BÁO CÁO THỰC TẬP: GIỚI THIỆU VAI TRÒ CỦA DƯỢC SĨ LÂM SÀNG, HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN

Võ Thị Hà KHOA DƯỢC – TRƯỜNG ĐH Y DƯỢC HUẾ Bộ môn Dược Lâm Sàng – Dược Xã hội học BÁO CÁO THỰC TẬP: GIỚI THIỆU VAI TRÒ CỦA DƯỢC SĨ LÂM SÀNG, HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN... K

Tổ 3 – Nhóm 1 Lớp D4A

Giảng viên hướng dẫn:

TS DS Võ Thị Hà

KHOA DƯỢC – TRƯỜNG ĐH Y DƯỢC HUẾ

Bộ môn Dược Lâm Sàng – Dược Xã hội học

BÁO CÁO THỰC TẬP:

GIỚI THIỆU VAI TRÒ CỦA

DƯỢC SĨ LÂM SÀNG, HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG

TẠI BỆNH VIỆN

Tình huống:

Bệnh viên X với 300 giường, có 5 khoa lâm sàng là Nội, Ngoại, Sản,

Nhi, Ung thư Khoa Dược có 10 nhân viên: 2 dược sĩ (Ds) trung học và

5 đại học phụ trách cung ứng và phân phối thuốc cho bênh viện và 3

dược sĩ đại học phụ trách hoạt động Dược lâm sàng (DLS):

+ Ds Nguyễn Văn A phụ trách về Dịch vụ cung cấp thông tin thuốc

+ Ds Nguyễn Thị B đi các khoa lâm sàng tất cả các buổi sáng/ngày, theo dõi hồ sơ bệnh án của bệnh nhân và phụ trách thực hiện xem xét sử

dụng thuốc trên bệnh nhân, nếu có vấn đề trong sử dụng thuốc sẽ trao đổi với bác sĩ, y tá hay bệnh nhân

+ Ds Nguyễn Thị C phụ trách các hoạt động DLS khác

Câu hỏi:

Theo yêu câu của Trưởng Khoa Dược, cần đẩy mạnh công tác phát

hiện, xử lý và báo cáo tác dụng có hại của thuốc (ADR) trong bệnh viện,

và giao nhiệm vụ đó cho Ds Nguyễn Thị C phụ trách Nếu bạn là Ds

Nguyễn Thị C, bạn sẽ triển khai thế nào?

1 Đại Cương

a) Khái niệm phản ứng có hại của thuốc (adverse drug

reaction - ADR):

Theo Luật Dược của Việt Nam (2005):

Phản ứng có hại của thuốc là những tác dụng không mong muốn có hại

đến sức khỏe, có thể xuất hiện ở liều dùng bình thường.

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới:

Phản ứng có hại của thuốc là phản ứng

độc hại, không mong muốn và xuất hiện ở

liều thường dùng cho người với mục đích

phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị bệnh

hoặc làm thay đổi chức năng sinh lý của

cơ thể

b)Cơ sở pháp lý của hoạt động phát hiện, xử lý và báo

cáo ADR:

-Điều 51 Luật Dược 2005.

-Đề án quản lý Nhà nước về Dược phẩm, An toàn vệ sinh thực phẩm, Mỹ phẩm giai đoạn giai đoạn 2006- 2015 ban hành theo quyết định số 154/2006/QĐ-TTg ban hành ngày 30/06/2006 của Thủ tướng Chính phủ.

-Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 ban hành theo quyết định số 68/QĐ-TTg ngày 10/01/2014 của Thủ tướng Chính phủ.

-Quyết định số 1088/QĐ-BYT của Bộ Y Tế về việc ban hành hướng dẫn hoạt động giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) tại các cơ sở khám, chữa bệnh

-Hướng dẫn quốc gia về Cảnh giác dược đo Bộ Y tế ban hành năm 2015

c)Trách nhiệm dược sĩ trong việc giám sát ADR:

1.Phát hiện ADR thông qua bệnh án hoặc trong quá trình duyệt thuốc

2 Trao đổi với bác sĩ điều trị nếu phát hiện ADR khi thực hiện hoạt động dược lâm sàng tại khoa phòng để có biện pháp xử trí phù hợp

3 Cung cấp thông tin về thuốc và xử trí ADR

4 Hướng dẫn, hỗ trợ bác sĩ và

điều dưỡng viên hoặc trực tiếp

hoàn thiện đầy đủ và chính xác

các thông tin cần thiết trong

mẫu báo cáo phản ứng có hại

của thuốc.

5 Có thể trực tiếp thu thập

thông tin và viết báo cáo ADR

d)Quy trình thu thập, báo cáo ADR:

Phát hiện Phân loại Ghi chép

Thu thập

Thẩm định ADR

Tổng hợp

số lượng ADR

Gửi TT Thông tin thuốc và ADR quốc gia

Nhận phản hồi

Gửi các báo cáo tới Khoa, Phòng

Lưu báo cáo ADR

2 Các biện pháp đẩy mạnh công tác phát hiện, xử

lý và báo cáo ADR trong bệnh viện X

- Thường xuyên cập nhật thông tin về an toàn thuốc

Quy trình cập nhật và truyền thông về an toàn thuốc:

Cập nhật và

tổng hợp

thông tin

Sàng lọc và phân loại Xử lý thông tin

Truyền thông thông tin

(Nguồn tài liệu: Tham khảo Hướng dẫn quốc gia về cảnh giác dược, p.132-135)

- Biết đánh giá thông tin về phản ứng có hại của thuốc

Quy trình đánh giá thông tin về phản ứng có hại của thuốc:

Thu thập

thông tin Tra cứu y văn Đánh giá thông tin Khuyến cáo sử dụng thuốc

(Nguồn tài liệu: Tham khảo Hướng dẫn quốc gia về cảnh giác dược, p.139-148)

a) Nâng cao chuyên môn nghiệp vụ về ADR của dược sĩ:

- Phương pháp thu thập thông tin:

1 Báo cáo tự nguyện

2 Báo cáo tự nguyện có chủ đích

3 Giám sát chủ động

- Phân tích tình hình nhân lực cụ thể

ở bệnh viện X:

1 Ds phụ trách hoạt động DLS liên quan đến ADR

 Nhân lực mỏng

1.Báo cáo tự nguyện:

- Đơn lẻ, vè tất cả thuốc và các

loại phản ứng, không chọn lọc"

2 Báo cáo tự nguyện có chủ đích:

- Tập trung theo dõi, báo cáo 1 số tiêu

chí nhất định (1 nhóm thuốc, phác đồ

điều trị, ) -> Hệ thống hơn, phân loại

hơn"

3.Giám sát chủ động:

- Theo dõi vấn đề thuốc trọng tâm ->

Tổ chức cao, "chuyên biệt"

- Cập nhật

- Báo cáo

- Phản hồi

Cán bộ chăm sóc, khám chữa bệnh Khoa Dược

Trung tâm DI & ADR khu vực, quốc gia

b) Củng cố hệ thống thông tin ADR:

* Đối tượng: cán bộ y tế các khoa, phòng.

* Các mặt cần tập huấn

c.1 Hành chính:

- Nội dung:

+ Cách điền các mẫu báo cáo có liên quan đến ADR

+ Cách báo cáo: gửi lên khoa Dược bằng văn bản và qua mail

+ Thời gian gửi báo cáo: hàng ngày

- Thời gian: tiến hành 1 lần/ năm, vào đầu năm

- Hình thức: tập huấn chung cho cán bộ y tế ở cả 5 khoa

Vai trò quan trọng: tăng khả năng xác định ADR trên bệnh nhân trong khi chỉ đòi hỏi ít thời gian vì chỉ có 1 Ds phụ trách quản lý ADR

c) Chú trọng công tác tập huấn:

c.2 Thông tin về ADR:

- Thời gian: 6 tháng 1 lần /1 khoa

- Hình thức: tập huấn riêng mỗi khoa

- Lưu ý:

+ Đưa văn bản ADR về các khoa sau mỗi đợt tập huấn

+ Ứng dụng công nghệ thông tin

+ Tập trung toàn bộ 5 khoa báo cáo ADR 2 lần/ năm

c) Chú trọng công tác tập huấn:

c.3 Đánh giá công tác tập huấn:

- Phương pháp:

+ Phát phiếu khảo sát cho mỗi khoa trước khi tiến hành tập huấn trước 3 ngày

 Xác định nội dung cần tập huấn chính.

+ Phát phiếu khảo sát sau mỗi đợt tập huấn

 Đánh giá chất lượng tập huấn ban đầu.

+ Đánh giá chất lượng các báo cáo ADR gửi về Khoa dược sau đợt tập huấn theo thang đánh giá điểm của WHO

 Đánh giá chất lượng tập huấn về lâu dài

 Gửi văn bản thông báo các sai sót đơn lẻ về khoa hoặc tiến hành tập huấn đột xuất nếu sai sót xảy ra nhiều,mang tính hệ thống.

d) Tăng cường công tác xử lý, dự phòng:

Hội đồng Thuốc và Điều trị

xử lý

dự phòng

Phối hợp chặt chẽ, thông tin kịp thời để tăng cường xử lý,

dự phòng

Bệnh nhân Cán bộ chăm sóc,

khám chữa bệnh Khoa Dược

Trung tâm DI & ADR khu vực, quốc gia

-Đặt mua các tạp chí về ADR (VD: Bản tin Cảnh giác dược,

…) gửi về các khoa phòng.

- Phát hành các bản tin an toàn về thuốc hàng quý và gửi cho các bác sĩ chứng minh.

Quảng bá, phổ biến, tăng cường công tác ADR nói chung

e) Đẩy mạnh truyền thông:

e) Đẩy mạnh truyền thông:

- Xây dựng các góc thông tin, bảng thông báo tại các khoa để tuyên dương các nhân viên, cán bộ:

+ tích cực trong việc báo cáo ADR + phát hiện hoặc xử lí kịp thời, hợp lý các ADR hiếm, ADR có mức độ nghiêm trọng  khích lệ, động viên tinh thần.

3 Tham khảo:

Trích http://moj.gov.vn/