MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỂ LOẠI TRONG GIẢNG DẠY KỸ NĂNG VIẾT TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 11 TẠI TRƯỜNG THPT THỦ ĐỨC LỜI NÓI ĐẦU Viết là một kỹ năng phức tạp
Trang 1MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỂ LOẠI TRONG GIẢNG DẠY KỸ NĂNG VIẾT TIẾNG ANH CHO HỌC SINH
LỚP 11 TẠI TRƯỜNG THPT THỦ ĐỨC
LỜI NÓI ĐẦU
Viết là một kỹ năng phức tạp trong đó người viết phải sử dụng tất cả những kiến thức ngôn ngữ mà họ có, không phải đơn giản là việc chuyển tải ý tưởng sang ký tự ngôn ngữ Một bài viết tốt đòi hỏi phải có một nỗ lực trí tuệ có ý thức, điều mà ta chỉ có thể có được sau một quá trình rèn luyện lâu dài Khi viết người ta phải nghĩ đến một điều gì đó, hơn là chỉ học rồi ứng dụng các quy tắc ngôn ngữ Viết bao hàm cả các quá trình sản sinh và thu thập ý tưởng, tổ chức các ý tưởng đó theo một cách sao cho chúng có thể được diễn đạt một cách tối ưu, (nói cách khác là theo một giọng điệu và văn phong thích hợp nhất), lập dàn ý, kiểm soát và đánh giá những điều cần viết Tìm kiếm ngữ liệu để diễn đạt ý tưởng cũng là một việc rất khó, đặc biệt là đối với học viên ngôn ngữ nói chung và học sinh cấp phổ thông Việt nam nói riêng “Thu thập dữ liệu để viết, kết cấu chúng, rà soát lại những điều đã viết trước đó, tập trung vào tư tưởng chủ đạo, đánh giá, gợi mở những ý tưởng mới … những hoạt động này và cả các hoạt động khác nữa bao hàm trong quá trình viết phần nào cho thấy tính phức tạp của hoạt động này”1
Một thách thức khác đối với người viết là họ phải tổ chức các ý tưởng của họ vào một bài viết liền lạc, trôi chảy Theo thông lệ ý tưởng được trình bày tùy thuộc vào mức độ quan trọng của chúng Những ý tưởng này tự nó phải hỗ trợ cho sự thống nhất của toàn bài Chính vì thế bài viết được kết cấu một cách cẩn thận để cho mỗi câu trong một đoạn văn gắn kết với nhau cách này hay cách khác, và mỗi đoạn văn lại là một phần góp vào ý tưởng trung tâm của toàn bài
Trang 2Đối với một học viên ngôn ngữ, viết bằng ngôn ngữ đích là một thách thức lớn không chỉ bởi những vấn để kể trên, mà còn bởi những thói quen viết mà họ có, những thói quen đã hình thành và bén rễ trong ý thức của họ
từ rất sớm khi họ bắt đầu học viết bằng tiếng mẹ đẻ Như chúng ta biết, cách viết luôn khác nhau trong những ngôn ngữ khác nhau, trong những nền văn hóa khác nhau … Chúng ta khó có thể nói cái gì là tốt hơn, cái gì
tệ hơn, tuy nhiên chúng ta phải học để viết càng gần với văn phong tiếng Anh càng tốt khi chúng ta phải viết bằng ngôn ngữ này Vì vậy điều mà chúng ta cần xem xét là kiểu mẫu của một văn bản tiếng Anh, cấu trúc bên trong của nó, phương pháp phát triển, và mối quan hệ ngữ nghĩa nội tại …
Và những điều này lại chính là những điểm mấu chốt mà người giảng dạy tiếng Anh cần phải xem xét
Những năm gần đây người ta đã thử tìm một phương pháp tiên tiến để dạy viết trong lớp học ngoại ngữ trên toàn thế giới Phương pháp dựa trên thể loại2, theo quan điểm của các nhà ngữ pháp chức năng, đã và đang được
sử dụng rộng rãi và ngày càng nhiều ở nhiều quốc gia Andrew Goathly (2000) cho rằng “thể loại là những dạng diễn ngôn đã đạt được một tầm quan trọng nào đó trong một nền văn hóa, xã hội hay nền học vấn nhất định” Vì thế, “trong một tình huống giáo dục, điều quan trọng đối với học sinh là được dạy để hoạt động viết một cách thành công trong phạm vi các thể loại đã được đánh giá cao của xã hội, bằng cách làm quen với cấu trúc thể loại của nó.” Quan sát chương trình học được áp dụng trong các trường phổ thông Việt Nam đã khiến cho người ta có một suy nghĩ rằng “THỂ LOẠI” hầu như không được nhắc tới trong cả hệ thống kiến thức Thật khó
mà nói là phương pháp thể loại là mới hay chưa hề được nhắc tới hoặc không được sử dụng ở Việt Nam, tuy thế trong bài viết này chúng tôi mong muốn tìm hiểu nó như một phương tiện để dạy viết hiệu quả cho một đối tượng học sinh riêng biệt: học sinh lớp 11 tại trường THPT Thủ Đức
2 Một số khái niệm, thuật ngữ trong bài này là do người viết tạm chuyển từ tiếng Anh sang tiếng Việt, có thể không trùng với cách gọi tên khái niệm, thuật ngữ tương đương trong tiếng Việt trong các xuất phẩm ngôn ngữ học xuất bản gần đây hoặc sắp tới.
Trang 3Vấn đề mà chúng tôi tìm hiểu và mong muốn trình bày như là một kinh nghiệm giảng dạy trong bài này là:
Phương pháp thể loại là gì?
Sử dụng phương pháp thể loại để dạy viết cho học sinh lớp 11 hệ
Cơ bản như thế nào để đạt hiệu quả cao?
Trang 4PHẦN I THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VIẾT VÀ HỌC VIẾT TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG NÓI CHUNG VÀ Ở TRƯỜNG
THPT THỦ ĐỨC HIỆN NAY
Giáo trình bao giờ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp giáo viên định hướng cho kế hoạch giảng dạy của mình, vạch ra các đường hướng trong việc trình giảng và yêu cầu thực hành cho học sinh… Thực tế
là hiện nay, đa số giáo viên THPT xem giáo trình vừa như là pháp lệnh phải chuyển tải đầy đủ tất cả những nội dung bao hàm trong đó, vừa như kim chỉ nam cho cách dạy của mình Thực tế là một giáo trình được biên soạn cẩn thận sẽ giúp rất nhiều trong việc đạt tới mục tiêu đề ra của việc dạy học
Khảo sát bộ giáo trình tiếng Anh đang được sử dụng ở trường phổ thông Việt Nam cho thấy người làm sách đã có một nỗ lực đáng kể để cải thiện Giáo trình được soạn theo phương pháp theme-based, các đơn vị bài học được chia theo chủ điểm, chủ đề và các kỹ năng Ngôn ngữ mới được cung cấp theo các đơn vị bài học với số lượng có thể chấp nhận Tuy nhiên, điều cần nói là hiện nay có hai bộ sách giáo khoa được sử dụng song song
mà mỗi bộ sách có ưu điểm và nhược điểm riêng của nó Trong bài viết này chỉ bàn đến việc dạy học kỹ năng viết, vì vậy chúng tôi xin tập trung vào phần Writing, đặc biệt là trong bộ giáo trình lớp 11
I.1.1 Giáo trình Tiếng Anh 11- Chương trình Nâng cao- Phần viết
Rõ ràng phần viết trong bộ giáo trình này được đầu tư biên soạn khá
kỹ càng Trong suốt chương trình có 16 đơn vị bài học, vì vậy cũng có 16 phần Writing, mỗi phần được phân bổ để dạy trong 2 tiết, mỗi tiết 45 phút
Trang 5Mỗi phần có thể có vài nét, vài Nhiệm vụ (task) đặt ra cho học sinh khác nhau, song sơ đồ chung cho một phần viết là:
a Task 1 : Cung cấp cho học sinh một bài viết mẫu Văn bản mẫu này được khai thác theo nhiều cách khác nhau, ví dụ ở Unit 1, học sinh được yêu cầu điền một số từ còn thiếu vào văn bản, trong khi ở Unit 15, văn bản mẫu được chia nhỏ thành nhiều đoạn với thứ tự trộn lẫn, học sinh được yêu cầu đọc và sắp xếp lại…
b Task 2: Học sinh được yêu cầu viết bài của mình
I.1.2 Giáo trình Tiếng Anh 11- Chương trình Chuẩn- Phần Viết
Bộ giáo trình dành cho chương trình Chuẩn cũng chia ra 16 đơn vị, và tương tự, có 16 phần viết, tuy nhiên mỗi phần chỉ được phân bố trong một tiết 45 phút Cấu trúc của các phần Viết không đồng nhất Một số bài các nhà biên soạn cung cấp bài mẫu cho học sinh, nhưng một số bài thì hoàn toàn không có, thay vào đó là các hướng dẫn mà thực ra là các yêu cầu cho bài viết
Một điểm chú ý nữa là trong các sách Dành cho giáo viên, hướng dẫn cho phần Viết cũng rất sơ lược
Người thầy trong một lớp học viết đóng vai trò quan trọng Đó là người thiết kế các hoạt động sao cho phù hợp nhất với đối tượng học sinh của mình, là người cung cấp cho học sinh các kiến thức cần thiết để đưa vào bài viết, và cũng là người bằng cách này cách khác tạo ra cho học sinh
kỹ năng viết một cách thích hợp
Thực tế cho thấy rằng sự tiến bộ của học sinh trong môn viết phụ thuộc phần lớn vào kỹ năng tổ chức và cách thức khơi dậy niềm thích thú cho môn học của thầy Tuy vậy, không thể nói rằng học sinh phổ thông hiện nay thích học môn Viết, nếu không nói rằng đa số các em sợ môn này
Trang 6Lý do mà học sinh đưa ra là: “Không biết viết thế nào!” Giáo viên, do đó, cũng dần trở nên ngại dạy tiết học này Chúng tôi tìm hiểu và thấy rằng:
Một số giáo viên bỏ qua kỹ năng viết, hoặc không yêu cầu học sinh làm việc nghiêm túc với kỹ năng này Lý do rất nhiều, song có thể kể một vài điểm chính yếu là:
o Không tin học sinh có thể viết được (vì đề tài quá cao siêu, vì học sinh không biết nhiều từ vựng để diễn tả điều muốn nói, vì một câu học sinh còn viết không xong, làm sao có thể viết cả bài? Vì…v v và v v…)
o Không thấy cần thiết phải dạy viết cho học sinh (vì học sinh chỉ cần biết kiến thức để thi trắc nghiệm…)
o Không đạt hiệu quả trong những lần thử dạy viết trước đây…
Một số giáo viên vẫn đều đặn dạy các phần viết theo trật tự của sách giáo khoa Tuy vậy, chúng tôi nhận thấy có những vấn đề sau:
o Đa số giáo viên không biết là mình đang dạy viết theo phương pháp nào Những phương pháp mà họ được học trong giáo trình giáo học pháp ở trường Đại học sư phạm dường như đã mai một sau một quá trình dài không dạy viết do chương trình cũ không có yêu cầu này, chưa nói đến việc những phương pháp mà họ được học từ 10-15 năm trước đã được chứng minh là lạc hậu
o Đa số giáo viên không đầu tư nhiều cho việc soạn giảng môn viết, sách giáo khoa có gì thì theo vậy Giáo viên dạy 11 Chuẩn không soạn văn bản mẫu cho học sinh, trong lúc giáo viên dạy 11 Nâng cao không sử dụng văn bản mẫu một cách hiệu quả, vì thực ra đa số giáo viên chưa biết đến Phương pháp Thể loại
Sau một năm học lớp 10, học sinh lớp 11 dường như không có tiến bộ
gì trong kỹ năng này Các em không tỏ ra có hứng thú gì trong môn Viết Khi bị bắt buộc phải viết, các em thường làm cho qua chuyện, sao chép y
Trang 7nguyên bài mẫu hoặc nếu các em tự viết thì bài viết không có kết cấu, không có sự mạch lạc, từ ngữ không thích hợp cho thể loại đang viết… Khi được giao nhiệm vụ viết một bài luận, thường học sinh không biết bắt đầu
từ đâu, không biết viết gì tiếp theo, không biết kết thúc chỗ nào Các ý tưởng được đưa ra một cách ngẫu hứng Và quan trọng nữa là học sinh không có đủ ngữ liệu để trình bày ý tưởng của mình
Trong bài viết đầu tiên (Bài kiểm tra 1 tiết số 1) của lớp 11, học sinh lớp 11 A4 có điểm đánh giá như sau:
I.4 THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH - KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Viết là một trong bốn kỹ năng được chú ý trong chương trình tiếng Anh phổ thông hiện nay Thời lượng phân bổ cho môn viết thực ra là còn rất khiêm tốn, ngữ liệu hỗ trợ từ sách giáo khoa và sách Hướng dẫn dành cho giáo viên không nhiều, thậm chí không có Điều này đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nghiên cứu một cách thức dạy viết sao cho có hiệu quả, nhắm vào một mục tiêu lâu dài là khơi dậy và rèn luyện cho học sinh một trong bốn kỹ năng giao tiếp quan trọng
Trong các bài kiểm tra hiện nay tại trường THPT Thủ Đức, viết là một phần bắt buộc Phần viết được kiểm tra dưới 2 hình thức: Trắc nghiệm
và tự luận Phần tự luận cũng được kiểm tra ở 2 mức: câu (Sentence level)
và văn bản (Text level) Điều này giúp cải thiện việc dạy và học viết, song theo ý kiến của chúng tôi, thì hiệu quả chưa cao, nhất là phần kiểm tra ở mức độ Văn bản (Text level) Vì thế trong phần dưới đây, chúng tôi xin đề xuất một vài phương cách nhỏ rút ra từ kinh nghiệm dạy viết của cá nhân hầu mong cải thiện tình hình
Trang 8Phần II - GIẢI PHÁP MỘT SỐ KINH NGHIỆM ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỂ
LOẠI VÀO VIỆC DẠY VIẾT CHO HỌC SINH
Để cải thiện thực trạng Viết của học sinh hiện nay, điều đầu tiên cần làm, theo tôi, là bản thân người dạy phải đặt mục tiêu cho hoạt động của mình Theo xu hướng giao tiếp, yêu cầu đặt ra cho hoạt động viết của học sinh là ở cấp độ văn bản, học sinh phải xây dựng được một bài viết có tính mạch lạc, đúng yêu cầu của mỗi thể loại, chuyển tải được nội dung bài viết tới người đọc Để đạt được mục tiêu đó, ngoài việc vạch ra một chiến lược giảng dạy phù hợp với mỗi đối tượng học sinh, mỗi thể loại văn bản, nên chăng chúng ta cần phải xem lại cơ sở lý luận cho hoạt động dạy viết của mình Cơ sở lý luận về các nghiên cứu Thể loại và Phương pháp Thể loại trong dạy Viết xin được trình bày một cách khái quát phần Phụ lục Ở đây, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm tiến hành dạy viết theo phương pháp Thể loại mà bản thân tôi rút ra qua một thời gian nghiên cứu phương pháp Thể loại và thực hành giảng dạy trên cơ sở lý luận đó
Trên cơ sở ứng dụng Phương pháp Thể loại, để dạy cho học sinh cách xây dựng một văn bản thuộc một thể loại nào đó, người dạy cần dẫn dắt học sinh qua các giai đoạn sau:
• Khám phá văn bản mẫu: Sau khi lựa chọn một văn bản mẫu phù hợp với yêu cầu của thể loại và trình độ học sinh, người dạy cần hướng dẫn cho học sinh phân tích văn bản mẫu để hiểu rõ cấu trúc của văn bản
• Xây dựng văn bản: Giai đoạn này có thể được chia làm 3 giai đoạn nhỏ: 1) học sinh viết văn bản nháp lần 1 2) Phân tích văn bản nháp 1 3) Học sinh viết văn bản chính thức
Trang 9Dưới đây là một số kinh nghiệm trong việc dạy viết cho học sinh khối 11 Trong phạm vi của một Sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi chỉ chọn một thể loại văn bản để trình bày
Đơn vị bài học: Unit 2 – Personal Experience (tr 22 – Tiếng Anh 11
Chuẩn)
Writing: Writing a personal letter about a past experience (tr.28)
Đối tượng: học sinh lớp 11A4- Năm học 2009-2010
II.1 GIAI ĐOẠN 1 – Phân tích văn bản mẫu
Văn bản mẫu, theo như lý thuyết đã được trình bày trong phần Phụ lục
A, đóng một vai trò quan trọng trong việc dạy và học viết Đối với giáo trình lớp 11 Nâng cao, phần viết này có một văn bản mẫu tốt để khai thác Riêng với chương trình 11 Cơ bản, sách giáo khoa chỉ yêu cầu viết một bức thư cho bạn để kể về một chuyện quá khứ Chúng tôi đề xuất giáo viên dạy chương trình Cơ bản dùng văn bản mẫu của chương trình Nâng cao để dạy Tuy nhiên, vốn từ vựng của học sinh học chương trình Cơ bản có thể sẽ không đủ để các em đọc hiểu văn bản mẫu của chương trình Nâng cao Vì thế, khi dạy viết phần này, chúng tôi sử dụng văn bản lấy từ sách Tiếng Anh 10, được Tứ Anh và các đồng tác giả biên soạn và đã được dùng để giảng dạy trong trường THPT từ trước năm 2006, sau đó được thay thế bằng bộ sách hiện nay
Các điểm cần chú ý khi phân tích văn bản mẫu:
- Cấu trúc siêu đoạn tính của văn bản: hình thức của một bức thư viết cho bạn bè (friendly letter); lồng ghép trong đó là thể loại Recount- kể chuyện
- Sự phát triển Đề-Thuyết: nhằm chỉ cho học sinh thấy cách kiến tạo một văn bản với các tuyến ý đan cài vào nhau Giáo viên có thể chọn một phần nhỏ của văn bản để phân chia thành ngữ đoạn
và trình bày hệ thống Đề-Thuyết
Trang 10- Mối quan hệ từ pháp (Lexical relation): Tính mạch lạc của văn bản được thể hiện trong việc lựa chọn và sử dụng từ ngữ, từ nối,
từ thay thế như thế nào;
- Liên từ được dùng như thế nào để thể hiện mối liên hệ ngữ nghĩa
- Chuỗi hồi quy (Chuỗi sở chỉ3)
II.1.1 Văn bản mẫu
A Letter from London
The Park Hotel Park Lane London WI August 12, 19 _
Dear Mary,
We’ve been here a few days but it seems to be only yesterday! We’ve seen and done so many things that I hardly know where to begin to tell you about them My legs are still tired from all the walking I’ve done today.
Last Sunday afternoon, Dad and I started our walking tour just in front
of our hotel, a big hotel with two hundred rooms We walked down Park Lane
to see Hyde Park You know, it is a very big Park in London
Behind the railings of the park you can see a place where orators deliver speeches on every possible subject on Sunday afternoons As we passed by, we saw crowds of people gather to listen to some of these orators, and to ask them question as well The sight was very interesting! I wish you could see and hear all sorts of people speaking there It would be great fun.
Dad says we’re going to be here for a few days more It could be nice to hear how things are getting along at home without me, if you have time to write.
Love,
Jane
P/s: I enclose some postcards of the places I’ve visited.
II.1.2 Phân tích văn bản – Phân đoạn và cấu trúc
3 SỞ CHỈ là cách giáo sư Cao Xuân Hạo gọi khái niệm REFERENCE.
Trang 11Bảng 1: Phân đoạn và cấu trúc siêu đoạn tính của văn bản mẫu
Macrostructure
Park Lane London WI August 12, 19 _
1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 2.1
2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
We’ve been here a few days
but it seems to be only yesterday!
We’ve seen and done so many things
that I hardly know where to begin to tell you about them
My legs are still tired from all the walking I’ve done today.
Last Sunday afternoon, Dad and I started our walking tour just in front of our hotel, a big hotel with two hundred rooms
We walked down Park Lane
to see Hyde Park
You know,
it is a very big Park in London
Behind the railings of the park you can see a place
where orators deliver speeches on every possible subject on Sunday afternoons.
As we passed by,
we saw crowds of people gather to listen to some of these orators,
and to ask them question as well
The sight was very interesting!
I wish you could see and hear all sorts of people speaking there
It would be great fun.
Dad says we’re going to be here for a few days more
It could be nice to hear
how things are getting along at home without me,
if you have time to write.
Postscript P/s: I enclose some postcards of the places I’ve visited.
II.1.3 Phân tích mạng lưới ĐỀ-THUYẾT
Trang 12would be great fun.
*T – R: Đề- thuyết ở cấp độ dưới được bao hàm trong cấp độ trước đó.
Trang 13Để giúp học sinh tạo ra một văn bản mạch lạc, sơ đồ phát triển Thuyết cần được vạch ra cẩn thận trong giai đoạn ban đầu4 Tuy nhiên, việc vạch ra mạng lưới Đề-Thuyết này tốn nhiều thời gian, đòi hỏi người giáo viên phải chuẩn bị sẵn trước giờ lên lớp (Tôi sử dụng bảng nhựa hoặc in Handouts) Hoạt động này giáo viên chủ động thao tác trong giai đoạn đầu Sau khi học sinh đã có kỹ năng nhận ra mạch kết nối ý tưởng trong văn bản mẫu và có thể tự kết nối ý tưởng của chính mình một cách mạch lạc thì không cần phải phân tích văn bản quá kỹ càng nữa.
Đề-Khi dạy phần viết này, bằng việc phân tích mạng lưới Đề-Thuyết trên, tôi giúp học sinh thấy được cách phát triển chủ đề một cách tự nhiên Qua mạng lưới này, tôi nhấn mạnh cho học sinh thấy rằng, “trong một văn bản chuẩn mực, mỗi ý tưởng tiếp theo là sự mở rộng và là sự phụ thuộc vào ý tưởng đã có trước đó.”5; một Đề (cái đã biết) được phát triển từ một Thuyết (thông tin mới- ý tưởng tiếp theo) trước đó Chính
vì sự đan cài các ý tưởng mới – cũ này mà đoạn văn có kết cấu chặt chẽ, mạch lạc Tôi dùng sơ đồ sau để minh họa sự phát triển này:
T 3 (=R 2 ) R 3 …
Trong bài mẫu, thí dụ ở phần 2, Đề 2 (T 2) “it” là một phần của
Thuyết 1(R 1’ ) …”Hyde Park”; hay Thuyết 6 (R 6) [people] gather…” trở
thành “the sight” trong Đề 7(T 7)
Tôi cũng cho học sinh thấy có nhiều dạng phát triển Đề-Thuyết khác nhau Cùng một Đề có thể được lặp lại trong nhiều câu với nhiều thuyết khác nhau, hoặc Thuyết có thể trở thành Đề trong những phân đoạn tiếp đó
4 Butt et al-2000
Trang 14T 1 R 2 T 2 R 2
Ví dụ: sự lặp lại của T 1 , T 3 “I” và T 4 “my” trong phần 1
Hoặc đôi khi một nhóm các cụm Đề-Thuyết trước đó tạo thành một Đề như
trường hợp T 8 -R 8 và T 9 -R 9 tạo thành T 10 ở phần 2:
II.1.4 Phân tích Hệ/Chuỗi từ ngữ (Lexical Relation)
Cần phải cho học sinh thấy rằng trong một văn bản, sự liên kết mạch lạc của văn bản đó phụ thuộc rất nhiều vào cách thức mà từ ngữ liên hệ với nhau trong văn bản ấy “Nghĩa trải nghiệm” được diễn tả trong Chuỗi ngữ vựng, “chuỗi các từ liên kết với nhau bằng cách lặp lại, dung từ đồng nghĩa hay trái nghĩa, liên kết, liên hệ từng phần hay tổng thể…”6 Khi dạy học sinh viết bài này, tôi đã cho học sinh hệ thống lại Chuỗi ngữ vựng của văn bản mẫu theo bảng sau:
…
a few days yesterday many things
…
Phân tích chuỗi từ vựng có thể dùng để làm nổi bật thêm tính mạch lạc của văn bản, đồng thời cho học sinh ý tưởng về việc “thu thập” chuỗi từ
6 Butt et al – 2000:211
