đánh giá sự thích nghi của cây lạc trên địa bàn xã ngọc sơn_Huyện hiệp hòa_tỉnh bắc giang

Trong khi các ngành kinh tế khác nh công nghiệp, dịch vụ ch… a có điều kiện mở rộng, phát triển sản xuất theo quy mô lớn thì trong nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu cây trồng nhằm tận dụng

Mục lục

Trang

Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài 3…

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài 3…

3 Mục đích nghiên cứu đề tài 4…

4 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 4…

5 Giới hạn nghiên cứu 4…

6 Quan điểm nghiên cứu 5…

7 Phơng pháp nghiên cứu 7…

Phần nội dung Chơng I Khái quát đặc điểm địa lý xã Ngọc Sơn - huyện Hiệp Hoà - tỉnh Bắc Giang 9…

1.1 Đặc điểm địa lý tự nhiên 9…

1.1.1 Vị trí địa lý và giới hạn lãnh thổ 9…

1.1.2 Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên 10…

1.1.2.1.Địa hình địa mạo………10

1.1.2.2.Đất đai………10

1.1.2.3.Khí hậu……… 11

1.1.2.4 Thủy Văn ……….11

1.1.2.5 T i nguyên nhân vănà ……… 11

1.1.2.6 Nhận xét chung về điều kiện tài nguyên - t i nguyên thiên nhiên 12à … 1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội xã Ngọc Sơn……… … 12

1.2.1 Dân c và nguồn lao động……….14

1.2.1.1 Dân số………14

1.2.1.2 Lao động………15

1.2.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật……… 15

1.2.2.1 Hệ thống giao thông vận tải……… 15

1.2.2.2 Hệ thống thủy lợi……… … 16

1.2.2.3 Hệ thống điện và thông tin liên lạc……….16

1.2.2.4 Y tế, giáo dục, văn hoá thể thao………16

0

Chơng II Đánh giá mức độ thích nghi của cây lạc ở xã Ngọc Sơn……….20

2.1 2.1 Lựa chọn các yếu tố tham gia đánh giá……… 20

2.1.1.Khí hậu ……… … .20

2.1.2 Đất trồng……… … 21

2.2 Đánh giá mức độ thích nghi của cây lạc với điều kiện địa lý xã Ngọc Sơn 22

2.2.1 Phơng pháp đánh giá 22…

2.2.1.1 Lựa chọn chỉ tiêu đánh giá……… 22

2.2.1.2 Phơng pháp đánh giá……….24

2.2.2 Kết quả đánh giá………26

2.2.2.1 Đánh giá mức độ thích nghi của cây lạc với điều kiện địa lý tự nhiên ở xã Ngọc Sơn 26…

Chơng III Những giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển sản xuất lạc ở xã Ngọc Sơn …

33 3.1 Giải pháp về mở rộng diện tích 33…

3.2 Giải pháp về quy trình kỹ thuật 34…

3.2.1 Giải pháp về thời vụ gieo trồng 34…

3.2.1.1 Thời gian gieo trồng………34

3.2.1.2 Về cơ cấu mùa vụ……… 34

3.2.2 Giải pháp về kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc 35…

3.2.2.1 Cơ sở đề xuất………35

3.2.2.2 Đề xuất giải pháp kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc lạc ………36

3.2.3 Giải pháp về giống lạc 36…

3.3 Giải pháp về chính sách thị trờng 36…

3.4 Giải pháp về nguồn lao động 37…

Phần kết luận 38…

Tài liệu tham khảo……….40

Mặc dù đã cố gắng hết sức để thực hiện đề tài này nhng do hạn chế về trình

độ của bản thân, thời gian và phơng tiện nghiên cứu mà đề tài thực hiện không tránh khỏi nhiều thiếu sót, kính mong đợc sự góp ý của quý thầy cô và các bạn

Vinh, ngày 10 tháng 6 năm 2015

Ngời thực hiện đề tài

Nguyễn Thị Gái

Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Xã Ngọc sơn - Huyện Hiệp Hòa - tỉnh Bắc Giang là địa phơng có nền kinh

tế nông nghiệp chiếm đến 28,5% tổng GDP (2005) và là một trong những huyện

có vị trí quan trọng đối với tỉnh Bắc Giang Trong khi các ngành kinh tế khác nh công nghiệp, dịch vụ ch… a có điều kiện mở rộng, phát triển sản xuất theo quy mô lớn thì trong nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu cây trồng nhằm tận dụng các tiềm năng của huyện, cho sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trờng, làm tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích đất nông nghiệp là yêu cầu rất cấp bách hiện nay của xã ngọc sơn

Qua nghiên cứu tìm hiểu về đặc điểm tự nhiên của xã ngọc sơn , đặc biệt

là các nguồn tài nguyên thiên nhiên (đất, nớc, khí hậu ), về giá trị kinh tế của…các sản phẩm cây công nghiệp ngắn ngày; về nhu cầu thị trờng trong và ngoài n-

ớc, chúng tôi nhận thấy xã ngọc sơn- Huyện Hiệp Hoà cần và có thể chuyển một

số diện tích trồng cây hàng năm năng suất thấp sang trồng lạc sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn

Tuy nhiên, việc chuyển đổi một phần diện tích của loại cây trồng truyền thống sang một loại cây trồng khác, không chỉ là khó khăn về t tởng mà còn nhiều khó khăn khác về kỹ thuật, trớc hết là cơ sở khoa học để đảm bảo sự thành

công của sự chuyển dịch Chúng tôi chọn đề tài “Đánh giá mức độ thích nghi của cây lạc trên địa bàn xã ngọc sơn - huyện Hiệp Hoà - tỉnh Bắc Giang”

làm nội dung nghiên cứu

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Những năm gần đây, xã ngọc sơn đã cố gắng đa vào quy hoạch, đa ra các biện pháp kỹ thuật vào việc khai thác tốt nhất các nguồn lực tự nhiên cũng nh kinh tế - xã hội của huyện Vấn đề chuyển đổi cơ cấu cây trồng của xã đã đợc đề cập đến trong một số đề án nh:

Đánh giá công tác thực hiện Quy hoạch sử dụng đất xã ngọc sơn ,huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2006 - 2010 của Viện Thiết kế Quy hoạch Nông

nghiệp của Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn và UBND huyện Hiệp Hoà phối hợp thực hiện

Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội huyện Hiệp Hoà giai

đoạn 2001 - 2010 của Phòng NN & PTNT - UBND huyện Hiệp Hoà, đã đa ra dự

kiến phát triển và phân bố vùng sản xuất lạc

Việc nghiên cứu cụ thể điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã cho việc phát triển cây lạc thì cha đợc tiến hành một cách hệ thống Các biện pháp mở rộng diện tích đợc dựa theo ý kiến chủ quan và kinh nghiệm Cha có công trình nghiên cứu nào về mức độ thích nghi của cây lạc đối với các yêu tố của môi tr-ờng

3 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu mức độ thích nghi của cây lạc trên phạm vi xã ngọc sơn -

huyện Hiệp Hoà - tỉnh Bắc Giang làm cơ sở để đề xuất giải pháp mở rộng diện

tích gieo trồng, cơ cấu mùa vụ hợp lý, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế của cây lạc ở xã ngọc sơn - huyện Hiệp Hoà - tỉnh Bắc Giang

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt đợc mục đích trên, đề tài sẽ giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

- Đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội xã ngọc sơn - huyện Hiệp Hoà - tỉnh Bắc Giang

- Đặc điểm sinh thái cây lạc

- Đánh giá mức độ thích nghi của cây lạc trên địa bàn xã ngọc sơn - huyện

Hiệp Hòa - tỉnh Bắc Giang

- Nghiên cứu hiệu quả kinh tế và những vấn đề trở ngại trong quá trình phát triển cây lạc ở xã ngọc sơn

- Đề xuất các giải pháp kỹ thuật phát triển cây lạc ở xã ngọc sơn ,huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang

5 Giới hạn nghiên cứu

5.1 Giới hạn phạm vi lãnh thổ nghiên cứu

Xã Ngọc sơn ,Huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang (trừ diện tích núi đá, sông suối,

ao hồ)

5.2 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Trên cơ sở nguồn tài liệu, thời gian và quy mô của một luận văn tốt nghiệp đại học, đề tài giới hạn nội dung nghiên cứu nh sau:

- Về các chỉ tiêu tham gia đánh giá:

+ Chỉ tiêu Khí hậu đối với từng vụ gieo trồng: Nhiệt độ, Số giờ nắng, Lợng

ma trung bình, Độ ẩm trung bình, Tốc độ gió trung bình

+ Chỉ tiêu về điều kiện tới

+ Thời gian gieo trồng

+ Chỉ tiêu Đất trồng: Độ pH, Đặc điểm tầng đất mặt

- Về đề xuất nhằm thúc đẩy sản xuất lạc, đề tài tập trung vào các hớng:

6 Quan điểm nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên, đề tài vận dụng các quan điểm nghiên cứu sau:

Đồng thời, không chỉ trong phạm vi Xã Ngọc sơn mà còn đặt đối tợng nghiên cứu trong bối cảnh của các huyện xung quanh và toàn tỉnh Bắc Giang, của cả nớc nhằm tạo ra một thị trờng (diện tích lãnh thổ) rộng lớn.

6.3 Quan điểm lịch sử - viễn cảnh

Nắm vững quan điểm này, giúp chúng ta không chỉ thấy đợc sự phát triển

và phân bố của đối tợng địa lý trong quá khứ, hiện tại mà còn dự kiến sự phát triển và phân bố trong tơng lai Vì vậy, khi nghiên cứu mọi điều kiện tác động việc lựa chọn cây lạc thay thế cho cây lơng thực,cây hàng năm khác năng suất thấp đem lại hiệu quả khác biệt nh thế nào

Trớc đây, cây lạc cha đợc phát triển nhiều, diện tích gieo trồng lạc của Xã Ngọc sơn còn hạn chế, diện tích gieo trồng lúa và các cây lơng thực hoa màu khác mang lại hiệu quả thấp Hiện nay cùng với xu hớng chuyển đổi cơ cấu cây trồng của cả nớc, của tỉnh Bắc Giang, huyện Hiệp Hòa, Xã Ngọc sơn đã xác định cơ cấu cây trồng phù hợp Việc lựa chọn cây lạc đã bớc đầu đem lại hiệu quả kinh tế khá vững chắc và cao hơn nhiều so với các cây lơng thực,

cây hoa màu khác Năng suất, diện tích đợc nâng cao, mở rộng phù hợp với bối cảnh chung và nhu cầu của thị trờng trong tơng lai

6.4 Quan điểm thực tiễn

Thực tiễn là thớc đo đúng sai của mọi giả thuyết khoa học, là tiêu chuẩn,

là cơ sở khi tiến hành nghiên cứu đề tài khoa học và kết quả nghiên cứu đó lại

đ-ợc ứng dụng trong thực tiễn Quan điểm này đđ-ợc vận dụng trong quá trình nghiên cứu thực trạng của địa phơng, những vấn đề nảy sinh trong quá trình sản xuất lạc của Xã Ngọc sơn Từ đó làm cơ sở đa ra những giải pháp, kiến nghị để thúc đẩy hơn nữa việc sản xuất lạc của xã

6.5 Quan điểm phát triển bền vững

Phát triển bền vững là khai thác sử dụng các nguồn lực tự nhiên đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của hiện tại nhng không đợc làm tổn hại đến quyền lợi của các thế hệ tơng lai Do vậy, khi xem xét sự thay đổi của một đối t-ợng sản xuất cũng nh khi đề ra giải pháp cho nó cần phải dựa trên quan điểm phát triển bền vững Quan điểm này đặt ra yêu cầu con ngời trong sản xuất phải tôn trọng tự nhiên Theo quan điểm này, đề tài tìm ra cây trồng có thể phát triển tốt trong điều kiện địa lý của Xã Ngọc sơn đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất nh-

ng vẫn đảm bảo sự phát triển bền vững của môi trờng sinh thái tự nhiên của vùng

Cây lạc là cây thuộc họ đậu, rễ có nhiều nốt sần chứa đạm, việc trồng lạc

sẽ góp phần làm cho đất ngày càng đợc cải thiện về độ phì Không những thế, lạc còn là cây trồng có nhiều triển vọng (về kinh tế, môi trờng) trong tơng lai

7 Phơng pháp nghiên cứu

Trên cơ sở các quan điểm nghiên cứu đợc vận dụng vào đề tài, các phơng pháp đặc trng của khoa học địa lý đợc sử dụng trong đề tài gồm:

7.1 Phơng pháp nghiên cứu thực địa

Đây là phơng pháp quan trọng đợc tiến hành trong nghiên cứu địa lý nhằm tìm hiểu bản chất các đối tợng địa lý tự nhiên cũng nh kinh tế, xã hội Phơng pháp nghiên cứu thực địa đợc vận dụng để kiểm tra, bổ sung các tài

liệu thu thập từ các nguồn; khảo sát thực tế, điều kiện tự nhiên, tình hình sản xuất lạc ở Xã Ngọc sơn, phỏng vấn nông dân ,những kỹ s nông nghiệp chịu trách nhiệm kỹ thuật sản xuất về những vấn đề nảy sinh trong quá trình sản xuất lạc

7.2 Phơng pháp thống kê, thu thập, xử lý thông tin

Đây là phơng pháp tìm kiếm thông tin từ các công trình, các dự án đã nghiệm thu, các báo cáo định kỳ hàng năm, niên giám thống kê, các sách, tạp chí liên quan đến đề tài Đối với các thông tin không đồng bộ (số liệu qua nhiều năm khác nhau, các bản đồ không cùng tỉ lệ ) hoặc cha thật đầy đủ (lợng nớc cần tới trong một lần ), chúng tôi vận dụng các phơng pháp nội suy, ngoại suy để xử

lý thông tin

7.3 Phơng pháp phân tích hệ thống

Đề tài đợc tiến hành trên cơ sở thu thập, xử lý, phân tích, so sánh, và tổng hợp các nguồn thông tin thu thập đợc Từ đó để đánh giá đợc những tiềm năng thực tế của địa phơng và đa ra những đề xuất, phơng án có tính thiết thực, hợp lý nhất cho vấn đề phát triển cây lạc ở điạ bàn nghiên cứu

7.4 Phơng pháp bản đồ, biểu đồ

Khoa học địa lý là khoa học xuất phát từ bản đồ và kết quả cuối cùng cũng bằng bản đồ Bản đồ là khâu đầu cũng nh khâu cuối của khoa học địa lý Đối t-ợng nghiên cứu ở đây đặt trong một lãnh thổ cụ thể (Xã Ngọc sơn) nên đòi hỏi tính trực quan Bản đồ đợc sử dụng để định vị các đối tợng nghiên cứu và thể hiện các kết quả nghiên cứu

Phần nội dung Chơng I.

Khái quát đặc điểm địa lý của xã ngọc sơn

- huyện hiệp hòa - tỉnh bắc giang

1.1 Đặc điểm địa lý tự nhiên

1.1.1 Vị trí địa lý và giới hạn lãnh thổ

Xã Ngọc sơn là xã nằm phía tây bắc của Huyện Hiệp Hòa,cách trung tâm huyện Hiệp Hòa 0,3km

Giáp ranh của xã bao gồm:

- Phía Bắc giáp xã Ho ng Thanh, xã Ho ng Anà à

- Phía Nam giáp xã Lơng Phong

- Phía đông giáp xã Việt Ngọc, huyện Tân Yên

- Phía Tây Nam giáp xã Đức Thắng, Thị Trấn Thắng

Xã Ngọc sơn có diện tích tự nhiên l 1.024,89 ha, có 2.161 hộ với số dân là à 9.741 ngời Nằm sát trung tâm huyện nên Ngọc Sơn có điều kiện thuận lợi hơn trong phát triển kinh tế – xã hội, giao lu h ng hóa giữa xã v thị trà à ờng bên ngo ià

so với nhiều xã khác trong huyện

1.1.2 Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

1.1.2.1 Địa hình địa mạo

Địa hình của xã tơng đối bằng phẳng, tuy nhiên độ cao thấp không đồng đều giữa các xứ đồng gây khó khăn cho công tác thiết kế đồng ruộng v tổ chức sảnàxuất của ngời dân Địa hình tơng đối của xã l v n v v n cao, một số khu trồngà à à àxen kẽ thích hợp cho việc chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản Độ cao trung bình

so với mặt nớc biển của khu vực n y l từ 10 - 20m.à à

1.1.2.2 Đất đai

Theo số liệu điều tra lập bản đồ thổ nhỡng huyệnn Hiệp Hòa của Viện

Quy hoạch v thiết kế Bộ Nông nghiệp năm 2010, thì xã Ngọc Sơn có 3 loại đấtàchính sau:

a Đất bạc m u trên nền phù sa cổ (B): Khoảng 665,7 ha, chiếm 65%àtổng diện tích đất tự nhiên Đây l loại đất chua, nghèo dinh dà ỡng: pH = 4,4

- 6,2; OM% = 0,78 - 2,50; P2O5% = 0,05 - 0,09;K2O% = 0,07 - 0,11; P2O5dt

= 6,0 - 11,0mg/100g đất, K2O tr.đ = 14,6 - 17,5 mg/100g đất khô

Thảm thực vật trên loại đất n y rất đa dạng, hình v n, v n cao Hệ số sửà à àdụng đất 2,51 lần, cây trồng chủ yếu l lúa, ngô, khoai, đậu tà ơng, lạc v câyàcông nghiệp h ng năm.à

b Đất nâu v n trên nà ền phù sa cổ (Fp): Khoảng 348,0 ha, chiếm 34% tổng diện tích đất tự nhiên Đây l loà ại đất rất nghèo dinh dưỡng: pH = 4,5 - 5,6; OM

% = 0,61 - 2,10; P2O5% = 0,03 - 0,09;K2O% = 0,06 - 0,09; P2O5dt =5,0 - 11,0 mg/100g đất, K2O tr.đ = 13,0 - 19,2 mg/100g đất khô

Thảm thực vật trên loại đất n y rà ất đa dạng, hình v n, v n cao Hà à ệ số sử dụng đất 2,31 lần, cây trồng chủ yếu l lúa, ngô, khoai, à đậu tương, lạc v câyàcông nghiệp h ng nà ăm

c Đất phự sa glay (Pj): Khoảng 10,0 ha, chiếm 1% tổng diện tích đất tự nhiên Đây l loà ại đất chua: pH = 4,3 - 5,7; OM% = 2,61 - 3,60; P2O5% = 0,08 - 0.10;K2O% = 0,10 - 0,12; P2O5dt = 3,0 - 7,0 mg/100g đất, K2O tr.đ = 12,0 - 17,5 mg/100g đất khô Được phân bố ở v n thà ấp, trũng Hệ số sử dụng đất 1,61 lần, cây trồng chủ yếu l lúa, ngô.à

1.1.2.3 Khí hậu

Xã Ngọc Sơn nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nên mang đặc điểm chung của vùng, khí hậu chia l m hai mùa rõ rà ệt: mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9, mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau

Nhiệt độ bình quân h ng nà ăm l 23,4à 0C, nhiệt độ trung bình tháng cao nhất

l 32,6à 0C (tháng 7), nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất l 13,4à 0C (tháng 1)

Lượng mưa trung bình h ng nà ăm l 1.568,2mm, nhà ưng phân bố không đều giữa các tháng trong năm Mưa tập trung chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 8 với 70% tổng lượng mưa, những tháng còn lại ít mưa (chỉ chiếm khoảng 20% tổng lượng mưa), đặc biệt l các tháng 11 v 12 là à ượng mưa rất thấp

Tổng số giờ nắng trung bình năm l 1.669,4 già ờ (trung bình 4,6 giờ trong 1

ng y) Sà ố giờ nắng cao nhất l tháng 7 và ới 198 giờ, tháng ít nhất l tháng 3 và ới số giờ nắng từ 70 - 90 giờ

Hướng gió chia l m 2 mùa rõ rà ệt: mùa nắng thịnh h nh l gió à à đông nam thổi từ tháng 4 đến tháng 9, mùa khô thịnh h nh l gió mùa à à đông bắc thổi từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau

Độ ẩm không khí trung bình 83%, độ ẩm không khí thấp nhất l 65% v oà à tháng 12, độ ẩm không khí cao nhất l 88% v o tháng 3 v tháng 4.à à à

Xã Ngọc Sơn nằm trong vùng Đông Bắc Bộ nên h ng nà ăm phải chịu ảnh hưởng của gió, bão, lốc, kèm theo đó l mà ưa tập trung gây úng lụt ảnh hưởng tới sản xuất

v à đời sống của người dân Về mùa khô thường xuất hiện sương muối, giá rét gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất cũng như sinh hoạt của người dân

1.1.2.4 Thủy Văn

Nguồn nước chính cho sinh hoạt của con người v sà ản xuất đều được điều tiết theo hệ thống sông tự chảy của kênh Ba cấp huyện v các hà ệ thống mương nội đồng do xã tự xây dựng đảm bảo tưới tiêu cho khoảng trên 80% diện tích

Chế độ thủy văn khá thuận lợi, nhìn chung l chà ủ động được, ít phụ thuộc

1.1.2.5 T i nguyªn nh©n v à ăn

To n x· cã 1.771 gia à đ×nh được c«ng nhận l gia à đ×nh văn hãa, 05 th«n được c«ng nhận l l ng và à ăn hãa, 01 th«n được c«ng nhận l l ng và à ăn hãa cấp tỉnh Người d©n trong x· cã truyền thống l©u đời mang đặc điểm của người d©n trung du Bắc Bộ cần cô s¸ng tạo

Quan hệ truyền thống của người d©n n«ng th«n được g×n giữ tốt, quan hệ dßng tộc, gia đ×nh nh×n chung l rà ất tốt Cïng với phong tr o chung cà ủa c¸c địa phương, nh©n d©n c¸c th«n cũng tÝch cực t«n tạo đền chïa Phong tục tập qu¸n t«n gi¸o nãi chung l nh mà ạnh, lễ hội tại c¸c th«n được tổ chức h ng nà ăm l mà cho đời sống tinh thần của người d©n thªm phong phó

* Thế mạnh

Nh×n chung điều kiện tự nhiªn như khÝ hậu, đất đai, nguồn nước thuận lợi cho ph¸t triển n«ng nghiệp theo hướng h ng hãa v à à đa dạng c©y trồng, cã khả năng chuyển đổi cơ cấu c©y trồng v th©m canh tà ăng vụ cho hiệu quả kinh tế cao

Ngọc Sơn c¸ch trung t©m huyện Hiệp Hßa khoảng 3km l à điều kiện thuận lợi cho việc ph¸t triển kinh tế, giao lưu trao đổi h ng hãa và ới c¸c vïng kinh tế trong huyện cũng như với c¸c huyện l©n cận

1.2 §Æc ®iÓm kinh tÕ - x· héi x· Ngäc s¬n

Ph¸t triển kinh tế của x· trong những năm qua kh¸ tốt, thu nhập to n x·àđạt khoảng 42,68 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng kinh tế h ng nà ăm liªn tục tăng, năm 2010 l trªn 9,0%, thu nhà ập trªn đầu người đạt khoảng 4,5 triệu đồng, đ©y

l kà ết quả kh¸ cao so với trung b×nh chung của to n huyà ện

Những năm gần đ©y nền kinh tế của x· Ngọc Sơn thay đổi đ¸ng kể: Năm

2010 tổng sản lượng lương thực đạt khoảng 3.815 tấn, b×nh qu©n lương thực đạt

trong những năm qua cho thấy: Số hộ kh¸ v gi u ng y c ng tà à à à ăng, số hộ đãi kh«ng cßn v h ng nà à ăm số hộ nghÌo giảm từ 0,2 - 0,25% Theo tiªu chÝ mới đến năm 2015 tỷ lệ hộ nghÌo của x· cßn 3%.

Trong qu¸ tr×nh đổi mới nền kinh tế đã xuất hiện nhiều hộ gia đ×nh l mà kinh tế giỏi, cã thu nhập cao, từ 25 - 30 triệu đồng/ năm

Hệ thống c©y trồng chÝnh của x· bao gồm:

- Đất lóa: lóa xu©n + lóa mïa

- C©y rau m u: ng«, khoai lang, à đậu tương, rau đậu

- Đất vườn: chủ yếu l trà ồng c©y ăn quả như nh·n, vải, chuối Tuy nhiªn mức độ sản xuất h ng hãa chà ưa cao, do đã chưa cã nhiều sản phẩm h ng hãa.à

H×nh thức sản xuất kinh doanh n«ng nghiệp của x· l h×nh thà ức n«ng hộ, nhưng do đặc điểm đất đai kh«ng đồng nhất dẫn tới mỗi hộ gia đ×nh cã nhiều mảnh g©y khã khăn cho việc quản lý cũng như tổ chức sản xuất

Kết quả sản xuất một số loại c©y trồng chÝnh của x· được thể hiện qua bảng

1 Ta thấy:

Bảng 1 T×nh h×nh sản xuất n«ng nghiệp qua một số năm

STT Chỉ tiªu Đơn vị tÝnh 2006Năm 2007Năm Năm 2008 Năm 2009 2010Năm

(Nguồn: UBND xã Ngọc Sơn)

2 Các ng nh công nghi à ệp, tiểu thủ công nghiệp v d à ịch vụ

Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp v dà ịch vụ trong năm 2010 chiếm trên 20% cơ cấu kinh tế Nhìn chung ng nh n y à à đó phát triển khá mạnh Cụ thể có các loại hình sản xuất sau:

- Có 20 hộ l m dà ịch vụ máy xay xát, máy nghiền

- Có 100 hộ buôn bán, kinh doanh dịch vụ phục vụ nông nghiệp với trên 400 lao động

- Nghề mộc có trên 300 lao động

- Nghề xây dựng có trên 600 lao động l m tà ại xã v bên ngo i.à à

Tăng tỷ trọng của 2 ng nh công nghià ệp - tiểu thủ công nghiệp v thà ương mại - dịch vụ, có như vậy mới phát triển mạnh v khai thác à đầy đủ thế mạnh của vùng bán sơn địa n y.à

- Theo điều tra nhanh trong dân, có 1.782 chiếc xe máy, 1.885 chiếc ti vi, số

hộ có điện thoại l 460 hà ộ, tỷ lệ dùng điện 100%, tỷ lệ dùng nước sạch 15%

1.2.1 Dân c và nguồn lao động

1.2.1.1 Dân số

Số liệu ở bảng 2 cho thấy đến tháng 12 năm 2010 to n xã có 7941 ngà ười, tăng so với năm 2006 l 702 ngà ười Tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên l 0,98% Mà ột

số năm qua biến động không đều nhưng nhìn chung ở mức trung bình Tổng số hộ

l 2161 tà ăng 75 hộ so với năm 2006

Bảng 2 Tình hình biến động dân số qua các năm ở xã Ngọc Sơn

từ 18 - 25) TÝnh chất h ng hãa à đã cã bước ph¸t triển nhưng hiệu quả chưa cao v× qu¸ tr×nh sản xuất chưa ra sản phẩm cuối cïng m mà ới ở mức sơ chế Tr×nh

độ lao động của x· chưa cao, tỷ lệ lao động được đ o tà ạo chỉ chiếm 12%, như vậy việc ¸p dụng khoa học kỹ thuật sẽ gặp nhiều khã khăn

- Tuyến đường 295 đi Ngọc T©n d i 2000 m, rà ộng 6,5 m, chất lượng kh¸

- Tuyến Dộc BÝnh - Trại Cờ d i 2000 m, rà ộng 5,0 m, chất lượng trung b×nh

- Tuyến T©n Th nh - Sà ơn Giao d i 2000 m, rà ộng 6,5 m, chất lượng kh¸

- Tuyến Sơn Giao - An Th nh d i 1000 m, rà à ộng 4,5 m

- Tuyến Sơn Giao – Ng· tư Thắng d i 1500 m, rà ộng 6,5 m

C¸c tuyến đường nội th«n hầu hết đã được bª t«ng hãa Đ©y l c¸c tuyà ến quan trọng trong c¸c khu d©n cư Trong tương lai phấn đấu cứng hãa 100% tuyến th«n xãm, củng cố v bà ảo dưỡng thường xuyªn

C¸c tuyến nội đồng hầu hết l à đường đất chất lượng chưa tốt, cần phải cải tạo v cà ủng cố thường xuyªn

1.2.2.3 HÖ thèng ®iÖn vµ th«ng tin liªn l¹c

Hiện nay 100% d©n trong x· đ· được sử dụng điện lưới quốc gia, nh×n chung lưới điện hoạt động tốt Tuy nhiªn mỗi trạm điện phải cung cấp điện cho khối lượng lớn d©n cư nªn điện cßn yếu, chưa đ¸p ứng được hết nhu cầu sản xuất Trong tương lai cần x©y dựng thªm c¸c trạm điện, n©ng cấp hệ thống đường điện để đ¸p ứng nhu cầu ng y mà ột tăng của sản xuất

X· hiện cã một bưu điện văn hãa tạo điều kiện thuận tiện cho việc th«ng tin liªn lạc của nh©n d©n trong to n x· à Đ©y l à điểm trao đổi th«ng tin s¸ch b¸o, khoa học kỹ thuật trong n«ng nghiệp

1.2.2.4 Y tÕ, gi¸o dôc, v¨n ho¸ thÓ thao

a) Y tÕ

X· cã một trạm y tế tại xãm Chïa – B¸i Thượng, diện tÝch 3.400m2 với 6

y sỹ Đội ngũ c¸n bộ ổn định cã chuyªn m«n tốt đảm bảo chăm sãc sức khỏe cho nh©n d©n Chất lượng c«ng tr×nh kh¸ tốt, h ng nà ăm với số lượt người được kh¸m chữa bệnh ban đầu l 3.030 là ượt người, tiªm chủng mở rộng đủ 6 loại vắcxin cho 100% ch¸u dưới 1 tuổi, thực hiện tốt c¸c đợt tiªm phßng gan, uống vitamin a cho trẻ em từ 6 th¸ng đến 36 th¸ng tuổi

b) Gi¸o dôc

Gi¸o dục l là ĩnh vực quan trọng để n©ng cao tr×nh độ d©n trÝ, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật v o sà ản xuất Thực hiện nghị quyết TƯ về gi¸o dục v à đ oà

tạo, trong những năm qua x· đ· chó trọng đầu tư ph¸t triển, l m cho là ực lượng lao động đ· cã biến đổi về chất, cụ thể lao động được đ o tà ạo đã tăng đ¸ng kể.

Trªn địa b n x· cã mà ột trường tiểu học đặt tại th«n Sơn Giao với 11.280m2 v mà ột trường trung học cơ sở đặt tại th«n Đức Nghiªm với 13.000m2 Đội ngũ gi¸o viªn đ«ng đảo cã tr×nh độ, đảm nhiệm được c«ng t¸c gi¸o dục đ oà tạo tại địa phương

Trường tiểu học với số học sinh l 705 ch¸u, tà ỷ lệ 100% số ch¸u trong độ tuổi, tỷ lệ tốt nghiệp đạt 100%

Trường trung học cơ sở cã 788 học sinh, đạt tỷ lệ 100% số ch¸u trong độ tuổi, tỷ lệ tốt nghiệp đạt 96,4%

Hệ thống nh trà ẻ mẫu gi¸o: cã một trường mầm non đặt tại trung t©m UBND x· với diện tÝch 3.465m2, tổng số trẻ đến lớp l 270 ch¸u.à

Qua đã thấy được gi¸o dục của trẻ ph¸t triển kh¸ mạnh, số học sinh giỏi cấp huyện v cà ấp trường rất cao thể hiện sự quan t©m chỉ đạo của Đảng bộ và c¸c cấp chÝnh quyền Tuy nhiªn cơ sở vật chất, dụng cụ học tập cßn thiếu Trong những năm tới cần đầu tư bổ sung kinh phÝ x©y dựng thªm trường lớp, mua sắm dụng cụ học tập phục vụ cho c«ng t¸c đ o tà ạo cã hiệu quả cao hơn

c) V¨n ho¸ thÓ thao

Trong những năm gần đ©y phong tr o và ăn nghệ, thể thao kh¸ s«i động, được tổ chức từ cấp th«n v mà ọi tầng lớp, mọi lứa tuổi đều tham gia Hiện tại x· cã c¸c hoạt động bãng b n, bãng chuyà ền, bãng đ¸, cầu l«ng, chạy việt d· To n x· cãà2,76 ha đất d nh cho c¸c hoà ạt động thể dục thể thao

T×nh h×nh trật tự an ninh, an to n x· hà ội được duy tr× Nh×n chung kh«ng

cã những vụ trộm cắp lớn, tệ nạn x· hội

Hệ thống đ×nh chïa, miếu mạo của c¸c th«n nh×n chung đ· được cải tạo,

l nhà ững khu vực linh thiªng thờ cóng của nh©n d©n

C¸c tổ chức đo n thà ể trong x· như: đo n thanh niªn, hà ội phụ nữ, hội người cao tuổi, hội cựu chiến binh đã hoạt động tÝch cực góp phần v o vià ệc ph¸t triển kinh tế x· hội của địa phương

Cơ cấu sử dụng đất của x· l : à Đất n«ng nghiệp 563,75 ha, chiếm 55,0%, đất phi n«ng nghiệp 461,14 ha, chiếm 45,0% trong tổng diện tÝch đất tự nhiªn (Bảng 3)

Biểu : Cơ cấu sử dụng đất của xã Ngọc Sơn năm 2010

1 Đất n«ng nghiệp

* Đất sản xuất n«ng nghiệp: cã diện tÝch l 550,82 ha, chià ếm 53,74% diện tÝch đất tự nhiªn, bao gồm:

+ Đất trồng c©y h ng nà ăm cã diện tÝch l 533,80 ha, chià ếm 52,08%

- Đất trồng lóa l 520,30 ha, chià ếm 50,77%, chủ yếu l à đất trồng 2 vụ lóa với c¸c giống lóa cã năng suất cao như Khang D©n, Tạp Giao n… ăng suất đạt từ

hộ gia đ×nh của x· thuộc loại lớn so với khu vực n«ng th«n

* Đất chuyªn dïng: cã diện tÝch l 174,60 ha, chià ếm 17,04% diện tÝch đất

tự nhiªn So với c¸c x· của huyện th× đ©y l x· cã tà ỷ lệ đất chuyªn dïng lớn Trong đã:

- Đất trụ sở cơ quan, c«ng tr×nh sự nghiệp cã 0,46 ha, chiếm 0,05%, bao gồm c¸c c«ng tr×nh trụ sở UBND x·

- Đất quốc phßng, an ninh cã 58,60 ha, chiếm 5,72%, chủ yếu l à đất d nhà cho doanh trại qu©n đội đãng qu©n trªn địa b n x·.à

- Đất cho mục đÝch c«ng cộng cã diện tÝch l 115,54 ha, chià ếm 11,27%, bao gồm c¸c loại đất:

+ Đất giao th«ng 45,62 ha, chiếm 4,45%, bao gồm quốc lộ 37, đường liªn x·, liªn th«n, d©n sinh v nà ội đồng

+ Đất thuỷ lợi 61,98 ha, chiếm 6,00% Gồm hệ thống kªnh mương, hồ đập

v c¸c c«ng tr×nh thà ủy lợi kh¸c phục vụ cho hoạt động tưới tiªu trong n«ng nghiệp

+ Đất chuyển dẫn năng lượng, truyền th«ng 0,11 ha, chiếm 0,01%

+ Đất cơ sở văn ho¸ 3,02 ha, chiếm 0,30%

+ Đất y tế 0,34 ha, chiếm 0,03%

+ Đất cơ sở gi¸o dục, đ o tà ạo 2,70 ha, chiếm 0,26%

+ Đất cơ sở thể dục thể thao 1,77 ha, chiếm 0,17%

+ Các loại đất c«ng cộng kh¸c như đất chợ; đất xử lý r¸c thải, b·i thải… chưa đ¸p ứng được nhu cầu, cần phải mở rộng trong tương lai

* Đất t«n gi¸o tÝn ngưỡng: 1,96 ha, chiếm 0,19%

* Đất nghĩa trang, nghĩa địa: 10,33 ha, chiếm 1,01%, được ph©n bố tại c¸c th«n trong x·

* Đất s«ng suối mặt nước chuyªn dïng: 7,20 ha, chiếm 0,70%

Loại đất chuyªn dïng chiếm tỷ lệ cao, cã xu hướng tăng dần qua c¸c năm

do nhu cầu ph¸t triển kinh tế x· hội, đặc biệt l à đất x©y dựng, giao th«ng