Thực tập tốt nghiệp là quá trình học tập để cho mỗi sinh viên vận dụng những kiến thức, lý luận đã được học trên nhà trường vào thực tiễn, tạo cho sinh viên làm quen những phương pháp là
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành : Địa chính Môi trường
Thái Nguyên, năm 2015
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành : Địa chính Môi trường
Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Đặng Văn Minh
Thái Nguyên, năm 2015
Trang 3Thực tập tốt nghiệp là quá trình học tập để cho mỗi sinh viên vận dụng những kiến thức, lý luận đã được học trên nhà trường vào thực tiễn, tạo cho sinh viên làm quen những phương pháp làm việc, kỹ năng công tác Đây là giai đoạn không thể thiếu được đối với mỗi sinh viên trong quá trình học tập.Được sự nhất trí của Ban giám hiệu Nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên, Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, em nghiên
cứu đề tài: : “Đánh giá công tác bồi thường - giải phóng mặt bằng tại dự án: Đầu tư xây dựng hạ tầng Khu công nghiệp Yên Bình trên địa bàn xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”
Thời gian thực tập tuy không dài nhưng đem lại cho em những kiến thức bổ ích và những kinh nghiệm quý báu, đến nay em đã hoàn thành đề tài tốt nghiệp của mình
Em xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong khoa Quản Lý Tài Nguyên, người đã giảng dạy và đào tạo hướng dẫn chúng em và đặc biệt
là thầy giáo PGS.TS Đặng Văn Minh, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp
đỡ em trong suốt thời gian thực tập và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này
Em xin chân thành cảm ơn các cô chú, anh chị đang công tác Ủy Ban Nhân Dân xã Hồng Tiến đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thực tập tốt nghiệp
Do thời gian có hạn, bước đầu mới làm quen với phương pháp mới chắc chắn báo cáo không tránh khỏit hiếu sót Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy, cô giáo cùng toàn thể các bạn sinh viên để khóa luận này được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn !
Thái Nguyên, ngày 30 tháng 4 năm 2015
Sinh viên
Đặng Ngọc Sơn
Trang 4Bảng 4.1 Tổng hợp lao động phân theo ngành nghề của xã Hồng Tiến 27
Bảng 4.2 Tình hình lao động trong khu vực GPMB 28
Bảng 4.3 Hiện trạng sử dụng đất xã Hồng Tiến năm 2013 29
Bảng 4.4 Tổng hợp các loại đất bị thu hồi 35
Bảng 4.5: Giá đất nông nghiệp áp dụng cho khu vực giải phóng mặt bằng 36
Bảng 4.6: Giá đất ở nông thôn áp dụng cho khu vực giải phóng mặt bằng 37
Bảng 4.7: Kết quả bồi thường đất nông nghiệp 37
Bảng 4.8: Kết quả bồi thường đất ở tại nông thôn 39
Bảng 4.9 Kết quả thống kê về cây cối trong khu vực dự án 40
Bảng 4.10 Tổng hợp kết quả bồi thường, hỗ trợ di chuyển mộ 42
Bảng 4.11 Tổng kinh phí bồi thường 42
Bảng 4.12 Kết quả hỗ trợ ổn định đời sống, ổn định sản xuất
và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp 44
Bảng 4.13 Kết quả điều tra của người dân về công tác bồi thường GPMB 45
Bảng 4.14 Kết quả phiếu điều tra về công tác bồi thường,
hỗ trợ và giải phóng mặt bằng 46
Trang 5CT-TTg Chỉ thị-Thủ tướng Chính phủ
ĐTNN Đầu tư nước ngoài
GCNQSD Giấy chứng nhận quyền sử dụng GPMB Giải phóng mặt bằng
HĐND Hội đồng nhân dân
TTCN Tiểu thủ công nghiệp
TT-BTNMT Thông tư- Bộ Tài nguyên Môi trường UBND Ủy ban nhân dân
BT&GPMB Bồi thường và giải phóng mặt bằng
Trang 6PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục đích của đề tài 2
1.3 Yêu cầu của đề tài 2
1.4 Ý nghĩa của đề tài 2
PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
2.1 Khái quát về bồi thường giải phóng mặt bằng 3
2.1.1 Khái niệm về bồi thường giải phóng mặt bằng 3
2.1.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng 3
2.1.3 Những yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng 5
2.2 Cơ sở khoa học của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 5
2.2.1 Cơ sở lý luận 5
2.2.2 Cơ sở thực tiễn 7
2.2.3 Cơ sở pháp lý 9
2.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới
và một số tỉnh trong nước 12
2.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới 12
2.3.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam 14
2.3.3 Công tác giải phóng mặt bằng của tỉnh Thái Nguyên 17
PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU 20
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 20
3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 20
3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 20
3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 20
3.3 Nội dung nghiên cứu 20
3.3.1 Đánh giá sơ lược tình hình cơ bản trên địa bàn nghiên cứu 20
Trang 73.3.3 Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng qua ý kiến
của người dân khu vực giải phóng mặt bằng 20
3.3.4 Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong công tác
giải phóng mặt bằng và đề xuất phương án giải quyết 21
3.4 Phương pháp nghiên cứu 21
3.4.1 Phương pháp điều tra, thu thập, tài liệu, số liệu sơ cấp 21
3.4.2 Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích số liệu và xử lý số liệu 21
PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 22
4.1 Sơ lược tình hình cơ bản của địa bàn nghiên cứu 22
4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên của địa bàn nghiên cứu 22
4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 25
4.1.3 Nhận xét về điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội xã Hồng Tiến 28
4.1.4 Thực trạng tình hình quản lý và sử dụng đất đai của xã Hồng Tiến 29
4.2 Đánh giá công tác bồi thường GPMB tại dự án Xây dựng
hạ tầng Khu Công nghiệp Yên Bình 31
4.2.1 Vài nét về dự án đầu tư xây dựng hạ tầng Khu công nghiệp
Yên Bình I 31
4.2.2 Quy trình thực hiện công tác bồi thường GPMB, hỗ trợ và tái định cư 33
4.2.3 Kết quả thu hồi, bồi thường GPMB dự án Xây dựng hạ tầng Khu
Công Nghiệp Yên Bình I trên địa bàn xã Hồng Tiến 35
4.2.4 Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án 36
4.2.5 Đánh giá công tác hỗ trợ 43
4.2.6 Đánh giá chung về kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án 44
4.3 Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án qua ý kiến
người dân 45
4.3.1 Sự hiểu biết của người dân về công tác bồi thường GPMB 45
Trang 8phiéu điều tra ý kiến của người dân 46
4.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công việc GPMB
của dự án, một số bài học kinh nghiệm và đề xuất những phương án giải quyết 47
4.4.1 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công việc GPMB 47
4.4.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng 49
PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 51
5.1 Kết luận 51
5.2 Kiến nghị 52
Trang 9và các công trình khác phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội cũng như đảm bảo quốc phòng an ninh và nâng cao đời sống nhân dân ngày càng tăng Trong những năm vừa qua công tác bồi thường GPMB trên cả nước đã đạt được những hiệu quả nhất định, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, miền, khu vực Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khác nhau, những tồn tại bất cập trong việc thực hiện chính sách này đã và đang hạn chế hiệu quả đầu tư của các dự án, tình hình bất ổn về trật tự xã hội đang xảy ra ở nhiều địa phương Đặc biệt là tình trạng khiếu kiện về đối với lĩnh vực về đất đai đang có chiều hướng gia tăng, trong đó nội dung khiếu nại chủ yếu là về chính sách thu hồi đất, giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư Vấn đề GPMB được nhiều người quan tâm hơn cả vì trong thực tế có nhiều vướng mắc trong công tác này đang gây bức xúc trong dư luận, xã hội ảnh hưởng xấu đến ổn định sản xuất, đời sống của nhân dân nhiều nơi, làm chậm tiến độ chiển khai dự án đầu tư và gây lãng phí đất đai
Công tác BTGPMB là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp tác động tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, tới mỗi người dân và cộng đồng dân cư Giải quyết không tốt, không thỏa đáng quyền của người bị thu hồi đất sẽ gây
ra những khiếu kiện, đặc biệt những khiếu kiện tập thể làm mất ổn định xã hội Điều đó cũng ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình xây dựng và các dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Nhiều công trình phải
Trang 10treo nhiều năm, thậm chí hàng chục năm vì không giải phóng được mặt bằng Cũng từ các tiêu cực xã hội nảy sinh, chất lượng công trình giảm sút, giá thành đội lên, các khoản tiền bồi thường của người dân không còn nguyên vẹn Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, được sự đồng ý của ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Tài nguyên & Môi trường trường Đại học
Nông Lâm, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo, TS Đặng Văn Minh em tiến
hành thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác bồi thường - giải phóng mặt bằng tại dự án: Đầu tư xây dựng hạ tầng Khu công nghiệp Yên Bình trên địa bàn xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”
1.3 Yêu cầu của đề tài
- Nắm chắc Luật đất đai, các Nghị định, Thông tư, văn bản luật và dưới luật, các Quyết định có liên quan đến GPMB
- Điều tra thu thập kết quả của việc GPMB từ đó phân tích và nhận xét
- Tài liệu, số liệu đảm bảo tính chính xác, trung thực, khách quan
- Đề xuất các giải pháp trên cơ sở các văn bản pháp quy và những bài học kinh nghiệm đã thu được
1.4 Ý nghĩa của đề tài
- Đề tài có ý nghĩa rất quan trọng trong việc học tập và nghiên cứu kha học Nó giúp củng cố những kiến thức đã học bằng việc áp dụng trực tiếp và gián tiếp vào điều kiện thực tiễn của địa phương
- Đối với thực tiễn đề tài góp phần đề xuất các giải pháp để thực hiện công tác bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất ngày càng có hiệu quả
Trang 11PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Khái quát về bồi thường giải phóng mặt bằng
2.1.1 Khái niệm về bồi thường giải phóng mặt bằng
Bồi thường thiệt hại là phạm trù kinh tế, phản ánh sự bồi hoàn, trả lại tương xứng giá trị hoặc công lao động cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác
Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hình vi của chủ thể khác mang lại
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất Trong đó, giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định
Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới Giải phóng mặt bằng là quá trình tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên phần đất nhất định được quy định cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới trên đó
Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng từ khi thành lập Hội đồng giải phóng mặt bằng cho tới khi bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư
2.1.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng
Quá trình bồi thường GPMB là quá trình đa dạng và phức tạp nó thể hiện
sự khác nhau giữa các dự án, liên quan đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội Do đó, quá trình bồi thường GPMB có các đặc điểm sau:
Trang 12Tính đa dạng thể hiện: mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội dân cư khác nhau Khu vực nội thành, mật độ dân cư cao, ngành nghề đa dạng, giá trị đất và tài sản trên đất lớn; khu vực ven đô, mức độ tập trung dân cư khá cao, ngành nghề dân cư phức tạp, hoạt động sản xuất đa dạng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, buôn bán nhỏ; khu vực ngoại thành, hoạt động sản xuất chủ yếu của dân cư là sản xuất nông nghiệp Do đó mỗi khu vực bồi thường giải phóng mặt bằng có những đặc trưng riêng và được tiến hành với những giải pháp riêng phù hợp với những đặc điểm riêng của mỗi khu vực và từng dự án
cụ thể
Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Đối với khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư vùng này là giữ được đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Mặt khác, cây trồng, vật nuôi trên vùng đó cũng đa dạng dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân
cư tham gia di chuyển, định giá bồi thường rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này
- Đối với đất ở lại càng phức tạp hơn do những nguyên nhân sau:
+ Đất ở là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với đời sống và sinh hoạt của người dân mà tâm lý, tập quán là ngại di chuyển chỗ ở
+ Nguồn gốc sử dụng đất khác nhau qua nhiều thời kỳ với chế độ quản lý khác nhau, cơ chế chính sách không đồng bộ dẫn đến tình trạng lấn chiếm đất đai xây nhà trái phép diễn ra thường xuyên
+ Thiếu quỹ đất do xây dựng khu tái định cư cũng như chất lượng khu tái định cư thấp chưa đảm bảo được yêu cầu
Trang 13+ Dân cư một số vùng sống chủ yếu bằng nghề buôn bán nhỏ và sống bám vào các trục đường giao thông của khu dân cư làm kế sinh nhai nay chuyển đến ở khu vực mới thì điều kiện kiếm sống bị thay đổi nên họ không muốn di chuyển
Từ các điểm trên cho thấy mỗi dự án khác nhau thì công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện khác nhau
2.1.3 Những yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng
Trong quá trình GPMB có rất nhiều yếu tố tác động đến, nó có thể giúp cho quá trình diễn ra nhanh hay chậm, giải quyết vấn đề ổn định xã hội như thế nào, như vậy nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
- Yếu tố quản lý Nhà nước về đất đai;
- Tác động của công tác quy hoạch, kế hoạch hóa việc sử dụng đất;
- Nhiệm vụ ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về quản
lý, sử dụng đất tác động đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng;
- Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý hợp đồng sử dụng đất, thống kê, kiểm kê, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
- Giao đất, cho thuê đất tác động đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng;
- Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý và sử dụng đất đai;
- Giải quyết tranh chấp đất đai, khiếu nại, tố cáo vi phạm trong quản lý
Trang 14+ Quyết định mục đích sử dụng đất thông qua việc giải quyết, xét duyệt quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất;
+ Quy định về hạn mức giao đất và thời hạn sử dụng đất;
+ Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất;
+ Định giá đất ( Bùi Tiến Quang, 2003)
Theo điều 14 Nghị định số: 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ về việc quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có quy định:
1 Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng tại Điều 8 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và các Điều 44, 45 và 46 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định bổ sung về cấp GCN quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiên quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai thì được bồi thường; Trường hợp không đủ điều kiện được bồi thường thì UBND cấp tỉnh xem xét để hỗ trợ
2 Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng vào mục đích nào thì được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tính theo giá đất tại thời điểm quyết định thu hồi đất; trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mới hoặc giao đất ở tái định cư hoặc nhà ở tái định
cư, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được thanh toán bằng tiền theo quy định sau:
a) Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ lớn hơn tiền sử dụng đất hoặc tiền mua nhà ở tái định cư thì người tái định cư được nhận phần chênh lệch;
b) Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ nhỏ hơn tiền sử dụng đất hoặc tiền mua nhà ở tái định cư thì người tái định cư phải nộp phần chênh lệch, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 19 Nghị định này
Trang 153 Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước theo quy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để hoàn trả ngân sách Nhà nước
2.2.2 Cơ sở thực tiễn
2.2.2.1 Nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội
Hồng Tiến là một xã thuần nông, thu nhập chính từ ngành trồng trọt và chăn nuôi và một phần nhỏ từ sản phẩm lâm nghiệp Trong những năm qua xã
đã từng bước khắc phục khó khăn trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện Tuy nhiên việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, sản xuất nông nghiệp chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường, điều đó làm cho tình hình tăng trưởng kinh tế của xã còn chậm Kinh
tế công nghiệp và dịch vụ chỉ chiếm 3% tổng giá trị thu nhập, xã không có cơ
sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ quy mô lớn
Trong thời gian tới xã Hồng Tiến đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội Ngành công nghiệp được đặc biệt chú trọng nhằm tạo sự tăng trưởng cao, tạo
ra nhiều việc làm mới để chuyển phần lớn lao động nông nghiệp – nông thôn sang làm công nghiệp – dịch vụ, đồng thời tăng thu ngân sách để đáp ứng nhu cầu thường xuyên và chi đầu tư phát triển, nhất là đối với khu vực nông nghiệp nông thôn
Tập trung đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất gắn với công nghiệp chế biến thị trường Tăng giá trị chăn nuôi và thủy sản trong giá trị sản xuất nông nghiệp Đồng thời mở rộng diện tích những cây trồng có giá trị kinh tế cao, tăng giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích, đảm bảo an ninh lương thực, tăng sản lượng lương thực, trú trọng xây dựng nông thôn mới
Phát triển các lĩnh vực văn hóa, xã hội nhằm nâng cao dân trí, chăm sóc
và bảo vệ sức khỏe nhân dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chuyển dịch cơ cấu lao động, giải quyết việc làm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,
Trang 16hiện đại hóa Đảm bảo quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị, giữ vững an toàn xã hội Thực hiện tốt chính sách đối với người có công và người lao động Cải thiện từng bước nâng cao đời sống vật chất của nhân dân
2.2.2.2 Nhu cầu phát triển cơ sở hạ tầng
* Về năng lượng:
Hồng Tiến là một xã thuộc trung tâm huyện nên đã có hệ thống điện lưới quốc gia Hiện nay hệ thống điện của xã đẫ đáp ứng được phần lớn nhu cầu về điện của nhân dân Trong năm 2013 và năm 2014 vừa qua đã có thêm 04 trạm điện được xây mới, đáp ứng nhu cầu về điện cho bà con nhân dân
* Về bưu chính viễn thông: xã đã có điểm bưu điện văn hóa, đây là điều
kiện hết sức thuận lợi trong việc nâng cao đời sống văn hóa thông tin cho người dân trong xã
Công tác GPMB góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế, thay đổi diện mạo cơ sở hạ tầng Công tác GPMB thành công sớm thì hệ thống giao thông vận tải cũng phát triển, nhiều con đường mới cũng được hoàn thành góp phần giảm ùn tắc giao thông, việc buôn bán giao lưu giữa các vùng thuận lợi hơn rất nhiều Từ đó các ngành công nghiệp và dịch vụ có nhiều cơ hội phát triển
Trang 17Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là yếu tố quyết định thực hiện đầu tư, chuyển dịch cơ cấu và phát triển kinh tế - xã hội Nhưng đây là một vấn đề phức tạp, liên quan trực tiếp đến đại bộ phận nhân dân, dễ gây mất ổn đinh trật tự xã hội
Thực tiễn cho thấy các ngành, các cấp phải quan tâm hơn nữa đến công tác bồi thường GPMB Đây chính là tiền đề cho sự phát triển kinh tế xã hội, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống của nhân dân
- Luật thuế chuyển quyền sử dụng đất (Website Bộ Tài nguyên & Môi trường, 2009)
* Nghị định:
- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29-10-2004 về thi hành luật đất đai;
- Nghị định 182/2004/NĐ-CP ngày 29-10-2004 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai;
- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16-11-2004 của Chính Phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;
- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03-12-2004 của Chính Phủ V/v bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;
- Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 12-03-2004 của Chính Phủ về thu tiền sử dụng đất;
Trang 18- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP Về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành luật đất đai;
- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25-05-2007 của Thủ tướng Chính Phủ về việc quy định bổ sung việc cấp giấy CNQSDĐ, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai (Website Bộ Tài nguyên & Môi trường, 2009)
* Thông tư:
- Thông tư số 116/2004/TT-BCT ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 194/2004/NĐ-CP ngày 03-12-2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
- Thông tư 117/2004/TT-BCT ngày 12-07-2004 của Chính phủ về hướng dẫn Nghị định 198/2004/NĐ-CP;
- Thông tư số 01/2005/TT-BTNMT hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP;
- Thông tư số 05/2006/TT-BTNMT hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16-11-2004;
- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên môi trường về hướng dẫn một số điều của Nghị định 84/2007/NĐ-CP;
- Thông tư số 107/2007/TT-BCT ngày 07-09-2007 của Bộ Tài chính hướng dẫn về quản lý thanh toán, quyết toán vốn đầu tư dự án giải phóng mặt bằng, tái định cư sử dụng vốn ngân sách Nhà nước;
- Thông tư Liên tịch số 14/TTLT/BTC-BTNMT ngày 31-01-2008 của
Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên môi trường, hướng dẫn thực hiện Nghị định
số 84/2007/NĐ-CP ngày 25-05-2007 (Website Bộ Tài nguyên & Môi trường, 2009)
2.2.3.2 Các văn bản pháp quy của địa phương có liên quan đến công tác bồi thường GPMB
- Quyết định số 2044/2005/QĐ-UBND ngày 30/9/2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái
Trang 19định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 13/2/2004 của Chính phủ
- Quyết định số 2550/2007/QĐ-UBND ngày 14/11/2007 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi điều 21 quy định kèm theo Quyết định 2044/2005/QĐ-UBND về thực hiện bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 11/4/2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- quyết định số 23/2008/QĐ-UBND ngày 22/04/2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường nhà ở và các công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 37/2008/QĐ-UBND ngày 02/7/2008 của UBNd tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi một số nội dung Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 11/04/2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối hoa màu gắn liền với đát khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 58/2008/QĐ-UBND ngày 31/10/2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi, bổ sung một số điều tại Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 2044/2005/QĐ-UBND ngày 30/9/2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 19/2009/QĐ-UBND ngày 03/7/2009 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc điều chỉnh một số nội dung đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Nghị quyết số 26/2009/NQ-HĐND ngày 12/12/2009 của HĐND tỉnh Thái Nguyên về việc thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Trang 20- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
2.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới và một số tỉnh trong nước
2.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới
Đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới đât đai là nguồn lực quan trọng
cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi nhà nước thu hồi đất phục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh
tế của hàng triệu người dân Đặc biệt ở những nước đang phát triển người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp thì đó là vấn đề sống còn của họ Dưới đây là một số kinh nghiệm trong công tác GPMB của một số nước:
* Công tác BTGPMB ở Trung Quốc
Ở Trung Quốc, có thể nói, mục tiêu bao trùm lên chính sách bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư là hạn chế đến mức tối đa việc thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng, cũng như số lượng người bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất để thực hiện
dự án đầu tư Nếu như việc thu hồi đất là không thể tránh khỏi thì có sự chuẩn
bị cẩn thận phương án đền bù, trên cơ sở tính toán đầy đủ lợi ích của nhà nước, tập thể và cá nhân, đảm bảo cho những người bị thu hồi đất có thể khôi phục lại hoặc cải thiện mức sống so với trước khi bị thu hồi đất
Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, khi Nhà nước thu hồi đất thì người nào sử dụng đất sau đó sẽ có trách nhiệm bồi thường Người bị thu hồi đất được thanh toán ba loại tiền: tiền bồi thường đất đai, tiền trợ cấp về tái định cư, tiền trợ cấp bồi thường hoa màu trên đất Cách tính tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp tái định cư căn cứ theo tổng giá trị tổng sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với hệ số Tiền bồi thường cho hoa màu, cho các loại tài sản trên đất được tính theo giá cả hiện tại
Trang 21Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo cho người dân có cuộc sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ Việc quản
lý giải phóng mặt bằng được giao cho các cục quản lý tài nguyên đất đai ở địa phương đảm nhiệm Tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng thửa đất nào sẽ trả tiền thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng
Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị
và nông thôn Đối với nhà ở của người dân thành phố, nhà nước bồi thường bằng tiền là chính, với mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các
tổ chức trung gian để đánh giá, xác định giá Với người dân nông thôn, nhà nước thực hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo đó, mỗi đối tượng khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng đất đai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể
Bên cạnh những thành công như vậy, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Trung Quốc cũng bộc lộ những tồn tại nhất định mà chủ yếu là vấn đề việc làm; tốc độ tái định cư chậm, thiếu đồng bộ, thực hiện giải phóng mặt bằng trước khi xây xong nhà tái định cư
* Công tác BTGPMB ở Thái Lan
Ở Thái Lan, cũng giống như ở nhiều nước khác trong khu vực châu Á, quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh chóng, mọi giao dịch về đất đai đều do cơ chế thị trường điều tiết Tuy nhiên, với những dự án do Chính phủ quản lý, việc đền bù được tiến hành theo trình tự: tổ chức nghe ý kiến người dân; định giá đền bù
Giá đền bù phụ thuộc vào từng khu vực, từng dự án Nếu một dự án mang tính chiến lược quốc gia thì nhà nước đền bù với giá rất cao so với giá thị trường Nhìn chung, khi tiến hành lấy đất của dân, nhà nước hoặc cá nhân đầu tư đều đền bù với mức cao hơn giá thị trường
Trang 22* Công tác BTGPMB ở Hàn Quốc
Ở Hàn Quốc, vào những năm 70 của thế kỷ trước, trước tình trạng di dân ồ ạt từ các vùng nông thôn vào đô thị, thủ đô Xơ-un đã phải đối mặt với tình trạng thiếu đất định cư trầm trọng trong thành phố Để giải quyết nhà ở cho dân nhập cư, chính quyền thành phố phải tiến hành thu hồi đất của nông dân vùng phụ cận Việc đền bù được thực hiện thông qua các công cụ chính sách như hỗ trợ tài chính, cho quyền mua căn hộ do thành phố quản lý và chính sách tái định cư
Các hộ bị thu hồi đất có quyền mua hoặc nhận căn hộ do thành phố quản lý, được xây tại khu đất được thu hồi có bán kính cách Seoul khoảng 5
km Vào những năm 70 của thế kỷ trước, khi thị trường bất động sản bùng nổ, hầu hết các hộ có quyền mua căn hộ có thể bán lại quyền mua căn hộ của mình với giá cao hơn nhiều lần so với giá gốc
2.3.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam
Vai trò của đất đai đối với quá trình phát triển xã hội ngày càng được nhìn nhận đầy đủ, toàn diện và khoa học, đặc biệt là trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước Với những đổi mới tích cực, trong những năm qua, việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB ở Việt Nam đã và đang đạt được những hiệu quả nhất định Việc thu hồi đất để thực hiện các dự án đã góp phần rất quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội Nhưng đây cũng là một trong hững vấn đề nổi cộm nhất trong công tác quản lý đất đai hiện nay
Trong năm 2001-2005, tổng diện tích đất nông nghiệp đã thu hồi là 366,44 nghìn ha (chiếm gần 4% tổng diện tích đất nông nghiệp của cả nước) Trong đó diện tích đất nông nghiệp đã thu hồi để xây dựng các khu công nghiệp và cụm công nghiệp là 39,56 nghìn ha, xây dựng đo thị là 70,32 nghìn
ha và xây dựng kết cấu hạ tầng là 136,17 nghìn ha
Trang 232.3.2.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Hà Nội
Dù thành phố đã ban hành quy định về cơ chế chính sách bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư, nhưng số lượng đơn thư khiếu nại vẫn không thể giảm xuống, khiến quá trình giải phóng mặt bằng diến ra chậm so với yêu cầu Trong báo cáo về công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cao liên quan đén công tác giải phóng mặt bằng 3 tháng đầu năm
2009 và nhiệm vụ, giải pháp các tháng còn lại năm 2009, sau khi Hà Nội mở rộng, số lượng các dự án có liên quan tới thu hồi đất tăng gấp 3 lần, cùng với quy mô thu hồi đất tăng gấp 4,5 lần cùng kỳ năm trước
Năm 2008 ,thành phố Hà Nội đã thực hiện được 1005 dự án với 13.500 héc ta đất, liên quan đến 186.000 tổ chức, cá nhân, hộ gia đình lượng dự án tăng cao đã gây ra súc ép lên quý đất tái định cư vỗn đã eo hẹp của thành phố
Dự kiến thành phố sẽ tái định cư cho 19.000 hộ dân, chỉ riêng năm 2009 con
số đã tăng lên 5000 hộ dân Cũng theo báo cáo trên, đến 31/12/2008, trong tổng số 1005 dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng, 225 dự án đã hoàn thành xong, hoàn thành và bàn giao một phần diện tích đất cho 57 dự án theo phân kỳ đầu tư; bàn giao 1538 héc ta đất, chi trả 2916 tỷ đồng cho 49602 hộ dân và bố trí tái định cư 2133 hộ dân
Ba tháng đầu năm 2009, 790 dự án với 11722 héc ta đang tiếp tục được giải phóng mặt bằng, trong đó 14 dự án đã hoàn thành, bàn giao 102 héc ta đất, chi trả 278 tỷ đồng cho 4469 hộ và tái định cư 378 hộ
Kết quả trên đã phần nào đảm bảo tiến độ khởi công, giải ngân các dự án trọng điểm như dự án Láng – Hòa Lạc, dự án công viên tượng đài Hòa Bình, trụ sở bộ tài nguyên và môi trường, cầu Nhật Tân, cầu Vính Tuy, đường cao tốc Hà nội – Hải Phòng, Hà Nội – Lào Cai, Quốc lộ 3 mới Hà Nôi – Thái Nguyên, nhà ga T2 Nội Bài, trục đường kinh tế Đông – Tây Một số địa bàn làm tốt công tác giải phóng mặt bằng như Long Anh, Từ Liêm, Long Biên, Thạch Thất
Trang 24Tuy nhiên, số dự án tăng lại kéo theo lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo của người dân tăng theo Nguyên nhân chủ yếu được đưa ra, theo một đại diện của
cơ quan chỉ đạo giải phóng mặt bằng thành phố Hà Nội, là do cơ chế chính sách về bồi thường, hỗ trợ tái định cư thường xuyên có sự điều chỉnh bổ sung nhưng lại thiếu đồng bộ Điểm mấu chốt của những khó khăn trong việc thu hồi đất vẫn là chính sách chưa giải quyết được sự chênh lệch giữa các phương
án bồi thường trong cùng một dự án khi Hà Nội Mở rộng
Theo những báo cáo nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp thực hiện các tháng còn lại của năm 2009 trong công tác giải phóng mặt bằng, thành phố Hà Nội sẽ rà soát, phân loại các dự án đã có quyết định thu hồi đất, đang khiếu nại bồi thường, hỗ trợ tái định cư nhằm xác định những dự án đủ điều kiện khiếu nại triển khai Tuy nhiên theo nhiều, chuyên gia, Những vấn đề có nhiều vướng mắc khó giải quyết nêu trên đã đặt Hà Nội trước bài toán cân bằng lợi ích giữa người dân, chủ đầu tư nhà nước trong quá trình đền bù thu hồi đất Chừng nào vấn tồn tại tình trạng là trong khi các công trình xây dựng mang lại lợi ích lớn cho một số cá nhân nhưng lại đẩy nhiều người đang sử dụng đất đó vào tình trạng khó khăn, công tác giải phóng mặt bằng sẽ còn chậm vì vẫn nẩy sinh nhiều khiếu kiện
2.3.2.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở tỉnh Vĩnh Phúc
Tính đến thời diểm này tỉnh Vĩnh Phúc có 588 dự án đầu tư có hiệu lực với tổng số vốn là 28.000 tỷ đồng và 2034 triệu USD Nhờ thu hút được nhiều
dự án đầu tư nên tổng thu ngân sách của tỉnh hang năm tăng cao, dự kiến năm
2009 đạt xấp xỉ 10000 tỷ đồng Năm 2009, GDP của tỉnh ước đạt 19% Đạt được thành tựu này, Vĩnh Phúc coi GPMB là then chốt Toàn tỉnh giải phóng gần 7000 ha đất dành cho công nghiệp và đô thị Với phương châm “có công nghiêp vào, đời sống của nhân dân phải tốt hơn khi chưa có”, Vĩnh Phúc đã tạo cơ chế cấp đất cho người dân bị mất 30% đất sản xuất trở lên ở vị trí thuận
Trang 25lợi để họ làm dịch vụ, có chính sách rang buộc nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ tạo việc làm cho con em công nhân trong các doanh nghiệp trên địa bàn
Tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn này đang tích cực thực hiện CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn ngoài việc phải thực hiện thành công chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thì vấn đề thu hút vốn đầu tư, đưa các dự án vào địa phương nhằm phát triển công nghiệp, xây dựng, dịch vụ… việc thúc đẩy phát triển KT-XH trở thành nhiệm vụ hàng đầu của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương tỉnh Vĩnh Phúc Tuy nhiên, mỗi công trình, mỗi dự án muốn được triển khai nhanh chóng và có hiệu quả thì vấn đề đặc biệt cần quan tâm giải quyết trước là công tác GPMB
Việc GPMB cho các dự án đầu tư vào địa phương nhiều lúc không thể thực hiện được theo dụa án nêu trên Nguyên nhân chính là sự hạn chế trong nhận thức của bộ phận một số người dân trong địa bàn xã Họ cho rằng: mảnh ruộng mà họ sống chung cả đời sẽ bị mất khi bàn giao cho dự án, cho nên nhiuef người mặc dù đã nhận tiền đền bù đất, không những không bàn giao về đất mà còn luôn đòi hỏi về chế độ hỗ trợ đất, đòi tăng giá đền bù Đó là những bất cập khó giả quyết mà công tác GPMB gặp phải khi tiếp xúc người dân, truocs tình hình đó lãnh đạo Đảng ủy, UBND các xã đã giải quyết bằng cách xuống các thôn (xóm) trực tiếp đối thoại với người dân, giải thích rõ cho họ hiểu về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, hà nước về việc bảo vệ quyền, lợi ích của nhân dân trong tiến trình phát triển KT-XH ở địa phương Bằng nhiều chính sách tuyên truyền vận động đã dần thay đổi được nhận thức của người dân Thực tế cho thấy người dân đã tự giác bàn giao đất cho chủ đầu tư
2.3.3 Công tác giải phóng mặt bằng của tỉnh Thái Nguyên
Trong những năm gần đây tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh thu hút đầu tư, trong đó thành phố Thái Nguyên đóng một vai trò hết sức quan trọng, có nhiều dự án được đầu tư liên quan tới công tác GPMB
Trang 26Tính từ năm 2005 đến năm 2008 thành phố có khoảng 32 dự án liên quan đến GPMB Trong đó có khoảng 397ha đất bị thu hồi, liên quan đến 15.338
hộ dân, kinh phí bồi thường khoảng 185,6 tỷ đồng Từ năm 2007 đến nay, trên 200 dự án đầu tư với con số trên 100.000 tỷ đồng cam kết; trong đó nhiều
dự án đã được triển khai và đem đến một diện mạo mới về đo thị, về nông thôn, miền núi ở Thái Nguyên Năm 2009 được coi là năm thu hút được khá nhiều các dự án đầu tư lớn, tiêu biểu nhất là dự án đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên được phát lệnh khởi công, và đến nay
đã được đưa vào sử dụng
Tỉnh Thái Nguyên đang tập trung triển khai thực hiện nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn trong công tác GPMB, khắc phục những hạn chế về năng lực bộ máy, cán bộ làm công tác bồi thường GPMB, hiện nay tỉnh đang thực hiện kiện toàn bộ máy công tác bồi thường GPMB từ tỉnh đến các huyện, thành phố, thị xã, bố trí đủ cán bộ chuyên môn nghiệp vụ, từng bước chuyển đổi các ban bồi thường GPMB ở các địa phưởng theo mô hình tập trung phát triển quỹ đất để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong quá trình mới; đồng thời tổ chức tập huấn các lớp về chuyên môn nghiệp vụ, chế độ chính sách liên quan đến bồi thường GPMB, quản lý đất đai cho cán bộ quản
lý và lãnh đạo địa phương, lãnh đạo các đoàn thể chính chính trị - xã hội nơi
có các dự án triển khai Thái Nguyên cũng từng bước thực hiện triển khai đồng bộ các quy hoạch, nhất là quy hoạch các khu tái định cư, xây dựng cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia xây dựng khu tái định cư Tỉnh chỉ đạo chính quyền địa phương xử lý kịp thòi các vướng mắc, cản trở công tác GPMB ở một số dự án: Đường Bắc Sơn kéo dài, Khu dân cư số 1 Hoàng Văn Thụ, tổ hợp thương mại khách sạn cao cấp – văn phòng cho thuê tại phường Gia Sàng… giải quyết dứt điểm dứt điểm các khiếu kiện kéo dài liên quan đến GPMB ở thành phố Thái Nguyên và huyện Phú Lương
Trang 27Theo đánh giá của Ban chỉ đạo công tác GPMB tỉnh, trong hơn một năm qua, Thái Nguyên đã thực hiện bồi thường hỗ trợ, tái định cư, GPMB ch 210
dự án, trong đó hoàn thành bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư 137 dự án với tổng diện tích đất thu hồi trên 20 triệu m2 và tổng số tiền chi trả bồi thường,
hỗ trợ GPMB lên tới hơn 1000 tỷ đồng Tuy công tác GPMB trên địa bàn đã
có nhiều chuyển biến tích cực so với trước đay nhưng vẫn bộc lộ một số hạn chế, vướng mắc như: các ngành, các địa phương chậm tổ chức triển khai, đùn đảy trách nhiệm khi tổ chức bồi thường GPMB ở một số dự án trọng điểm Ở một số nơi còn xảy ra tình trạng bố trí tái định cư chậm, chất lượng xây dựng khu tái định cư chưa đảm bảo theo thiết kế, thiếu đồng bộ về điện, nước, hạ tầng kỹ thuật Một số nhà đầu tư năng lực tài chính hạn chế, không bố trí được tiền để chi trả bồi thường, GPMB, gây bức xúc trong nhân dân hoặc chưa làm đày đủ quy trình thu hồi đất, điển hình là một số dự án: Nhà hát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc, Trường đại học Việt Bắc, Khu công nghiệp Trung Thành – Phổ Yên
Trang 28PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng mà đề tài nghiên cứu là những chính sách và công tác thực hiện bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất và các văn bản pháp lý liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ GPMB tại dự án đầu tư xây dựng hạ tầng Khu Công nghiệp Yên Bình trên địa bàn xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
3.1.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu tại xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên với dự án: Đầu tư xây dựng hạ tầng Khu Công nghiệp Yên Bình
3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành
- Địa điểm: xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
- Thời gian tiến hành: từ ngày 26/ 02/ 2015đến ngày8/4/ 2015
3.3 Nội dung nghiên cứu
3.3.1 Đánh giá sơ lược tình hình cơ bản trên địa bàn nghiên cứu
- Điều kiện tự nhiên xã Hồng Tiến
- Điều kiện kinh tế - xã hội xã Hồng Tiến
- Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Hồng Tiến
3.3.2 Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
- Đánh giá công tác thống kê đất đai trong khu vực dự án
- Đánh giá công tác thống kê về tài sản, cây cối trong khu vực dự án
- Đánh giá công tác bồi thường GPMB của dự án
- Đánh giá công tác hỗ trợ
- Đánh giá công tác tái định cư
3.3.3 Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng qua ý kiến của người dân khu vực giải phóng mặt bằng
Trang 293.3.4 Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và đề xuất phương án giải quyết
3.4 Phương pháp nghiên cứu
3.4.1 Phương pháp điều tra, thu thập, tài liệu, số liệu sơ cấp, thứ cấp và phỏng vấn
- Điều tra, thu thập số liệu, tài liệu có liên quan tới công tác bồi thường, GPMB của dự án xây dựng
- Thu thập tài liệu từ cơ sở, các phòng ban có liên quan đến công tác bồi thường, GPMB
- Thu thập các văn bản quy định về đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Yên Bình I trên địa bàn xã Hồng tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
- Thu thập các số liệu về Bồi thường GPMB, bố trí tái định cư nguồn
từ Ban bồi thường GPMB và Quản lý dự án
- Thu thập tài liệu từ báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng
- Phỏng vấn và điều tra trên gia đình địa bàn
- số liệu thứ cấp về bồi thường giải phóng mắt bằng được thực hiện các
dự án tại phòng tài nguyên môi trường huyện phổ yên
- số liệu sơ cấp đươc thu thập thong qua 30 phiếu của 30 hộ gia đình ngẫu nhiên cho một gia đình bị thu hồi đất trong dự án nghiên cứu
- nội dung của phiếu điều tra là các câu hỏi về thu hồi đất, các chính sách bồi thường và giải phóng mặt bằng
3.4.2 Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích số liệu và xử lý số liệu
- Sử dụng phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu: các số liệu qua các phiếu điều tra sẽ được tổng hợp, xử lý theo phương pháp thống kê trên phần mềm Excel để nhập, phân tích và xử lý số liệu
- Phương pháp thống kê, thu thập, xử lý số liệu, so sánh: thu thập và xử
lý số liệu cụ thể về kết quả của công tác giải phóng mặt bằng, công tác chuẩn
bị quỹ nhà, quỹ đất tái định cư trên địa bàn huyện So sánh các kết quả và đưa
ra kết luận cụ thể giữa khả năng đáp ứng và nhu cầu
Trang 30PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1 Sơ lược tình hình cơ bản của địa bàn nghiên cứu
4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên của địa bàn nghiên cứu
4.1.1.1 Vị trí địa lý
Hồng Tiến nằm ở phía Đông Bắc huyện Phổ Yên, cách trung tâm huyện 3km, có tứ cận tiếp giáp như sau:
- Phía Đông giáp huyện Phú Bình
- Phía Tây giáp thị xã Sông Công
- Phía Nam giáp xã Đồng Tiến, thị trấn Bãi Bông và thị trấn Ba Hàng
- Phía Bắc giáp xã Lương Sơn – Thành phố Thái Nguyên
Xã có 15 xóm với tổng diện tích tự nhiên là 1840 ha, xã nằm ở vùng có nhiều tiềm năng đất đai để phát triển kinh tế vườn đồi theo hướng sản xuất hàng hóa Đây là một lợi thế quan trọng, kích thích sự phát triển kinh tế - xã hội của xã
Đặc điểm khí hậu của xã thể hiện như sau:
* Về nhiệt độ:
Nhiệt độ trung bình năm là: 23,50C, tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là 36,80C (tháng 6); tháng thấp nhất là 8,80C (tháng 1, 2)