Mục tiêu nhận thức chi tiết tư tưởng hồ chí minh bậc 1

Nêu được nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh , Nêu được các giai đoạn hình thành, phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh., . Nêu được giá trị và ý nghĩa của việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới đất nước.,. Nêu được giá trị và ý nghĩa của việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới đất nước.,Nêu được nội dung tư tưởng về độc lập, tự do của Hồ Chí Minh. Nêu được nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về mối quan hệ dân tộc giai cấp.

Mục tiêu nhận thức chi tiết môn Tư tưởng Hồ Chí Minh

VẤN ĐỀ 1

1A1 Nêu được điều kiện lịch sử-xã hội hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.

Xã hội Việt Nam Thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX :

-Về chính trị : xã hội phong kiến bảo thủ, lạc hậu, chính sách bế quan tỏa cảng

- Về kinh tế : nông nghiệp lạc hậu

-Về xã hội : vua và thứ dân chìm đắm trong nho giáo không chuẩn bị vật chất, tinh thần chống lại quân địch, cam tâm tình nguyện làm nô lệ cho Pháp

Những khuyng hướng vận động chính của xã hội Việt Nam :

Năm 1858 : Cam tâm làm nô lệ cho Pháp, giai cấp thống trị xã hội lúc bấy giờ là triều Nguyễn bạc nhược

Quần chúng nhân dân lao động tự đấu tranh kháng chiến chống Pháp trên cả ba miền Bắc Trung Nam, tuy vẻ vang nhưng thất bại do mang nặng tư tưởng phong kiến

Đầu thế kỷ XX, xã hội Việt Nam có những biến đổi sau :

Thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc địa

Xã hội Việt Nam phân hóa giai cấp thành giai cấp cá nhân và giai cấp tư sản

XÃ hội tân thư, tân văn

 Hồ CHí Minh ra đi tìm đường cứu nước

1A2.Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ CHí Minh

 Giá trị truyền thống dân tộc:

Lịch sử hang ngàn năm dựng nước và giữ nước đã hình thành cho Việt Nam các giá trị truyền thống dân tộc phong phú, bền vững.Đó là ý thức chủ quyền quốc gia dân tộc, bất khuất, kiên cường, … Trong đó chủ nghĩa yêu nước là cốt lõi

 Tinh hoa văn hóa nhân loại

Chịu ảnh hưởng văn hóa phương Đông và phương Tây

Về phương Đông: Nho giáo , Phật giáo, đạo giáo, tiếp thu tích cực, phê phán tiêu cực

Về phương Tây: Tư tưởng dân chủ và cách mạng, cách làm việc dân chủ

 Chủ nghĩa Mác- Leenin

Là nguồn gốc tư tưởng cách mạng quan trọng nhất, những nhân tố chủ quan của Hồ Chí Minh

1A3 Nêu được khái niệm, đối tượng, phương pháp nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí

Minh

-Khái niệm: Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống các quan điểm toàn diện

và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam.Từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, là kết quả của sự vận dụng sang tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Leenin vào điều kiện cụ thể của nước ta.Đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc nhằm giải phóng dân tộc, giai cấp, con người

-Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu làm rõ nội dung những luận điểm chủ yếu trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh

Nghiên cứu cách thức Hồ Chí Minh vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin tinh hoa dân tộc, tinh hoa thời đại và thực tiễn Việt Nam

Nghiên cứu cách thức vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh thời hiện đại.

-Phương pháp:

Phương pháp luận khoa học để nghiên cứu

1A4 Nêu được nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là 2 nội dung lớn của thời đại được các quốc gia đặc biệt quan tâm và giải quyết ở các mức độ khác nhau

Toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh đều nhằm xoay quanh và làm rõ nội dung này

Hồ Chí Minh đã kế thừa, vận dụng , phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác – Leenin về vấn đề này trong điều kiện mới

1A5 Nêu được các giai đoạn hình thành, phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trước năm 1911:

Hồ Chí Minh lớn lên và sống trong nỗi đau của người dân mất nước, được sự giáo dục của gia đình, quê hương dân tộc về lòng yêu nước thương dân; sớm tham gia phong trào đấu tranh chống Pháp,băn khoăn trước sự thất bại của các sĩ phu yêu nước, ham học hỏi tinh hoa văn hóa tiên tiến của các nước Châu Âu

 1911-1920:

HCM ra đi tìm đường cứu nước, người đến Pháp, rồi đến nhiều nước Châu

Âu, Châu Phi , Châu Mỹ, sống và hoạt động với những người dân bị áp bức

ở phương Đông.Người khảo sát và tìm hiểu về cách mạng Pháp và cách mạng Mỹ, tham gia Đảng Xã hội Pháp, tìm hiểu Cách mạng tháng Mười Nga, học tập và tìm đến Chủ nghĩa Mác- leenin, tham dự Đại hội Tua, đứng

về phía Quốc tế cộng sản, tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp.

Đây là thời kỳ HCM đã có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng, từ giác ngộ chủ nghĩa dân tộc biến thành giác ngộ chủ nghĩa Mác-lênin , từ chiến sĩ chống thực dân phát triển thành một chiến sĩ công sản Việt Nam

 1921-1930

HCM đã có thời kỳ hoạt động thực tiễn và lý luận sôi nổi, phong phú trên địa bàn Pháp(1921-1923), Liên Xô(1923-1924), Trung Quốc( 1924-1927) và Thái Lan (1928-1929) HCM đã kết hợp nghiên cứu xây dựng lý luận, kết hợp với tuyên ngôn tư tưởng giải phóng dân tộc và vận động tổ chức quân chúng đấu tranh , xây dựng tổ chức cách mạng, chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Những công trình như Bản án chế độ thực dân Pháp(1925), Đường Kack Mệnh(1927) và những bài viết HCM trong thời kỳ này đã thể hiện những quan điểm lớn, độc đáo và sáng tạo về con đường cách mạng

 1930-1945

Trên cơ sở tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam đã hình thành về cơ bản, HCM đã thành lập được Đảng Cộng sản Việt nam, xây dựng cương lĩnh , định ra đường lối cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản, tổ chức quần chúng đấu tranh

 1945-1969

Đây là thời kỳ HCM cùng TW Đảng lãnh đạo nhân dân ta vừa tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, vừa xây dựng chế độ dân chủ nhân dân (1945-1954) mà đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ, tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ , cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội miền Bắc

1A6 Nêu được giá trị và ý nghĩa của việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh trong

công cuộc đổi mới đất nước

Tư tưởng HCM soi đường cho Đảng và nhân dân Việt Nam trên con đường xây dựng mục tiêu: dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh

Vấn đề 2

2A1 Nêu được vấn đề dân tộc thuộc địa ở Việt Nam.

Lê nin (năm 20 TK XX) viết sơ thảo lần I luận cương vấn đề dân tộc, vấn đề thuộc địa để phát đi thông điệp sự cần thiết của cam kết mối quan hệ sự đoàn kết , tạo mặt trận chung chống chủ nghĩa đế quốc

Hồ Chí Mính nhận thức nội dung chủ yếu quan điểm cho nên phát triển nội dung

cơ bản của Lê nin

Vấn đề dân tộc thuộc địa nói chung được chia thành đấu tranh giành độc lập và giành quyền tự quyết dân tộc

Cụ thể ở Việt Nam: “Trước hết phải đấu tranh giành độc lập, tự do, giải quyết vấn

đề , mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp ”

2A2 Nêu được nội dung tư tưởng về độc lập, tự do của Hồ Chí Minh

Độc lập tự do thao Hồ Chí Minh là các quyền cơ bản, thiêng liêng và bất khả xâm phạm

Những cơ sở hình thành các quyền dân tộc cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh: -Từ làm sao không ngừng đấu tranh để dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam trong đó chủ nghĩa yêu nước luôn luôn đứng hàng đầu của bảng giá trị dân tộc -Từ các quyền tự do cá nhân được ghi trong tuyên ngôn của nhà nước tư sản , Hồ Chí Minh đã khái quát và nâng lên thành các quyền dân tộc cơ bản của tất cả dân tộc bị áp bức , bóc lột trên thế giới , trong đó có Việt Nam

Quá trình phát triển tư tưởng độc lập, tự do

-1919:chưa đề cập đến độc lập

-1930:tư tưởng độc lập trở thành mục tiêu

-1941: Phát triển thành mực tiêu chính

-1945:Phát triển thành hiện thực

-Sau đó tiếp tực hình thành và phát triển trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ

=> Hồ Chí Minh “không có gì quý hơn độc lập tự do”, đó đã trở thành lẽ sống, học thuyết cách mạng của Hồ Chí Minh , Đảng và dân tộc Việt Nam

2A3 Nêu được nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về mối quan hệ dân tộc - giai

cấp

Hồ Chí Minh kế thừa và nhận thức được những quan điểm biện chứng của 3 ông về mối quan hệ giai cấp trong cách mạng vô sản

 Đề ra nhiệm vụ phải vượt qua hạn chế lịch sử của các ông

Quan điểm mới của Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc không những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản Trung Quốc mà có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản Trung Quốc

Do vậy, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ :

-Đường lối cứu nước là đặt Cách mạng giải phóng dân tộc trong quỹ đạo cách mạng vô sản

-Động lực lớn là chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc

-mục tiêu của cuộc đấu tranh là không chỉ giành độc lập cho dân tộc mình mà còn giành độc lập cho mọi dân tộc bị áp bức trên thế giới

2A4 Nêu được nội dung quan điểm cách mạng giải phóng dân tộc đi theo con

đường cách mạng vô sản

Con đường cách mạng giải phóng dân tộc , theo quan điểm của Hồ Chí Minh , bao hàm những nội dung chủ yếu sau:

- Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bước “ đi tới xã hội

cộng sản”

- Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiền phong của

nó là Đảng Cộng sản

- Lực lượn cách mạng là khối đoàn dân , nòng cốt là liên minh giữa giai cấp

công nhân với giai cấp nông dân và lao động trí óc

- Sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách

mạng thế giới , cho nên phải đoàn kết quốc tế

2A5 Nêu được nội dung quan điểm lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc.

Lực lượng cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc

Theo Hồ Chí Minh, cách mạng giải phóng dân tộc “là việc chung của toàn dân chúng chứ không phải việc một hai người”.Người phân tích :”dân tộc cách mệnh chưa phân giai cấp, nghĩa là sĩ, nông , công , thương đều nhất trí chống lại cường quyền”.Trong lực lượng đó, công nông “là gốc cách mệnh”, “ là người chủ cách mệnh”, “còn là học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư sản áp bức song không cực khổ bằng công nông, ba hạng ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nông thôi”

Hồ Chí Minh đáng giá rất cao vai trò của nhân dân trong khởi nghĩa vũ

trang.Người coi sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạo vô tận của quần chúng là then chốt bảo đảm thắng lợi

Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người xác định lực lượng cách mạng bao gồm cả toàn dân tộc

Chủ trương tập hợp lực lượng của Hồ Chí Minh phản ánh tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người

2A6 Nêu được nội dung quan điểm: cách mạng giải phóng dân tộc cần chủ động

sáng tạo có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản chính quốc

Trong tác phẩm Đường cách mệnh, Hồ Chí Minh có sự phân biệt về nhiệm vụ của cách mạng vô sản và cách mạng giải phóng dân tộc và cho rằng: hai thứ cách mạng

đó tuy có khác nhau nhưng có quan hệ chặt chẽ với nhau.Người nêu ví dụ:” An Nam dân tộc cách mệnh thành công thì tư bản Pháp yếu, tư bản Pháp yếu thì công nông Pháp làm giai cấp cách mệnh cũng dễ.Và nếu công nông Pháp làm cách mệnh thành công thì dân tộc An Nam sẽ được tự do”

Đây là một luận điểm sáng tạo , có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn; một cống hiến rất quan trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mac – Lê nin,

đã được thắng lợi của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới trong gần một thế kỷ qua chứng minh là hoàn toàn đúng đắn

2A7 Nêu được nội dung con đường bạo lực của cách mạng giải phóng dân tộc.

Bạo lực cách mạng trong cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam

Các thế lực đế quốc sử dụng bạo lực để xâm lược và thống trị thuộc địa, đàn áp dã man phong trào yêu nước, Chế độ thực dân , tự bản thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu.Chưa đè bẹp ý chí xâm lược của chúng thì

chưa thể có thắng lợi hoàn toàn Vì thế con đường giành và giữ độc lập dân tộc chỉ

có thể là côn đường cách mạng bạo lực

Vấn đề 3

3A1 Nêu được quan điểm của Hồ Chí Minh về CNXH.

Hồ Chí Minh tiếp nhận chủ nghĩa xã hội khoa học của chủ nghĩa Mác – Lê nin -Quan điểm duy vật lịch sử của Mác nghĩa là từ học thuyết hình thái kinh tế xã hội

và từ xứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

-Hồ Chí Minh tiếp cận giải phóng dân tộc bằng con đường đạo đức

-Hồ Chí Minh tiếp cận Chủ nghĩa xã hội khoa học từ truyền thống văn hóa

Hồ Chí Minh xem xét Chủ nghĩa xã hội 1 cách toàn diện trên nhiều phương diện khác nhau và trên mỗi phương diện ấy , người đã nêu lên một hoặc vài luận điểm nêu lên tính ưu việt vượt trội của chủ nghĩa xã hội

Một số đặc trưng cơ bản của Chủ nghĩa xã hội:

- Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội do nhân dân lao động làm chủ

- Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển dựa trên lực lượng sản xuất hiện

đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu

=>Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển về văn hóa- đạo đức.Trong đó người với người là bạn bè, anh em

=> Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng , hợp lí, làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm không hưởng

=> Chủ nghĩa xã hội là chương trình tập thể của nội dung tự xây dựng lấy dưới sự lãnh đạo của Đảng

3A2 Nêu được mục tiêu của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Mục tiêu chính trị:

-Chế độ chính trị phải do nhân dân làm chủ, nhà nước là của dân, do dân và vì dân Mục tiêu kinh tế:

-Xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công – nông nghiệp hiện đại

-xóa bỏ từng bước chế độ tư hữu, thiết lập chế độ công hữu ngày càng giải phóng

xã hội

-Trong thời kỳ quá độ còn nhiều hình thức sở hữu và đa dạng hóa sản phẩm kinh tế Mục tiêu văn hóa:

-Văn hóa làm gốc , soi đường yếu tố tri thức, trí tuệ quan trọng

-Xây dựng văn hóa mang tinh thần dân tộc

Về quan hệ xã hội và mục tiêu xây dựng con người mới chủ nghĩa xã hội

Động lực:

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc là động lực phát triển đất nước, con người với tư cách cá nhân người lao động.khắc phục những trở lực làm giảm sự phát triển, đấu tranh chống tệ nạn xã hội

3A3 Nêu được động lực của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Động lực con người

Đây là động lực quan trọng nhất, bao trùm lên tất cả Bao gồm cộng đồng và cá nhân

Hồ Chí Minh yêu cầu: Phát huy quyền làm chủ và ý thức là chủ của người lao động trong sở hữu, trong sản xuất và phân phối Điều này đòi hỏi tính nghiêm minh của pháp luật, trong sạch liêm khiết của đội ngũ cán bộ, công chức các cấp từ trung ương tới địa phương

Động lực kinh tế

+ Tôn trong và khuyến khích lợi ích cá nhân chính đáng của người lao động

Hoạt động của con người được thúc đẩy bằng nhu cầu và lợi ích của họ Do đó, tác động vào lợi ích đối với hoạt động của con người có thể gây hiệu quả tích cực thúc đẩy sự phát triển của xã hội, cũng có thể triệt tiêu và kìm hảm sự phát triển đó Không chỉ quan tâm đến nhân dân nói chung, mà còn quan tâm đến từng cá nhân, từng con người cụ thể, kết hợp hài hòa ba lợi ích: xã viên có lợi, hợp tác xã có lợi, nhà nước có lợi

Hồ Chí Minh rất coi trong lợi ích chính đáng của người lao động, đặt nó trong mối quan hệ thống nhất với lợi ích tập thể và lợi ích xã hội

Kết hợp sức mạnh trong nước và quốc tế

Hồ Chí Minh xác định rõ nội lực là quyết định nhất vì vậy Người thường nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực cánh sinh là chính

Bên cạnh đó tăng cường đoàn kết quốc tế, kết hợp được với sức mạnh của thời đại

để sử dụng tốt những thành tựu khoa học kỷ thuật của thế giới, kinh nghiệm quản

lý của các nước Tranh thủ sự giúp đở, ủng hộ quốc tế trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

3A4 Nêu được quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng CNXH ở Việt Nam.

Mác – Lê nin về tinh thần tất yếu của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

-quan điểm Mác: quá độ trực tiếp:Chủ nghĩa tư bản -> chủ nghĩa cộng sản

-Quan điểm Lê nin : quá độ gián tiếp: Chủ nghĩa tư bản -> Chủ nghĩa xã hội-> Chủ nghĩa cộng sản

Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ ở Việt Nam

-Hồ Chí Minh kế thừa tư tưởng quá độ gián tiếp từ Mác- Lê nin(nhà nước dân chủ nhân dân)

-Hồ Chí Minh chỉ rõ đặc điểm bao trùm thời kỳ quá độ khi lên Chủ nghĩa xã hội -Hồ Chí Minh chỉ rõ mâu thuẫn chủ yếu của thời kỳ quá độ

-Hồ Chí Minh chỉ rõ nhiệm vụ lịch sử của thời kỳ quá độ đi lên Chủ nghĩa xã hội