- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu VB, xây dựng bố cục cho một VB nói viết cụ thể.. - Động não: suy nghĩ, phân tích các VD để rút ra những bài học thiết thực về sử dụn
Trang 1Tập làm văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Ki ến thức: Tác dụng của việc xây dựng bố cục
:
2 K ĩ năng: - Nhận biết, phân tích bố cục trong VB
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu VB, xây dựng
bố cục cho một VB nói ( viết) cụ thể
3 Thái độ: Có ý thức xây dựng bố cục khi viết văn
a Phương tiện dạy học: - Bảng phụ
: Nghiên cứu bài Soạn bài chu đáo
b Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng
- Phân tích tình huống mẫu
- Thực hành có hướng dẫn
- Động não: suy nghĩ, phân tích các VD để rút ra những bài học thiết thực về sử
dụng kiến thức về bố cục của VB trong làm văn
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
“ - Lí do nghỉ học, Quốc hiệu, Tên đơn,
H ọ và tên - địạ chỉ, Cám ơn, Lời hứa, Nơi
- Quốc hiệu, tên đơn,họ và tên, địa chỉ,lí do
viết đơn,lời hứa, cám ơn, nơiviết, ngày viết đơn, kí tên
=> B ố cục : Là sự bố trí, sắp xếp các phần, các
đoạn theo 1 trình tự, 1 hệ thống rành mạch và
hợp lí
Trang 3HS: đọc đoạn văn 1- SGK ( 29 )
? So sánh văn bản “Ếch ngồi đáy giếng” ở
SGK Ngữ văn 6 với văn bản vừa đọc có gì
giống và khác nhau?
HS: đọc đoạn văn 2 – SGK ( 29 )
? So sánh văn bản “Lợn cưới áo mới” ở sgk
Ngữ văn 6 với văn bản vừa đọc có gì giống
và khác nhau?
? Theo em nên sắp xếp bố cục 2 câu chuyện
trên như thế nào?
? Mục đích giao tiếp của 2 câu chuyện trên
là gì?
? Theo em đoạn văn nào dễ tiếp nhận hơn?
GV: Qua hai VD, hãy cho biết: ? Để bố cục
của văn bản rành mạch, hợp lí thì cần phải
có những điều kiện gì?
? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần MB, TB,
KB trong văn bản miêu tả và tự sự?
2 - Nh ững yêu cầu về bố cục trong văn bản:
* Ví d ụ : sgk ( 29 )
* Các điều kiện để có một bố cục rành mạch, hợp lí:
- Nội dung các phần, các đoạn trong VB phải
thống nhất chặt chẽ, đồng thời lại phải phân
Trang 4? Có cần phân biệt nhiệm vụ của mỗi phần
không? vì sao? (Mỗi phần đều có những
nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng)
? Bố cục văn bản thường có mấy phần? Đó
là những phần nào?
GV: ch ốt nội dung bài học
? Tóm lại như thế nào là một VB có bố
- Thảo luận theo yêu cầu BT
- Trình bày kết quả theo nhóm
GV: nhận xét cuối cùng
HS: xác định yêu cầu BT 2
? Hãy ghi lại bố cục của truyện “Cuộc chia
tay của những con búp bê”
? Bố cục ấy đã rành mạch và hợp lí chưa?
? Có thể kể lại câu chuyện ấy theo 1 bố cục
khác được không? ( câu chuyện này có thể
kể theo 1 bố cục khác - Ôn tập ngữ văn 7 -
15 )
+ TB : Tả chi tiết + KB : Nêu cảm nghĩ
* Văn bản tự sự :
+ MB : Giới thiệu chung về nhân vật và sự
việc +TB : Kể diễn biến sự việc + KB : Kết cục của sự việc
Trang 5HS: thảo luận -> ghi kết quả ra bảng phụ
HS: đọc yêu cầu BT3 - (SGK - 30,31)
? Bố cục của “ Báo cáo kinh nghiệm học
tập” trên đây đã rành mạch và hợp lí chưa ?
- KB: Búp bê không chia tay
- Giới thiệu họ tên, lớp
- Tên và giới hạn báo cáo của kinh nghiệm
+ TB: - Nêu rõ bản thân đã học tập như thế nào trên lớp
- Bản thân đã học tập thế nào ở nhà
Trang 6- Bản thân đã học tập như thế nào trong
Trang 7Tập làm văn :
B Ố CỤC TRONG VĂN BẢN
A - M ục tiêu bài học :
- Thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản
- Bước đầu hiểu thế nào là một bố cục rành mạch, hợp lí
- Có ý thức xd bố cục khi viết văn
B - Chu ẩn bị :
- Đồ dùng : Bảng phụ
- Những điều cần lưu ý :
GV cần thường xuyên cho học sinh thấy việc XD bố cục trước khi tạo
lập văn bản Tiếng Việt là hết sức cần thiết
III - Bài mới :
Các em học lịch sử hẳn còn nhớ trận chiến trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền với việc lợi dụng nước thuỷ triều và cách bố trí các đạo quân, cánh quân theo thế trận rồi dùng các thuyền nhỏ để dụ địch vào thế trận và phản công,
Trang 8mang lại chiến thắng Bạch Đằng vang dội Nếu không có sự sắp xếp thế trận như vậy có thể dẫn đến kết quả như vậy không ? vì sao ?
Trong việc tạo lập văn bản cũng cần phải bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo trình tự hợp lí Để hiểu và làm được việc này chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài : Bố cục trong văn bản
Ho ạt động của thầy - trò N ội dung kiến thức
- Có 1 bạn viết giấy xin phép nghỉ
học, bạn sắp xếp các ý như sau :
GV : Treo bảng phụ - hs đọc
- Lí do nghỉ học, Quốc hiệu, Tên đơn,
Họ và tên - địạ chỉ, Cám ơn, Lời hứa,
Nơi viết, ngày , Kí tên
Trang 9
- Em hiểu bố cục là gì ?
- HS đọc đoạn văn 1- SGK ( 29 )
- So sánh văn bản ếch ngồi đáy giếng
ở SGK Ngữ văn 6 với văn bản vừa
với nhau nên rất khó hiểu
Còn đo ạn văn trong sgk- ngữ văn 6
có bố cục 3 phần, các ý đư ợc sắp xếp
1 cách rõ ràng, mạch lạc, dễ hiểu
HS đọc đoạn văn 2 – SGK ( 29 )
- So sánh văn bản Lợn cưới áo mới ở
sgk Ngữ văn 6 với văn bản vừa đọc
có gì giống và khác nhau ?
- Theo em nên sắp xếp bố cục 2 câu
chuyện trên như thế nào ?
( sắp xếp bố cục 3 phần như trong
sách Ngữ văn 6 )
- Mục đích giao tiếp của 2 câu chuyện
chỉ,lí do viết đơn,lời hứa, cám ơn, nơiviết, ngày viết đơn, kí tên
Trang 10trên là gì ? ( Phê phán những thói hư,
tật xấu của con người : thói kiêu căng,
tự phụ và thói khoe của 1 cách lố
- Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần MB,
TB, KB trong văn bản miêu tả và tự
sự ?
- Có cần phân biệt nhiệm vụ của mỗi
phần không ? vì sao ? ( Mỗi phần đều
+ Nội dung các phần, các đọan phải
thống nhất chặt chẽ với nhau và phải
có sự phân biệt rạch ròi
+ Trình tự sắp đặt phải đạt được mục đích giao tiếp
3 - Các ph ần của bố cục :
- Văn bản miêu tả :
+ MB : Tả khái quát – giới thiệu
cảnh + TB : Tả chi tiết + KB : Nêu cảm nghĩ
- Văn bản tự sự :
Trang 11HS đọc ghi nhớ
Hs đọc yêu cầu BT1-sgk-30
- Hãy ghi lại bố cục của truyện “
Cuộc chia tay của những con búp bê ”
- Bố cục ấy đã rành mạch và hợp lí
chưa?
- Có thể kể lại câu chuyện ấy theo 1
bố cục khác được không? ( câu
chuyện này có thể kể theo 1 bố cục
- KB : + Búp bê không chia tay
Trang 12- Các điểm 1,2,3 ở TB mới chỉ kể lại
việc học tốt chứ chưa phải là trình bày khái niệm học tốt Và điểm 4 không
5 Mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bạn
* C ủng cố :
D - Rút kinh nghi ệm :
Trang 13Tập làm văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Ki ến thức: Tác dụng của việc xây dựng bố cục
:
2 K ĩ năng: - Nhận biết, phân tích bố cục trong VB
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu VB, xây dựng
bố cục cho một VB nói ( viết) cụ thể
3 Thái độ: Có ý thức xây dựng bố cục khi viết văn
a Phương tiện dạy học: - Bảng phụ
: Nghiên cứu bài Soạn bài chu đáo
b Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng
- Phân tích tình huống mẫu
- Thực hành có hướng dẫn
- Động não: suy nghĩ, phân tích các VD để rút ra những bài học thiết thực về sử
dụng kiến thức về bố cục của VB trong làm văn
Trang 14Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
“ - Lí do nghỉ học, Quốc hiệu, Tên đơn,
H ọ và tên - địạ chỉ, Cám ơn, Lời hứa, Nơi
- Quốc hiệu, tên đơn,họ và tên, địa chỉ,lí do
viết đơn,lời hứa, cám ơn, nơiviết, ngày viết đơn, kí tên
=> B ố cục : Là sự bố trí, sắp xếp các phần, các
đoạn theo 1 trình tự, 1 hệ thống rành mạch và
hợp lí
Trang 15HS: đọc đoạn văn 1- SGK ( 29 )
? So sánh văn bản “Ếch ngồi đáy giếng” ở
SGK Ngữ văn 6 với văn bản vừa đọc có gì
giống và khác nhau?
HS: đọc đoạn văn 2 – SGK ( 29 )
? So sánh văn bản “Lợn cưới áo mới” ở sgk
Ngữ văn 6 với văn bản vừa đọc có gì giống
và khác nhau?
? Theo em nên sắp xếp bố cục 2 câu chuyện
trên như thế nào?
? Mục đích giao tiếp của 2 câu chuyện trên
là gì?
? Theo em đoạn văn nào dễ tiếp nhận hơn?
GV: Qua hai VD, hãy cho biết: ? Để bố cục
của văn bản rành mạch, hợp lí thì cần phải
có những điều kiện gì?
? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần MB, TB,
KB trong văn bản miêu tả và tự sự?
2 - Nh ững yêu cầu về bố cục trong văn bản:
* Ví d ụ : sgk ( 29 )
* Các điều kiện để có một bố cục rành mạch, hợp lí:
- Nội dung các phần, các đoạn trong VB phải
thống nhất chặt chẽ, đồng thời lại phải phân
Trang 16? Có cần phân biệt nhiệm vụ của mỗi phần
không? vì sao? (Mỗi phần đều có những
nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng)
? Bố cục văn bản thường có mấy phần? Đó
là những phần nào?
GV: ch ốt nội dung bài học
? Tóm lại như thế nào là một VB có bố
- Thảo luận theo yêu cầu BT
- Trình bày kết quả theo nhóm
GV: nhận xét cuối cùng
HS: xác định yêu cầu BT 2
? Hãy ghi lại bố cục của truyện “Cuộc chia
tay của những con búp bê”
? Bố cục ấy đã rành mạch và hợp lí chưa?
? Có thể kể lại câu chuyện ấy theo 1 bố cục
khác được không? ( câu chuyện này có thể
kể theo 1 bố cục khác - Ôn tập ngữ văn 7 -
15 )
+ TB : Tả chi tiết + KB : Nêu cảm nghĩ
* Văn bản tự sự :
+ MB : Giới thiệu chung về nhân vật và sự
việc +TB : Kể diễn biến sự việc + KB : Kết cục của sự việc
Trang 17HS: thảo luận -> ghi kết quả ra bảng phụ
HS: đọc yêu cầu BT3 - (SGK - 30,31)
? Bố cục của “ Báo cáo kinh nghiệm học
tập” trên đây đã rành mạch và hợp lí chưa ?
- KB: Búp bê không chia tay
- Giới thiệu họ tên, lớp
- Tên và giới hạn báo cáo của kinh nghiệm
+ TB: - Nêu rõ bản thân đã học tập như thế nào trên lớp
- Bản thân đã học tập thế nào ở nhà
Trang 18- Bản thân đã học tập như thế nào trong
Trang 19TIẾT 7 Tập Làm Văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I
- Hiểt được tần quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản; trên cơ sở
đó ,có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch ,hợp lí cho các bài làm
II TR ỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản , xây dựng bố
cục trong một văn bản nói ( viết ) cụ thể
: - Nhân bi ết ,phân tích bố cục trong văn bản
3 Thái độ: - Nghiêm túc thực hiện
Kiểm tra bài cũ
Câu 1 Liên kết trong văn bản ? Phương tiện liên kết
Câu 1 - Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn
bản , làm cho văn bản trở nên có nghĩa ,dễ hiểu 10
Trang 20- Liên kết về nội dung
thể hiện của bố cục Vì thế bố cục trong vb không phải là 1 vấn đề hoàn toàn
mới mẻ đối với chúng ta Tuy nhiên trên thực tế , vẫn có rất nhiều học sinh không qua tâm đến bố cục , và rất ngại xác dịnh bố cục trong lúc làm bài Vì
vậy bài học hôm nay sẽ học ta thấy rõ tầm quan trọng của bố cục trong vb , bước đầu giúp ta xây dựng được bố cục rành mạch , hợp lí
* HDD1: HDHS Tìm hiểu khái niệm bố cục của VB (10’)
- Gọi HS đọc ý a.1/28
? Hãy xây dựng dàn ý của
một lá đơn xin gia nhập Đội
nhất định
- Sự sắp đặt nội dung các phần theo một trình tự
- Họ tên người viết
- Ngày tháng năm sinh
- Địa chỉ? (Học lớp nào?)
- Lý do xin gia nhập
- Lời hứa, cam đoan
- Chữ kí b- Nội dung trong đơn phải
sắp xếp một cách trình tự,
Trang 21? Vì sao khi xây dựng văn
bản cần phải quan tâm tới
bố cục?
rành mạch và hợp lý
- Vì văn bản không được viết
một cách tuỳ tiện mà phải
viết nột cách rõ ràng
* HĐ 2: HDHS Tìm hiểu những yêu cầu về bố cục trong VB (7’)
- Goi HS đọc câu chuyện 2
? Câu chuyện trên đã có bố
cục chưa? Vì sao?
? Cách kể trên bất hợp lý ở
chỗ nào?
? Qua phần trên, em hãy
nêu yêu cầu về bố cục trong
2 Nh ững yêu cầu về bố cục trong văn bản
+) Văn bản: sgk/29
:
+) Nhận xét:
- Nội dung các phần, các đoạn trong Vb phải thống
nhất chặt chẽ với nhau, giữa chúng phải có sự phân biệt rõ ràng
- Trình tự sắp xếp các phần, các đoạn phải giúp cho người
viết, người nói dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp
3 Các ph ần của bố cục:
b- Nhiệm vụ:
- Văn bản tự sự:
Trang 22một lần nữa của MB Nói
như vậy có đúng không? Vì
- Nhóm khác
nhận xét, bổ xung
4- Luyện tập 1.Bài tập 3/30:
- Bố cục của bản báo cáo chưa
thật rành mạch và hợp lý: (1), (2), (3) ở TB mới chỉ kể lại
việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm học tốt (4) không nói về học tập
- Bổ xung: Trình bày những kinh nghiêm học tập tốt
+ Tham khảo tà i liệu, sách báo, tạp chí…
+học hỏi, tìm tòi,nghiên cứu
Trang 233- Củng cố:
4-
(3’) - Khắc sâu kiến thức bài học
Dặn dò: (2’) - Chuẩn bị bài tiếp theo
_