Thực trạng ngành luật kinh doanh ở Việt Nam

Mục đích đề tài có cái nhìn tổng quan về cơ hội việc làm của sinh viên ngành luật kinh doanh, đểsinh viên ngành này có thể tìm được một việc phù hợp, đồng thời chia sẻ thông tinvới các b

A BÁO CÁO THỰC TRẠNG

I Mở đầu

1. Lý do chọn đề tài

Nhằm tìm hiểu về ngành học mà mình đang theo học, giải đáp những băn khoăn về

cơ hội làm việc sau khi ra trường Nhóm 4 tiến hành điều tra cơ hội việc làm củasinh viên ngành luật kinh doanh trường đại học Kinh tế quốc dân Mục đích đề tài

có cái nhìn tổng quan về cơ hội việc làm của sinh viên ngành luật kinh doanh, đểsinh viên ngành này có thể tìm được một việc phù hợp, đồng thời chia sẻ thông tinvới các bạn sinh viên về yêu cầu của nhà tuyển dụng để có định hướng rèn luyện…

2. Khách thể nghiên cứu

- Nhóm đã tiến hành điều tra sinh viên khoa Luật trường đại học Kinh tế Quốc dân

- Số lượng: 60 người trong đó

+ Khóa 53: 30 người

+ Khóa 52: 15 người

+ Khóa 51: 15 người

3. Nhiệm vụ, mục đích

• Nhiệm vụ của sinh viên về việc thực hiện bài tập này là:

- Các thông tin về cơ hội việc làm thu thập được qua phiếu điều tra có đạt được yêucầu đầy đủ, chính xác và người đọc có hiểu được thông tin ghi trên phiếu không,phần lớn phụ thuộc vào phiếu điều tra viên Vì vậy mỗi thành viên trong nhómđiều tra phải có nhiệm vụ cụ thể (do nhóm trưởng phân công): Là người có tinhthần trách nhệm cao, có sức khỏe tốt, ai cũng phải có những cách thức và đề xuất ýkiến của mình để tạo cho nhóm có hiệu quả cao

- Tìm hiểu về cơ hội việc làm của sinh viên ngành luật, cung cấp và chia sẻ thông tinvới các sinh viên trong ngành

• Mục đích của việc thực hiện bài tập này nhằm giúp sinh viên đạt được:

- Kỹ năng: làm việc theo nhóm, sử dụng tin học, thiết kế phiếu điều tra, giao tiếp,trình bày, phân tích, lập kế hoạch đề tài nghiên cứu, kỹ năng tìm tài liệu và tra cứutài liệu

- Thái độ: Có ý thức tốt trong công việc học tập, nhiệt tình

4. Phương pháp

• Điều tra, phân tích

Điều tra là phương pháp thu thập thông tin cần thiết về hiện tượng nghiêncứu nhằm làm cơ sở cho việc tổng hợp và phân tích các hiện tượng nghiên cứu

Đối tương nghiên cứu của điều tra là các hiện tượng số lớn và những hiệntượng này rất phức tạp bao gồm nhiều đơn vị, phần tử, khác nhau mặt khác lại có

sự thay đổi, không ngừng theo không gian và thời gian Vì vậy một yêu cầu đặt ra

là cần có môt phương pháp điều tra phù hợp với từng điều kiện, hoàn cảnh nhằmthu được thông tin một cách đầy đủ, để đánh giá được nhu cầu và xu hướng chosinh viên hiện nay

Xuất phát điểm khi lựa chọn vào ngưỡng cửa đại học đó là sở thích, đó là điềuquan trọng cốt lõi vì thế lý do chọn vào ngành luật kinh doanh của đa sồ các bạnsinh viên chiếm 54.2% là do sở thích Tiếp theo, phải cân nhắc được nhu cầu việclàm của ngành này? Biết lựa sức mình để chọn những trường “top” vừa phải20,8% số người được điều tra chọn lý do điểm vào phù hợp tuy nhiên trường hợp

bị lệ thuộc vào lời khuyên của người khác, ý kiến của cha mẹ để thi vào ngànhhọc chiếm tỉ lệ 8,3% Ngoài ra 14,8% chọn lý do khác

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân là trường đầu tiên trong các trường đạihọc khối ngành kinh tế thành lập Khoa Luật nhằm kết hợp những ưu thế của cácmôn luật học với các môn học kinh tế và quản trị kinh doanh trong viêc đào tạo cửnhân ngành Luật Mục tiêu ưu tiên là đào tạo cử nhân luật làm việc trong cácdoanh nghiệp Cử nhân luật tốt nghiệp các chuyên ngành từ Khoa Luật Trường Đạihọc Kinh tế Quốc dân có kiến thức cơ sở về kinh tế và quản trị kinh doanh cầnthiết đồng thời cũng có kiến thức pháp luật chuyên sâu về các lĩnh vực kinh doanh

cơ bản cũng như đặc thù như pháp luật về doanh nghiệp, pháp luật về hợp đồng,pháp luật về cạnh tranh, pháp luật về thị trường chứng khoán, pháp luật về sở hữutrí tuệ, pháp luật về chống bán phá giá … Đây là những lĩnh vực pháp luật đang rấtcần những chuyên gia pháp lý giỏi trong điều kiện nền kinh tế đang tiếp tục đổimới, hội nhập kinh tế quốc tế ở nước ta hiện nay Ngoài ra, chương trình đào tạocòn chú trọng và dành một thời gian đáng kể cho tiếng Anh cơ bản và chuyênngành (24 tín chỉ) nhằm vào những kỹ năng giúp sinh viên tốt nghiệp có thể giao

tiếp và sử dụng thành thạo tiếng Anh trong hoạt động nghề nghiệp.

2 Ngành Luật kinh doanh đối với bạn như thế nào?

mình Năm thứ nhất sinh viên chủ yếu học các môn đại cương và những môn lýluận của chuyên ngành Việc học chưa có gì hứng thú và làm cho sinh viên cảmthấy ngành này rất bình thường Tuy nhiên, bước sang những năm học tiếp theo,càng học và nghiên cứu đi sâu vào chuyên ngành sinh viên càng nhận thấy sự hấpdẫn và điểm lý thú trong mỗi môn luật, rèn luyện được nhiều kỹ năng cho bản thân

và nhận thấy đây là một ngành rất hay

Ngành Luật kinh doanh đào tạo cử nhân luật có phẩm chất chính trị, đạo

đức và sức khoẻ tốt; có kiến thức cơ bản về pháp luật, thực tiễn pháp lý; có kỹnăng chuyên sâu về pháp luật trong kinh doanh, đồng thời có kiến thức cơ bản vềkinh tế, quản trị kinh doanh, đủ khả năng nghiên cứu và xử lý những vấn đề pháp

lý đặt ra trong thực tiễn hoạt động kinh doanh và quản lý nhà nước đối với nềnkinh tế của Việt Nam

Sinh viên được trang bị các kỹ năng nghề nghiệp như: tư vấn, phát triểndoanh nghiệp và quản lý doanh nghiệp, đàm phán, soạn thảo, ký kết hợp đồng,thực hiện chức năng của chuyên viên pháp lý tại các doanh nghiệp thuộc các thànhphần kinh tế; có thể độc lập đưa ra các đề xuất giải quyết các tình huống pháp lýtrong kinh doanh, nắm vững các thao tác nghiệp vụ khi doanh nghiệp tham gia vàocác vụ tố tụng phát sinh từ hoạt động kinh doanh

Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc tại các doanh nghiệp, các Toà kinh tế thuộc hệthống Toà án nhân dân, các Trung tâm trọng tài thương mại, các đơn vị cung cấpdịch vụ tư vấn pháp lý

3 Theo bạn sau bao lâu khi ra trường sinh viên ngành Luật kinh doanh sẽ cóviệc làm?

Nhiều người không hiểu được tại sao họ mãi gặp khó khăn khi tìm một công việc,

trong khi một số người khác lại dễ dàng được tuyển dụng Điều này dễ dẫn đếntâm trạng thất vọng, tức giận và tâm lý trì trệ.

Những lỗi trong quá trình tìm việc rất dễ gặp, đặc biệt nếu bạn là sinh viên mới ratrường Dù bạn đang tìm kiếm một công việc toàn hoặc bán thời gian, cố gắngtránh những lỗi thông thường sau đây có thể giúp bạn đạt được công việc mongmuốn

Không có kế hoạch đúng về thời gian

Đa số mọi người thường dành nhiều thời gian lên kế hoạch cho kỳ nghỉ hơn là choviệc tìm kiếm công việc Tìm kiếm công việc cũng giống như những việc kháctrong cuộc sống, nếu bạn không lên kế hoạch đúng, mọi cái sẽ không mang lại kếtquả như mong muốn

Nghĩ rằng bạn không có kinh nghiệm làm việc phù hợp

Nếu bạn nghĩ mình không có những kỹ năng, kinh nghiệm và trình độ như nhàtuyển dụng cần thì làm sao bạn có thể thuyết phục nhà tuyển dụng phỏng vấn bạn,tuyển chọn bạn? Hãy tự tin bạn có thể chứng tỏ trước nhà tuyển dụng những kinhnghiệm và kỹ năng bạn đã đạt được qua quá trình học tập, công việc làm thêmhoặc các hoạt động trong trường học

Nghĩ rằng chuyên ngành bạn chọn hạn chế việc lựa chọn công việc

Tất nhiên để làm kế toán thì bạn cần phải học chuyên ngành kế toán, hoặc họcngành luật thì sẽ làm công việc liên quan tới luật pháp Nhưng đại đa số chuyênngành học có nhiều cơ hội lựa chọn công việc khác nhau

Nghĩ rằng cơ hội sẽ tự đến với bạn

Cơ hội tốt không tự nhiên đến Người thành công là người biết tạo ra cơ hội Có rấtnhiều công việc không được đăng tuyển trên các phương tiện quảng cáo Thànhcông phụ thuộc vào việc bạn tìm hiểu thông tin như thế nào Bạn càng đầu tư thờigian và công sức cho quá trình tìm việc thì bạn càng sớm có kết quả

Có thể bạn đã vô tình mắc phải suy nghĩ rằng bạn đương nhiên có quyền đượcnhận một công việc, bởi bạn đã tốt nghiệp, bạn đã tích lũy những kinh nghiệm liênquan tới công việc trong thời gian học tập trong trường… Nhưng nhà tuyển dụngkhông nghĩ thế Nhà tuyển dụng không đánh giá cao những ứng viên có suy nghĩ

thụ động Họ muốn bạn chứng minh bạn là người phù hợp cho vị trí tuyển dụng.

Họ cần biết bạn có thể đóng góp gì cho quá trình phát triển của công ty

Đặt mục tiêu quá cao (hoặc quá thấp)

Tìm một vị trí phù hợp để ứng tuyển là rất quan trọng Bạn có thể tìm hiểu quamạng lưới thông tin, hỏi ý kiến các chuyên gia, đặc biệt là những người đang làmcông việc tương tự vị trí bạn ứng tuyển

Không nói chuyện với người làm trong ngành nghề bạn quan tâm

Đọc thông tin trong sách vở hoặc trên Internet để có thông tin về một công việc cụthể là rất tốt Nhưng bạn sẽ không có những thông tin và cảm nhận thực sự về côngviệc đó nếu bạn không trao đổi với người đang làm việc trong cùng lĩnh vực hoặcđang làm tại công ty bạn muốn ứng tuyển

Không chuẩn bị cho cuộc phỏng vấn

Những ứng viên khác sẽ trang bị rất kỹ cho vòng phỏng vấn Họ sẽ tập trả lờinhững câu hỏi phỏng vấn khó, thậm chí đôi khi còn quay phim để xem lại và rútkinh nghiệm Vậy tại sao bạn không chuẩn bị?

Có rất nhiều lỗi dễ gặp trong quá trình tìm việc Nhưng nếu bạn tránh được nhữnglỗi trên thì bạn đã có được hướng đi đúng trong quá trình tìm việc

4 Theo bạn ngành Luật kinh doanh ở Việt Nam có tiềm năng phát triển như thếnào?

đó là mảnh đất màu mỡ cho Luật sư hành nghề Việt Nam đang trên đường trởthành một xã hội như vậy

- Hệ thống pháp luật ở Việt Nam đang càng ngày càng phức tạp hơn và sẽ đạt đếnmột mức độ phức tạp mà ít người có thể tưởng tượng được Đó không phải là mộtrừng luật bình thường, mà là một rừng rậm nhiệt đới Trong cánh rừng đó, maythay, Luật sư sẽ là người dẫn đường quan trọng nhất

- Không những thế, thực tế hiển nhiên về quá trình toàn cầu hóa còn buộc chúng tavào những luật lệ còn phức tạp gấp bội của thế giới Thật may mắn, Luật sư lại cóthêm cơ hội để làm ăn

- Nghề Luật sư không bị ảnh hưởng nhiều bởi suy thoái kinh tế, bởi dù kinh tế đilên hay đi xuống, xã hội vẫn phải vận hành theo pháp luật Nếu kinh tế đi lên, Luật

sư có nhiều dự án đầu tư để tư vấn, nhiều hợp đồng được thuê để soạn thảo Nếukinh tế đi xuống, các hồ sơ giải thể, phá sản, tái cấu trúc, tranh chấp, tư vấn xử lýkhủng hoảng sẽ xếp hàng chờ các Luật sư Lấy ví dụ như khủng hoảng vừa rồi ở

Mỹ, dù có khánh kiệt đến đâu, các công ty nộp đơn xin bảo hộ phá sản cũng phảicắn răng mà móc ví trả một chi phí ngất ngưởng cho các Luật sư để họ tư vấn cáchvượt qua khủng hoảng

Rất nhiều nghề cần đến kiến thức pháp luật và nhiều cơ quan, tổ chức cần người cókiến thức về luật Nhất là vai trò của pháp luật ngày càng được đề cao trong một xãhội dân chủ và văn minh Ở nhiều công ti lớn ở nước ngoài, dù bạn là người thừa

kế duy nhất cử chủ tịch công ti, muốn nhận được chức chủ tịch, bạn cũng phải cóngành kinh tế và ngành luật Ở nước ta hiện nay nghề luật đã bắt đầu được coitrọng và tương lai sẽ phát triển rất mạnh Theo báo cáo mới đây cử các cơ quan cóthẩm quyền thì mọi lĩnh vực đều thiếu cán bộ pháp luật Tính đến năm 2010 tòa áncần thêm 4000 thẩm phán , ngành kiểm sát cần thêm 2500 kiểm sát viên, nhu cầu

xã hội cần thêm hàng chục nghìn luật sư, đó là chưa kể nhiều lĩnh vực hoạt độngcủa ngành công an cần có cán bộ có trình độ cử nhân luật Mặt khác với nghề luậtkhả năng lụa chọn nơi công tác cũng rất lớn Bạn có thêt tìm nơi làm việc phù hợptrên mọi nơi tong toàn quốc Nếu không muốn trở thành công chức nhà nước thìbạn có thể làm việc trong các doanh nghiệp hay hành nghề luật sư

Nghề luật có vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực đời sống và được xã hội coitrọng Nhà nước ta rất coi trọng nghề luật Đối với những người hành nghề luậttrong biên chế nhà nước như các thẩm phán, kiểm sát viên, chấp hành viên, mứclương nhà nước trả thường cao hơn các nghề khác

5 Bạn muốn làm việc ở môi trường trong nước hay quốc tế?

Nghề luật sư ở Việt Nam đang phát triển rất nhanh, không chỉ là những hình ảnhkhuôn thước xưa cũ mà ta vẫn lầm tưởng mà đã mang nhiều yếu tố hiện đại vàphóng khoáng, không thua kém bất cứ ngành nghề hấp dẫn nào đang có mặt hiệnnay Khác với những năm trước kia khi nhu cầu về luật kinh doanh trong xã hộichưa cao, trong nền kinh tế thị trường sôi động và sự hợp tác quốc tế ngày càngrộng mở như ngày nay, nghề luật kinh doanh đang ngày càng chiếm được nhiềucảm tình của các bạn trẻ Trong xã hội có rất nhiều ngành cần đến kiến thức phápluật và rất nhiều cơ quan, tổ chức cần đến những người có kiến thức pháp luật.Việc Việt Nam chính thức trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giớiWTO đã đem lại cơ hội to lớn cho Việt Nam trong thu hút đầu tư nước ngoài vàtăng cường trao đổi thương mại với các nước Nó cũng mở ra thời cơ vàng cho cácdoanh nghiệp trong nước trên con đường hội nhập quốc tế Từ đây, doanh nghiệpViêt Nam có thể tham gia bình đẳng vào sân chơi thương mại toàn cầu dưới sự bảo

hộ của các luật lệ và định chế của WTO Nhưng song hành với những cơ hội đó làmuôn vàn thách thức mà doanh nghiệp phải đối mặt: cạnh tranh sẽ ngày càng gaygắt hơn, sự bảo hộ của nhà nước sẽ giảm dần và đi đến chấm dứt, xung đột lợi ích

sẽ gia tăng, tính minh bạch của hệ thống chính sách ngày càng cao, quyền sở hữutrí tuệ phải được bảo vệ triệt để, hầu hết các lĩnh vực hoạt động kinh doanh đều

vượt ra khỏi phạm vi điều chỉnh của luật quốc gia và phải tuân thủ các điều ước vàcam kết quốc tế v.v Để vượt qua thách thức đó, các doanh nghiệp cần được trang

bị những kiến thức và kỹ năng pháp lý thành thạo, đặc biệt là khả năng vận dụngpháp luật vào các quan hệ kinh doanh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi

có tranh chấp Trong sứ mệnh đó, rất cần đến sự hỗ trợ của các nhà cung cấp dịch

6 Có quan điểm cho rằng “Cơ hội thành công trong ngành Luật của nam giới caohơn nữ giới”.Bạn nghĩ như thế nào về ý kiến này?

Đa số các ý kiến cho rằng quan niệm trên là đúng Theo nhận định của một sốngười trong cuộc, luật sư là một nghề có tính cạnh tranh cao giữa các cá nhân vàkhông khí làm việc ở các văn phòng luật thường “căng như dây đàn”, thậm chí đôikhi xảy ra sự bon chen giữa các đồng nghiệp nhằm loại trừ ‘đối thủ’, tranh giành

cơ hội thăng tiến nghề nghiệp

Trong một bài bình luận gần đây trên báo Sydney Morning Herald, tác giả EmmaMcDonald - nhà văn và là luật sư tại Sydney, cho biết nữ luật sư thường bị phânbiệt đối xử hơn so với nam luật sư Họ có mức thu nhập thấp hơn và cơ hội thăngtiến ít hơn các đồng nghiệp nam Và Emma McDonald kết luận: “Những nữ luật sưnhư tôi thật lo sợ, không dám đứng ra đặt câu hỏi về kiểu phân biệt đối xử hạ thấpcon người như vậy Trong thâm tâm, các nữ luật sư luôn hiểu rằng giới tính của họchính là điểm yếu trong một môi trường đàn ông chiếm đa số”

Nhưng ngành luật là 1 trong 10 ngành phù hợp với nữ giới So với nam giới thì nữgiới có rất nhìêu lợi thế hơn trong ngành luật Nữ luật sư kiên trì, nhẫn nại hơn khithương thuyết hay hòa giải Sự mềm mỏng nữ tính cũng là một lợi thế giúp nữ luật

sư thành công Thêm vào đó, tính tỉ mỉ, chính xác, tận tâm, chu đáo cống hiến hếtmình cũng là yếu tố lợi thế hơn so với nam luật sư Bên cạnh đó, các tố chất khácnhư sự nhẹ nhàng, dịu dàng, có thể nắm bắt tâm lý người khác một cách tinh tế.Nhưng tính trắc ẩn cao nên nữ luật sư dễ mềm lòng, bị tình cảm chi phối khi quyếtđịnh công việc, khó làm việc với cường độ cao, khả năng phản ứng và lập chiếnlược cũng kém hơn nam giới…Vì là phái yếu nên nữ luật sự thường bị tình cảm

chi phối đến công việc Nhiều công việc phải ngoại giao qua bàn tiệc, trách nhiệmvới gia đình, con cái cũng là trở ngại không nhỏ đối với nghề nghiệp.

7 Sau khi tốt nghiệp bạn có muốn làm đúng ngành không?

• Có 82,6% • Không 17,4%

82,6% có muốn làm đúng ngành mình đã học tại trường đại học.Khi làm đúngngành họ có thể phát huy hết những thứ mình đã học tại trường đại học.Nếu ratrường họ không làm đúng ngành đã học tại đại học họ sẽ mất 1 thời gian để làmquen với công việc hiện tại của bản thân họ làm chậm việc kiếm tiền của bản thânmình việc lựa chọn làm khác ngành nghề chỉ chiếm 17,4% có 1 vài lý do như địnhhướng sai, không tìm được việc làm phù hợp đúng ngành

Hiện nay, tỉ lệ sinh viên ra trường làm việc trái ngành học rất cao Phần lớn ngườilàm việc trái ngành vì bắt buộc, không thể tìm được việc đúng chuyên ngành đàotạo, nhưng cũng không ít người thành công với việc làm trái ngành.Hiện tại cảnước cũng chỉ có hơn 20 trường đại học đạt tỷ lệ 60% sinh viên sau khi ra trường

có việc làm đúng ngành đào tạo Các con số cho thấy thực trạng sinh viên ratrường làm trái nghề là rất lớn.Ông Dean Borg (Giám đốc bán hàng toàn quốc BCIASIA Vietnam): “”Sinh viên làm trái ngành không có gì là không được, vấn đềquan trọng là cần phải cho nhà tuyển dụng thấy được sự nhiệt tình và đam mê vàham học hỏi của mình” Để có được thái độ đúng đắn đó, ngay từ khi còn trên ghếnhà trường, các bạn sinh viên cần một cái nhìn cụ thể, khách quan và sâu sát nhất

về bối cảnh trái ngành hiện nay, cũng như chuẩn bị cho mình những kiến thức, kĩnăng cần thiết để có thể tự tin đối mặt với một công việc trái ngành, rất có thể xảy

ra, sau khi ra trường

8 Bạn muốn làm việc ở đâu?

• Cơ quan nhà nước 37,5%

• Doanh nghiệp 50%

• Văn phòng Luật riêng 4,2%

Nghề luật nói chung và đặc biệt là tư vấn luật thương mại và công ty chỉ mới pháttriển ở Việt Nam trong khoảng trên dưới 10 năm, mặc dù trước đó cũng đã cónhững luật sư tranh tụng hay luật sư tu vấn hành nghề riêng rẽ Có lẽ vào nhữngnăm 1994-1995 thì ngành tư vấn luật ở Việt Nam mới bắt đầu phát triển vì vàonhững năm đó, khoảng 7 năm sau khi Việt Nam mở cửa cho đầu tư nước ngoài, thìnhu cầu tư vấn luật cho các công ty nước ngoài vào đầu tư tại Việt nam bắt đầu giatăng Lúc bấy giờ Việt Nam chuyển đổi từ kinh tế tập trung bao cấp sang kinh tếthị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa nên một loạt luật và quy định dướiluật được ban hành để điều chỉnh các mối quan hệ pháp luật trong giao dịch kinh

tế Với tập quán sử dụng tư vấn luật để phân tích và đàm phán một giao dịch kinhdoanh nhất là tại một nước khác, như là một bước không thể thiếu trong công việc