Sáng kiến kinh nghiệm một số kinh nghiệm trong chỉ đạo bồi dưỡng học sinh viết chữ đẹp

Điều này có ảnh hưởng không nhỏ đến cách học và khả năng tiếp thu kỉ thuật viết chữ đẹp của học sinh.- Thực tế trong trường tôi công tác, phần lớn giáo viên đều không ngừng tìm tòi, suy

Đề tài : MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG

HỌC SINH VIẾT CHỮ ĐẸP Tác giả: Nguyễn thanh lý

ta phải học tập Việc này cần phải được trau dồi ngay từ khi trẻ bước vào thế giới ngôn ngữ

của loài người Đó chính là một phần của nền văn hóa đồ sộ mà con người có được Văn hóa

không phải là các tập tục, hủ tục, lễ hội tốn kém Nền văn hóa của một dân tộc đó là ngôn ngữ và chữ viết Nếu một dân tộc còn ngôn ngữ và chữ viết thì dân tộc đó còn giữ được nền văn hóa của mình “Nét chữ nết người”là câu nói rất hay, là triết lý, là nhân sinh quan mà chúng ta cần suy ngẫm Đừng quá ỉ lại hay lạm dụng vào công nghệ thông tin.Dù muốn hay không, dù hôm nay hay ngày mai, chữ viết bằng bàn tay con người mãi mãi tồn tại

Trong chương trình Tiểu học, Tiếng Việt là một môn học quan trọng Môn học này giúp học sinh biết đọc thông, viết thạo, biết sử dụng từ ngữ một cách chuẩn xác và có kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày Nhưng chữ viết đẹp là tiền đề, là cơ sở nói lên rất nhiều điều mà không phải bất cứ ai cũng biết: Sự kiên trì, cẩn thận, chăm chút từng nét chữ, sự coi trọng người đọc, nhất là lột tả được vẻ đẹp tâm hồn, tính độc đáo của nghệ thuật Một bức tranh đẹp đan xen vào vài chữ khó đọc, tối nghĩa thì không còn là nghệ thuật nữa, còn chữ thư pháp thì sao? Chúng ta có biết viết được chữ đẹp là khó hay không chứ chưa nói gì đến chữ thư pháp Chính vì vậy, việc dạy và học Tiếng Việt trong nhà trường, đặc biệt là dạy về phân môn Tập viết luôn được chú trọng, cho dù mức độ ở các khối lớp khác nhau, có sự phân bổ thời gian khác nhau Một trong những công tác mũi nhọn quan trọng trong nhà trường là phát hiện và bồi dưỡng những mầm non năng khiếu đã và đang

được các cấp quan tâm Bên cạnh việc đọc thông viết thạo, viết chữ đẹp sẽ bồi dưỡng cho

các em tình yêu quê hương đất nước, có ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc Việc viết chữ đẹp không chỉ là thành tích mà còn là yêu cầu cơ bản của học sinh Tiểu học Nét chữ thể hiện tính kiên trì, chăm chỉ của người viết Những câu chữ thẳng hàng, đẹp như rồng bay phượng múa thể hiện sự trang trọng, cẩn thận, chu đáo của người viết đối với người đọc Con người muốn trở thành chân – thiện – mỹ phải rèn luyện từng tí một Nét chữ cũng vậy, học sinh phải rèn luyện mỗi ngày một chút, mỗi ngày từng tí một.mới có được vở sạch, chữ đẹp

1.1 Đối với chương trình sách giáo khoa:

Trong chương trình bậc Tiểu học, thời lượng dành cho phân môn Tập viết rất hạn chế, phần lớn là phân phối ở các khối lớp Một, Hai, Ba Cụ thể, chương trình được phân phối như sau: Đối với lớp Một, hơn hai phần ba thời lượng được lồng ghép trong môn Học vần Ngoài nội dung tập viết trong tiết học vần, mỗi tuần còn có thêm một bài tập viết ôn lại các chữ đã học trong tuần; đối với chương trình khối lớp Hai chủ yếu là làm quen với chữ cái hoa và chữ số; Chương trình khối lớp Ba tiếp tục học về chữ cái hoa, liên kết chữ cái hoa với chữ cái viết thường đứng sau và kết hợp học về chữ số Ở tất cả các khối lớp hai, Ba mỗi tuần chỉ

có một tiết; đặc biêt khối lớp Bốn, Năm không có phân phối tiết nào; Ở các bậc học trên không bố trí phân môn Tập viết Chính vì vậy, việc giúp cho học sinh, đặc biệt là học sinh bậc Tiểu học nhận thức đầy đủ cũng như thời gian dành cho các em luyện viết thật sự hạn chế Vì thế, đối với học sinh Tiểu học, việc viết đúng chính tả và viết chữ đẹp là một vấn đề khá nan giải Mặt khác, trong xã hội vẫn còn tồn tại hai luồng tư tưởng khác nhau, ảnh hưởng không nhỏ đến việc viết chữ đẹp của học sinh:

Một là, về thời gian, việc rèn chữ chỉ dành cho học sinh bậc tiểu học Nhiệm vụ chủ yếu của các em ở bậc học này là đọc đúng và viết đúng chính tả còn việc đọc tốt và viết đẹp được đặt ở hàng thứ yếu.Các hội thi viết chữ đẹp cũng chỉ dành cho một số em nhất định Phong trào rèn chữ giữ vở mỗi năm được tiến hành một lần / một lớp trong toàn trường; Phòng Giáo dục chỉ kiểm tra mỗi trường / lớp

Hai là, một số ý kiến cho rằng việc viết chữ đẹp đã lỗi thời, không còn thích hợp vì công nghệ thông tin đã phát triển vượt bậc, không cần phải viết bằng tay nữa Chính vì vậy,

chương trình sách giáo khoa dành thời lượng cho phân môn này ở bậc học phổ thông khá hạn chế.

1.2 Đối với học sinh:

- Hầu hết các em chưa hiểu hết vị trí, tầm quan trọng, tác dụng của phân môn tập viết nên chưa dành thời gian thỏa đáng đầu tư cho luyện viết chữ đẹp

- Nhiều học sinh nắm không chắc điểm đặt bút, điểm dừng bút; thế nào là rê bút, lia bút …từ đó dẫn đến việc nhận diện, phân loại, xác định các nét khuyết, nét móc rồi độ cao , khoảng cách trong từng con chữ và trong từng chữ không chắc chắn, vì vậy học sinh lúng túng trong cách viết, dẫn đến viết ẩu, viết sai

- Học sinh chưa có thói quen phân tích mối liên hệ giữa độ cao , khoảng cách của từng nét móc, từng con chữ và từng chữ với nhau do chưa hiểu một cách thấu đáo yêu cầu

về tính thẩm mỹ của chữ viết Vì vậy khi viết bài thì cẩu thả, viết sai hoặc viết không đạt yêu cầu của bài Tập viết là viết đúng và viết phải đẹp

- Một học sinh khi hỏi đến lí thuyết thì trả lời khá trôi chảy, khá chính xác nhưng khi viết bài tập thực hành thì lúng túng và viết bài không đạt yêu cầu Điều đó thể hiện học sinh nắm kiến thức một cách máy móc, thụ động và tỏ ra yêú kém, thiếu chắc chắn, nghĩa là học sinh thiếu tính kiên trì, nhẫn nại, cần cù, những đức tính rất cần thiết cho cuộc sống thời hiện đại

1.3 Đối với giáo viên

Giáo viên là một trong nhiều thành tố cần được xem xét trong quá trình dạy của giáo viên và học của học sinh, là yếu tố quyết định phần lớn sự thành công trong dạy - học Khi nghiên cứu về đề tài này, tôi nhận thấy thực trạng về giáo viên như sau:

- Kỉ thuật viết chữ đúng, viết chữ đẹp và hiểu biết sâu sắc về yêu cầu này là một mảng kiến thức mà không phải giáo viên nào cũng lĩnh hội đầy đủ ,am tường về nó Chính vì vậy, một số giáo viên còn lúng túng và ngại bởi việc vận dụng linh hoạt các hiểu biết về viết chữ đẹp trong mọi trường hợp không phải là điều dễ dàng

- Một số giáo viên ít đầu tư thời gian cho việc nghiên cứu nhằm làm sâu sắc các kiến thức dạy Tập viết cho học sinh, đa phần chỉ lệ thuộc vào sách hướng dẫn vì thế cũng không gây được hứng thú luyện tập viết cho học sinh

- Cách dạy của một số giáo viên còn đơn điệu, ít tìm tòi cái mới, ít tìm tòi phương pháp gây hứng thú cho các em trong giờ học Tập viết Điều này có ảnh hưởng không nhỏ đến cách học và khả năng tiếp thu kỉ thuật viết chữ đẹp của học sinh.

- Thực tế trong trường tôi công tác, phần lớn giáo viên đều không ngừng tìm tòi, suy nghĩ, tích cực nâng cao kiến thức của mình để dạy luyện viết cho học sinh, đặc biệt là dạy bồi dưỡng học sinh có năng khiếu vể phân môn Tập viết nhưng kết quả dạy và học còn bộc

lộ không ít hạn chế

1.4 Đối với phụ huynh học sinh:

Một bộ phận không nhỏ phụ huynh không hiểu biết đầy đủ về mẫu chữ hiện hành được quy định tại Quyết định QĐ 31/2002/QĐ-BGD-ĐT ngày 16 tháng 6 năm 2002 của Bộ giáo dục và Đào tạo cũng như chương trình và sách giáo khoa, cho nên việc hỗ trợ cho con

em gặp nhiều trở ngại Chính vì vậy, phụ huynh học sinh không giúp được gì nhiều cho con

2.2 Tác dụng của giải pháp mới

Đề tài sẽ giúp cho học sinh nắm chắc các kiến thức về kỉ thuật viết chữ đẹp, không nhầm lẫn giữa các kĩ thuật như rê bút, lia bút, điểm dừng bút, điểm đặt bút, biết phân tích đúng các bộ phận của từng con chữ và điểm nối các con chữ trong một chữ Các em sẽ biết nét nào là khuyết, nét nào là nét tròn, biết cách sửa chúng như thế nào và một điều rất cơ bản là giúp học sinh sử dụng kỹ năng thành thạo, hiểu về kỹ năng viết chữ đẹp một cách sâu sắc để các em có thể vận dụng chúng một cách linh hoạt trong học tập và trong đời sống xã hội; Phụ huynh, giáo viên quan tâm nhiều hơn, dành thời gian nhiều hơn cho con em luyện viết, và một điều hiển nhiên là tất cả học sinh của nhà trường sẽ có chữ viết đẹp hơn; với những em viết chữ đẹp tốt nhất sẽ là những nét chữ đẹp như rồng bay, phượng múa, như gấm, như hoa.Và quan trọng không kém là giúp học sinh học tốt hơn các môn học khác và góp phần bồi dưỡng những thế hệ mai sau có nhiều đức tính tốt như cần cù, dẻo dai, biết tôn trọng và quý trọng người lao động Đây thực sự là sự trau dồi vể kỹ năng và đạo đức lớn cho học sinh giữa thời kinh tế thị trường nhiều cạm bẫy , chực chờ gây hịa cho các em

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đề tài được nghiên cứu ở Trường Tiểu học Mỹ trinh, chủ yếu trong nội dung chương trình phân môn tập viết từ lớp 1 đến lớp 5 và đặc biệt là những kiến thức chuẩn mực của phân môn Tập viết được quy định tại Quyết định QĐ 31/2002/QĐ-BGD-ĐT ngày 16 tháng 6 năm 2002 nhằm cung cấp cho Giáo viên, phụ huynh, học sinh có cái nhìn sâu sắc về chữ viết đẹp, cách sử dụng các kỹ năng viết chữ thành thạo, nhuần nhuyễn và chính xác trong mọi lúc, mọi nơi

II Phương pháp tiến hành

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn

1.1 Cơ sở lí luận

Đối với bất cứ môn học hay phân môn nào, việc xác định mục tiêu nhiệm vụ dạy học rất quan trọng Bởi vì, chính mục tiêu và nhiệm vụ là yếu tố quyết định việc lựa chọn, sắp xếp nội dung và sử dụng phương pháp dạy học Phân môn Tập viết có mục tiêu chủ yếu là trang bị cho học sinh kỉ năng viết chữ để học tập và giao tiếp, đồng thời góp phần hình thành nhân cách học sinh Phân môn Tập viết có hai nhiệm vụ chủ yếu là:

• Rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh: Viết nét, viết liên kết thành chữ cái, chữ

số; liên kết chữ cái thành chữ ghi âm, vần, tiếng Viết từ ngữ và viết câu, và cao hơn là văn bản

• Thông qua việc rèn kĩ năng viết chữ, cung cấp cho học sinh một số kiến thức

về chữ viết và kĩ thuật viết chữ: Điểm đặt bút, điểm dừng bút,, cấu tạo chữ cái và chữ số tiếng Việt, vị trí dấu phụ, dấu thanh, quy trình viết liền mạch.Qua đó rèn luyện cho học sinh tính cẩn thận, kiên trì, tính kỉ luật, óc thẩm mỹ, Từ thuở ấu thơ, các em đã được tắm mát tâm hồn bằng tiếng hát

ru của mẹ, của bà Lớn lên chút nữa, tâm hồn các em được nuôi dưỡng bằng những câu chuyện cổ tích kì thú Tất cả những yếu tố trên là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, rèn luyện các em trở thành người có nhân cách, có bản sắc dân tộc, góp phần hình thành con người mới xã hội chủ nghĩa một cách toàn diện

Cùng với sự phát triển của xã hội, giáo dục nhà trường xuất hiện như một điều tất yếu, đón bước các em cắp sách tới trường Cả thế giới đang mở ra trước mắt các em Kho tàng văn minh của nhân loại được chuyển giao từ những điều sơ đẳng nhất Quá trình giáo dục được thực hiện mọi lúc, mọi nơi, ở tất cả các môn học

Trong quá trình phát triển của trẻ, giao tiếp là một điều không thể không xảy ra Trẻ giao tiếp với cha mẹ, với thầy cô, với bạn bè Trẻ thể hiện những suy nghĩ, kiến thức của mình bằng việc nói hoặc viết Chính vì vậy:

* Để nói cho người nghe hiểu điều mình muốn nói, việc nhận biết và sử dụng câu đúng ngữ pháp là hết sức quan trọng Nó không chỉ giúp các em thể hiện đúng, đầy đủ và hay ý tưởng của mình Nó còn làm cho người đọc, người nghe hiểu được điều các em muốn thông báo Nó còn giúp cho suy nghĩ của trẻ ngày càng sâu sắc và có hệ thống Câu là một nhân tố quan trọng góp phần hình thành kiến thức và thể hiện kiến thức một cách có hệ thống cho học sinh Ngôn ngữ nói đem đến cho người nghe sự thoải mái, phấn khích hoặc sụ bực dọc, thì ngôn ngữ viết cũng có chức năng tương tự Nếu viết đúng, viết đẹp sẽ làm cho người đọc hiểu đúng điều ta muốn truyền đạt và đem lại cho người đọc cảm xúc tươi vui hoặc bực bội và kết quả ta biết trước sẽ như thế nào

*Để viết cho người đọc hiểu điều mình muốn viết thì ngoài việc nhận biết và sử dụng câu đúng ngữ pháp, người viết phải viết đúng chính tả, phải viết chữ cho đẹp cũng lá yếu tố không kém phần quan trọng Chữ viết đẹp nói lên rất nhiều điều mà bất cứ ai cũng biết: Sự kiên trì chăm chút từng nét chữ, sự coi trọng người đọc, nhất là nói lên cái đẹp tâm hồn, tính thẩm mỹ cao đep Một bức tranh đẹp xen vào vài chữ khó đọc, tối nhĩa thì không còn là nghệ thuật nữa Chúng ta biết để viết được chữ thư pháp đẹp là khó như thế nào? Chả thế mà thuở xưa, ngày tết các cụ đồ hay bày bán chữ là gì?

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trong nhiều năm qua, việc giúp học sinh, giáo viên, phụ huynh hiểu sâu sắc về viết chữ đẹp, sử dụng thời gian hợp lý, đúng kỹ thuật viết chữ là một vấn đề không hề đơn giản Qua thực tế chỉ đạo , tôi đã gặp không ít khó khăn Việc chỉ đạo cho giáo viên nhận thức được về ý nghĩa viết chữ đẹp mang tính chất không máy móc, không dựa vào nội dung chương trình một cách thụ động; việc vận động phụ huynh học sinh dành nhiều thời gian luyện chữ viết cho các em theo đúng quy trinh chữ viết để học sinh có thói quen luyện viết chữ đẹp không đơn giản một chút nào Về phía học sinh, các em chỉ biết luyện viết chữ đẹp thông qua giờ tập viết mà không hiểu tại sao phải làm như vậy, học sinh không có hứng thú trong việc luyện viết chữ đẹp cũng như niềm đam mê khi nhìn vào những trang chữ viết ngay ngắn, thẳng tắp đẹp như rồng bay, phượng múa Do vậy, việc hướng dẫn học sinh, phụ huynh, giáo viên nhận biết và biết sử dụng kỉ thuật viết chữ đẹp; dành thời gian hợp lý

để luyện viết là vấn đề trăn trở cho một số phụ huynh, giáo viên và cả bản thân tôi nữa.Bởi

vì, nếu viết đung, viết đẹp, viết nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt nhất dẫn đến kết quả học tập sẽ tốt hơn; Nếu viết xấu, viết chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của các em Vì sao ư ? Vì viết chậm thì ghi không ghi đầy dduur những điều Thầy giáo giảng bài, mà không ghi đầy đủ thì làm sao hiểu được điều mình cần học; hậu quả

là học sinh học ngày một kém hơn

Từ những lí do chủ quan và khách quan trên, thông qua việc chỉ đạo và kết quả tham gia dự thi viết chữ đẹp cấp trường, cấp huyện trong những năm qua, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu sâu hơn về cách thức hướng dẫn phụ huynh học sinh, giáo viên, học sinh các lớp nhận biết và sử dụng thời gian phù hợp, đúng nội dung chương trình và biết tận dụng thời gian rảnh rổi ở nhà nhằm tìm ra được phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp nhất, vận

dụng tốt nhất các kỉ thuật viết chữ đẹp và quá trình rèn chữ viết đẹp cho học sinh từ lớp Một đến học sinh lớp Năm một cách khả quan nhất

2 Các biện pháp và thời gian tiến hành

2.1 Các biện pháp tiến hành

Trong khi nghiên cứu đề tài tôi đã tiến hành song song nhiều biện pháp từ nghiên

cứu thực trạng trên các lớp mình đang quản lý đến việc tìm tòi suy nghĩ để tìm ra cách thức, phương pháp chỉ đạo sao cho đạt hiệu quả cao nhất Tôi đã sử dụng những phương pháp sau đây để nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận (Đọc các tài liệu liên quan đến chữ viết của các nhà nghiên cứu, các trung tâm luyện chữ, mạng Internet, )

- Phương pháp điều tra.( Điều tra thực trạng chữ viết của học sinh trước khi nghiên cứu đề tài và sau khi thuecj nghiệm đề tài)

- Phương pháp thực nghiệm.( Tiến hành triển khai đề tài tại lớp học, đối chiếu so sánh kết quả thu được sau khi thực hiên đề tài)

- Phương pháp đàm thoại.( Đàm thoại với giáo viên, phụ huynh, học sinh trước và sau thực hiện đề tài)

- Phương pháp phân tích, thực hành.( Phân tích thực trạng trước khi thực hiện đề tài, thực hiện đề tài và rút ra kết luận)

- Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm.( Tổng kết quá trình triển khai đề tài với các thành quả thu được từ sáng kiến kinh nghiệm)

2.2 Thời gian nghiên cứu đề tài

- Tôi đọc và nghiên cứu tài liệu, điều tra thực tế bắt đầu từ tháng 9 năm học 2012 -

2013

- chỉ đạo thực nghiệm trên cáclớp từ năm học 2013- 2014, 2014 - 2015

- Viết bản nháp cho đề tài từ tháng 6 năm 2015

- Hoàn thành đề tài vào đầu tháng 3 năm 2016

Vì điều kiện, khả năng nghiên cứu có hạn nên tôi xin mạnh dạn trình bày kết quả nghiên cứu

của mình thông qua đề tài: Một số kinh nghiệm chỉ đạo dạy luyện viết chữ đẹp cho học sinh

ở trường Tiểu học Mỹ Trinh

PHẦN B NỘI DUNG

I Mục tiêu

Đề tài nhằm giúp cho giáo viên, phụ huynh và học sinh từ lớp Một đến lớp Năm nhận biết, hiểu về kỉ thuật viết, thời gian dành cho luyện viết một cách cơ bản nhất, sâu sắc nhất, các em biết phân tích được các kỉ thuật viết chữ, thời gian dành cho luyện viết đẹp một cách chính xác, rõ ràng Học sinh biết cách thức mình đang viết hoặc sử dụng thời gian đúng hay sai Nếu sai thì sai ở điểm nào, cách sửa những chỗ bị sai như thế nào cho phù hợp Đề tài còn giúp cho phụ huynh, giáo viên, học sinh nhận ra sự mềm mại, uyển chuyển của chữ viết Việt Thông qua đó, phụ huynh học sinh, giáo viên nắm chắc các nguyên tắc dạy học chung như nguyên tắc phát triển lời nói, nguyên tắc phát triển tư duy, nguyên tắc tính đến đặc điểm tâm sinh lý học sinh từng khối lớp và cuối cùng là nguyên tắc thực hành Do nhiệm vụ chủ yếu của phân môn Tập viết là rèn luyện kĩ năng viết chữ cho học sinh- một kĩ năng đòi hỏi phải rèn luyện nhiều theo một quy trình nhiêm ngặt, đòi hỏi sự kiên trì bền bỉ và một thái độ nhiêm túc nên cần coi thực hành là một nguyên tắc độc lập và đặc thù của phân môn Tập viết; giáo viên, phụ huynh phải nhận thức được nguyên tắc thực hành yêu cầu phải coi việc dạy Tập viết như là dạy một kĩ năng; phải tạo điều kiện cho học sinh tri giác một cách chính xác các sản phẩm chữ viết và quy trình viết chữ , kiên trì lặp đi lặp lại các thao tác tập viết

để rèn kĩ năng một cách hiệu quả Từ đó giúp học sinh thêm yêu Tiếng Việt, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt, rèn luyện tính cẩn thận, kiên trì, lòng tự trọng trong cuộc sống khẩn trương ở tương lai mà các em phải đương đầu và cuối cùng là học sinh không những viết đúng mà còn viết đẹp, để cho mỗi chữ, mỗi dòng, mỗi trang các em viết giống như thêu hoa dệt gấm

II Mô tả giải pháp của đề tài

1.Tính mới của đề tài

1.1 Đề tài này mới ở các điểm sau:

* Họp phụ huynh học sinh hướng dẫn những kỉ thuật viết chữ cơ bản theo Quyết định

QĐ 31/2002/QĐ-BGD-ĐT ngày 16 tháng 6 năm 2002 và dành thời gian hợp lý cho con em tập viết ở nhà dựa vào nội dung chương trình và các vở luyện viết chữ đẹp Hướng dẫn phụ huynh học sinh tránh sự nhầm lẫn giữa kỉ thuật viết chữ và luyện viết chữ đẹp

* Mở chuyên đề về kỹ thuật viết chữ đúng mẫu cho giáo viên nắm chắc các quy trình, các kỹ thuật viết đúng mẫu chuẩn quy định của Bộ giáo dục và đào tạo Sau chuyên đề giáo viên phải nắm chắc và thực hiện được một số nội dung công việc sau:

Hướng dẫn điểm đặt bút, điểm dùng bút; thế nào là rê bút, lia bút,

- Cách nhận biết dòng kẻ, đường kẻ, những con chữ nào điểm đặt bút có thể trên đường kẻ ngang hay không trên đường kẻ ngang

- Cách luyện viết chữ đẹp dựa trên hai yêu cầu cơ bản:

+ Viết đúng kỉ thuật

+ Viết nhanh,m viết đẹp dựa trên nền tảng kỉ thuật rê bút, lia bút,

* Mỗi tuần tổ chức một buổi luyện viết chữ đẹp cho học sinh ở trường mà không thu tiền

* Yêu cầu phụ huynh học sinh dành thời gian mỗi ngày khoảng 20- 25 phút cho luyện viết chữ ở nhà, hoặc cho các em theo học những lớp luyện viết chữ đẹp do người có kiến thức tốt tổ chức

1.2 Nội dung của đề tài được thể hiện cụ thể như sau:

- Hướng dẫn phụ huynh học sinh nhận biết kỉ thuật viết đúng mẫu chữ, dành thời gian hợp lý ở nhà cho học sinh luyện viết chữ đẹp

- Tập huấn lại cho giáo viên nắm chắc các lỗi học sinh thường gặp khi viết, biết thấu đáo các kỉ thuật viết chữ.

- Khuyến khích giáo viên có năng lực trong từng khối lớp dành thời gian mỗi tuần một buổi để luyện viết chữ đẹp cho học sinh cả khối lớp.

1.3 Cách tiến hành

Với đặc trưng của phân môn Tập viết, khi dạy về kỉ thuật, để giúp các em nắm chắc

kỉ thuật và sử dụng nhuần nhuyễn những kỹ năng, hình thành kĩ xảo, tôi đã nghiên cứu và rút

ra được nhiều kinh nghiệm thông qua công tác chỉ đạo trong nhà trường Để đề tài thành công, trước hết, tôi xây dựng phương pháp chỉ đạo như sau:

1 Đối với phụ huynh:Tuyên truyền, vận động phụ huynh học sinh nhận thức được tầm quan trọng của luyện viết chữ đẹp, các kỉ thuật viết chữ đúng quy định , phương pháp viết nhanh mà đẹp; dành thời gian hợp lý ở nhà để cho con em luyện viết

2 Đối với giáo viên: Nắm chắc yêu cầu của các kỉ thuật viết chữ, mối quan hệ giữa các con chữ trong một chữ và giữa các chữ trong một câu.

3 Vận dụng kiến thức đã học để thực hiện lần lượt từng yêu cầu của bài viết

4 Kiểm tra đánh giá

5 Rút kinh nghiệm qua các tiết dạy, các đợt thi chữ đẹp cấp Trường, cấp Huyện

1.4 Phương pháp tổ chức tuyên truyền vận động phụ huynh, giáo viên và học sinh nhận thức sâu sắc về viết chữ đẹp.

Phương pháp tổ chức chỉ đạo cho phụ huynh, giáo viên, học sinh nhận biết và sử dụng đúng kỉ thuật viết chữ và viết chữ đẹp bằng các hình thức và kĩ năng khi học sinh luyện viết chữ đẹp được rèn luyện thông qua lí thuyết và bài tập thực hành nhằm giúp học sinh nhận thức được thế nào là là luyện viết đúng và luyện viết đẹp, thế nào là viết chưa đúng và chưa đẹp, và thông qua đó giáo dục nhân cách học sinh

1.4.1 Hướng dẫn phụ huynh, giáo viên,học sinh nhận biết Mẫu chữ viết dùng để dạy và học ở trường Tiểu học

* Nguyên tắc chung :

a/ Đảm bảo tính khoa học, hệ thống

b/ Có tính thẩm mỹ( đẹp trong sự hài hòa khi viết liền các con chữ và văn bản)

c/ Bảo đảm bảo tính sư phạm( Kế thừa vẻ đẹp của chữ viết truyền thống đồng thời tính đến tính thuận lợi khi sử dụng, viết nhanh, viết liền nét: Phù hợp với điều kiện dạy và học ở Tiểu học)

- Xét về mặt khoa học, chữ viết là hệ thống các kí tự được sắp xếp theo một trật tự

nhất định, một quy định cụ thể về từng con chữ, từng chữ, từng câu và từng văn bản theo một quy tắc chặc chẽ

- Xét về mặt thẩm mỹ, chữ viết phải hài hòa trong tổng thể (ví dụ: Phải có mối liên kết giữa các con chữ, phải có nét thanh, nét đậm, có điểm đặt bút, điểm dừng bút, ) nhưng cũng phải đặt trong một văn bản mà từng chữ, từng câu, từng đoạn văn bản được trình bày một cách hài hòa, khoa học

(ví dụ: Hai bài viết dưới đây) Đặc biệt đôi khi một từ được viết thành hai dòng:

Trong viết câu , biểu cảm được thể hiện qua cách trình bày nhất định Ranh giới câu

là ranh giới giữa các ngữ điệu kết thúc Trong chữ viết, ngữ điệu kết thúc ấy được thể hiện bằng dấu chấm ở cuối câu

- Xét về mặt sư phạm, chữ viết nói lên nhiều điều: Sự phù hợp đặc điểm tâm lý, sinh

lý học sinh Tiểu học, thể hiện tình cảm thẩm mỹ, sự tôn trọng nhân cách người viết, người đọc; thể hiện tính kiên trì, nhẫn nại , sự mềm mại, uyển chuyển trong giao tiếp, trong ứng xử hàng ngày với cộng đồng Nhờ chữ đẹp mà nghĩa của câu, của văn bản được lĩnh hội chính xác, đầy đủ và mang nhiều yếu tố tích cực

Khi chỉ đạo về các cách thức mới, tôi thưòng hướng dẫn phụ huynh, giáo viên, học sinh cách viết đúng theo Quyết định /2002/QĐ- BGD&ĐT ngày 14/6/2002 của Bộ trưởng

Bộ giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Mẫu chữ viết tong trường Tiểu học dựa trên các yếu tố cơ bản sau:

*Chữ viết phải đúng mẫu chữ quy định.

+Mẫu chữ cái viết thường:

- Chiều cao của các conchữ:

Các chữ cái b,g,h,k,l,y được viết với chiều cao 2,5 đơn vị; tức bằng hai lần ruwowixchieeuf cao chữ cái ghi âm

Chữ cái t được viết với chiều cao1,5 đơn vị

Các chữ cái r,s được viết với chiều cao 1,25 đơn vị

Chữ cái d,đ, p, q được viết với chiều cao 2 đơn vị

Các chữ cái còn lại:o,ô,ơ,a,ă,â,e,ê, u, ư, c,n,m,v,x được viết với chiều cao1 đơn vị

Các dấu thanh được viết trong phạm vi 1 ô vương có canhj,5 đơn vị

- Chiều rộng của con chữ :

Lâu nay phụ huynh, giáo viên, học sinh chỉ quan tâm đến độ cao của các con chữ, ít chú ý đến bề rộng con chữ Chữ viết của một số học sinh không cân đối, bề ngang quá to hoặc quá nhỏ, phụ huynh, giáo viên, học sinh cần quan tâm rèn học sinh viết đúng bề rộng của con chữ

- Bề rộng của các con chữ, cụ thể như sau :

+ 0,75 đơn vị gồm các chữ : c, o, ơ, ơ, e, , q, i, t

Chiều cao của các chữ số là 2 đơn vị

+Mẫu chữ cái viết hoa:

Chiều cao của các chữ cái viết hoa là 2,5 đơn vị; riêng hai chữ cái viết hoa Y,G được viết với chiều cao 4 đơn vị.

* Chữ viết phải tuân thủ các quy định.

+ Trong trường Tiểu học, học sinh học viết chữ thường, chữ số và viết chữ hoa theo

kiểu chữ viết đứng, nét đều là chủ yếu Nhưng để học sinh viết được nhiều kiểu chữ và chữ

viết đẹp hơn, chúng tôi vận đông phụ huynh, chỉ đạo giáo giáo viên thêm cách viết chữ

thường, chữ viết hoa theo kiểu chữ viết nghiêng, nét thanh nét đậm và các dạng chữ theo kiểu thư pháp.

+ Việc dạy chữ viết hoa được tiến hành theo một quá trình từ nhận diện, tập tô, tập viết nét cơ bản đến viết từng chữ cái; từ viết đúng đến viết đẹp và sau cùng là rất đẹp.

* Chữ viết phải đảm bảo tính thẩm mỹ

Nếu chữ viết không cân đối, hài hòa thì ai nhìn vào trang viết ai cũng có cảm giác khó chịu, không vui; ngược lại, nhìn vào trang viết chữ chữ đều đặn, hàng hàng thẳng tắp lòng nào chẳng rộn ràng niềm tin yêu, phấn chấn.Những con chữ dứt khoát gợi lên cho ta một bản lĩnh cứng rắn, phi phàm, những con chữ mềm mại gợi lên hình ảnh thanh thoát, bay bổng làm cho tâm hồn ta phơi phới trẻ trung

Trong chỉ đạo, tôi luôn nhấn mạnh cho phụ huynh, giáo viên và cả học sinh rằng: chữ viết đúng mới chỉ là cơm được nấu, cá được kho, rau vừa luộc; nhưng cơm có dẻo, cá có ngon, rau có hấp dẫn đem đến một bữa ăn thịnh soạn hay không thì đó chính là viết chữ đẹp Chữ đẹp, đó là cả một quá trình phấn đấu, rèn luyện mới có được, giống như ngọc càng mài càng sáng, thép càng luyện càng bền

Chữ viết đẹp là tấm gương phản chiếu lấp lánh về chủ nhân của nó; chữ viết đẹp giống như những dải đăng ten đầy màu sắc, lung linh, huyền diệu bao phủ tâm hồn ta sự tươi mát, trẻ trung

Muốn viết đẹp, viết nhanh người viết phải biết lĩnh hội từ những điều nhỏ nhất, đơn giản nhất đến những điều khó khăn hơn, phức tạp hơn

Để giúp phụ huynh, giáo viên học sinh nắm vững phần này, tôi thường hướng cho họ nắm vững lý thuyết sau đó vận dụng vào bài tập thực hành với các dạng sau:

- Yêu cầu cầm bút đúng cách: Bút phải cầm ở giữa các ngón cái, trỏ và ngón giữa.Chỉ

có cầm bút như vậy người viết mới tạo được tư thế thoải mái để viết đẹp nhất có thể; phần di

động bút khi viết do 3 ngón tay đảm nhận Đầu ngón trỏ cách đầu ngòi bút chừng 2,5cm Góc bút đặt so với mặt giấy nghiêng khoảng 45 độ.

- Yêu cầu Tư thế viết đúng: Tư thế ngồi viết thoải mái, không gò bó; bàn ghế ngồi không thấp quá hay cao quá làm ảnh hưởng đến tư thế ngồi viết Tuyệt đối không nằm, ngồi, quỳ tùy tiện khi viết Khoảng cách từ mắt đến trang vở khoảng chừng 25-30cm là vừa.Cột sống luôn ở tư thế thẳng đứng, vuông góc với mặt ghế ngồi Không ngồi vặn vẹo, lâu dần thành có tật, dẫn đến công vẹo cột sống.Hai chân thoải mái, không để chân co, chân duỗi khiến cột sống lệch vẹo và chữ viết cũng xiên lệch theo.Tay trái để xuôi theo chiều ngồi, giữ lấy mép vở khỏi bị di chuyển, đồng thời làm điểm tựa cho nửa người bên trái

- Yêu cầu học chắc các nét cơ bản trước rồi mới học viết chữ:

Để các bé lớp 1 viết đúng, viết đẹp thì việc đầu tiên là phải hướng dẫn các bé nắm chắc các nét chữ cơ bản: bao gồm nét thẳng (2ly, 4ly) nét xiên, nét móc., nét cong (cong trái, cong phải, cong kín)

Có một số phụ huynh hay thắc mắc sao mà cháu đi học mấy ngày rồi mới chỉ viết được

có mấy nét cơ bản, mãi chưa thấy viết được chữ nào Phụ huynh không nên sốt ruột vì nếu các bé nắm vững được cái “gốc” này rồi, sau khi viết vào chữ sẽ vô cùng đơn giản và hiếm khi bị xấu chữ.

Nét đứng (cao 2ly, 4 ly): khi nào đẹp thì tập viết chữ i, xong đến chữ n, m,u, ư, p Sau đó cho con tập các từ gồm những chữ chữ trên ( ví dụ: mũ, nỉ, mun….)

Nét cong (cong trái, cong phải, cong kín): khi nào đẹp thì tập viết chữ c, a, ă, â, d, đ, o, ô,

e, ê Sau đó cho con tập các từ gồm những chữ chữ trên ( ví dụ: đa, đo, dê, ca…)

Nét xiên, nét móc: khi nào đẹp thì tập viết chữ h, g, gh, k và các chữ còn lại

Yêu cầu mỗi ngày đều dành thời gian ít nhất là 25-30 phút để luyện viết

Nét chữ cũng như nết người, nếu không lặp đi lặp lại thì sẽ rất dễ quên Vậy nhưng nếu đã thành thói quen thì lại…khó bỏ Thời gian đầu dạy con( em) luyện chữ, Phụ huynh, cần nhất nhất dành thời gian mỗi ngày đều phải cùng con thực hành Việc luyện chữ có thể chỉ cần 30 phút mỗi ngày là đủ

- Yêu cầu không tạo áp lực cho học sinh:

Não bộ của bé giai đoạn này mới chỉ phát triển đủ dành cho các hoạt động tập trung ngắn hạn, vì vậy, phụ huynh không nên ép con luyện viết trong thời gian quá dài Hãy để bé dần làm quen với việc luyện chữ đẹp trong thời gian phù hợp, và tăng lên từ từ Tránh để bé "đánh rơi" hứng thú với môn này và kết quả trở nên tệ hơn

Phụ huynh cũng có thể biến môn học khô khan này thành trò chơi thú vị cho trẻ, ví dụ như thi viết chữ, thi vẽ tranh các chữ cái, thi viết chữ đẹp nên trên đất, nền cát…trẻ sẽ hứng thú hơn rất nhiều

Trong các yêu cầu trên trên, tôi đặc biệt quan tâm chỉ đạo –“Yêu cầu không tạo áp lực cho học sinh.”

Trước hết, đây là “ Yêu Cầu” rất dễ thực hiện, không đòi hỏi phải tổ chức bài bản ở trường, ở lớp mà có thể tiến hành ở bất cứ nơi đâu: Trong nhà, ngoài sân, công viên bãi biển, ở đâu cũng thực hiện được nhưng lại rất vui, hào hứng vì có thể thi đi thi lại nhiều lần mà chẳng tốn kém gì lại còn vui vẻ

Từ những cuộc thi này, phụ huynh,học sinh đễ dàng nhận ra sai sót và cũng dễ dàng sửa sai nhanh nhất

Chẳng hạn, con chữ S học sinh hay viết “ gù lưng”; con chữ H,K,L hay “ ngã ngửa”, học sinh kịp thời, dễ dàng khắc phục nhất

Từ các yêu cầu trên, tôi phải tiếp tục hướng dẫn cho phụ huynh, giáo viên, học sinh dựa vào đặc trưng của phân môn Tập viết thực hành là chính để kịp thời sửa những lỗi thương gặp của học sinh Ta nhận thấy, tổ hợp những con chữ bao giờ cũng có những nét tương đồng vì thế phụ huynh, giáo viên, học sinh cần nhận thức được những nét tương đồng

đó để hướng dẫn, rèn học sinh viết đúng, viết đẹp.Trước tiên, phụ huynh, giáo viên cần hướng dẫn học sinh nhớ các đường kẻ trong bảng con và trong vở Tập viết Việc này cũng góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy viết chữ

* Bảng con:

Có những chữ cái cao một đơn vị được xác định bằng đường kẻ 2 và đường kẻ 1: a,

o, c

Có những chữ cái cao 2 đơn vị rưỡi được xác định bằng đường kẻ ngang 1, đường kẻ

ngang 2 và đường kẻ ngang 3: b, g, h

* Vở Tập viết (vở in và vở ô li):

Vở tập viết của các em đã có sẵn đường kẻ, giáo viên cần hướng dẫn để các em nắm được một số quy ước về cách gọi

Giúp học sinh củng cố, nhớ lại và nắm chắc các nét cơ bản:

-Từ những nét cơ bản này, các chữ cái sẽ được tạo thành Với một số kinh nghiệm bản thân cùng với sự trao đổi, học hỏi đồng nghiệp, tôi nhận thấy: nếu học sinh viết các nét

cơ bản không đúng, không đẹp thì việc viết xấu, viết sai là điều không tránh khỏi Vì vậy

học sinh cần được củng cố lại cho các em cách viết các nét cơ bản Chú ý điểm đặt bút, dừng bút.

Chẳng hạn với nét khuyết xuôi, nét khuyết ngược, học sinh không rèn viết ngay từ

đầu thì dễ viết lệch, xấu sẽ dẫn đến những chữ được tạo bởi 2 nét đó như: h, k, g, y cũng

không được đẹp và đây cũng là 2 nét khó mà học sinh thường lúng túng khi viết

Chú ý: nét khuyết phải tròn, thon đều, không to quá, cũng không nhỏ quá hoặc không

bị vuông đầu và đặc biệt điểm gặp nhau của hai nét phải ở đường kẻ 2 từ dưới lên (với nét khuyết xuôi), đường kẻ 1 (với nét khuyết ngược).

Không chỉ vậy, muốn học sinh viết đẹp thì với những chữ khó viết, các em luyện viết lên bảng nhiều, đến khi nào học sinh viết tương đối đồng đều thì lúc đó mới viết vào vở Những học sinh nào viết bảng xấu, chậm, phụ huynh, giáo viên cầm tay uốn nắn các em viết đúng

c) Hướng dẫn viết nối nét:

Khi học sinh đã viết các con chữ đúng mẫu, thì việc hướng dẫn nối chữ cũng rất quan trọng Học sinh biết cách nối chữ thì bài viết mới rõ ràng đều và đẹp hơn nữa mới đảm bảo được tốc độ viết ở những lớp trên

Học sinh cần được hướng dẫn kĩ cách điều tiết điểm dừng bút của chữ đứng trước sao cho hợp lý Ví dụ chữ “uê” Cần điều tiết điểm bắt đầu của chữ ê đi sau thấp xuống một chút

và kéo dài, nét kết thúc của chữ cái đứng trước lên cao một chút.Viết sát quá hoặc xa quá đều không đẹp

- Tầm quan trọng của viết dấu thanh:

Dấu thanh không được viết to quá, bé quá và phải viết đúng vị trí Thực tế trong những năm thực hiện đề tài, tôi thấy học sinh thường mắc tình trạng các dấu thanh viết cao quá, ảnh hưởng lớn đến chất lượng chữ viết Tôi luôn yêu cầu phụ huynh, giáo viên hướng dẫn học sinh viết dấu vừa phải và gần chữ nhưng không được dính vào chữ

* Với học sinh tiểu học, nhất là học sinh đầu cấp, thường hiếu động, thiếu kiên trì nên nhiều

em không tự giác khi viết bài Các em muốn viết thật nhanh chóng cho hết bài để chơi Để khắc phục điều này, phụ huynh, giáo viên có quy định với học sinh: viết từng dòng theo sự hướng dấn cử phụ huynh, giáo viên Nhờ vậy, tránh được tình trạng viết nhanh, viết ẩu trong quá trình viết của học sinh

Bên cạnh việc giú phụ huynh, giáo viên, học sinh nhận biết kỉ thuật viết đúng, viết đẹp, tôi còn hướng cho họ nhận ra những sai sót do những nguyên nhân gì, các lỗi nào thường gặp trong kỉ thuật viết Tôi hướng dẫn phụ huynh, giáo viên,các em tìm hiểu như sau:

1.4.2 Hướng dẫn phụ huynh, giáo viên, học sinh nhận biết các lỗi thường gặp trong khi viết.

Viết chưa đúng kĩ thuật là viết chưa chính xác các điểm như: Điểm đặt bút, điểm dùng bút, độ cao các con chữ, độ rộng các con chữ; con chữ không cân đối, không thẳng đứng hay nhiêng một cách hài hòa, phù hợp với quy định về chữ viết hiện hành của Tiếng Việt

Trong quá trình chỉ đạo, tôi nhận thấy lỗi các em gặp phải khi viết khá phức tạp và đa dạng Ở đây, tôi chỉ giới thiệu một số lỗi phổ biến mà các em thường mắc phải, cần chú trọng khắc phục ngay Các lỗi cụ thể như sau:

* Độ cao của các con chữ :

-Trong trường hợp này, độ cao các con chữ chưa đúng theo quy định như độ cao của các con chữ r, d, đ, b, g,h,k,

* Độ rộng của các con chữ:

Nếu chúng ta không quan tâm đến dộ rộng của các con chữ thì bài viết của học sinh không thể đẹp được

- Bề rộng của các con chữ, cụ thể như sau :

+ 0,75 đơn vị gồm các chữ : c, o, ơ, ơ, e, , q, i, t

* Điểm đăt bút, điểm dừng bút:

Điểm đặt bút là điểm bắt đầu khi viết một nét trong một chữ cái Điểm đặt bút có thể nằm trên đường kẻ ngang, hoặc không nằm trên đường kẻ ngang

Ví dụ: Điểm đặt bút của chữ l, h, t, s… nằm trên đường kẻ ngang