Khám khớp háng có bị bệnh hay không

Thay đổi liên quan các mốc xươngvà các bất thường hình dáng  Thay đổi tam giác Bryant  Thay đổi đường Nelaton-Roser  Thay đổi nếp mông, nếp đùi  Thay đổi chiều dài chi: ngắn giả, dài

KHỚP HÁNG - KHUNG CHẬU

BỆNH LÝ

Bác sĩ CAO THỈ KHÁM

1 Định vị đau và mô tả các khối u vùng

khớp háng- khung chậu

2 Xác định sự thay đổi mối liên quan

giữa các mốc xương

3 Nêu ý nghĩa của sự thay đổi chiều dài

xương đùi

4 Mô tả các thủ thuật khám vận động

của khớp háng

Mục

tiêu

1 Đau tự nhiên: Nằm nghỉ cũng đau

2 Đau khi ấn: Vị trí đau điểm chỉ nơi tổn thương

3 Đau khi dồn gõ từ xa: Phân biệt tổn thương

xương khớp hay phần mềm

4 Đau khi vận động khớp háng:

Đau khi vận động 1-2 động tác = đau ngoài khớp Đau khi vận động mọi động tác = đau trong

khớp

Đau

Một số điểm đau khi ấn

Một số điểm đau khi ấn

mạch Chấn thương: gãy cổ xương đùi

Bệnh lý: lao khớp, hoại tử vô mạch chỏm xương đùi…

Hoại tử vô mạch chỏm xương đùi

Một số điểm đau khi ấn

 Bệnh lý khớp háng có thể gây đau lan ra các vị trí khác,

thường nhất là đau ở đầu gối.

*Gãy cổ xương đùi có thể đau ở gối

*Trẻ em than đau ở gối phải khám kỹ khớp háng, có thể là dấu hiệu sớm của hoại tử chỏm xương đùi hay lao khớp háng

Đau Qui Chiếu?

Xác định tính chất sưng, u

 U vùng tam giác đùi

1 Phập phều, không nóng, không đau: áp xe lạnh

2 Lan tỏa, ấn đau, háng tư thế gập, sốt: áp xe cơ

thắt lưng chậu, viêm hạch bạch huyết đùi

3 Cứng, ở sâu: u xương, biến dạng gãy cổ xương

đùi

4 Tròn, mềm, lúc có lúc không: thoát vị bẹn, đùi

 Sưng toàn bộ khớp háng

Kết hợp với teo cơ vùng đùi như đùi cừu: nghi ngờ lao khớp háng

Thay đổi liên quan các mốc xương

và các bất thường hình dáng

 Thay đổi tam giác Bryant

 Thay đổi đường Nelaton-Roser

 Thay đổi nếp mông, nếp đùi

 Thay đổi chiều dài chi: ngắn giả, dài giả

 Biến dạng tư thế khớp háng

 Dấu hiệu bầm tím muộn sau chấn thương

Tam giác Bryant bình thường

Kẻ đường thẳng

đứng qua gai

chậu trước trên

Kẻ đường nằm

ngang qua mấu

chuyển lớn

Sẽ tạo thành một tam giác vuông cân

Thay đổi tam giác Bryant

Kẻ đường thẳng

đứng qua gai

chậu trước trên

Kẻ đường nằm

ngang qua mấu

chuyển lớn

Sẽ tạo thành một tam giác vuông Nhưng không cân

Thay đổi tam giác Bryant

Kẻ đường thẳng

đứng qua gai

chậu trước trên

Kẻ đường nằm

ngang qua mấu

chuyển lớn

Sẽ tạo thành một tam giác

vuông cân Nhưng nhỏ hơn

Tam giác Bryant

Là một tam giác vuông cân

Thay đổi thành vuông không cân hoặc vuông cân nhỏ

là có bệnh lý Mấu chuyển lớn đã

di chuyển lên trên

Chú ý

Thay đổi đường Nelaton-Roser

Là đường nối từ ụ ngồi đến gai chậu trước trên Nó đi qua mấu chuyển lớn, khi bệnh nhân nằm nghiêng, gập háng 90 0

Thay đổi đường Nelaton-Roser

Đường nối từ ụ ngồi đến gai chậu trước trên không

đi qua đỉnh mấu chuyển lớn

Thay đổi đường Nelaton-Roser

Chứng tỏ có sự di chuyển của mấu chuyển lớn

*Gãy cổ xương đùi

*Trật khớp háng

mấu chuyển lớn di chuyển lên trên

Chân ngắn giả dài giả

Nhìn chân ngắn hoặc dài, nhưng khi đo thì không thấy dấu hiệu ngắn chân, chiều dài tuyệt đối và chiều dài tương đối đều không thay đổi

Lý do: co rút khớp háng

Chân dài giả do co rút dạng khớp háng

Chân ngắn giả do co rút khép khớp háng

Biến dạng tư thế khớp háng

Co rút khớp làm khớp biến dạng cố định ở một tư thế nhất định

Trật khớp háng cũng gây ra biến

dạng cố định khớp háng

Trật khớp háng

ra sau, lên trên

KhépXoay trong Gập vừa

Mông to lên

Khớp háng:

Trật khớp háng

ra sau, xuống dưới

KhépXoay trong Gập nhiềuMông to lên

Khớp háng:

Trật khớp háng

ra trước, lên trên

DạngXoay ngoàiGập ít

Mông hỏm xuống

Khớp háng:

Trật khớp háng

ra trước, xuống dưới

DạngXoay ngoàiGập nhiềuMông bé lại

Khớp háng:

Trước: dạng, ngoài, dẹt

Dấu lò xo là trật khớp háng

Các thể lâm sàng trật khớp háng

Thay đổi chiều dài xương đùi

Chiều dài tuyệt đối

Từ khe khớp gối ngoài

Đến mấu chuyển lớn



dài tu

yệt đối

Chiều dài tuyệt

đối thay đổi tức có

thay đổi ở thân

xương: gãy xương

có chồng ngắn

Chiều dài tương đối

Từ khe khớp gối ngoài

Đến gai chậu trước trên



Chiều dài tương đối

Thay đổi chiều dài xương đùi

Chiều dài tương đối thay đổi,

nhưng chiều dài tuyệt đối

không thay đổi, là có tổn

thương ở khớp háng: trật khớp

háng, gãy cổ xương đùi…

BÌNH THƯỜNG DƯƠNG TÍNH

Các thủ thuật khám khớp háng

Nghiệm phápTrendelenburg

Dương tính!

Chân nào bị

đau ?

Cơ mông khỏe, kéo

được khung chậu Cơ mông yếu liệt, không

giữ được khung chậu Đưa trọng tâm vào bàn

chân, trụ được lâu

Không trụ được lâu, dễ ngã

Trenderlenburg dương tính là có

tổn thương bên chân đứng trụ

Mông bên co thấp hơn bên chân trụ

Nghiệm pháp

Thomas

BÌNH THƯỜNG

DƯƠNG TÍNH

Trong co rút gập háng, khi nằm

duỗi thẳng chân thì cột sống

ưỡn

Gấp hết mức chân lành vào bụng, chân bị co rút sẽ gấp theo

Nằm ngữa bình thường

Hai chân co duỗi dễ dàng

Một chân bị co rút gập không duỗi được

Khi nằm thẳng chân khung chậu và cột sống phải ưỡn

Đẩy gập chân lành để đặt lại tư thế khung chậu không ưỡn

Chân bên co rút sẽ bị kéo lên theo

Bầm máu xuất hiện

sau vài giờ

Chúc các bạn

vui và khỏe

BS CAO THỈ