Hướng dẫn chọn màu sắc, pha chế nước vôi màu. Công tác chuẩn bị và xử lý bề mặt. Phương pháp pha và trình tự thi công quét vôi, bả ma tít, sơn nước.Quy định về yêu cầu kỹ thuật và thông tin an toàn sức khỏe
Trang 1TRƯỜNG CĐN QUỐC TẾ VABIS HỒNG LAM
Trang 2TRƯỜNG CĐN QUỐC TẾ VABIS HỒNG LAM
Giáo viên biên soạn Trưởng/ Phó khoa
Nguyễn Quốc Toản Lê Văn Thường
TP Vũng tàu – 2014 Giáo trình lưu hành nội bộ
Trang 3MỤC LỤC
GIỚI THIỆU CHUNG 4
BÀI 1: CHỌN MÀU SẮC 5
1 Các lo i màu c b nạ ơ ả 5
2 Tính ch t màu s cấ ắ 5
3 o giác v màu s cẢ ề ắ 6
4 nh h ng c a ánh sáng đ n màu s cẢ ưở ủ ế ắ 6
5 Thay đ i khung c ng b ng màu s cổ ả ằ ắ 6
6 Ch n màu đ i v i nhà ọ ố ớ ở 7
BÀI 2: PHA CHẾ NƯỚC VÔI MÀU 8
1 V t li uậ ệ 8
2 Pha ch n c vôiế ướ 9
3 Pha ch n c vôi màuế ướ 9
BÀI 3: CHUẨN BỊ BỀ MẶT BẠ MA TÍT, QUÉT VÔI 10
1 S a l i nh ng ch ch a đ t yêu c u b m tử ạ ữ ỗ ư ạ ầ ề ặ 10
2 V sinh và chu n b b m tệ ẩ ị ề ặ 10
BÀI 4: QUÉT VÔI 12
1 D ng cụ ụ 12
2 Yêu c u k thu tầ ỹ ậ 12
3 Quét vôi 12
BÀI 5: BẢ MA TÍT 14
1 Khái ni mệ 14
2 T l pha tr nỷ ệ ộ 14
3 Cách pha tr nộ 15
4 Yêu c u k thu tầ ỹ ậ 15
5 D ng cụ ụ 15
16
6 Chu n b b m tẩ ị ề ặ 16
7 Trình t và thao tácự 16
BÀI 6: LĂN SƠN 18
1 Thành ph n s nầ ơ 18
2 Yêu c u k thu tầ ỹ ậ 19
3 D ng c l n s nụ ụ ă ơ 19
4 Trình t thao tácự 20
5 S n lót và s n phơ ơ ủ 21
TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 4GIỚI THIỆU CHUNG
Mã mô – đun: MĐ 17
Tên mô – đun: Bạ ma tít, sơn vôi
Thời gian mô – đun: 55 giờ (Lý thuyết 15 giờ, thực hành 24 giờ, thực hành doanh
nghiệp 16 giờ)
Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vị trí: Mô đun được bố trí học sau khi người học đã học xong các mô đun MĐ12, MĐ13, MĐ14, MĐ15, MĐ16
- Tính chất: Đây là mô đun học bắt buộc thời gian học cả lý thuyết và thực hành
Mục tiêu của mô đun:
*Kiến thức:
- Trình bày được trình tự pha màu và quét, lăn, phun sơn vôi
- Mô tả được tính năng tác dụng của từng loại sơn
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật của công việc quét, phun, lăn sơn vôi
*Kỹ năng:
- Chọn được màu đẹp, phù hợp với tính chất sử dụng
- Pha được màu theo mẫu
- Quét, phun, lăn sơn đạt yêu cầu
- Quét được vôi ve, lăn, phun sơn đạt yêu cầu kỹ thuật
*Thái độ:
- Tỷ mỷ, cẩn thận và kiên trì trong khi luyện tập
- Tuân thủ mọi quy định về an toàn lao động của nghề và vệ sinh công nghiệp
- Có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, có ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong công nghiệp
Nội dung của mô đun:
Tổng số
Lý thuyết
Thực hành
Kiểm tra
3 Bài 3: Chuẩn bị bề mặt bả ma tít, quét vôi 7 3 4
Trang 5BÀI 1: CHỌN MÀU SẮC
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Trình bày được cơ sở để chọn màu
- Vận dụng được bảng màu để lựa chọn
* Kỹ năng:
- Chọn được màu phù hợp
* Thái độ:
- Nghiêm túc, sáng tạo, tuân thủ quy luật hoà sắc
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Các loại màu cơ bản
Tính chất màu sắc
Ảo giác về màu sắc
Ảnh hưởng ánh sáng đến màu sắc
Thay đổi khung cảnh bằng màu sắc
Chọn màu đối với nhà ở
1 Các loại màu cơ bản
Màu gốc trong tự nhiên có 3 màu đó là: đỏ, vàng, xanh mà không thể dùng cách pha trộn màu sắc để có được Đó chính là 3 màu nguyên chất hay màu sơ cấp (màu gốc), với 3 màu sơ cấp này chúng ta có thể pha được hầu hết các màu trong tự nhiên
Brewku và Frăng đã biểu thị cách pha tạo màu thành vòng tròn từ 3 màu đầu tiên rồi đến màu thứ 2, thứ 3…
là màu nóng
b Màu lạnh
Trái ngược với màu nóng, màu lạnh gây cho ta cảm giác lạnh lẽo hay mát mẻ, về mặt tình cảm gợi cho ta trầm ngâm hay buồng bã và có tác dụng làm giảm ánh sáng trên vật Màu lạnh bao gồm: xanh, lục, tím và những màu nào có xu hướng ngã sang 3 màu nói trên thuộc về màu lạnh
Trang 63 Ảo giác về màu sắc
Màu nóng gây cảm giác vật rất gần ta, ngược lại màu lạnh làm cho vật như bị lùi xa
Đó chính là những ảo giác của các sắc nóng lạnh Những ảo giác nêu trên còn phụ thuộc vào vị trí để tiếp nhận ánh sáng, nếu ánh sáng ngược chiều và mạnh ta cũng khó phân biệt được màu nóng hay lạnh
Ví dụ: bản thân màu là cây vốn xanh (màu lạnh) khi bị ánh nắng chiếu tà chiếu vào lại trở thành nóng vì nó phải nhận màu vàng của ánh sáng chiếu Ngược lại, màu đỏ vốn nóng khi đặt vào bóng tối trở thành màu tím sẫm (màu lạnh)
Đó là những ảo giác về màu, các sắc nóng lạnh mà người sử dụng cần biết để sử dụng đúng màu, đúng vị trí
4 Ảnh hưởng của ánh sáng đến màu sắc
Một số màu trông sẽ rất đẹp trong điều kiện ánh sáng ngoài trời nhưng khi sử dụng các nguồn ánh sáng nhân tạo thì các màu đó cũng sẽ không còn chính xác như màu thật của nó Do điều kiện ánh sáng có thể thay đổi rất nhiều nên màu sắc cũng sẽ ảnh hưởng tương ứng vì vậy trước khi quyết định sơn 1 màu, hãy đưa mẫu màu đến nhiều vị trí khác nhau trong phòng, đồng thời thử qua nhiều điều kiện ánh sáng khác nhau như ban ngày, buổi tối, trong ánh sáng mặt trời, ánh sáng nhân tạo để có quyết định chính xác nhất
Ánh sáng mặt trời cho màu sắc trung thực nhất Sắc độ trắng được giữ nguyên còn sắc độ kem cho thấy có thêm 1 chút vàng
Ánh sáng có đèn Tungsten (ánh dáng đèn trần) khiến màu vàng trở nên nhạt hơn, màu xanh lá trở nên xỉn hơn và màu hồng có thể sắc đỏ, các màu trắng, kem có thêm sắc vàng
Ánh sáng đèn Fluorescent (đèn tupe) làm các màu sắc có thêm ánh sáng dương Điều này khiến cho màu sắc chuyển sang tông lạnh hơn và màu xỉn hơn
5 Thay đổi khung cảng bằng màu sắc
Bằng cách dùng màu sáng tạo có thể làm thay đổi diện mạo của văn phòng, nhấn mạnh những ưu điểm để tôn thêm vẻ đẹp đồng thời khéo léo che lấp những hạn chế, khiếm khuyết của văn phòng
a Để trần nhà cao hơn
Dùng màu sáng: sơn trần bằng màu trắng và màu sáng là cách phổ biến để tăng thêm chiều cao cho căn phòng Nếu tường được sơn bằng những màu sẫm, hiệu ứng tăng chiều cao cho căn phòng sẽ được tăng lên rõ rệt
Tạo cảm giác cao hơn: có thể dùng cách sơn tường nhà cùng sắc màu nhưng với độ đậm nhạt khác nhau, độ đậm nhất phần các gờ chân tường, nhạt dần khi hướng lên các phần tường bên trên và kết thúc với tông màu nhạt nhất nơi trần nhà
Che lấp các khiếm khuyết: các kiểu kiến trúc có gờ, lan can…chạy ngang tường có thể làm cho căn phòng có vẻ thấp đi Để che lấp các khuyết điểm kiểu này bạn chỉ cần sơn chúng với cùng tông màu sơn tường
b Cách khống chế các kiểu kiến trúc rắc rối
Trang 7Dùng 1 tông màu duy nhất: với trần nhà nghiêng dốc, có mặt cắt chéo…sẽ rất khó phân định đâu là tường đâu là trần Có thể loại bỏ khiếm khuyết này bằng cách đơn giản
là chỉ dùng 1 màu duy nhất cho toàn bộ căn phòng
Thay đổi cảm nhận khi căn phòng có dáng không chuẩn: cuốn hút sự chú ý đến các bức tường bằng cách sơn chúng với màu sắc lạnh Ví dụ để khắc phục khiếm khuyết của căn phòng hình chữ L chỉ cần tạo ra liên kết cho 2 bức tường đối diện bằng cách sơn chúng cùng 1 màu
Điểm xuyến cho căn phòng buồn tẻ: để làm cho căn phòng bớt tẻ nhạt hãy chọn vài chi tiết như khung cửa sổ hay đường viền chân tường và sơn chúng khác màu tường.Chỉ sơn 1 mặt tường duy nhất: tạo sự phá cách giúp xóa nhào sự buồn tẻ của căn phòng bằng cách sơn 1 mặt tường với màu sắc khắc biệt so với mặt tường Thêm ánh sáng và không gian cho những căn phòng nhỏ
Dùng màu sáng: trắng không phải là màu duy nhất có tác dụng này Nhìn chung tất
cả các màu tông sáng, lạnh đều làm cho căn phòng trông rộng và có nhiều ánh sáng hơn.Nới rộng diện tích sàn: hãy sơn sàn với màu nhạt và thuần khiết, sơn các gờ trang trí tường với màu khác Điều này làm cho sàn có vẻ rộng ra, nhờ đó làm cho căn phòng trông rộng hơn
Làm rộng các mặt phẳng: các mặt vách nhỏ sẽ có vẻ rộng hơn nếu sơn tất cả bằng 1 màu duy nhất Dùng sơn trang trí trong nhà có độ láng bóng nhẹ nhàng, thanh thoát để giúp phát tán ánh sáng tốt hơn, nhờ đó tạo thêm độ rộng ảo cho căn phòng
6 Chọn màu đối với nhà ở
Tiền phòng: màu khiêm tốn, nhã nhặn, thể hiện phần nào tính cách người ở trong căn hộ, nên có màu dịu
Phòng sinh hoạt chung: là phòng chính, cần có mảng, vệt trang trí tươi sáng Trong các chi tiết nội thất, có thể chọn 1 màu chủ đạo nhưng phải hài hòa với nhau
Phòng làm việc: nên dùng màu thẫm sâu lắng để tạo không khí tập trung, bình tĩnh
Trang 8BÀI 2: PHA CHẾ NƯỚC VÔI MÀU
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Xây dựng được tỷ lệ phù hợp để pha màu chuẩn theo màu mẫu
* Kỹ năng:
- Pha được màu chuẩn theo mẫu
- Ghi và tính được tỷ lệ phối màu
* Thái độ:
- Tuân thủ theo tỷ lệ phối màu đã chọn
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Vật liệu
Pha chế nước vôi
Pha chế nước vôi màu
1 Vật liệu
Các bộ phận công trình như tường, trân, cột sau khi trát xong thường được phủ lên một lớp vôi trắng hoặc vôi màu làm cho công trình sẽ sạch và làm tăng mỹ quan cho công trình
Nếu quét lớp vôi trắng thì dùng sữa vôi
Nếu quét lớp vôi màu thì dùng nước sữa vôi pha với lượng bột màu
Nước vôi trắng được chế tạo như sau:
Cứ 2,5kg vôi nhuyễn cộng với 0,1 kg muối ăn thì chế tạo được 10 lít nước vôi để quét Trước hết đánh lượng vôi đó trong 5 lít nước cho thật nhuyễn chuyển thành sữa vôi, muối ăn, hoặc phèn chua hòa tan riêng đỗ vào và quấy cho điều, cuối cùng
đổ nốt lượng nước còn lại và lọc qua sàng 225 mắt/cm2
Nước vôi màu được chế tạo như sau:
Cứ 2,5 – 3,5 kg vôi nhuyễn cộng với 0,1kg muối ăn 10lít vôi sữa, phương pháp chế tạo giống như trên Bột màu cho vào từ từ, mỗi lần cho phải cân đo, sau mỗi lần thì phải quét thử, khi đảm bảo màu sắc theo theo kế thì ghi lại liều lượng pha trộn để không phải thử khi trộn mẻ khác Sau đó cũng lọc qua sàng 225 mắt/ cm2 Nếu pha với phèn chua thì cứ 1kg vôi cục pha với 0,12kg bột màu và 0,02kg phèn chua
Nước vôi phải pha sao không cho đặc quá hoặc loãng quá, bởi vì nếu đặc quá quét khó điều và thường để lại vết chuổi, nếu loãng quá thì bị chảy, không đẹp
Vật liệu để pha chế nước vôi màu gồm vôi nhuyễn, nước, bột màu và phèn chua
Vôi nhuyễn phải tốt, trắng Vôi cũ để tôi phải chín đều, không cháy, không lẫn than
xỉ Vôi được tôi trước 2 tuần ở bể hoặc thùng sạch và luôn ngập nước ít nhất 20cm
Nước tôi vôi và pha chế nước vôi phải sạch không lẫn tạp chất
Màu: sử dụng bột hay nước nhưng phải hòa tan trong nước vôi
Phèn chua có tác dụng:
Giữ cho màu lâu phai
Hạn chế được mốc rêu
Trang 92 Pha chế nước vôi
a Tỷ lệ pha chế
Phụ thuộc vào chất lượng vôi nhuyễn
Thường pha theo tỷ lệ (thể tích): vôi nhuyễn/nước = 1/5
Không nên pha đặc quá hay loãng quá
b Trình tự pha chế
Đong vôi nhuyễn và nước đổ vào thùng, khuấy kĩ thành sữa vôi
Đập nhỏ phèn chua cho vào khuấy kĩ Một lít nước vôi cho khoảng 0.002 phèn chua
Lọc sữa vôi qua 2 – 3 lớp vải xô (hoặc lưới có mắt 0.5x0.5 mm)
3 Pha chế nước vôi màu
Muốn pha chế nuốc vôi màu trước hết phải pha chế nước vôi như ở mục 2, sau đó pha màu với nước vôi
a Pha thử màu vôi
Đong lượng nước vôi trắng khoảng vài lít
Đong màu: dùng chén đổ từ từ vào nước vôi Khuấy kĩ cho màu tan đều trong nước vôi Nếu màu khó tan, pha trước màu với rượu, cồn hay nước sôi
Thử màu: thường quét lên mảng tường nào đó để khô hiện màu Nhìn màu vôi trên mảng tường xem độ đậm nhạt mà điều chỉnh theo yêu cầu thiết kế Điều chỉnh màu bằng cách thêm, bớt lượng màu hoặc nước vôi trắng khi được màu ưng ý, Ghi lại tỷ lệ để pha chính thức cho các đợt tiếp theo
b Pha màu vôi
Trình tự và thao tác: cơ bản như cách pha thử màu, nhưng khác không phải quét thử
để điều chỉnh độ đậm nhạt màu sắc
Trang 10BÀI 3: CHUẨN BỊ BỀ MẶT BẠ MA TÍT, QUÉT VÔI
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
- Tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật trong quá trình xử lý bề mặ
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Sửa lại những chỗ chưa đạt yêu cầu
Vệ sinh và chuẩn bịbề mặt
1 Sửa lại những chỗ chưa đạt yêu cầu bề mặt
Những chỗ sứt mẻ, bong bọp vá lại bằng vữa
Nếu bị nứt có thể xử lý bằng cách:
Dùng bay hoặc dao bả ma tít cạo rộng đường nứt
Dùng bay đắp vữa cho phẳng
Xoa nhẵn bằng bàn xoa
2 Vệ sinh và chuẩn bị bề mặt
a Với bề mặt tường mới
Với bề mặt tường mới xây phải dành đủ
thời gian khô hoàn toàn và đủ thời gian
bảo dưỡng Bề mặt tường phải phẳng,
khô và sạch rồi mới tiến hành sơn: Việc
này sẽ giúp giảm hiện tường phồng rộp
sau khi sơn Kinh nghiệm: 3-4 tuần sau
khi trát trong điều kiện mùa khô, độ ẩm
tường về đến 16% là tốt nhất
Bề mặt tường phẳng và sạch: giúp cho việc
trét bột được tốt Hơn nữa, nếu bề mặt
phẳng và sạch thì sơn sẽ phủ đều hơn, đồng
thời bạn sẽ dễ dàng lau rửa về sau Công
đoạn trát tường đảm bảo đạt yêu cầu thì
công đoạn sơn sẽ thuận lợi hơn rất nhiều
Dùng bay hay dao bả ma tít tẩy những cục vôi, vữa khô bám vào bề mặt Dùng giấy nhám đánh kỹ để làm sạch
Dùng đá mài, mài tường để loại bỏ tạp chất làm ảnh hưởng đến độ bám dính của các lớp bột bả hay sơn phủ, đồng thời mài tường cũng tạo độ phẳng tương đối cho
bề mặt tường
Vệ sinh bề mặt bằng máy nén khí hay rẻ sạch thấm nước
Trang 11 Cần làm ẩm tường trước khi sơn bả matit nếu cảm thấy tường quá khô, công việc
này nên dùng Rulo lăn qua tường với nước sạch (chỉ cần lăn một nước mỏng không nên lăn quá nhiều nước)
b Với bề mặt tường cũ
Cần rửa sạch các loại nấm mốc, rêu, bụi hay lớp sơn cũ bị bong tróc bằng máy phun nước sạch áp suất cao
Sau đó cạo bỏ lớp sơn cũ đã mất đi độ bám dính
Cuối cùng bạn cần rửa sạch tường và để khô trước khi sơn bả
Trang 12BÀI 4: QUÉT VÔI
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Nêu được thao tác quét vôi màu
- Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật khi quét vôi, màu
* Kỹ năng:
- Quét được vôi, màu đảm bảo kỹ, mỹ thuật
* Thái độ:
- Tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật khi quét vôi, màu
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Gia công chổi quét:
Chọn đót tốt, không bị gãy mục, nhặt từng sợi nhỏ, ghép bằng đầu
Bó chổi: có thể bó tròn hay dẹt
Tra cán: cán chổi thường làm bằng tre hay gỗ tròn, cứng, có đường kính 1 – 2
cm được vót nhọn 1 đầu để cắm vào chổi Cán chổi dài hay ngắn tùy thuộc vào điều kiện thi công trên cao hay dưới thấp
Xén bằng đầu: đảm bảo chổi có chiều dài 20 – 25 cm (cán khoảng 70cm)
Sử dụng và bảo quản:
Chối mới trước khi quét thường ngâm vào vôi hoặc nước sôi hoặc giặt sạch để chổi mềm mại, hết màu đót không làm vàng ố bề mặt quét vôi
Rửa sạch chổi sau khi quét và để chổi xuôi tránh nước thấm vào thân chổi
Chổi đã quét, trước khi quét phải giặt lại chổi
b Thang, giàn giáo, ghế, xô thùng
2 Yêu cầu kỹ thuật
Bề mặt quét, phun vôi phải đạt yêu cầu kỹ thuật sau:
Màu sắc đều, đúng với thiết kế quy định
Bề mặt quét không lộ vết chổi, không có nếp nhăn, giọt vôi đọng, vôi phải bám kín đều bề mặt
Nước vôi quét không làm sai lệch các đường nét, gờ chì và các mảng bề mặt trang trí khác
Các đường chỉ, đường ranh giới giữa các mảng màu vôi phải thẳng đều
3 Quét vôi
Mặt trát hoàn toàn khô mới tiến hành quét vôi, những ngày nắng ráo quét vôi hiệu quả nhất Quét vôi thường quét nhiều lớp (tối thiểu 3 lớp) để đảm bảo đều màu Quét xong 1 lớp để khô hoàn toàn mới quét lớp sau
Trang 13Nước vôi chứa trong xô không đầy mà cách miệng khoảng 10cm để dễ di chuyển không bị đổ và gạt bớt nước vôi ở miệng xô.
Quét vôi trần: nước 1 thường quét vuông góc chiều ánh sáng đại diện vào phòng, các
nước sau quét dọc chiều ánh sáng (vuông góc với nước 1) nhằm không nhìn rõ vết chổi
Thao tác quét vôi trần:
Xô vôi để bên cạnh phía trước người quét
Đứng cách mặt trần khoảng 60 – 70cm để quét
Thường dùng 2 tay cầm chổi quét: 1 tay cầm đầu cán, 1 tay cầm cán (ở khoảng giữa)
Nhúng chổi từ từ vào nước vôi sâu khoảng 7 – 10cm
Nhấc chổi lên, gạt bớt nước vào miệng xô, nhằm hạn chế làm rơi vãi nước vôi
Đưa chổi từ điểm A sang điểm B, lật chổi quét từ B sang A theo vệt ban đầu
để nước vôi bám đều bề mặt
Quét vôi tường; nước 1 bằng nước vôi trắng các nước sau quét nước vôi màu hay trắng
tùy theo thiết kế
Thao tác quét vôi tường:
Đặt chổi nhẹ lên tường (điểm B) ở gần sát cuối của mái chổi từ dưới lên, từ
từ đưa mái chổi lên theo vệt thẳng đứng, hết tầm tay với, rồi đưa chổi từ trên xuống theo vệt ban đầu quá điểm A khoảng 5 – 10 cm lại đưa chổi lên đến khi nước vôi bám hết vào mặt trát Đưa chổi sâu xuống so với điểm xuất phát, nhằm xóa những giọt vôi chảy trên bề mặt
Thường quét từ trên cao xuống thấp trần quét trước, tường quét sau, quét các đường biên, đường góc làm cơ sở để quét các mảng trần, tường tiếp theo
Quét đường biên phân mảng màu làm như sau:
Lấy dấu cữ: dùng thước đo khoảng cách bằng nhau từ trần xuống ở các góc
và vạch dấu lên tường
Vạch đường chuẩn: dựa vào vạch dấu ở góc tường, dùng dây nhợ nhuộm màu nối liền các điểm cữ lại với nhau và bật dây vào tường để lại vết, đây là đường biên, phân bảng màu
Kẻ đường phân mảng: đặt thước tầm trùng với đường vạch chuẩn, dùng chổi quét sát thước 1 vệt rộng khoảng 5 – 10cm quét xong 1 tầm thước, tiếp tục chuyển thước, quét cho đến hết Mỗi lần di chuyển thước phải lau khô thước, tránh nước vôi bám thước làm nhòe đường biên
Quét vôi chân tường:
Thường để quét sau cùng
Màu vôi chân tường thường là nâu hay đỏ sẫm, khác với màu vôi tường
Cách lấy cữ, vạch đường chuẩn, kẻ đường biên được tiến hành tương tự như cách phân mảng màu ở trên