Bài giảng hướng dẫn định vị, giác móng, đào móng file doc và ppt

giới thiệu các dụng cụ đào móng, xác định kiểm tra đường thẳng đứng nằm ngang, kiểm tra góc vuông, kiểm tra móng trên thực địa, đào móng bằng thủ công, máy. Gia cố nền móng bằng tre, đệm cát. Kiểm tra chất lượng hố móng

LỜI NÓI ĐẦU

Tài liệu “Đào móng” cung cấp cho học viên những kiến thức cơ bản về các yêu cầu

kỹ thuật, phương pháp kiểm tra đánh giá công tác giác mong, đào móng, gia cố nền móng

MỤC TIấU VÀ NỘI DUNG CỦA Mễ ĐUN Mục tiờu của mụn học (Mụđun)

Sau khi học xong mụn học (Mụđun) này học sinh cú khả năng sau:

Có trách nhiệm trong công việc Hợp tác tốt với ngời cùng làm, cẩn thận để

đảm bảo an toàn cho ngời và công trình

Nội dung của mụn học (Mụ đun)

Bài 1: Giới thiệu các loại dụng cụ

Bài 2: Xác định, kiểm tra đờng thẳng đứng

Bài 3: Xác định, kiểm tra đờng nằm ngang

Bài 4: Xác định, kiểm tra góc vuông

Bài 5: Xác định vị trí móng trên thực địa

Bài 6: Đào móng bằng thủ công

Bài 7: Đào móng bằng máy

Bài 8: Gia cố nền móng bằng cọc tre

Bài 9: Gia cố nền móng bằng đệm cát

Bài 10: Kiểm tra chất lợng hố móng

BÀI 1: GIỚI THIỆU CÁC DỤNG CỤ

Mục tiờu của bài học

Sau khi học xong bài này học viờn cú khả năng sau:

Nghiêm túc, cẩn thận, chu đáo

Nội dung của bài học

1.1.1 Vật liệu làm thước, hỡnh dỏng và kớch thước

Trước kia thước tầm thường được làm từ gỗ lim, gỗ thụng cú chiều dài từ 1,2m ữ 3,0m (Hỡnh 1 - 1)

Hỡnh 1 - 1: Thước tầm

Mặt cắt của thước là hỡnh chữ nhật hoặc được vỏt đi một cạnh để phự hợp

Hiện nay thước tấm làm bằng nhôm Do nhôm nhẹ nên thước có thể làm được dài, mặc khác không chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết như dộ ẩm

và nhiệt độ

1.1.2 Công dụng

Dùng để cán phẳng lớp vữa khi trát trên tường, trần, nến

Dùng để kiểm tra độ phẳng của mặt tường khi xây, của mặt trát trên tường,trần …

Kết hợp với một số dụng cụ khác như ni vô, dây dọi có thể xác định được đường nằm ngang, thẳng đứng, khi cần thiết

1.2.Thước vuông

1.2.1 Vật liệu làm thước, hình dáng và kích thước

Thước vuông được làm bằng gỗ lim hay kim loại nhẹ như nhôm, sắt…Cạnh của thước có chiều dài từ 0,3 ÷ 1,2m (Hình 1 - 2)

Hình 1 - 2: Thước vuông

1.2.2 Công dụng

Thước vuông dùng để xác định, kiểm tra góc vuông, như xác định góc vuông của tường trục ngang , dọc trước khi xây

Thước vuông dùng để kiểm tra góc trụ sau khi trát…

1.2.2 Cách sử dụng

Trước khi sử dụng cần phải lưu ý: Kiểm tra độ thẳng của cạnh thước, kiểmtra khả năng có thể làm cho thước biến dạng, kiểm tra góc vuông của thước Cách kiểm tra góc vuông của thước

Bước 1: Đặt thước trên mặt phẳng có thể là mặt nền, sàn…

Bước 2: Trên đường kéo dài của cạnh OB về phìa O lấy và đánh dấu điểm Csao cho OC <OB

Bước 3: Lấy cạnh OA làm trục, lật cạnh OB về phía C

Bước 4: Kiểm tra, nếu cạnh OB trùng với diểm C thì thước có góc

AOB=90o (Hình 1 - 3)

Hình1 - 3: Cách kiểm tra thước vuông

1.3 Thước mét

1.3.1 Vật liệu làm thép, hình dáng và kích thước

- Thước nhôm gấp có chiều dài tới 1,0m

- Thước vải sơn có chiều dài tới 50m

2.1.1 Cấu tạo, hình dáng và kích thước

Ni vô thước được chế tạo bằng gỗ, nhôm cứng không cong vênh hoặc bẳngkim loại nhẹ

Ni vô có hình dáng giống như thước tầm có các cạnh thẳng và các mặt phẳng có chiều dài thường từ 0,3 ÷ 1,2m trên thước thước có gắn ống thủy.(Hình 1 - 4)

Hình 1 - 4: Ni vô thước

1 Ống thủy kiểm tra thẳng đứng;

2 Ống thủy kiểm tra nằm ngang;

3 Ống thủy kiểm tra góc nghiêng.

2.1.2 Công dụng của ni vô

Ni vô dùng để kiểm tra và xác định đừng thẳng đứng, nằm ngang hay góc của bộ phận công trình

- Đối với ống thủy kiểm tra nằm ngang

Bước 1: Áp ni vô lên mặt tường, mặt nền

Bước 2: Diều chỉnh cho bọt nước của ống thủy nằm ngang vào giữa

Bước 3: Vạch đường thẳng theo cạnh trên hoặc dưới của ni vô Đánh dấu vịtrí 2 đầu ni vô trên đường thẳng đó tại 2 điểm A và B

Bước 4: Đảo đầu ni vô vào đúng 2 vi5 trí đã đánh dấu

Bước 5: Nếu bọt ống thủy nằm đúng ở giữa thì ni vô đạt yêu cầu về chất lượng (Hình 1 - 6a, b)

Hình 1 - 6a, b: Kiểm tra ống thủy nằm ngang của ni vô

- Đối với ống thủy kiểm tra thẳng đứng

Bước 1: Áp ni vô vào tường

Bước 2: Điều chỉnh bọt nước của ống thủy đứng vào giữa

Bước 3: Vạch đường thẳng theo cạnh đứngcủa ni vô lên tường Đánh dấu hai điểm đầu và cuối ni vô tại điểm A và điểm B

Bước 4: Đảo chiều ni vô, áp vào tường đúng vị trí cũ

Bước 5: Kiểm tra, nếu thấy bọt nước của ống thủy nằm đúng giữa thì ni vô đạt chất lương (Hình 1 - 7)

Hình 1 - 7a, b: Kiểm tra ống thủy thẳng đứng của ni vô

2.2 Ni vô ống nhựa mềm

2.2.1 Cấu tạo

Ni vô ống nhựa mềm được làm bằng ống nhựa trong suốt, đường kính củaống nhựa từ 10 ÷ 15mm.

- Có thể dùng nước có pha mầu đưa vào ống để dễ quan sát

- Khi sử dụng hai đầu ống phải để tự do (không nút kín) trong quá trình sửdụng Và phải giữ nước không chảy ra ngoài

3 Dọi

3.1 Cấu tạo

Dọi được tạo bởi một dây mềm treo quả dọi, quả dọi được làm bằng kim loại, tốt nhất bằng đồng, được tiện tròn theo hình côn, nhọm một đầu, trọnglượng quả dọi thường từ 300 ÷ 400 gam (Hình 1 – 8; 1 - 9)

Bước 1: Đưa dây dọi lên phìa trước ngang đầu.

Bước 2: Dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ giữ đầu dây

Bước 3: Bằng mắt ngắm và rê dây dọi từ từ vào cạnh của bộ phận cần kiểmtra thẳng đứng (cạnh cột, cạnh cửa, mép tường )

Bước 4: Giữ ổn định quả dọi làm cho dây treo không chuyển động Dùng mắt ngắm, nếu dây dọi trùng với cạnh của một bộ phận công trình cần kiểmtra thì bộ phận đó thẳng đứng

Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Cấu tạo và công dụng của các loại Thước?

Câu 2: Cấu tạo và công dụng của Nivô thước và Nivô ống nhựa mềm?

Câu 3: Trình bày cách sử dụng Nivô thước và Nivô ống nhựa mềm?

Câu 4: Cấu tạo và công dụng của Dọi?

Câu 5: Trình bày cách sử dụng Dọi?

BÀI 2: XÁC ĐỊNH KIỂM TRA ĐƯỜNG THẲNG ĐỨNG

Mục tiờu của bài học

Sau khi học xong bài này học viờn cú khả năng sau:

 Kiến thức

Nêu đợc khái niệm về đờng thẳng đứng.

Phơng pháp xác định, kiểm tra đờng thẳng đứng

 Kỹ năng

Xác lập đợc đờng thẳng đứng

Kiểm tra đợc đờng thẳng đứng

Đo đợc độ cao, dẫn đợc cốt cao độ

 Thái độ

Nghiêm túc, cẩn thận

Nội dung của bài học

1 Khỏi niệm đường thẳng đứng

2 Cỏch xỏc định đường thẳng đứng

3 Kiểm tra đường thẳng đứng

4 Đo độ cao

1 Khỏi niệm đường thẳng đứng

Đường thẳng đứng là đường thẳng song song với phương dõy dọi (Hỡnh

2 - 1)

2 Cách xác định đường thẳng đứng

Có hai cách xác định đường thẳng đứng: Xác định đường thẳng đứng qua một điểm bằng dọi và xác định đường thẳng đứng qua một điểm bằng ni vô thước

- Xác định đường thẳng đứng qua một điểm (A) cho trước bằng dọi: Thực hiện theo các bước sau

Bước 1: Thả dây dọi qua điểm A

Bước 2: Một tay cầm đầu dây và tay kia điều chỉnh cọc dọi không xoay Bước 3: Dùng mắt gắm sao cho phương dây dọi đi qua điểm A

Bước 4: Khi đó phương dây dọi chính là đường thẳng đứng đi qua điểm A (Hình 2 - 2)

Hình 2 - 2: Thả dây dọi qua điểm A cho trước

- Xác định đường thẳng đứng qua một điểm bằng ni vô thước: Thực hiện theo các bước sau

Bước 1: Áp nivô lên một cạnh góc tường đã xác định

Bước 2: Điều chỉnh bọt nước ống thủy thẳng đứng, sao cho bọt nước nằm chính giữa ống thủy

Bước 3: Khi đấy cạnh của nivô phía áp vào cạnh của góc tường là đừng

thẳng đứng (Hình 2 - 3)

Hình 2 - 3: Dựng thước căng dây thẳng đứng để xây góc tường

3 Kiểm tra đường thẳng đứng

Có hai cách kiểm tra đường thẳng đứng: Dùng dây dọi để kiểm tra đường thẳng đứng và Dùng nivô kết hợp với thước tầm để kiểm tra đừng thẳng

đứng

- Dùng dây dọi để kiểm tra đường thẳng đứng (Cạnh cửa, góc tường…)

Bước 1: Cầm dọi, đứng ở một vị trí không vuông góc với bề mặt nào đó củacấu kiện, hoặc bộ phận của công trình cần kiểm tra

Bước 2: Rê dây dọi từ từ vào cạnh của cấu kiện hoặc công trình cần kiểm tra

Bước 3: Dùng mắt gắm nếu thấy giao tuyến của hai mặt phẳng cấu kiện đó trùng với dây dọi thì bộ phận đó thẳng đứng

Bước 4: Từ đó đưa ra kết luận (Hình 2 - 4)

Hình 2 - 4: Kiểm tra đường thẳng đứng bằng dây dọi

- Dùng ni vô kết hợp với thước tầm để kiểm tra đường thẳng đứng

Bước 1: Áp cạnh thước tầm lên mặt của cấu kiện

Bước 2: Áp nivô lên mét cạnh của thước và quan sát vị trí của bọt nước trong ống thủy

Bước 3: Cũng tương tự như vậy với mặt kề bên của cấu kiện, nếu thấy bọt nước của ống thủy của ni vô cả hai lần làm đều nằm ở chính giữa thì cấu kiện đó thẳng đứng và ngược lại (Hình 2 - 5)

Hình 2 - 5: Kiểm tra thẳng đứng bằng thước tầm, nivô

Áp dụng phương pháp đo cao độ để xác định và kiểm tra cao độ của một

bộ phận công trình nào đó gần đấy

Ví dụ: Xác định cao độ để lắp lanh tô biết:

Cao độ của lanh tô theo thiết kế la + 2.200

Cốt chuẩn là cốt ± 0.00 của nền nhà

Cách xác định như sau:

- Dùng dây dọi để xác định 2 đường thẳng đứng ở gần vị trí đầu của lanh

tô định lắp

- Từ cốt ± 0.00 của nền nhà dùng thước đo lên theo hai đường thẳng đứng một đoạn bằng nhau và bằng 2.2m Đánh dấu lại Đó chính là cao độ cầnxác định.

- Cũng có thể chỉ cần đo theo một đường thẳng đứng một đoạn bằng 2.2m.Đánh dấu điểm đó lại rồi dùng ni vô ống nhựa mềm dẩn qua xác định được điểm thứ hai Khi đấy hai điểm nằm ngang và bằng 2.2m

- Từ đấy lắp lanh tô sao cho cạnh trùng với đừng nằm ngang đó

(Hình 2 - 6)

Hình 2 - 6: Dùng thước tầm để xác định độ cao Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Nêu khái niệm đừng thẳng đứng?

Câu 2: Trình bày các bước xác định và kiểm tra đường thẳng đứng bằng Dọi và Nivô thước?

Câu 3: Trình bày các bước xác định độ cao để lắp lanh tô (Có hình ảnh mô tả)?

BÀI 3: XÁC ĐỊNH KIỂM TRA ĐƯỜNG NẰM NGANG

Mục tiờu của bài học

Sau khi học xong bài này học viờn cú khả năng sau:

 Kiến thức

Trình bày đợc khái niệm về đờng nằm ngang (Đờng ngang bằng)

Trình bày đợc pháp xác định, kiểm tra đờng nằm ngang

 Kỹ năng

Xác lập đợc đờng nằm ngang

Kiểm tra đợc đờng nằm ngang

Đo độ dài trên đờng nằm ngang

 Thái độ

Nghiêm túc, cẩn thận, chính xác

Nội dung của bài học

1 Xỏc lập đường nằm ngang

2 Kiểm tra đường nằm ngang

3 Đo độ dài trờn đường nằm ngang

1 Xỏc định đường nằm ngang

1.1 Khỏi niệm:

Mặt nước ao hồ hay ở trong chậu ở trạng thỏi yờn tĩnh cú thể coi là mặt phẳng nằm ngang Những đường thẳng nằm trong và song song với mặt phẳng này là những đường nằm ngang (Hỡnh 3 - 1)

Hỡnh 3 - 1: Mặt nước ao hồ ở trạng thỏi yờn tĩnh

Đường nằm ngang vuụng gúcvới phương dõy dọi (Đường thẳng đứng)

1.1.2 Xác định đường nằm ngang

Có nhiều cách xác định đường nằm ngang

Cách 1: Dùng ống nhựa mềm xác định đường nằm ngang qua một điểm đã cho trước:

Bước 1: Đặt một đầu ống nước vào vị trí A đã cho trước

Bước 2: Đặt đầu còn lại vào vị trí B

Bước 3: Điều chỉnh lên, xuống, một trong hai đầu ống sao cho mực nước trong ống ở đầu A trùng với điểm A đã đánh dấu Giữ cố định ống

Bước 4: Theo nguyên tắc bình thông nhau thì mực nước trong ống ở đầu B

sẽ ngang bằng với điểm A Đánh dấu B

Bước 5: Nối A với B ta có đường nằm ngang AB (Hình 3 - 2)

Hình 3 - 2: Xác định đường nằm ngang bằng ống nhựa mềm

Nếu hai điểm A và B ở gần nhau trong phạm vi của thước tầm, thì nên dùng thước tầm kết hợp với ni vô thước xác định như sau:

Bước 1: Đặt một đầu thước vào điểm A, đầu còn lại đặt vào B

Bước 2: Dùng ni vô thước đặt chồng lên thước

Bước 3: Điều chỉnh đầu thước ở B, đồng thời quan sát bọt nước trong ống thủy nằm ngang, nếu ở vào giữa thì đánh dấu đầu B của thước

Bước 4: Nối A với B ta được đường nằm ngang AB

Cách 2: Xác định một đường nằm ngang dựa vào một đường nằm ngang hay mặt phẳng nằm ngang đã cho sẵn

Trường hợp này hay sảy ra trong quá trình thi công công trình

Ví dụ: Khi đổ bê tông giằng móng đã xong, muốn xác định bậu của cửa sổ,

ta chỉ ta chỉ đo từ mặt giằng lên một đoạn theo thiết kế Hoặc có thể dựa vào bậu cửa để xác định vị trí đặt lanh tô Cách xác định như sau:

Bước 1: Dựng hai đường song song vuông góc với đường nằm ngang đã cho

Bước 2: Theo hai đường thẳng đó đo 2 đoạn bằng nhau và bằng kích thước thiết kế Đánh dấu tại 2 điểm A và B

Bước 3: Nối 2 điểm A và B ta có đường nằm ngang AB (Hình 3 - 3)

Hình 3 - 3: Xác định đường nằm ngang dựa vào đường nằm ngang đã có

2 Kiểm tra đường nằm ngang

Muốn kiểm tra một đường thẳng có nằm ngang hay không ví dụ như cạnh dầm, lanh tô, lam can Ta chỉ việc ốp ni vô lên đường thẳng đó Trường hợp cạnh dài ta dùng ni vô kết hợp với thước tầm hoặc dùng ni vô ống nhựamềm điểm kiểm tra

Bước 2: Đặt một đầu ống vào vị trí ở một đầu dầm (điểm 1)

Bước 3: Đặt đầu bên kia dầm (điểm 2)

Bước 4: Điều chỉnh lên, xuống một trong hai đầu ống nước sao cho mực nước trong ống ở đầu dầm trùng với điểm 1 đã đánh dấu.Giữ cố định

Bước 5: Theo nguyên tắc bình thông nhau thì mực nước ở đầu dầm kia (điểm 2) sẽ ngang bằng với điểm 1 Đánh dấu đầu 2

Bước 6: Kiểm tra nếu mực nước trong ống ở điểm 1 trùng với mực nước trong ống ở điểm 2 thì dầm nằm ngang (Hình 3 - 4)

2.2 Kiểm tra đường thẳng nằm ngang bằng Nivô thước.

Bước 1: Ốp ni vô theo đường thẳng đã có

Bước 2: Dùng mắt quan sát, nếu bọt nước nằm đúng giữa thì đừng thẳng đó nằm ngang, còn bọt nước lệch về một bên thí đừng thẳng đó không nằm ngang (Hình 3 - 5)

Hình 3 - 5: Kiểm tra đường nằm ngang bằng thước tầm kết hợp với ni vô

3 Đo độ dài trên đường nằm ngang

Muốn đo dộ dài như khoảng cách giữa các trục nhà, khích thước ô cửa, định

vị vị trí của cọc tim khi giác móng ta phải đo theo đường nằm ngang Nhưvậy các kích thước trên bản vẽ mặt bằng công trình như kích thước giữa cáctrục nhà là khoảng cách giữa 2 điểm nằm trên một mặt phẳm nằm ngang Muốn vậy ta thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Căng dây qua chiều rộng của ô cửa

Bước 2: Điều chỉnh cho dây nằm ngang (Hình 3 - 6)

Hình 3 - 6: Thả dọi để xác định điểm B

Bước 3: Dùng thước mét theo dây đo đúng kích thước của ô cửa theo yêu cầu (Hình 3 - 7)

Hình 3 - 7: Đo độ dài theo phương song song với trục công trình

Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Nêu khái niệm đường nằm ngang?

Câu 2: Trình bày các bước xác định và kiểm tra đường nằm ngang bằng ni

vô ống nhựa mềm và ni vô thước kết hợp với thước tầm (cho ví dụ)?

Câu 3: Trình bày cách đo độ dài trên đường nằm ngang (cho ví dụ)?

BÀI 4: XÁC ĐỊNH KIỂM TRA GÓC VUÔNG

Mục tiêu của bài học

Sau khi học xong bài này học viên có khả năng sau:

Ta phải đi xác định hướng vuông góc còn lại của công trình đó

Để xác định góc vuông đó thì người ta dùng thước vuông

Xác định góc vuông khi biết một điểm cho trước Thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Đặc góc thước vuông vào điểm đã cho trước (điểm 0)

Bước 2: Điều chỉnh một cạnh của thước trùng với hướng 0x đã cho trước.Bước 3: Vạch đường oy theo cạnh cón lại, khi đấy góc x0y là góc vuông.(Hình 4 - 1)

Hình 4 - 1: Xác định góc vuông bằng thước vuông

Bước 4: Nối O với N, ta có góc NOM là vuông (Hình 4 - 2)

Hình 4 - 2: Xác định góc vuông theo phương pháp tam giác vuông

2 Kiểm tra góc vuông

Trong xây dựng ta thường phải kiểm tra hình chữ nhật như kiểm tra một nền nhà trước khi lát gạch hoa, một bức tường trước khi ốp gạch men, kiểm tra móng đào trước khi xây móng

Ví dụ:

Trường hợp muốn kiểm tra hình chữ nhật ABCD ta làm như sau:

Bước 1: Đo độ dài 2 đường chéo AC và BD

Bước 2: Đo bất kỳ 1 góc vuông A, hoặc B, hoặc C, hoặc D

Kiểm tra nếu thấy:

- AC = BD

- Có 1 góc vuông A, hoặc B, hoặc C, hoặc D bằng 90o

Trường hợp dùng phương pháp đo được thước hiện theo các bước sau:Bước 1: Trên hướng cho trước ox lấy một đoạn 0M bằng 80 cm, đánh dấu.Bước 2: Trên hướng oy lấy một đoạn 0N bằng 60cm, đánh dấu

Bước 3: Từ điểm M và điểm N trên hai đoạn 0M và 0N đã đánh dấu, dùng thước đo đường chéo MN Nếu Đoạn MN bằng 100cm thì góc M0N là vuông còn nếu góc M0N > Hoặc < 100cm thì góc M0N không vuông

Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Trình bày cách xác định góc vuông qua một điểm đã cho trước?Câu 2: Trình bày các bước kiểm tra góc vuông (cho ví dụ)?

BÀI 5: XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ MÓNG TRÊN THỰC ĐỊA

(GIÁC MÓNG BẰNG THỦ CÔNG) Mục tiêu của bài học

Sau khi học xong bài này học viên có khả năng sau:

Nội dung của bài học

1 Yêu cầu khi giác móng

2 Dụng cụ giác móng

3 Trình tự giác móng

1 Yêu cầu giác móng ngoài thực địa

- Phải đảm bảo công trình đúng vị trí

- Phải đảm bảo đúng hình dáng, kích thước sai lệnh không được vượt trị số sau:

+ Không được quá 10mm khi kích thước công trình dài tới 10m

+ Không vượt quá 30mm khi kích thước công trình dài tới 100m và lớn hơn

2 Dụng cụ giác móng

- Dây thép 1mm

- Cọc gỗ, đinh, búa đóng đinh

- Thước vuông, thước mét

- La bàn, thước đo độ

- Sơn đỏ, vôi bột.

3 Trình tự giác móng

Để giác móng cho một công trình cần phải biết một số yếu tố sau:

- Tọa độ một điểm góc của công trình

- Hướng của công trình

- Hình dáng, kích thước mặt bằng của công trình

Trình tự giác móng:

Bước 1: Xác định góc thứ nhất.

- Đặt la bàn sao cho trục kim của địa bàn trùng với tâm 0 của mốc chuẩn.Khi đấy hướng mũi tên của địa bàn cho ta biết hướng Bắc trên thực địa (Hình 5 - 1)

Hình 5 - 1

- Đặt tâm của thước đo độ trùng với tâm 0 của mốc, vạch chỉ 90o trên thướctrùng với hướng Bắc Đấy là một cạnh của hướng, cạnh còn lại được xác định bởi trị số góc hướng trên thước đo độ.(Hình 5 - 2)