam có trách nhiệm thương yêu, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợppháp của Mai; chăm lo việc học tập và giáo dục để Mai phát triển lành mạnh về thể chất, trítuệ và đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội

20 Hành vi hành hạ, ngược đãi các thành viên trong gia đình sẽ bị pháp luật xử lý như thế nào?

Theo quy định Điều 10, Nghị định số 110/2009/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày

10 tháng 12 năm 2009 Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống

bạo lực gia đình, thì hành vi hành hạ, ngược đãi thành viên gia đình bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với hành vi thường xuyên gây

tổn hại về sức khoẻ, gây tổn thương về tinh thần đối với thành viên gia đình mà không thuộccác trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này

- Phạt tiền từ trên 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong các hành visau:

+ Đối xử tồi tệ với thành viên gia đình như: bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặcrách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân, giam hãm ở nơi có môi trường độc hại, nguyhiểm;

+ Ép buộc thành viên gia đình thực hiện hành vi trái pháp luật;

+ Bỏ mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người già, yếu, tàn tật, phụ nữ cóthai, phụ nữ nuôi con nhỏ;

+ Thường xuyên dọa nạt thành viên gia đình bằng các hình ảnh, con vật, đồ vật màngười đó sợ;

+ Nuôi các con vật, trồng các loại cây gây hại cho sức khỏe của thành viên gia đình tạinơi ở của thành viên đó;

+ Ép buộc thành viên gia đình phải xem, nghe, đọc những văn hóa phẩm đồi trụy, kinhdị

- Người có hành vi vi phạm bị buộc phải xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu vàthực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả khác

•Xử lý hình sự:

Người có hành vi ngược đãi, hành hạ các thành viên trong gia đình có thể bị xử lý hình

sự theo Điều 151 Bộ Luật Hình Sự về tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng,con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình:

“ Người nào ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người

có công nuôi dưỡng mình gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành

vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt

tù từ ba tháng đến ba năm”

CHỦ ĐỀ 2 (15 câu) QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CÔNG DÂN VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI,

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

Các nội dung chính của chủ đề : Thực hiện trật tự an toàn giao thông; Bảo vệ môitrường và tài nguyên thiên nhiên; Phòng, chống tệ nạn xã hội; Phòng, chống nhiễmHIV/AIDS; Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

1 Vào giờ đi làm buổi sáng một vụ tai nạn giao thông xảy ra ngay trên đường Xuân Thủy, quận Cầu Giấy, Hà Nội Một phụ nữ đi xe máy va phải một xe máy khác, tiếp theo

bị hất thẳng vào chiếc ô tô hiệu CRV đang chạy Hậu quả chị phụ nữ bị bánh trước xe ô

tô chèn qua người, mặt va xuống mặt đường, máu đổ

Mấy chiếc ô tô chạy qua thấy cảnh đó nhưng đi thẳng, để mặc nạn nhân nằm trên đường trong khi người thanh niên chạy ra giúp bế nạn nhân lên và vẫy tay xin nhờ chở vào bệnh viện

Xin hỏi: Việc không cứu giúp người bị nạn có phải là hành vi vi phạm pháp luật không ? Pháp luật quy định thế nào về trách nhiệm của người điều khiển phương tiện khác khi đi qua nơi xảy ra vụ tai nạn?

Trả lời:

Theo quy định của Luật Giao thông đường bộ năm 2008 (sau đây gọi là luật Giaothông đường bộ) khi có tai nạn giao thông xảy ra, những người có mặt tại nơi xảy ra vụ tainạn có trách nhiệm bảo vệ hiện trường, giúp đỡ, cứu chữa kịp thời người bị nạn và báo tinngay cho cơ quan công an, y tế hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất

Khoản 2 Điều 38 Luật Giao thông đường bộ quy định rõ trách nhiệm của cá nhân, cơquan, tổ chức khi xảy ra tai nạn giao thông như sau:

2 Những người có mặt tại nơi xảy ra vụ tai nạn có trách nhiệm sau đây:

a) Bảo vệ hiện trường;

b) Giúp đỡ, cứu chữa kịp thời người bị nạn;

c) Báo tin ngay cho cơ quan công an, y tế hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất;

d) Bảo vệ tài sản của người bị nạn;

đ) Cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.Đồng thời, để kịp thời giúp đỡ nạn nhân, khoản 3, Điều 38 Luật Giao thông đường bộ

đã quy định trách nhiệm của người điều khiển phương tiện khác như sau:

“Người điều khiển phương tiện khác khi đi qua nơi xảy ra vụ tai nạn có trách nhiệmchở người bị nạn đi cấp cứu”

Khi có điều kiện cứu giúp mà cố ý không cứu giúp người bị tai nạn giao thông là mộttrong những hành vi bị nghiêm cấm quy định tại khoản 18, Điều 8, Luật giao thông đường

bộ

Như vậy, việc những chiếc ô tô chạy qua hiện trường vụ tai nạn nhưng đi thẳng, đểmặc nạn nhân nằm trên đường, trong khi người thanh niên chạy ra giúp bế nạn nhân lên vàvẫy tay xin nhờ chở vào bệnh viện cho thấy, những người lái xe ô tô đã không thực hiệnđúng trách nhiệm cứu giúp người bị nạn theo quy định của pháp luật

Người có hành vi không cứu giúp người bị tai nạn giao thông khi có yêu cầu cứu giúp

có thể bị xử phạt theo quy định tại điểm đ, khoản 3 Điều 14 Nghị định 34/2010/NĐ-CP củaChính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

2 Hùng 15 tuổi, học lớp 9 Cuối năm bài vở nhiều lại phải đi học thêm để chuẩn bị thi vào lớp 10 trung học phổ thông của tỉnh, Hùng đòi mẹ mua cho xe máy để tiện việc đi lại học tập Biết chuyện, bố Hùng không đồng ý, ông nói tuổi của Hùng chưa được phép

Theo Luật Giao thông đường bộ, người lái xe tham gia giao thông phải đủ độ tuổi, sức

khoẻ quy định và có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe được phép điều khiển do cơ quan

Khi tham gia giao thông, người điều khiển xe máy phải mang theo các giấy tờ sau:

- Giấy phép lái xe;

- Đăng ký mô tô, xe máy;

- Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới

3 Pháp luật quy định việc xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực giao thông đường bộ như thế nào?

Trả lời:

Theo quy định tại điều 5 của Nghị định số 34/2010/NĐ-CP ngày 2-4-2010 của Chínhphủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, hình thức xửphạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả, như sau:

1 Đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đượcquy định tại Nghị định này, cá nhân, tổ chức vi phạm phải chịu một trong các hình thức xửphạt chính sau đây:

2 Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính còn có thể

bị áp dụng một hoặc các hình thức xử phạt bổ sung sau đây:

a) Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc không thờihạn;

b) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính

3 Ngoài hình thức xử phạt chính, hình thức xử phạt bổ sung quy định tại khoản 1,khoản 2 Điều này, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộcòn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khắc phục hậu quả sau đây:

a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây rahoặc buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép;

b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do vi phạmhành chính gây ra;

c) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất phương tiện;

d) Các biện pháp khác được quy định tại Chương II Nghị định này

4 Sáng nào cũng vậy, sau thay ca xong, ông Huỳnh Thanh Trực - bảo vệ cầu Cần Thơ đã đi dọc theo hai bên đường dành cho xe máy trên cầu để nhặt đinh, sắt bẻ nhọn Đây là vật gây thủng bánh xe được "đinh tặc" rải trên cầu Cần Thơ vào ban đêm nhằm bẫy người đi đường để kiếm thêm “thu nhập” từ việc sửa xe

Xin hỏi: Việc rải đinh, sắt nhọn ra đường của các “đinh tặc” có vi phạm pháp luật không? Pháp luật quy định thế nào về việc xử lý đối với hành vi này?

Trả lời:

Việc rải đinh sắt, vật nhọn ra đường là hành vi gây nguy hiểm cho người và phươngtiện tham gia giao thông Đã có những trường hợp các phương tiện giao thông do cán phảiđinh đã loạng choạng và ngã xuống đường dẫn đến tai nạn giao thông Theo quy định tại

khoản 2, Điều 8 của Luật Giao thông đường bộ, các hành vi “Đào, khoan, xẻ đường trái

phép; đặt, để chướng ngại vật trái phép trên đường; đặt, rải vật nhọn, đổ chất gây trơn trên đường”là những hành vi bị nghiêm cấm.

Như vây, hành vi rải đinh, sắt nhọn trên mặt đường là hành vi vi phạm pháp luật,người thực hiện những hành vi này sẽ bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thôngđường bộ, theo quy định tại khoản 5 Điều 14 Nghị định số 34/2010/NĐ-CP ngày 2-4-2010của Chính phủ “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ”

Cụ thể:

Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạmsau: Ném đinh, rải đinh hoặc vật sắc nhọn khác, đổ dầu nhờn hoặc các chất gây trơn kháctrên đường bộ, chăng dây hoặc các vật cản khác qua đường gây nguy hiểm trực tiếp đếnngười và phương tiện tham gia giao thông

Ngoài việc bị phạt tiền, , theo quy định tại khoản 6 Điều 14 Nghị định số

34/2010/NĐ-CP người có hành vi vi phạm còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả trong đó cócác biện pháp như: buộc phải tháo dỡ công trình trái phép; tháo dỡ dây, các vật cản; thu dọnvật liệu, rác thải, đồ vật chiếm dụng mặt đường; thu dọn đinh, vật sắc nhọn và khôi phục lạitình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra

5 Vừa tròn 18 tuổi, Tú được bố mẹ mua cho chiếc xe máy làm phương tiện tới trường Tan học, Tú đèo Hùng và Chiến về Vừa lái xe, Tú vừa lấy điện thoại ra gọi và cũng là để khoe với Hùng, Chiến chiếc điện thoại “xịn” mới được bố mua cho Mải nói chuyện điện thoại, Tú không để ý nên khi đèn đỏ bật lên, Tú lao thẳng vào một xe máy đang dừng phía trước làm chị phụ nữ đi xe bị ngã, đổ xe Tú bị chú cảnh sát giao thông yêu cầu xuống xe kiểm tra giấy tờ và xử phạt hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Xin hỏi: Tú muốn biết mình bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi gì, mức phạt

là bao nhiêu?

Trả lời:

Hành vi của Tú đã vi phạm quy định tại Điều 30 Luật Giao thông đường bộ là chở quá

số người quy định và sử dụng điện thoại khi tham gia giao thông

Khoản 1, Điều 30 quy định : Người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ đượcchở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người:

a) Chở người bệnh đi cấp cứu;

b) Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;

c) Trẻ em dưới 14 tuổi

Khoản 3, Điều 30 quy định : Người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xegắn máy không được thực hiện các hành vi sau đây:

a) Đi xe dàn hàng ngang;

b) Đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác;

c) Sử dụng ô, điện thoại di động, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính;

Hành vi của Tú sẽ bị xử phạt theo quy định tại điểm c, điểm k khoản 1 và điểm l khoản

3 điều 9 Nghị định số 34/2010/NĐ-CP ngày 2-4-2010 của Chính phủ Quy định xử phạt viphạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ” với các mức phạt cụ thể như sau: Điều 9 Xử phạt người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máyđiện), các loại xe tương tự mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy tắc giaothông đường bộ

1 Phạt tiền từ 40.000 đồng đến 60.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sauđây:

c) Không giữ khoảng cách an toàn để xảy ra va chạm với xe chạy liền trước hoặckhông giữ khoảng cách theo quy định của biển báo hiệu “cự ly tối thiểu giữa hai xe”;

k) Người đang điều khiển xe sử dụng ô, điện thoại di động, thiết bị âm thanh, trừ thiết

bị trợ thính; người ngồi trên xe sử dụng ô

3 Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạmsau đây:

l) Chở theo 2 (hai) người trên xe, trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ emdưới 14 tuổi, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.

6 Hành vi uống rượu, bia điều khiển xe máy có phải là hành vi vi phạm pháp luật

về lĩnh vực giao thông đường bộ không ? Hình thức và mức độ xử phạt đối với hành vi này quy định thế nào?

Trả lời:

Luật Giao thông đường bộ quy định cấm người uống rượu bia điều khiển xe máy khitham gia giao thông Cụ thể khoản 8, Điều 8 Luật Giao thông đường bộ nghiêm cấm ngườiđiều khiển mô tô, xe gắn máy mà trong máu có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam/100mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở

Theo Điều 9, Nghị định số 34/2010/NĐ-CP ngày 2-4-2010 của Chính phủ về xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, quy định việc xử phạt người điềukhiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự mô tô

và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy tắc giao thông đường bộ với các hành vi vàmức phạt như sau:

Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 400.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường

mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 mililítmáu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường

mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượtquá 0,4 miligam/1 lít khí thở;

Ngoài việc bị phạt tiền, người điều khiển xe vi phạm còn bị áp dụng các hình thức xửphạt bổ sung như:

- Bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe 30 (ba mươi) ngày; trường hợp gây tai nạngiao thông nhưng chưa tới mức nghiêm trọng thì bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe 60(sáu mươi) ngày ; trường hợp gây tai nạn giao thông từ mức nghiêm trọng trở lên thì bị tướcquyền sử dụng Giấy phép lái xe không thời hạn

7 Trường THCS được bà con xã Đ xây dựng khang trang đẹp đẽ cho con em các gia đình trong xã học tập Tuy nhiên, khi mảnh đất trống gần trường được một số doanh nghiệp thuê làm cơ ở sản xuất thì số học sinh của trường ngày một giảm Nguyên nhân

là do các doanh nghiệp nằm ngay cạnh trường lại không đầu tư khâu xử lý chất thải nên gây ỗ nhiễm môi trường trầm trọng, tiếng máy cưa, máy cắt hoạt động ồn ào suốt ngày, khói bụi mù mịt, khét lẹt ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh, giáo viên, người dân xã

Đ đã phải gửi con em mình sang các trường lân cận để học.

Xin hỏi: Pháp luật quy định thế nào về trách nhiệm bảo vệ môi trường của các cơ

sở sản xuất Việc đặt cơ sở sản xuất gần cơ sở giáo dục có phải là hành vi vi phạm pháp luật không?

Để xử lý đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi đặt cơ sở sản xuất, kinh doanh có chấtthải độc hại, có tiếng ồn lớn vượt quá giới hạn cho phép ảnh hưởng đến cơ sở nuôi dưỡngtrẻ em, cơ sở giáo dục, cơ sở văn hóa, điểm vui chơi, giải trí của trẻ em, điểm b, khoản 1,Điều 18 Nghị định số 91/2011/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc vàgiáo dục trẻ em quy định như sau:

“1 Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành visau đây:

b) Đặt cơ sở sản xuất, kinh doanh có chất thải độc hại, có tiếng ồn lớn vượt quá giớihạn cho phép ảnh hưởng đến cơ sở nuôi dưỡng trẻ em, cơ sở giáo dục, cơ sở văn hóa, điểmvui chơi, giải trí của trẻ em”

Ngoài việc phạt tiền các tổ chức cá nhân có hành vi này còn bị áp biện pháp khắc phụchậu quả là buộc cá nhân, tổ chức thực hiện những biện pháp để khắc phục tình trạng ônhiễm môi trường đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh có chất thải độc hại, có tiếng ồnlớn vượt quá giới hạn cho phép

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn

xã hội, quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân Nghiêmcấm các hành vi thải chất thải chưa được xử lý, các chất độc, chất phóng xạ và chất nguy hạikhác vào đất, nguồn nước ; thải khói, bụi, khí có chất hoặc mùi độc hại vào không khí; gâytiếng ồn, độ rung vượt quá tiêu chuẩn cho phép

Các tổ chức, cá nhân trong họat động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có trách nhiệm bảo

vệ môi trường, như:

- Tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường

- Thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường nêu trong báo cáo đánh giá tác động môitrường đã được phê duyệt, bản cam kết bảo vệ môi trường đã đăng ký và tuân thủ tiêu chuẩnmôi trường

- Phòng ngừa, hạn chế các tác động xấu đối với môi trường từ các hoạt động củamình

- Khắc phục ô nhiễm môi trường do hoạt động của mình gây ra

- Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người lao động trong

cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của mình

- Thực hiện chế độ báo cáo về môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môitrường

- Chấp hành chế độ kiểm tra, thanh tra bảo vệ môi trường

- Nộp thuế môi trường, phí bảo vệ môi trường

8 Trên đường đi học về, Lê và Hà chợt thấy một chiếc ô tô đang đổ phế liệu xây dựng xuống ven đường Lê chạy lại đề nghị người lái xe không được đổ phế thải ra đường Người lái xe sừng sộ nói: «Trẻ con biết gì Đây không phải là trách nhiệm của chúng mày» và giơ tay định đánh Lê Thấy vậy Hà kéo Lê bỏ đi

Hãy nhận xét về việc làm của người lái xe và cách xử sự của Lê và Hà và cho biết mức xử phạt đối với hành vi trên của người lái xe theo quy định của pháp luật Trách nhiệm của cá nhân trong bảo vệ môi trường.

Trả lời:

Theo quy định của Hiến pháp năm 1992 và Luật Bảo vệ môi trường năm 2005, bảo vệmôi trường là quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.Điều 29 Hiến pháp năm 1992 quy định :

Cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, mọi cá nhân phảithực hiện các quy định của Nhà nước về sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệmôi trường

Nghiêm cấm mọi hành động làm suy kiệt tài nguyên và huỷ hoại môi trường

Khoản 2, Điều 4, Luật Bảo vệ môi trường cũng quy định :

Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn xã hội, quyền và trách nhiệm của cơ quan nhànước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân

Hành vi đổ trộm chất thải xây dựng ra đường của lái xe đã vi phạm quy định về giữ vệsinh môi trường vừa gây ô nhiễm môi trường vừa làm ảnh hưởng đến việc bảo đảm an toàngiao thông

Việc Lê góp ý với người lái xe là đúng Nếu lái xe không tiếp thu ý kiến Lê có thểthông báo để cơ quan và người có trách nhiệm xử lý

Hà nên ủng hộ Lê, cùng Lê đấu tranh với hành vi đổ trộm chất thải xây dựng ra đườngcủa lái xe

Người có hành vi đổ trộm phế thải ra đường có thể bị xử phạt từ 5 triệu đồng đến 200triệu đồng tùy theo khối lượng chất thải, theo quy định tại khoản 3, Điều 16 Nghị định số117/2009/NĐ-CP về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

9 Gần đây có tình trạng một số cơ sở sản xuất trong quá trình hoạt động đã để xảy

ra sự cố tràn nước thải, chất thải chưa xử lý ra ngoài môi trường, gây ra các hiện tượng

như cá chết nổi hàng loạt, cây ăn trái không đậu quả, người dân mắc các bệnh về đường

hô hấp làm ô nhiễm môi trưởng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và sinh hoạt của người dân.

Xin hỏi: Pháp luật quy định thế nào về việc xử lý các cơ sở sản xuất kinh doanh gây

ô nhiễm môi trường?

Trả lời:

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụquy mô hộ gia đình phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc bản cam kết bảo vệmôi trường Nội dung cam kết bảo vệ môi trường phải có cam kết thực hiện các biện phápgiảm thiểu, xử lý chất thải và tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường

Tổ chức, cá nhân cam kết bảo vệ môi trường có trách nhiệm thực hiện đúng và đầy đủcác nội dung đã ghi trong bản cam kết bảo vệ môi trường

Tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ gây ô nhiễm môi trường bị

xử lý theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường

Điều 49 Luật Bảo vệ môi trường quy định về hình thức xử lý đối với cơ sở sản xuất,kinh doanh, dịch vụ gây ô nhiễm môi trường, cụ thể:

1 Các hình thức xử lý đối với tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch

vụ gây ô nhiễm môi trường được quy định như sau:

a) Phạt tiền và buộc thực hiện biện pháp giảm thiểu, xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn môitrường;

b) Tạm thời đình chỉ hoạt động cho đến khi thực hiện xong biện pháp bảo vệ môitrường cần thiết;

c) Xử lý bằng các hình thức khác theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hànhchính;

d) Trường hợp có thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ của con người, tài sản và lợi ích hợppháp của tổ chức, cá nhân do hậu quả của việc gây ô nhiễm môi trường thì còn phải bồithường thiệt hại theo quy định hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự

2 Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thì ngoàiviệc bị xử lý theo quy định tại khoản 1 Điều này, còn bị xử lý bằng một trong các biện phápsau đây:

a) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục ô nhiễm, phục hồi môi trường;

b) Buộc di dời cơ sở đến vị trí xa khu dân cư và phù hợp với sức chịu tải của môitrường;

c) Cấm hoạt động

10 Thấy người ta vào rừng khai thác gỗ kiếm được tiền, S rủ T lên rừng tìm cây gỗ nghiến về làm thớt bán Lo sợ bị kiểm lâm bắt, T từ chối không đi nhưng S bảo nếu

không dám vào rừng chặt gỗ thì chở gỗ thuê cho chủ khai thác gỗ cũng được tiền, chỉ chở thuê mà không chặt cây phá rừng thì không bị kiểm lâm bắt

Nghe lời rủ rê của S, hàng ngày T và S cùng vào rừng chở gỗ cho những kẻ phá rừng Một lần khi đang chở gỗ từ rừng về đến cửa rừng S và T bị kiểm lâm kiểm tra lập biên bản tịch thu toàn bộ số gỗ S và T bị xử phạt hành chính.

Vì sao T và S bị xử phạt ? Mức xử phạt thế nào?

Trả lời:

Rừng có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của con người cũng như môi trường:

là nơi cung cấp nguồn gỗ, củi, điều hòa, tạo ra oxy giữ không khí trong lành, điều hòa nước,bảo vệ và ngăn chặn gió bão, chống xói mòn đất, là nơi cư trú động thực vật và tàng trữ cácnguồn gen quý hiếm, đảm bảo cho sự sống, bảo vệ sức khỏe của con người…

Tỷ lệ đất có rừng che phủ của một quốc gia là một chỉ tiêu an ninh môi trường quantrọng Bảo vệ rừng là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân

Chặt phá rừng, khai thác rừng trái phép là một trong những hành vi bị nghiêm cấmtheo quy định tại Điều 12 của Luật Bảo vệ và phát triển rừng

Dù không tham gia vào việc phá rừng, khai thác gỗ trái phép nhưng việc làm của T và

S chính là sự tiếp tay cho những kẻ phá rừng, là hành vi vận chuyển lâm sản (gỗ) trái phápluật Nên T và S bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 20 Nghị định số99/2009/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng,bảo vệ rừng và quản lý lâm sản như sau:

Người có hành vi vận chuyển lâm sản không có hồ sơ hợp pháp hoặc có hồ sơ hợppháp nhưng hồ sơ không phù hợp với lâm sản thực tế vận chuyển; gỗ không có dấu búakiểm lâm theo quy định của pháp luật bị xử phạt tiền từ 500.000 đồng đến 100.000.000đồng nếu vận chuyển lâm sản trái pháp luật có tang vật vi phạm tùy thuộc loài gỗ nguy cấp,quý, hiếm và số lượng gỗ vận chuyển trái phép Ngoài ra, người có hành vi vận chuyển lâmsản trái pháp luật quy định còn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức phạt bổ sungnhư: Tước quyền sử dụng Giấy phép vận chuyển đặc biệt; tước quyền sử dụng Giấy phép lái

xe trong thời hạn 6 tháng; tịch thu tang vật vi phạm

11 Vì sao cần sa bị cấm trồng? Pháp luật xử lý thế nào đối với người trồng cần sa? Trả lời:

Cây cần sa (cannalis sativa), còn gọi là bồ đà Phần lá và hoa của nó được phơi khô đểhút hay nhai, có thể làm cho say sưa, quên thực tại Nhựa ở lá và hoa của cần sa được chiết

ra và cô lại thành từng bánh, dùng để hút, có tác dụng kích thích và gây nghiện rất mạnh.Nhựa cần sa có nồng độ gây nghiện gấp 8-10 lần thảo mộc cần sa Tinh dầu cần sa có màuhơi tối và nồng độ các chất gây nghiện cao gấp 3-4 lần nhựa cần sa

Trong cần sa có chứa chất tetrahydrocannabinol - Chất gây nghiện chủ yếu (THC),chất này có tác dụng hạ huyết áp, an thần nhưng đặc biệt là kích thích và gây nghiện, tạo

cảm giác thư giãn, sảng khoái với những ảo giác đẹp Chất này qua phổi, vào máu và lênnăo rất nhanh Chỉ sau 10 giây, người nghiện đă thấy nhẹ nhõm, sảng khoái, lâng lâng baybổng Người hút nhiều cần sa sẽ bị ngộ độc với các biểu hiện tim đập nhanh, hồi hộp, lo sợ,

ưu tư vô cớ, sau đó là trầm cảm, hoang tưởng, không thích giao thiệp hay bạn bè Khi đãnghiện thì tính tình thụ động, ít cảm xúc, không muốn đi học hay đi làm, hay cáu giận, khótập trung tư tưởng, luôn sống trong ảo giác

Chất THC làm giảm khả năng miễn dịch của cơ thể nên người dùng cần sa dễ bị AIDShơn Loại ma túy này cũng làm giảm sự rụng trứng ở phụ nữ và làm yếu tinh trùng ở namgiới, khiến họ rất khó thụ thai Nếu dùng cần sa khi mang thai, nó có thể làm thay đổi nhiễmsắc thể của tế bào, gây đẻ non hoặc dị tật bẩm sinh cho trẻ

Người nghiện cần sa thường có những hành vi, những việc làm vi phạm pháp luật nhưtìm đủ mọi cách để có tiền mua cần sa

Do tác hại của cây cần sa đối với cơ thể con người và sự phát triển của xã hội, hiện nayphần lớn các quốc gia trên thế giới đều coi việc trồng, vận chuyển, buôn bán, tiêu thụ cần sa

là bất hợp pháp

Ở Việt Nam việc trồng cần sa, sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặcchiếm đoạt các chất ma túy từ cây, hoa, nhựa cần sa là hành vi phạm tội theo quy định tạicác Điều 192, 193, 194 của Bộ luật hình sự

Điều 192 Bộ luật hình sự quy định về Tội trồng cây thuốc phiện hoặc các loại cây khác

có chứa chất ma tuý như sau:

1 Người nào trồng cây thuốc phiện, cây cô ca, cây cần sa hoặc các loại cây khác cóchứa chất ma túy, đã được giáo dục nhiều lần, đã được tạo điều kiện để ổn định cuộc sống

b) Tái phạm tội này

3 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một triệu đồng đến năm mươi triệu đồng

12 Tệ nạn xã hội là gì? Trong xã hội hiện đang tồn tại những tệ nạn nguy hiểm nào? Xin cho biết một số quy định của pháp luật về phòng, chống các tệ nạn xã hội? Trả lời:

Tệ nạn xã hội là những hành vi sai trái, không đúng với chuẩn mực xã hội, vi phạmđạo đức, vi phạm pháp luật, phá vỡ các quy chuẩn xã hội tiến bộ, văn minh lành mạnh, gâyhậu quả xấu đối với đời sống gia đình và xã hội

Các tệ nạn xã hội thường gặp là: đánh bạc, đua xe, ma túy, mại dâm, nghiện rượu,

gia nó mà còn gây hại rất lớn cho gia đình, xã hội Rất nhiều gia đình tan nát do có ngườithân dính phải các tệ nạn, và biết báo vụ án mạng đã xảy ra do những người mắc các tệ nạn

xã hội gây ra

Trong số các tệ nạn xã hội, tệ nạn ma tuý là nguy hiểm nhất, là hiểm hoạ lớn cho toàn

xã hội, gây tác hại cho sức khoẻ, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con người, phá hoạihạnh phúc gia đình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội và an ninh quốcgia

Ma túy là một loại chất kích thích, gây nghiện, được sử dụng bằng nhiều hình thức hút,chích, hít… Ma túy có một ma lực dẫn dụ ghê gớm, khiến người bị dính vào không thểcưỡng lại được Nó có thể dẫn dụ tất cả các thành phần và không kể tuổi tác Hơn thế nữa,

ma túy còn là ngọn nguồn của những tệ nạn xã hội khác như trộm cắp, giết người, cướpcủa , vì khi đã dính vào loại này nếu lên cơn nghiện mà không có tiền thì con nghiện sẽlàm bất cứ mọi việc miễn là có tiền để thoả mãn nhu cầu

Để phòng chống các tệ nạn xã hội Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật như

Bộ luật hình sự năm 1999, Luật Phòng chống ma túy, Pháp lệnh Phòng chống mại dâm,Nghị định số 150/2005/NĐ-CP ngày 12/12/2005 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực an ninh, trật tự

Theo Luật Phòng chống ma túy cá nhân, gia đình có trách nhiệm:

- Giáo dục thành viên trong gia đình, thân nhân về tác hại của ma tuý và thực hiệnquy định của pháp luật về phòng, chống ma tuý; quản lý chặt chẽ, ngăn chặn thành viêntrong gia đình tham gia tệ nạn ma tuý;

- Thực hiện đúng chỉ định của thầy thuốc về sử dụng thuốc gây nghiện, thuốc hướngthần để chữa bệnh;

- Đấu tranh với các hành vi trái phép về ma tuý của thân nhân và của người khác; Nhà nước có chính sách khuyến khích việc tự nguyện cai nghiện ma tuý; áp dụng chế

độ cai nghiện đối với người nghiện ma tuý Các hình thức cai nghiện ma tuý tại gia đình vàcộng đồng được áp dụng đối với tất cả người nghiện ma tuý

Các hành vi trồng cây thuốc phiện hoặc các loại cây khác có chứa chất ma tuý, sảnxuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy hoặc chiếm đoạt chất ma túy ;tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phépchất ma túy ; mua bán các phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất hoặc sử dụng tráiphép chất ma túy ; sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, chứa chấp việc sử dụngtrái phép chất ma tuý; cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy đều bịcoi là tội phạm theo quy định của Bộ luật hình sự

Để bảo vệ trẻ em trước tệ nạn xã hội, pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục tre emquy định xử lý nghiêm minh đối với các hành vi :

- Dụ dỗ, lừa dối, ép buộc trẻ em mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phépchất ma túy; lôi kéo trẻ em đánh bạc; bán, cho trẻ em sử dụng rượu, bia, thuốc lá và chấtkích thích khác có hại cho sức khỏe

- Dụ dỗ, lừa dối, dẫn dắt, chứa chấp, ép buộc trẻ em hoạt động mại dâm; xâm hạitình dục trẻ em

- Lợi dụng, dụ dỗ, ép buộc trẻ em mua, bán, sử dụng văn hóa phẩm kích động bạolực, đồi trụy; làm ra, sao chép, lưu hành, vận chuyển, tàng trữ văn hóa phẩm khiêu dâm trẻem; sản xuất, kinh doanh đồ chơi, trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh của trẻ em

13 Hưởng ứng Ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS (1/12 hàng năm), Hội liên hiệp phụ nữ xã tổ chức cuộc họp giới thiệu và phổ biến các quy định pháp luật về HIV/AIDS, có gửi Giấy mời mẹ của Vân tham gia Song mẹ của Vân lại cho rằng nhà mình không có ai bị mắc HIV/AIDS nên không cần thiết phải tham gia cuộc họp, tốn thời gian Xin hỏi ý kiến của mẹ của Vân là đúng hay sai? Pháp luật quy định thế nào về trách nhiệm của cá nhân, gia đình và xã hội trong việc phòng, chống HIV/AIDS?

Trả lời:

HIV/AIDS là căn bệnh gây chết người vô cùng nguy hiểm Hiện nay, HIV/AIDS đang

là một đại dịch của Việt Nam nói riêng và của toàn thế giới nói chung Những ảnh hưởngcủa đại dịch HIV/AIDS đối với đời sống kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia là vô cùng

to lớn và trong tương lai, những hậu quả mà nó gây ra cho nhân loại là không thểlường hết được

Do vậy, Luật Phòng, chống HIV/AIDS năm 2006 quy định phòng, chống HIV/AIDS

là trách nhiệm của mỗi người, của mỗi gia đình và của toàn xã hội Nhà nước có chính sách

và biện pháp kịp thời để bảo đảm việc phòng, chống nhiễm HIV/AIDS có hiệu quả

Khoản 4 Điều 5 Luật Phòng, chống HIV/AIDS năm 2006 đã quy định: “Gia đình có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng, chống HIV/AIDS”

Cụ thể hóa trách nhiệm của mỗi gia đình trong công tác phòng, chống HIV, Điều 13Luật phòng, chống HIV/AIDS quy định:

- Gia đình có trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục cho các thành viên trong gia đình vềphòng, chống HIV/AIDS, chủ động thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm HIV

- Khuyến khích tự nguyện xét nghiệm HIV đối với người trước khi kết hôn, dự định cócon, phụ nữ mang thai

- Gia đình của người nhiễm HIV có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc, động viên tinhthần giúp người nhiễm HIV sống hoà nhập với gia đình, cộng đồng và xã hội; phối hợp vớicác cơ quan, tổ chức và cộng đồng trong phòng, chống HIV/AIDS

Trong việc phòng, chống HIV/AIDS, mọi công dân có trách nhiệm:

- Thực hiện các biện pháp phòng, chống việc lây truyền HIV/AIDS để bảo vệ chomình, cho gia đình và xã hội; tham gia các hoạt động phòng, chống nhiễm HIV/AIDS tại giađình và cộng đồng.

- Chủ động phòng ngừa lây truyền HIV/AIDS qua đường tình dục, tiêm chích

- Nghiêm cấm thực hiện các hành vi mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma tuý và cáchành vi làm lây truyền HIV/AIDS khác

- Thầy thuốc và nhân viên y tế tại các cơ sở y tế có trách nhiệm thực hiện các quy địnhchuyên môn về xử lý nhiễm HIV/AIDS trong công tác phòng bệnh, khám chữa bệnh và thựchiện các dịch vụ kỹ thuật y tế, dịch vụ kỹ thuật kế hoạch hoá gia đình

- Các cơ sở và người làm dịch vụ thẩm mỹ, dịch vụ khác có thể lây truyền HIV/AIDSphải tuân theo các quy định của pháp luật về phòng, chống nhiễm HIV/AIDS

Ngoài ra công dân là người trong các cơ quan, tổ chức có liên quan còn có trách nhiệmthực hiện những biện pháp cần thiết của cơ quan, tổ chức mình nhằm phòng, chốngHIV/AIDS có hiệu quả nhất

Như vậy, tất cả mọi người phải có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng, chốngHIV/AIDS, phải có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS để chủ động phòng, tránh cho mình vàcho gia đình, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS tại cộngđồng

Ý kiến của mẹ Vân là sai

14 Đề nghị cho biết các văn bản pháp luật quy định về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?

Trả lời:

Các tai nạn do vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại đã gây ra nhiều tổn thất to lớn cả vềngười và tài sản cho cá nhân, gia đình và xã hội Để phòng ngừa, hạn chế các tai nạn đó,Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật khác nhau trong đó có những quy định vềphòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại như:

- Bộ luật hình sự năm 1999 quy định cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng tráiphép các loại vũ khí, các chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ và chất độc hại Chỉ những cơquan, tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao nhiệm vụ và cho phép mới được giữ, chuyênchở và sử dụng vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ và chất độc hại Cơ quan, tổ chức,

cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở và sử dụng vũ khí, chất nổ, chất cháy, chấtphóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyên môn, có đủ phương tiện cần thiết vàluôn tuân thủ quy định về an toàn với các tội danh như tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sửdụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ (Điều 232); tội vi phạm quy định vềquản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ (Điều 234); tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sửdụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc (Điều 238)…

- Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2001 quy định phòng cháy và chữa cháy là tráchnhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên lãnh thổ Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam (Khoản 1 Điều 5); các hành vi nghiêm cấm bao gồm: cố ý gây cháy, nổ làmtổn hại đến tính mạng, sức khỏe con người; gây thiệt hại tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổchức, cá nhân; ảnh hưởng xấu đến môi trường, an ninh và trật tự an toàn xã hội…nghiêmcấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, bảo quản, sử dụng, mua bán trái phép chất nguy hiểm vềcháy, nổ; vi phạm nghiêm trọng các quy định quản lý, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt vàcác tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy đã được Nhà nước quy định…(Điều 13).

- Nghị định số 35/2003/N Đ-CP của Chính phủ ngày 04-4-2003 quy định chi tiết thihành một số điều của Luật phòng cháy và chữa cháy;

- Chỉ thị số 406/TTg ngày 08-8-1994 về việc cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo vềviệc cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo quy định kể từ ngày 01/01/1995 cấm sản xuất,buôn bán và đốt các loại pháo nổ, thuốc pháo nổ trong phạm vi cả nước

- Ngày 15/4/2009, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 36/2009/NĐ-CP về quản lý,

sử dụng pháo quy định các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm sản xuất, mua, bán, nhập khẩu,xuất khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép các loại pháo nổ, thuốc pháo nổ; sảnxuất, mua, bán, nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép các loạipháo hoa, thuốc pháo hoa; mua, bán, tàng trữ, sử dụng thuốc nổ lấy từ các loại bom, mìn,đạn, lựu đạn, vật liệu nổ quân dụng (dùng trong quốc phòng, an ninh), vật liệu nổ côngnghiệp để sản xuất trái phép pháo, thuốc pháo; sử dụng súng, dùng vật liệu nổ không đúngquy định để gây tiếng nổ thay cho pháo (Điều 4)

- Luật Điện lực năm 2004 quy định các hành vi bị cấm trong hoạt động điện lực và sửdụng điện (Điều 7); quy định tổ chức, cá nhân có trách nhiệm các quy định của pháp luật vềbảo vệ trang thiết bị điện, công trình điện và an toàn điện (Điều 48)…

- Luật An toàn thực phẩm năm 2010 quy định việc bảo đảm an toàn thực phẩm là tráchnhiệm của mọi tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm (Điều 3); những hành vi bịnghiêm cấm bao gồm: sử dụng nguyên liệu không thuộc loại dùng cho thực phẩm để chếbiến thực phẩm; sử dụng nguyên liệu thực phẩm đã quá thời hạn sử dụng, không rõ nguồngốc, xuất xứ hoặc không bảo đảm an toàn để sản xuất, chế biến thực phẩm; sử dụng phụ giathực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm đã quá thời hạn sử dụng, ngoài danh mục đượcphép sử dụng hoặc trong danh mục được phép sử dụng nhưng vượt quá giới hạn cho phép;

sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc, hóa chất bị cấm sử dụng trong hoạt động sản xuất,kinh doanh thực phẩm; sử dụng động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc chết không rõnguyên nhân, bị tiêu hủy để sản xuất, kinh doanh thực phẩm…(Điều 5)

15 Mỗi lần nhà hết ga cần thay bình ga mới, mẹ của H đều lựa chọn các thương hiệu gas có uy tín Không những thế, khi nhân viên cửa hàng ga đến thay ga, mẹ của H

thận và giám sát liên tục từ đầu quá trình lắp đặt bình gas cho đến khi kết thúc quá trình lắp đặt Mẹ của H lý giải nếu không cẩn thận, để xảy ra cháy nổ thì rất nguy hiểm Xin hỏi, ý kiến của mẹ H có chính xác hay không? Mỗi công dân cần phải làm gì để góp phần phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?

Trả lời:

Gas, xăng dầu là một trong những chất dễ gây cháy nổ Thời gian qua trên địa bàn cả

nước xảy ra nhiều vụ việc cháy nổ liên quan đến gas gây ra những cái chết thương tâm vànhững di chứng nặng nề đối với các nạn nhân Do vậy, việc làm của mẹ H là hoàn toàn cầnthiết

Tai nạn do nổ ga nói riêng và các tai nạn do vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại đã gâytổn thất to lớn cả về người và tài sản cho cá nhân, gia đình và xã hội Để hạn chế, loại trừcác tai nạn này, mỗi công dân cần phải:

- Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng, ngừa tai nạn vũkhí, cháy, nổ và các chất độc hại

- Tuyên truyền, vận động gia đình và mọi người xung quanh thực hiện tốt các quy địnhtrên

- Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định trên

16 Tết sắp đến, Tuyển được mấy anh trong xã rủ cùng mua thuốc pháo và dây ngòi pháo bí mật sản xuất pháo tại nhà, bán kiếm tiền Song do bận việc nhà nên Tuyển từ chối không tham gia Tuyển dự định chỉ xin các anh vài bánh pháo, vào đúng giao thừa

sẽ mang ra trước đình làng đốt cho vui tai Biết được ý định của Tuyển, em gái của Tuyển đã ngăn cản anh với lý do đốt pháo gây ra nhiều hậu quả rất nguy hiểm và bị pháp luật nghiêm cấm Ý kiến của em gái Tuyển đúng hay sai? Người có các hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép pháo nổ và thuốc pháo sẽ bị xử

lý như thế nào?

Trả lời:

Trong những năm qua, dù bị cấm nhưng hành vi đốt pháo vẫn diễn ra tràn lan tại nhiềuđịa phương trên cả nước, đặc biệt vào đêm giao thừa Việc sản xuất pháo nói chung và đốtpháo nói riêng đã gây ra hàng ngàn vụ tai nạn, cháy nhà, chết người hoặc gây thương tậtsuốt đời, ảnh hưởng đến trật tự an ninh, tổn thất kinh tế, ô nhiễm môi trường rất lớn khôngthống kê được.… đồng thời, gây lãng phí rất lớn về tài sản trong nhân dân

Để đảm bảo an ninh trật tự và tính mạng, tài sản của nhân dân; ngày 08/8/1994, Thủtướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị về việc cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo, trong đóquy định kể từ ngày 01/01/1995 đã cấm sản xuất, buôn bán và đốt các loại pháo nổ, thuốcpháo nổ trong phạm vi cả nước

Ngày 15/4/2009, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 36/2009/NĐ-CP về quản lý,

sử dụng pháo quy định các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm sản xuất, mua, bán, nhập khẩu,

xuất khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép các loại pháo nổ, thuốc pháo nổ; sảnxuất, mua, bán, nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép các loạipháo hoa, thuốc pháo hoa; mua, bán, tàng trữ, sử dụng thuốc nổ lấy từ các loại bom, mìn,đạn, lựu đạn, vật liệu nổ quân dụng (dùng trong quốc phòng, an ninh), vật liệu nổ côngnghiệp để sản xuất trái phép pháo, thuốc pháo; sử dụng súng, dùng vật liệu nổ không đúngquy định để gây tiếng nổ thay cho pháo (Điều 4).

Ý kiến của em gái T là đúng

Đối với hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép pháo nổ vàthuốc pháo, thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân hoặc tổ chức có hành vi vi phạm

sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự

a, Xử lý hành chính

Việc xử lý hành chính hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái

phép pháo nổ và thuốc pháo được quy định tại Nghị định 73/2010/NĐ-CP ngày 12/7/2010

của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xãhội Theo đó:

- Hành vi sử dụng các loại pháo mà không được phép (vi phạm Điểm đ Khoản 2 Điều

13 Nghị định 73/2010/NĐ-CP) thì bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng

- Hành vi sản xuất, tàng trữ, mua, bán, vận chuyển trái phép pháo, thuốc pháo nhưngchưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (vi phạm điểm đ Khoản 4 Điều 13 Nghị định73/2010/NĐ-CP) thì bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng

- Hành vi mang vào hoặc mang ra khỏi lãnh thổ Việt Nam trái phép các loại pháo (vi phạmĐiểm 3 Khoản 6 Điều 13 Nghị định 73/2010/NĐ-CP) thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến30.000.000 đồng

Ngoài ra người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm

b, Xử lý hình sự

Đối với các trường hợp vi phạm về sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụngpháo trái phép thì việc điều tra, truy tố, xét xử theo Thông tư liên tịch số06/2008/TTLT/BCA-VKSNDTC-TANDTC ngày 25/12/2008 của Bộ Công an, Viện Kiểmsát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao về hướng dẫn việc truy cứu trách nhiệmhình sự đối với các hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép pháo

nổ và thuốc pháo

Theo đó, những hành vi phạm tội liên quan đến sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàngtrữ, sử dụng trái phép pháo nổ và thuốc pháo hoặc chiếm đoạt pháo nổ và thuốc pháo phảiđược phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh theo quy định của Bộ luật hình sự năm 1999.Trong mọi trường hợp, pháo nổ, thuốc pháo và nguyên liệu, dụng cụ dùng để sản xuất pháo

nổ, thuốc pháo phải bị tịch thu Việc phát hiện, thu giữ vật chứng, xử lý vật chứng là pháo

nổ, thuốc pháo phải thực hiện theo đúng quy định tại Điều 75 và Điều 76 Bộ luật tố tụng

phép các loại pháo khác (không phân biệt xuất xứ hoặc nơi sản xuất nhưng thuộc danh mụchàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định của Chính phủ) thì cũng được xử lý nhưđối với các hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép pháo nổ

CHỦ ĐỀ 3 (15 câu ) QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CÔNG DÂN VỀ VĂN HÓA, GIÁO DỤC VÀ KINH TẾ

Các nội dung chính của chủ đề: Quyền và nghĩa vụ học tập; Bảo vệ di sản văn hoá ;Quyền sở hữu tài sản và nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác; Nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệtài sản của nhà nước và lợi ích công cộng; Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế ;Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân

1 Tại sao nói học tập vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của công dân?

Trả lời:

Quyền và nghĩa vụ của mỗi công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đượcquy định trong Hiến phá, pháp luật, được Nhà nước bảo đảm thực hiện Quyền là những gì

mà công dân được hưởng và nghĩa vụ là những gì mà công dân phải thực hiện

Trong khi khẳng định và xác định một hệ thống các quyền của công dân, Hiến phápnước ta đồng thời cũng quy định các nghĩa vụ cơ bản của công dân Trong mối quan hệ giữaNhà nước và công dân, Nhà nước có trách nhiệm ghi nhận và tạo điều kiện để công dânthực hiện đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời công dân cũng phải tựgiác làm tròn bổn phận, nghĩa vụ đối với Nhà nước, xã hội Quyền của công dân luôn làtrách nhiệm của Nhà nước và quyền của Nhà nước cũng luôn là nghĩa vụ của công dân.Cùng với sự phát triển các mặt đời sống kinh tế, xã hội, số lượng quyền và các điều kiện bảođảm thực hiện quyền của công dân càng được mở rộng và đảm bảo tốt hơn thì công dâncũng phải thực hiện những nghĩa vụ tương ứng với quyền mà mình được hưởng Một khiquyền tách rời nghĩa vụ sẽ dẫn đến con người chỉ đòi hỏi được hưởng và thực hiện quyềnmột cách ích kỷ, trốn tránh nghĩa vụ Nhận thức đúng về mối quan hệ giữa quyền và nghĩa

vụ sẽ giúp công dân ý thức được quyền làm chủ của mình và trách nhiệm đối với cộngđồng, đất nước

Học tập vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của công dân được quy định trong Hiến phápnăm 1992 (Điều 59) và Luật Giáo dục (Điều 10) theo nguyên tắc quyền không tách rờinghĩa vụ

Công dân thực hiện quyền học tập của mình bằng nhiều hình thức (học ở hệ chính quy,hoặc giáo dục thường xuyên, học tập trung hoặc không tập trung, học trực tiếp hoặc giántiếp tùy thuộc vào điều kiện, công việc của mỗi người) và ở các loại hình trường lớp khácnhau (trường công lập, trường dân lập, trường tư thục) Mọi công dân không phân biệt dântộc, tôn giáo, tín ngưỡng, nam nữ, nguồn gốc gia đình, địa vị xã hội, hoàn cảnh kinh tế đềubình đẳng về cơ hội học tập Nhà nước thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo điềukiện để ai cũng được học hành; đề ra các chính sách, biện pháp để phát triển giáo dục

Công dân thực hiện nghĩa vụ học tập bằng cách: mọi công dân trong độ tuổi quy định

có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ giáo dục phổ cập, cụ thể là phổ cập giáo dục mầm non

cho trẻ em 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học (từ lớp 1 đến hết lớp 5) và phổ cập giáo dụctrung học cơ sở (từ lớp 6 đến hết lớp 9)

2 Do nhà nghèo, lại đông con nên khi thấy con bé lớn học xong tiểu học, anh Du quyết định cho con nghỉ học để phụ giúp việc gia đình Biết chuyện, bác Trưởng thôn đã sang động viên gia đình cố gắng cho con tiếp tục đi học để ít ra thì cũng hoàn thành phổ cập giáo dục Anh Du thì cho rằng, con anh đã học xong tiểu học là hoàn thành phổ cập giáo dục.

Vậy hiện nay, Nhà nước ta quy định về phổ cập giáo dục như thế nào?

Trả lời:

Phổ cập giáo dục là quá trình tổ chức để mọi công dân đều được học tập và đạt tới mộttrình độ học vấn tối thiểu theo quy định của Nhà nước Hiện nay, Nhà nước ta thực hiện phổcập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học và phổ cập giáo dụctrung học cơ sở (tức là hết lớp 9) Nhà nước thực hiện các điều kiện để phổ cập giáo dụctrong cả nước

Điều 11 Luật Giáo dục quy định: mọi công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ họctập để đạt trình độ giáo dục phổ cập Gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện cho các thànhviên của gia đình trong độ tuổi quy định được học tập để đạt trình độ giáo dục phổ cập.Khoản 1 Điều 28 Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em cũng quy định: gia đình, Nhànước có trách nhiệm bảo đảm cho trẻ em thực hiện quyền học tập; học hết chương trình giáodục phổ cập; tạo điều kiện cho trẻ em theo học ở trình độ cao hơn

Người có hành vi vi phạm quy định về phổ cập giáo dục có thể bị phạt cảnh cáo hoặcphạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng trong trường hợp cản trở việc đi học của ngườihọc các cấp học phổ cập hoặc bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng trong

trường hợp xúi giục người học các cấp học phổ cập không đi học hoặc bỏ học (theo Điều 21 Nghị định số 49/2005/NĐ-CP ngày 11/4/2005 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục; Nghị định số 40/2011/NĐ-CP ngày 08/6/2011 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 49/2005/NĐ-CP ngày 11/4/2005 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục)

3 Hành vi nào thì bị coi là cản trở việc học tập của trẻ em? Người có hành vi cản trở việc học tập của trẻ em sẽ bị xử lý như thế nào?

Trả lời:

Hiến pháp năm 1992; Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Luật Giáo dục đềuxác định học tập là quyền của công dân Nhà nước nghiêm cấm hành vi cản trở việc học tậpcủa trẻ em

Điều 10 Nghị định số 71/2011/NĐ-CP ngày 22/8/2011 của Chính phủ quy định quyđịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ

em quy định các hành vi sau được coi là cản trở việc học tập của trẻ em:

- Lợi dụng uy tín, dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc sử dụng vật chất, uy quyền để

dụ dỗ, lôi kéo, ép buộc trẻ em bỏ học, nghỉ học

- Bắt buộc, dụ dỗ trẻ em bỏ học, nghỉ học để gây áp lực, khiếu kiện, biểu tình trái phápluật

- Cố tình không thực hiện nghĩa vụ đóng góp cho việc học tập của trẻ em theo quy địnhcủa pháp luật, không bảo đảm thời gian, điều kiện học tập cho trẻ em

- Hủy hoại sách, vở, đồ dùng học tập của trẻ em

- Từ chối tiếp nhận hoặc gây áp lực để cản trở việc tiếp nhận trẻ em khuyết tật có khảnăng học tập, trẻ em nhiễm, nghi nhiễm, có nguy cơ hoặc có cha, mẹ nhiễm HIV được vàohọc tại các cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật

Người có hành vi cản trở việc học tập của trẻ em, tùy theo mức độ vi phạm sẽ bị xửphạt theo quy định tại Điều 16 Nghị định số 91/2011/NĐ-CP ngày 17/10/2011 của Chínhphủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo cácmức sau:

- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với mộttrong các hành vi sau đây:

+ Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng uy quyền để ép buộc trẻ em phải bỏ học,nghỉ học;

+ Từ chối tiếp nhận, cản trở trẻ em bị nhiễm, nghi nhiễm, có nguy cơ bị nhiễmHIV/AIDS hoặc trẻ em có cha, mẹ bị nhiễm HIV/AIDS vào học tại các cơ sở giáo dục theoquy định;

+ Từ chối tiếp nhận trẻ em bị khuyết tật mà vẫn có đủ điều kiện vào học tại các cơ sởgiáo dục theo quy định;

+ Dụ dỗ, lôi kéo trẻ em bỏ học, nghỉ học;

+ Hủy hoại sách, vở, đồ dùng học tập của trẻ em;

+ Có điều kiện mà không bảo đảm điều kiện học tập cho trẻ em làm hạn chế quyềnđược học tập của trẻ em;

+ Cố tình không thực hiện nghĩa vụ đóng góp cho việc học tập của trẻ em theo quyđịnh của pháp luật, không đảm bảo thời gian, điều kiện học tập cho trẻ em

- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi bắt trẻ em bỏ học,nghỉ học để gây áp lực, khiếu kiện, biểu tình trái pháp luật;

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng đểthực hiện hành vi vi phạm đồng thời buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổicủa cơ sở vật chất, trang thiết bị học tập, giảng dạy đã bị phá hoại

4 Di sản văn hóa là gì và được phân loại thế nào?

Trả lời:

Di sản văn hóa Việt Nam là tài sản quý giá của đất nước, của dân tộc, là chất liệu gắnkết cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là cơ sở để sáng tạo những giá trị tinh thần mới và làmột bộ phận của di sản văn hóa nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước vàgiữ nước của nhân dân ta

Theo quy định của Luật di sản văn hóa thì di sản văn hóa là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể

- Di sản văn hóa phi vật thể: là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân,

vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bảnsắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệkhác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác

Di sản văn hóa phi vật thể bao gồm:

+ Tiếng nói, chữ viết;

+ Ngữ văn dân gian (như: thần thoại, tục ngữ, ngạn ngữ, thành ngữ, câu đố, ngụ ngôn,

ca dao, truyện thơ dân gian, sử thi, trường ca, văn tế, lời khấn và các hình thức ngữ văntruyền miệng khác);

+ Nghệ thuật trình diễn dân gian (như: âm nhạc, múa, sân khấu, hát đối, trò chơi và cáchình thức diễn xướng dân gian khác);

+ Tập quán xã hội và tín ngưỡng (như: luật tục, hương ước, chuẩn mực đạo đức, nghi

lễ trong ứng xử với tổ tiên, với ông bà, với cha mẹ, với thiên nhiên, ma chay, cưới xin vàcác phong tục, tập quán khác);

+ Lễ hội truyền thống (đó là các lễ hội có nội dung đề cao tinh thần yêu nước, yêuthiên nhiên, lòng tự hào dân tộc, truyền thống chống ngoại xâm, tôn vinh các vị anh hùngdân tộc, danh nhân văn hoá, ca ngợi tinh thần cần cù lao động sáng tạo của nhân dân, đề caolòng nhân ái, khát vọng tự do, hạnh phúc, tinh thần đoàn kết cộng đồng);

+ Nghề thủ công truyền thống (nghề có truyền thống từ lâu đời, thường gắn với nhữnglàng nghề, phố nghề và được biểu hiện bằng những sản phẩm thủ công truyền thống Ở ViệtNam có nhiều nghề thủ công truyền thống như: nghề sơn mài, gốm sứ, mây tre đan, khảmtrai, thêu ren );

+ Tri thức dân gian (như: tri thức về y, dược học cổ truyền, về văn hoá ẩm thực, vềthiên nhiên và kinh nghiệm sản xuất, về kinh nghiệm sáng tác văn nghệ (học thuật), về trangphục truyền thống, về đất, nước, thời tiết, khí hậu, tài nguyên, về sông, biển, núi, rừng vàcác tri thức dân gian khác)

- Di sản văn hóa vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học

Di sản văn hóa vật thể bao gồm:

+ Di tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo

vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học

+ Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa

cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử thẩm mỹ, khoa học

+ Di vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học.

+ Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, khoa

học, có từ một trăm năm tuổi trở lên

+ Bảo vật quốc gia là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý hiếm tiêu

biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học

5 Công dân có quyền và nghĩa vụ như thế nào đối với di sản văn hóa?

Trả lời:

Luật di sản văn hoá (Điều 14, 15 và 16) đã quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của côngdân đối với di sản văn hóa, qua đó góp phần nâng cao trách nhiệm của công dân trong việcbảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa

- Quyền và nghĩa vụ của công dân nói chung:

+ Sở hữu hợp pháp di sản văn hóa;

+ Tham quan, nghiên cứu di sản văn hóa;

+ Tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa;

+ Thông báo kịp thời địa điểm phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử

- văn hóa, danh lam thắng cảnh; giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do mình tìm đượccho cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần nhất;

+ Ngăn chặn hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ngăn chặn, xử lý kịp thờinhững hành vi phá hoại, chiếm đoạt, sử dụng trái phép di sản văn hóa

- Quyền và nghĩa vụ của công dân là chủ sở hữu di sản văn hóa:

+ Thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân nói chung đối với di sản văn hóa;+ Thực hiện các biện pháp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; thông báo kịp thờicho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp di sản văn hóa có nguy cơ bị làm sailệch giá trị, bị hủy hoại, bị mất;

+ Gửi sưu tập di sản văn hóa phi vật thể, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia vào bảo tàngnhà nước hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp không đủ điều kiện vàkhả năng bảo vệ và phát huy giá trị;

+ Tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham quan, du lịch, nghiên cứu di sảnvăn hóa;

+ Thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

- Quyền và nghĩa vụ của công dân quản lý trực tiếp di sản văn hóa:

- Bảo vệ, giữ gìn di sản văn hóa;

- Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại di sản

- Thông báo kịp thời cho chủ sở hữu hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gầnnhất khi di sản văn hóa bị mất hoặc có nguy cơ bị hủy hoại;

- Tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham quan, du lịch, nghiên cứu di sảnvăn hóa;

- Thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

6 Ngôi chùa cổ ở xã của Thành nghe nói đã được gần trăm tuổi, được công nhận

là di tích lịch sử - văn hóa Thời gian trước, có mấy hộ dân sống xung quanh chùa khi xây dựng nhà đã xâm lấn vào khuôn viên chùa Vừa qua, cơ quan chức năng đã xử phạt các hộ gia đình đó, trả lại vẻ đẹp cổ kính cho ngôi chùa Thành rất muốn biết người có hành vi vi phạm quy định về bảo vệ di sản văn hóa thì bị xử lý như thế nào?

Theo Điều 34 Nghị định số 75/2010/NĐ-CP ngày 12/7/2010 của Chính phủ quy định

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa thì hành vi vi phạm các quy định về bảo

vệ công trình văn hoá, nghệ thuật, bảo vệ di sản văn hoá bị xử phạt như sau:

- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vilàm hoen bẩn di tích lịch sử, văn hoá, danh lam thắng cảnh, công trình văn hóa, nghệ thuậtđồng thời buộc khôi phục lại trạng thái ban đầu của di tích lịch sử, văn hoá, danh lam thắngcảnh, công trình văn hóa, nghệ thuật đó

- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:+ Tuyên truyền, phổ biến, trình diễn sai lệch nội dung và giá trị di sản văn hoá phi vậtthể;

+ Tuyên truyền, giới thiệu sai lệch nội dung, giá trị di tích lịch sử - văn hoá

- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:+ Làm hư hại hiện vật có giá trị dưới 50.000.000 đồng trong các bảo tàng, di tích lịch

sử - văn hóa;

+ Không đăng ký bảo vật quốc gia với cơ quan có thẩm quyền hoặc khi thay đổi chủ sởhữu bảo vật quốc gia mà không thông báo với cơ quan có thẩm quyền theo quy định;

+ Sửa chữa, tẩy xóa bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hoá;

+ Làm bản sao di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia mà không có giấy phép;

+ Buôn bán trái phép di vật, cổ vật (đồng thời tịch thu tang vật)

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:+ Làm hư hại nhưng chưa nghiêm trọng di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh,