ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH.. - Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định.. Tìm hiểu tác dụng của một lực lên một vật rắn có trục quay cố định.
Trang 1Ngày soạn: 5/1/2015
Ngày dạy: 7/1/2015
Tiết 41
Bài 29 MOMEN CỦA LỰC ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ
TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH.
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Biết được định nghĩa momen lực, công thức tính momen lực trong trường hợp lực vuông góc với trục
quay
- Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định
- Vận dụng giải thích một số hiện tượng vật lí và một số bài tập đơn giản
2.Kỹ năng:
- Phân tích lực tác dụng lên vật rắn
- Vận dụng giải thích các hiện tượng và giải bài tập
B.CHUẨN BỊ
1.Giáo viên
- Biên soạn các câu hỏi kiểm tra bài cũ; củng cố bài giảng dưới dạng trắc nghiệm theo nội dung câu hỏi 1-4 SGK
- Chuẩn bị thí nghiệm theo hình 29.3 SGK
2.Học sinh
- Ôn tập các kiến thức về đòn bẩy
C.T CH C CÁC HO T Ổ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌC NG D Y H C ẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỌC
Kiểm tra bài cũ
- Nêu câu hỏi
- Quy tắc hợp lực của hai lực song song cùng
chiều
- Momen ngẫu lực?
- Yêu cầu một HS lên bảng trả lời vẽ hình
Nhận xét kết quả
Tìm hiểu tác dụng của một lực lên một vật rắn có
trục quay cố định
- Cho HS đọc SGK, xem hình vẽ, thảo luận trả lời
câu hỏi
- Đọc phần 1, xem hình H29.1
- Thảo luận: Tác dụng làm quay của lực phụ
thuộc vào yếu tố nào?
- Trình bày kết quả?
- Quan sát thí nghiệm H 29.3
- Theo dõi kết quả thí nghiệm
- Nhận xét cách trình bày
- Rút ra kết luận
Tìm hiểu định nghĩa momen của lực đối với trục
quay
- Cùng HS làm thí nghiệm, ghi kết quả thí
nghiệm
- Hướng dẫn HS rút ra kết luận
- Vẽ hình H 29.4, nêu câu hỏi C1
- Nhận xét các câu trả lời
- Cho HS đọc SGK
- Trả lời câu hỏi C1
- Đọc phần 2.b, trình bày định nghĩa momen của
1 Nhận xét về tác dụng của một lực lên một vật rắn có trục quay có định:
- Các lực có giá song song với trục quay hoặc cắt trục quay thì không có tác dụng làm quay vật
- Các lực có phương vuông góc với trục quay và
có giá càng xa trục quay thì tác dụng làm quay vật càng mạnh
- Vậy, tác dụng làm quay của một lực lên vật rắn
có trục quay cố định từ trạng thái đứng yên không những phụ thuộc vào độ lớn của lực mà còn phụ thuộc khoảng cách từ trục quay tới giá (cách tay đòn) của lực
2 Momen của lực đối với một trục quay:
a) Thí nghiệm:
b)Momen của lực:
Hình 29.4 Xét một lực F nằm trong mặt phẳng vuông góc với trục quay Oz Momen của lực F đối với trục quay là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực quanh trục ấy và được đo bằng tích
độ lớn của lực và cánh tay đòn M = F.d
- d: cánh tay đòn (tay đòn) là khoảng cách từ trục quay tới giá của lực (m)
- M: momen của lực (N.m)
3 Điều kiện cân bằng của một vật rắn có trục quay cố định (Quy tắc momen):
Muốn cho một vật rắn có trục quay cố định nằm cân bằng thì tổng momen của các lực có khuynh hướng làm vật quay theo một chiều phải bằng tổng momen của các lực có khuynh hướng
Trang 2- Yêu cầu HS trình bày định nghĩa
- Đơn vị của momen lực? ý nghĩa vật lí của nó?
- Phát biểu quy tắc momen
- Cho HS xem hình, thảo luận
- Nêu câu hỏi C2
- Nhận xét kết quả
- Nêu ý nghĩa vật lý của momen
- Nhận xét kết quả về tác dụng làm quay của lực
để đưa ra khái niệm momen của lực Xem hình H
29.4
Vận dụng, củng cố
- Yêu cầu:Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời cua
các nhóm
- Yêu cầu:HS trình bày đáp án
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hướng dẫn về nhà
- Nêu bài tập về nhà:1, 2,3,4/136
Yêu cầu:HS chuẩn bị bài sau
làm vật quay theo chiều ngược lại
M M'
* Nếu quy ước momen lực làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ có giá trị dương, cùng chiều kim đồng hồ có giá trị âm , thì:
M1+M2+ =0 Với M1, M2 là momen của tất cả các lực đặt lên vật
4 Ứng dụng:
a) Cân đĩa:
Khi cân thăng bằng, trọng lượng của vật bằng trọng lượng của quả cân
b) Quy tắc momen lực cón áp dụng cho cả trường hợp vật không có trục quay cố định
Vd chiếc cuốc chim