CẢI THIỆN KIẾN THỨC, HÀNH VI ĂN UỐNG VÀ VẬN ĐỘNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI BỊ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP2 TẠI THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC THÔNG QUA CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRUYỀN THÔNG DINH DƯỠ
Trang 1CẢI THIỆN KIẾN THỨC, HÀNH VI ĂN UỐNG VÀ VẬN ĐỘNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI BỊ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP2 TẠI THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC THÔNG QUA
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRUYỀN THÔNG DINH DƯỠNG.
Nhóm 4:
Khổng Thị Thúy Lan
Đỗ Thúy Lê Nguyễn Thị Lộc
Trang 2- Đái tháo đường (ĐTĐ) là một bệnh rối loạn chuyển hóa
carbonhydrat mạn tính do thiếu hụt insulin tuyệt đối hoặc tương đối
- Bệnh đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết cùng
với các rối loạn về chuyển hóa đường, đạm, mỡ, chất
khoáng gây nhiều biến chứng cấp và mạn tính.
- Bệnh đái tháo đường đã và đang gia tăng nhanh chóng
ở mọi quốc gia trên thế giới Nguyên nhân gây ra đái
tháo đường rất phức tạp nhưng phần lớn là do thừa cân, béo phì và ít hoạt động thể lực.
Trang 3- Theo báo cáo mới nhất của Liên đoàn ĐTĐ Quốc tế
(2013): 382 triệu người mắc ĐTĐ, gây tử vong cho 5,1
triệu người và tổn thất khoảng 548 triệu đô la Mỹ cho
các chi phí về CSSK WHO dự báonăm 2030 ĐTĐ sẽ trở
thành nguyên nhân tử vong đứng thứ 7 trên TG.
- Tại Việt Nam (2012) tỷ lệ hiện mắc ĐTĐ ở người trưởng
thành là 5,42%; tỷ lệ ĐTĐ chưa được chẩn đoán trong
cộng đồng là 63,6% Tỷ lệ hiện mắc ĐTĐ tăng dần theo
nhóm tuổi; 1,7% từ 30-39; 3,7% từ 40-49, 7,5% từ 50-59
và 9,9% từ 60-69.
- Hầu hết các trường hợp của bệnh ĐTĐ tuýp 2 có thể
được ngăn chặn và các biến chứng nghiêm trọng của
bệnh tiểu đường có thể tránh được thông qua thực hiện
lối sống lành mạnh.
Trang 4- Vĩnh Yên là một thanh phố trẻ và đang trên đà phát tiển nhanh và mạnh Tỷ lệ các bệnh mãn tính không lây ở
người cao tuổi ở Vĩnh Yên cũng đang tăng cao Trong
đó bệnh ĐTĐ cũng đang làm ảnh hưởng tới sức khỏe
của người cao tuổi.
- Hưởng ứng ngày phòng, chống bệnh ĐTĐ thế giới 14/11 năm nay, Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) tổ
chức "Chương trình Làng thay đổi đái tháo đường“.
- Cùng trong không khí đó chúng tôi cùng TTYTDP thành phố Vĩnh Yên tổ chức TTGDDD cho người cao tuổi bệnh tiểu đường typ 2 nhằm hạn chế các nguy cơ biến chứng xảy ra.
Trang 5Biến chứng mắt Biến chứng thận
Hành vi ăn uống và lối sống
không hợp lý
Không tuân thủ điều trị
Người bệnh ĐTĐ typ 2
Yếu tố khác
ít hoạt động thể lực Béo phì
Thói quen DD Rượu, bia,
thuốc lá
Lối sống tĩnh lại
Stress Bệnh lý liên
quan
Yếu tố gia đình
Các chương trình truyền thông y tế ít
Truyền thông dinh dưỡng
cho cộng đồng kém
Chưa có sự chú ý của các cấp CQ
cho người cao tuổi
Thiếu các CLB cho người cao tuổi
Do môi trường sống,
áp lực kinh tế
Trang 6Hạn chế các biến chứng mạch máu, mắt,
thận
Giảm tỷ lệ tử vong do biến chứng ĐTĐ typ 2
Giảm tỷ lệ biến chứng do ĐTĐ typ 2 ở người cao
tuổi
Dinh dưỡng hợp
lý
Duy trì hoạt động thể lực
Tuân thủ điều trị Phát hiện sớn
ĐTD typ 2
Kiểm soát cân nặng
Nâng cao kiến thức về
dinh dưỡng cho người
cao tuổi với người nội
trợ
Thành lập các chương trình, CLB cho người cao tuổi
Nâng cao kỹ năng thực hành về dinh dưỡng cho người cao
tuổi
Tăng cường truyền
thông giáo dục dinh
Trang 7MỤC TIÊU CHUNG
Cải thiện hành vi ăn uống và vận động ở người cao tuổi
bị bệnh ĐTD typ2 tại thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh
Phúc nhằm góp phần giảm tỷ lệ biến chứng của bệnh do ĐTĐ gây ra thông qua chương trình truyền thông giáo
dục dinh dưỡng cho người cao tuổi và những người liên quan.
Trang 8MỤC TIÊU CỤ THỂ
1 Đến cuối tháng 10/2015 100% các gia đình có người cao tuổi bị ĐTĐ typ2 có kiến thức đúng về dinh dưỡng cho
người bệnh ĐTĐ.
2 Đến cuối tháng 10/2015 100% người cao tuổi bị bệnh
ĐTD typ 2 nhận thức đúng về việc theo dõi đường huyết
Trang 10Tiêu chí Cho điểm ư tiên
Trang 11- Mức độ phổ biến:
Rất phổ biến: 3 điểm; Phổ biến: 2 điểm; Ít phổ biến: 1 điểm
- Mức độ trầm trọng:
Rất trầm trọng: 3 điểm; Trầm trọng: 2 điểm; ít trầm trọng: 1
điểm
- Mức độ chấp nhận của cộng đồng:
Được CĐ chấp nhận cao: 3 điểm; T bình: 2 điểm; Thấp:
Trang 121 Các nhóm đối tượng ảnh hưởng đến dự án
- Đối tượng ưu tiên 1: Người cao tuổi bị bệnh tiểu đường,
có nguy cơ bị bệnh tiểu đường.
- Đối tượng ưu tiên 2:
+ Người phụ trách nội trợ trong gia đình.
+ Con cháu của người cao tuổi
- Đối tượng ưu tiên 3:
+ Câu lạc bộ người cao tuổi, hưu trí.
+ Chính quyền địa phương.
+ Các cơ sở y tế: trạm y tế, TTYT dự phòng, bệnh viện
Trang 132 Phân tích các nhóm đối tượng
2.1 Đối tượng ưu tiên 1: Người cao tuổi bị bệnh ĐTĐ typ
2 và những người có nguy cơ cao
Hành vi hiện tại Hành vi mong muốn
Chưa có kiến thức về ăn uống hợp lý Có kiến thức về ăn uống hợp lý
Chưa ăn uống hợp lý Ăn uống hợp lý
Không có hoặc ít hoạt động thể lực Hoạt động thể lực hợp lý và thường
xuyên
Trang 142.2 Đối tượng ưu tiên 2: Những người làm nội trợ trong
gia đình (Con, cháu sống cùng gia đình)
Hành vi hiện tại Hành vi mong muốn
Chưa có kiến thức về ăn uống hợp lý
cho người bệnh ĐTĐ
Có kiến thức về ăn uống hợp lý cho người bệnh ĐTĐ
Chưa quan tâm tới thực hành chế độ
ăn bệnh lý cho người bệnh ĐTĐ Quan tâm tới chế độ ăn bệnh lý cho người bệnh ĐTĐ
Chưa quan tâm tới việc hoạt động thể
lực của người ĐTĐ Quan tâm tới hoạt động thể lực của người bệnh ĐTĐ
Chưa tạo điều kiện và khuyến khích
người thân thực hiện chế độ ăn uống
và hoạt động thể lực
Tạo điều kiện và khuyến khích người thân ăn uống và tập luyện hợp lý
Trang 152.3 Đối tượng ưu tiên 3: Cán bộ y tế, cộng tác viên dinh
dưỡng, Các cơ quan đoàn thể
Hành vi hiện tại Hành vi mong muốn
Chưa có kiến thức về ăn uống hợp lý
cho người bệnh ĐTĐ
Có kiến thức về ăn uống hợp lý cho người bệnh ĐTĐ
Chưa quan tâm tới thực hành chế độ
ăn bệnh lý cho người bệnh ĐTĐ Quan tâm tới chế độ ăn bệnh lý cho người bệnh ĐTĐ
Chưa có các chương trình, hoạt động
để khuyến khích người cao tuổi tham
gia hoạt động thể lực
Có các chương trình khuyến khích người cao tuổi tham gia hoạt động thể lực thường xuyên
Chưa nhiệt tình trong công tác truyền
thông GDDD Nhiệt tình tham gia công tác truyền thông GDDD
Trang 16- Trung tâm y tế dự phòng huyện.
- ngân sách địa phương
Trang 171 Đối tượng đích
- Người cao tuổi bị bệnh đái tháo đường typ2
- Những người phụ trách nội trợ trong gia đình
2 Hành vi hiện tại
- Thực hành chế độ ăn uống và hoạt động thể lực chưa hợp lý
- Chưa quan tâm tới chế độ ăn riêng và hoạt động cho người ĐTĐ
3 Hành vi mong muốn
- Thực hành chế độ ăn uống và hoạt động thể lực hợp lý
- Những người phụ trách nội trợ trong gia quan tâm tới chế độ ăn riêng và hoạt
động cho người bệnh ĐTĐ
4 Các yếu tố cần thiết
- Có sự ủng hộ của các thành viên trong gia đình tới người cao tuổi bị bệnh
ĐTĐ
- Những người phụ trách nội trợ trng gia đình quan tâm, học hỏi về cách thực
hiện chế độ ăn uống và hoạt động của bệnh nhân ĐTĐ
Trang 185 Thời gian: tiến hành 1 năm từ tháng 11/2014 đến hết tháng 10/2015
- Xây dựng bộ tài liệu truyền thông về chế độ ăn uống và hoạt động thể lực ở
người cao tuổi bị bệnh ĐTĐ typ 2, phát tờ rơi, sách mỏng, viết bào truyền
thông trên loa đài
- Tổ chức các buổi truyền thông và thực hành ăn uống cho người cao tuổi bị
bệnh ĐTĐ và người nội trợ trong gia đình
- Tổ chức câu lạc bộ người cao tuổi bị bệnh ĐTĐ và các buổi tập luyện hoạt
động thể lực
- Xây dựng tài liệu, tổ chức tập huấn
Trang 19Nội dung Thời gian Người chịu trách
nhiệm
Cơ quan phối hợp Nguồn lực
Xây dựng, thử nghiệm, in ấn tài
liệu truyền thông Tháng 01/2015-02/2015 Khoa DD-TTYTDP tỉnh Viện DDQGSở y tế UNICEFĐịa phương
Tập huấn cho các cộng tác viên
dinh dưỡng Tháng 04/2015 03- Khoa DD-TTYTDP tỉnh Viện DDQGTT y tế huyện, xã UNICEFĐịa phương
Phân phát tài liệu truyền thông Tháng
04-12/2015 Khoa DD-TTYTDP tỉnh - Hội phụ nữ xã.-Hội người cao
tuổi
- CTV DD
Địa phương
Phát thanh băng TTGDDD trên
loa công cộng tại các thôn Tháng 12/2015 04- Khoa DD-TTYTDP tỉnh -UBND xã
-Hội phụ nữ
Địa phương
Truyền thông dinh dưỡng tại các
hộ gia đình người già bị ĐTĐ Tháng 12/2015 04- Khoa DD-TTYTDP tỉnh - UBND xã - Hội phụ nữ
- Các hộ gia đình
Địa phương
Tổ chức thảo luận nhóm về chế
độ ăn hợp lý cho người già bị
ĐTĐ
04-12/2015 Khoa DD-TTYTDP tỉnh Hội phụ nữ, CTV DD,
Hội người cao tuổi
UNICEF Địa phương
Hội thi DD hợp lý cho người cao
Hội thi vui khỏe cho người cao
Trang 20Đối tượng Thời gian
Tập huấn cho các CTV dinh
dưỡng
Tài liệu phát tay Băng ghi hình, TV, đầu phát,…
Nhân viên y tế xã, cộng tác viên dinh dưỡng
Từ tháng 03-04/2015, tổ chức 2 lớp, cách nhau 6 tháng.
Phân phát tài liệu truyền
thông (tờ rơi)
Tờ rơi, tranh tuyên truyền, pano, apphich,…
Các HGĐ có người già bị ĐTĐ
Từ tháng 04/2015, phân phát vào các ngày lễ, tuần lễ dinh dưỡng,…
Truyền thông qua loa phát
thanh
Loa, đài, băng ghi âm Toàn bộ nhân dân xã Từ tháng 04/2015, mỗi tuần phát 3
lần (vào sáng, tối)
Truyền thông dinh dưỡng tại
hộ gia đình có người già bị
Tổ chức thảo luận nhóm về
chế độ ăn hợp lý cho người
già bị ĐTĐ
Loa, đài Tài liệu phát tay
Các gia đình có người già bị ĐTĐ , các thành viên có ảnh hưởng trong gia đình.
Từ tháng 04/2015, mỗi tháng tổ chức một buổi thảo luận nhóm
Cuộc thi dinh dưỡng hợp lý
Cuộc thi vui khỏe
Loa, đài, pano,…
Các câu hỏi,, tình huống
huyện
Tháng 09/2015 Tháng 10/2015
Trang 21Hạng mục Chỉ số GS ĐG Phương tiện ĐG Thời gian Người thực hiện
1 Mục tiêu chung:
Cải thiện hành vi ăn uống và vận động ở
người cao tuổi bị bệnh ĐTD typ2 tại thành
phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc nhằm góp phần
giảm tỷ lệ biến chứng của bệnh do ĐTĐ gây
ra thông qua chương trình truyền thông giáo
dục dinh dưỡng cho người cao tuổi và những
người liên quan.
Số bệnh nhân ĐTĐ có kiến thức, thực hành đúng. Bộ câu hỏi Bảng kiểm quan sát Tháng 1/2015 Cán bộ viện dinh dưỡng, TTYTDP
2 Mục tiêu cụ thể
Đến cuối tháng 10/2015 100% các gia đình có
người cao tuổi bị ĐTĐ typ2 có kiến thức đúng
về dinh dưỡng cho người bệnh ĐTĐ.
Số đối tượng có kiến thức đúng về dinh dưỡng hợp lý Bộ câu hỏi Tháng 12/2015 1- Cán bộ VDD, TTYTDP
Đến cuối tháng 10/2015 100% người cao tuổi
bị bệnh ĐTD typ 2 nhận thức đúng về việc
theo dõi đường huyết và tập thể dục hàng
ngày.
Số đối tượng nhận thức đúng về việc theo dõi đường huyết và tập thể dục hàng ngày
Bộ câu hỏi Quan sát , chấm điểm thực hành bằng bảng kiểm.
Tháng 12/2015 Cán bộ VDD,TTYTDP
1-Đến cuối tháng 10/2015 60% người cao tuổi
bị bệnh ĐTĐ typ 2 ăn uống hợp lý và duy trì
hoạt động thể lực hàng ngày.
Số đối tượng thực hành ăn uống đúng và hoạt động thể lực mỗi ngày ít nhất 30 phút.
Bộ câu hỏi Quan sát , chấm điểm thực hành bằng bảng kiểm.
Tháng 12/2015 Cán bộ VDD, TTYTDP
1-100% người bệnh ĐTĐ theo dõi được đường
huyết thường xuyên.
Hàm lượng đường huyết của người già bị ĐTĐ Bộ câu hỏiQuan sát , chấm điểm thực
hành bằng bảng kiểm.
Tháng 12/2015 Cán bộ VDD, TTYTDP
Trang 221-STT NỘI DUNG KINH PHÍ (VNĐ)
2 Xây dựng kế hoạch dự án và chuẩn bị triển khai 12.000.000
3 Xây dựng, thử nghiệm, in ấn, phân phối tài liệu, lựa chọn kênh
truyền thông
6.000.000
4 Tập huấn cho cán bộ y tế, cộng tác viên TTGD về VSATTP 15.000.000
5 Thực hiện tiến hành các chương trình truyền thông 20.000.000
6 Điều hành, kiểm tra, giám sát 11.000.000
7 Đánh giá kết quả 3.000.000
Trang 23XIN CH N TH NH C M N! ÂN THÀNH CẢM ƠN! ÀNH CẢM ƠN! ẢM ƠN! ƠN!
