Tóm tắt luận án Quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam theo hướng bền vững

Giới thiệu về đề tài nghiên cứu/ Overview Đề tài “Quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam theo hướng bền vững” ngoài phần Mở đầu, Kết luận và các Phụ lục có liên quan cò

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MINISTRY OF EDUCATION & TRAINING

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI

UNIVERSITY OF TRANSPORT AND COMMUNICATIONS

(Tên cũ theo Quyết định: Tổ chức quản lý phát triển bền vững hạ tầng giao

thông đường bộ Việt Nam)

(Formerly under Decision: Organization of Sustainable Vietnam Road Transport

Infrastructure Development Management)

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

ABSTRACT OF ECONOMICS DOCTORAL

DISSERTATION

HÀ NỘI – 2015/ HANOI, 2015

The Dissertation was completed at the University of Transport and

Vào hồi: … giờ… Ngày… Tháng… năm 2015

The Dissertation will be defended to the Institution-Level Doctoral Dissertation Reviewer Council

Place: University of Transport and Communications

Time: , 2015 :

MỞ ĐẦU

INTRODUCTION

1 Giới thiệu về đề tài nghiên cứu/ Overview

Đề tài “Quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam theo hướng bền vững” ngoài phần Mở đầu, Kết luận và các Phụ lục có liên quan còn có 4 chương./ The study on “ Sustainable Vietnam Road Transport Infrastructure Development Management”

consists of 4 Chapters, in addition to the Introduction, Conclusions

and Appendices

2 Lý do chọn đề tài/ Rationale

Tìm ra các giải pháp về công tác quản lý nhằm tạo HTGTĐB hiện đại, có chất lượng tốt, tuổi thọ cao, tiết kiệm chi phí hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường, cũng như các tác động tiêu cực của môi trường đến quá trình phát triển HTGTĐB…nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển KTXH, củng cố ANQP, hạn chế tác động tiêu cực đến môi

trường./ The reason for the study is to find management solutions to create a modern, high-quality, long-life and economical road transportation system with limited negative impacts on the environment

as well as negative environmental impacts on the road transport infrastructure development, etc to meet the needs of socio-economic development, strengthen national defense and security and minimize negative impacts on the environment

3 Mục đích nghiên cứu của đề tài/ Objectives of the Study

- Hệ thống hóa, làm rõ và bổ sung cơ sở lý luận về quản lý phát

triển hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam theo hướng bền vững;/ To codify, clarify and provide additional rationale for sustainable Vietnam road transport infrastructure development management;

- Đánh giá thực trạng; đề xuất các giải pháp về quản lý …/ To assess the current situation and make recommendations on management solutions, etc

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu/Subjects &Scope of the Study

Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn

Subjects of the study: Theoretical and practical matters

Phạm vi nghiên cứu/Scope of the study:

- Về không gian: Vai trò cơ quan quản lý nhà nước để nghiên cứu lý luận và thực tiễn của Việt Nam và kinh nghiệm của nước

ngoài;/ Space: Role of State management authoritiees to study the theoretical and practical experiences of Vietnam and foreign countries;

- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng Việt Nam từ 2007 - 2013 Giải pháp phục vụ mục tiêu đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030./

Time: Study on actual situation of Vietnam from 2007 – 2013; solutions for the goal by 2020, with a vision to 2030

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu/

Scientific and Practical Significance

- Ý nghĩa khoa học: Hệ thống hóa, làm rõ cở sở lý luận về quản

lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững;/

Scientific significance: To codify and clarify rationale for sustainable Vietnam road transport infrastructure development management;

- Ý nghĩa thực tiễn: Thực trạng từ 2007 đến 2013 và kinh nghiệm của nước ngoài; Giải pháp đến năm 2025 và tầm nhìn đến 2035./

Practical significance: Actual situation of Vietnam and international experiences from 2007 – 2013; solutions by 2025, with a vision to 2035

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

CHAPTER 1 OVERVIEW OF STUDIES ON ROAD TRANSPORT INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT MANAGEMENT

1.1 Phân tích đánh giá các công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước liên quan đến quản lý phát triển hạ tầng giao thông

đường bộ / Analysis and Evaluation of Domestic and International Research on Road Transport Infrastructure Development

1.1.1 Các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước/ Studies carried out by foreign authors

Đã đề cập đến 12 công trình của các tác giả trong nước/ There have mentioned 12 studies of foreign authors

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài/ Studies carried out overseas

Đã đề cập đến 7 công trình của các tác giả ở nước ngoài/ There have mentioned 7 studies carried out by authors abroad

1.1.3 Nhận xét về các công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước liên quan đến quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ/ Evaluation on Domestic and Foreign Research on Management of Road Transport Development

1.1.3.1 Nhận xét chung / Overall Evaluation

Qua các công trình nghiên cứu trên đã/ The said studies have:

1 Cung cấp luận cứ khoa học để tác giả đưa ra phương hướng, giải pháp về quản lý nhằm phát triển HTGTĐB theo hướng bền vững;/

provided the scientific foundation for the authors to propose management directions and solutions to develop the road transport

system sustainably;

2 Đã giúp tác giả: đưa ra khái niệm và nội dung của quản lý phát triển HTGTĐB theo hướng bền vững; thấy các bất cập, các vấn

đề cần tập trung nghiên cứu trong quản lý phát triển HTGTĐB;/

Helped the author introduce the concept and contents of sustainable road transport infrastructure development management; and identify the shortcomings and mattes to be focused on the management of road transport system development;

3 Một số các: mục tiêu, quan điểm, định hướng, nguyên tắc, tiêu chí, kinh nghiệm, mối quan tâm của các nhà khoa học đã được tác giả

tiếp thu, kế thừa và phát triển để xây dựng cơ sở lý luận./ Enable the author to acquire, inherit and develop a number of objectives, perspectives, orientations, principles, criteria, experience and concerns of the scientists to establish a literature review

1.1.3.2 Các vấn đề chưa nghiên cứu/ Matters to be further studies Qua các công trình nghiên cứu trên, cho thấy/ The said studies have also shown:

1 Chưa gắn kết với vấn đề củng cố an ninh quốc phòng;/ the absence of security and defense consolidation involvement;

2 Chưa có công trình nghiên cứu: về quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ ở Việt Nam theo hướng bền vững ở tất cả các giai đoạn: dự báo, quy hoạch, đầu tư xây dựng và vận hành khai

thác./the lack of studies on sustainable road transport infrastructure development management of Vietnam in all phases of forecasting, planning, construction investment and operation

1.1.4 Các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu/ Implications

Các vấn đề cần tập trung nghiên cứu, gồm/ The following are implications for futher studies:

1 Về mục tiêu/ Objectives:

Ngoài các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường cần gắn với mục tiêu củng cố an ninh quốc phòng; hạn chế các tác động tiêu cực của quá trình phát triển hạ tầng giao thông đường bộ; cần có các giải pháp để nâng cao hiệu quả khai thác của các tuyến giao thông hiện hữu; kết hợp xây dựng các tuyến giao

thông mới, phù hợp với nhu cầu sử dụng trong tương lai;/ In addition

to the goals of socio-economic development and environmental protection, it should be linked with the aims of strengthening security and defense; limiting the negative impacts of the road transport infrastructure development; taking solutions to improve the effective operation of the existing roads; and building new roads, in accordance with the needs of use in the future;

2 Quản lý quy hoạch hạ tầng giao thông đường bộ cần: tích hợp với vấn đề biến đổi khí hậu; gắn với các quy hoạch có liên

quan;/ The management of road transport infrastructure planning should be integrated with climate change issues in association with the relevant planning;

3 Quản lý ĐTXD cần tăng cường giám sát của cộng đồng, gắn trách nhiệm và quyền lợi của các tổ chức cá nhân có liên quan;/

The construction investment management should have more public supervision and ensure the responsibilities and rights of individuals and organizations concerned;

4 Quản lý vận hành khai thác cần kết hợp nhiều giải pháp./

Multiple solutions should be combined in the operational management

1.2 Mục tiêu của đề tài nghiên cứu/ Objectives of the Study

1 Hệ thống hóa, xây dựng cơ sở lý luận về quản lý phát triển

hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững;/ To codify and provide rationale for the sustainable road transport infrastructure development management;

2 Phân tích thực trạng quản lý phát triển HTGTĐB Việt

Nam;/ To analyze the current situation of Vietnam road transport infrastructure development

3 Đề xuất các giải pháp quản lý nhằm đáp ứng nhu cầu di chuyển (nhanh, an toàn, tiết kiệm chi phí đi lại, phục vụ mục tiêu phát triển kinh

tế xã hội, góp phần bảo vệ môi trường, củng cố an ninh quốc phòng)/ To propose management solutions to meet the needs of travelling (in a fast, safe and cost-saving manner, serving the objectives of socio-economic development and contributing to environmental protection and security and defense consolidation)

1.3 Phương pháp nghiên cứu/ Methodology

- Phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; kết hợp

nghiên cứu định tính với nghiên cứu định lượng;/ Methods of dialectical materialism and historical materialism; qualitative and quantitative approaches;

- Cụ thể có các phương pháp như so sánh, đối chiếu, phân tích, tổng hợp vấn đề và phương pháp chuyên gia; thu thập, xử lý thông

tin thứ cấp, phương pháp tiếp cận hệ thống./Specifically, such methods as comparison, analysis, syndissertation and expertise; secondary data collection and processing and system approach

CHƯƠNG 2

CƠ SƠ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN

HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ THEO HƯỚNG BỀN VỮNG

CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW ON MANAGEMENT OF

SUSTAINABLE ROAD TRANSPORT INFRASTRUCTURE

DEVELOPMENT 2.1 Phát triển hạ tầng giao thông đường bộ/ Road Transport Infrastructure Development

2.1.1 Khái niệm về hạ tầng và phân loại hạ tầng/ Definition and Classification of Infrastructure

2.1.2 Khái niệm về hạ tầng giao thông vận tải và hạ tầng giao thông đường bộ/ Definitions of Transport Infrastructure and Road Transport Infrastructure

2.1.3 Các đặc trưng của hạ tầng giao thông đường bộ/ Features of Road Transport Infrastructure

Tính hệ thống; tính đồng bộ; tính tiên phong, định hướng; tính

công cộng; tính vùng; tính cố định, lâu dài, chi phí lớn./ Systematic, synchronized, pioneering, oriented, public, regional, fixed, long- lasting and high cost features

2.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển hạ tầng giao thông đường bộ/ Influences on Road Transport Infrastructure

Bao gồm: Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên; Điều kiện kinh tế xã hội; Cơ chế chính sách liên quan đến phát triển HTGTĐB./

Include geographic location and natural conditions; socio-economic conditions and mechanisms and policies related to road transport infrastructure development

2.1.5 Tác động của phát triển hạ tầng giao thông đường bộ đến

kinh tế xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng/ economic, Environmental, Security and Defense Effects of Road Transport Infrastructure Development

Socio-Có tác động trực tiếp và gián tiếp; tích cực và tiêu cực; ngắn

hạn, trung hạn và dài hạn; hữu hình và vô hình; mạnh và yếu./ There are direct and indirect; positive and negative; short-medium and long term; tangible and intangible & strong and weak effects

Khi xem xét tác động của HTGTĐB cần xem xét các tác động đến KTXH; môi trường, sức khỏe của người dân; ANQP Cùng đối tượng và quy mô của các tác động về mặt không gian và thời gian./

With regards to effects of road transport infrastructure, it is required

to consider effects on the economy, society, environment, human health, security and defense in association with the objects and scope

of these effects in terms of both space and time

Làm cạn kiệt TNTN; tạo ra sự thiếu công bằng giữa các đối tượng khi tham gia giao thông; tạo gánh nặng cho nền kinh tế; tác động xấu đến cơ cấu sử dụng đất, môi trường sinh thái, mất

ANLT; / Some effects are depletion of natural resources; inequity for traffic participants; burdens for the economy and adverse impacts on land use structure, ecology and food security losses, etc

2.2 Phát triển và quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ Development and Sustainable Road Transport Infrastrucre Development Management

2.2.1 Khái niệm phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ Definition of Sustainable Road Transport Infrastructure Development

“Phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững là phát triển một cách hài hoà, đồng bộ liên thông, đảm bảo đáp ứng nhu

cầu và lợi ích sử dụng hiện tại, có tính đến sự gia tăng và mức độ phù hợp của nhu cầu và lợi ích sử dụng trong tương lai được an toàn, công bằng và tốt nhất góp phần phát triển kinh tế - xã hội – bảo vệ môi

trường – củng cố an ninh quốc phòng” / “Sustainable road transport infrastructure development is to develop it in a harmonized and synchronous way, ensuring to meet current use needs and interests, taking into account the rise and relevance of the fairest, safest and best future use needs and interests, contributing to the socio-economic development - environmental protection and security and defense consolidation."

Muốn vậy, cần có quy hoạch, có chiến lược ổn định lâu dài./

To do so, it is necessary to make planning and stable and long-term strategies

2.2.2 Các nguyên tắc phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ Principles of Sustainable Road Transport Infrastructure Development

Gồm có: bảo vệ môi trường; phát huy vai trò quản lý của cộng đồng; công bằng và hiệu quả kinh tế; hiệu quả xã hội; đi trước, có

chiến lược lâu dài với tầm nhìn dài hạn; đồng bộ/ The principles include protecting the environmental; promoting the role of public management; ensuring fairness and socio-economic efficiency; pioneering, having long term strategies with a long-term vision; and ensuring synchronization

Cuối cùng là nguyên tắc quy hoạch HTGTĐB gắn với các quy hoạch khác và công tác dự báo cần theo trình tự sau: Môi trường => Vùng sử dụng đất => Các đường cao tốc, các tuyến quốc lộ => Tổng thể phát triển KTXH => Phân khu chức năng trong vùng sử dụng đất

=> Quy hoạch giao thông, trong vùng sử dụng đất./ Finally, the

planning of road transport infrastructure should be associated with other planning and the forecasting needs in the following order: Environment => Land use areas => expressways & national roads

=> Overall socio-economic development => functional division of land use areas => transport planning in land use areas

2.2.3 Các tiêu chí đánh giá sự phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ Criteria for Assessment of Sustainable Road Transport Infrastructure Development

Tiêu chí về kinh tế gồm 5 chỉ tiêu: chi phí và thời gian vận chuyển; giá trị của đất; tốc độ tăng trưởng kinh tế; thu chi của ngân

sách/ Economic criteria include 5 criteria of cost and transportation time; land value; economic growth; budget revenue and expenditure

Tiêu chí về xã hội gồm 2 chỉ tiêu: ATGT; khả năng tiếp cận/

Social criteria include two indicators of traffic safety and access

Tiêu chí về môi trường gồm chỉ tiêu về: môi trường không khí

và tiếng ồn; liên quan đến hệ sinh thái/ Environmental criteria include air environment and noise indicator and ecosystem related indicator

2.2.4 Khái niệm, nội dung quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ Definition and Contents of Management of Sustainable Road Transport Infrastructure Development

2.2.4.1 Quản lý dự báo phát triển hạ tầng giao thông đường bộ/ Management of Forecasts on Road Transport Infrastructure Development

Bao gồm quản lý: công tác khảo sát thống kê; công tác phân tích đánh giá các dự báo; phân tích các số liệu dự báo và các chính sách;

quy trình dự báo; phương pháp và lựa chọn phương pháp dự báo./ This

includes the management of statistical survey; forcast analysis and evaluation; forecast data and policy analysis; forecasting processes; forecasting methods and selection

2.2.4.2 Quản lý quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông đường bộ/ Management of Planning of Road Transport Infrastructure Development

Theo truyền thống nhằm mục đích cải thiện HTGTĐB để đáp ứng nhu cầu đi lại của các phương tiện giao thông/ Traditionally, it aims at improving the road transport infrastructure to meet the travelling needs of vehicles.

Theo hướng bền vững sẽ: tập trung vào việc di chuyển của người, hàng hóa hơn là việc di chuyển của PTGT nhằm đạt được sự di chuyển cao nhất với lưu lượng, mật độ của các PTGT thấp nhất; giảm thiểu các tác động tiêu cực; góp phần định hướng cho QHXD và đưa

ra các nguyên tắc quy hoạch HTGTĐB theo hướng bền vững gồm: 07 nguyên tắc về quy hoạch HTGTĐB; 03 nguyên tắc quy hoạch giao thông đô thị; 06 nguyên tắc quy hoạch HTGTĐB trong các đô thị./

Towards sustainability, it will focus more on the movement of people and goods than that of vehicles to achieve the highest transporation with the thinnest density of vehicles, minimizing negative impacts; contributing to orienting the construction planning and making the sustainable road transport infrastructure planning principles, including: 07 road transport infrastructure principles, 03 urban transport planning ones; 06 urban road transport infrastructure planning ones

2.2.4.3 Quản lý đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ/ Management of Investment in Construction of Road Transport Infrastructure

Mục tiêu: Về tổng thể để hiện thực hóa các quy hoạch đã thiết lập trước đó; Tạo ra được công trình có chất lượng tốt, đáp ứng các

tiêu chuẩn kỹ thuật theo thiết kế, tiết kiệm chi phí …./Objectives: In general, it is to realize the set-out planning and create good quality structures, meeting technical design standards with the lowest costs, etc

2.2.4.4 Quản lý vận hành khai thác hạ tầng giao thông đường bộ/ Management of operation of road transport infrastructure

Là các hoạt động có mục đích nhằm khai thông và duy trì năng lực thông qua của các tuyến đường và các công trình phụ trợ phục vụ

cho việc di chuyển của người và hàng hóa theo đúng thiết kế / As the operation is intended to inform and sustain implementation capacity through the routes and the ancillary works to serve the mobility of people and goods in accordance with design

2.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ Influences on Manangement of Sustainable Road Transport Infrastructure Development

- Do công tác dự báo có 11 yếu tố gồm: Trình độ của người làm công tác dự báo; Thời gian cần dự báo; Quy mô, phạm vi khảo sát;

Các số liệu, tài liệu thu thập được; Các chỉ tiêu cần dự báo …./ The forecasting includes 11 factors of forecasters’ qualifications; Time to

be forecasted; Size and scope of surveys; data and documents collected and criteria to be forecasted, etc

- Do công tác quy hoạch có 10 yếu tố ảnh hưởng gồm: Vị trí địa

lý, điều kiện tự nhiên; Trình độ khoa học kỹ thuật, phương pháp, chất lượng công tác khảo sát; Tiềm năng và tốc độ phát triển kinh tế; Đánh giá nhu cầu hiện tại và dự báo nhu cầu giao thông trong tương lai; …/

The planning has 10 influences, including geographical location & natural conditions; Scientific and technical levels, methods and quality

of surveys; economic potential and growth; assessment on current traffic needs and forecasts on future demands, etc

- Do công tác đầu tư xây dựng có 9 yếu tố gồm: Vi trí địa lý, địa hình, thời tiết khí hậu; khả năng cung ứng vật tư thiết bị; Công tác chuẩn bị; Tình hình kinh tế; Cơ cấu tổ chức; trình độ chuyên

môn, phẩm chất đạo đức của các cá nhân có liên quan; …/The construction investment involves in 9 factors of geographic location, topography, climate and weather; availability of materials and equipment; preparation; economic status; organizational structure; professional qualifications, moral qualities of individuals concerned; etc

- Do công tác quản lý vận hành khai thác có 9 yếu tố gồm: Sự phù hợp của phương án quy hoạch; chất lượng ĐTXD; Mức độ chi tiết của các yêu cầu đặt ra; Sự tác động của vị trí địa lý, thời tiết khí hậu; …/

The operation management includes 9 factors of the appropriateness of planning options; construction investment quality; details of requirements; impacts of geographic location, climate and weather; etc

2.2.6 Các tiêu chí đánh giá công tác quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững/ The criteria for evaluating the management of the infrastructure development of road transport towards sustainability

2.2.6.1 Tiêu chí về sự phù hợp/ Compatibility criteria

Đặt ra 04 yêu cầu và các nhóm chỉ tiêu: Về sử dụng PTGT công cộng ở các đô thị; Về chất lượng cơ sở hạ tầng giao thông ở các đô thị;

Về chất lượng đường quốc lộ; Về vốn bảo trì; Về ý thức của người

tham gia giao thông; Về mật độ các phương tiện tham gia giao thông; /

It sets out 04 requirements and indicator groups of urban public transport use; quality of urban transport infrastructure; quality of national roads; maintenance funds; awareness of traffic participants; and density of traffic vehicles;

2.2.6.2 Tiêu chí về kết nối/ Connection criteria

Đặt ra 02 yêu cầu và 06 chỉ tiêu cơ bản về kết nối/ It provides

02 basic requirements and 06 criteria on connection

2.2.6.3 Tiêu chí về hiệu quả kinh tế/ Economic Performance Criteria Đặt ra 03 yêu cầu và 04 chỉ tiêu cơ bản về hiệu quả kinh tế./ It sets out 03 basic requirement and 04 criteria on ecconomic performance

2.2.6.4 Tiêu chí về các tác động/ Impact Criteria

Đặt ra 03 yêu cầu và 04 chỉ tiêu cơ bản về các tac động./ It sets out 03 basic requirements and 04 criteria on impacts

2.2.6.5 Tiêu chí về tính bền vững/ Sustainability Criteria

Tiêu chí này đặt ra các yêu cầu và các điều kiện (ổn định chính trị và đồng thuận của các tầng lớp nhân dân; Nguồn tài chính; nguồn nguyên vật liệu; quỹ đất phục vụ phát triển HTGTĐB; Khả năng đáp ứng và nhu cầu sử dụng GTĐB) để duy trì sự tồn tại và phát triển của các công trình về HTGTĐB; cùng 04 nhóm chỉ tiêu về tính bền

vững/ It sets out the requirements and the conditions (on political stability and consensus among all classes of people; financial resources; material resources; land fund for road transport infrastructure development; ability to meet needs of road transport use) to maintain and develop road transport infrastructure; and 04 groups of sustainability indicators

2.2.7 Kinh nghiệm của một số nước về công tác quản lý phát triển

hạ tầng giao thông đường bộ/ Experiences of Some Countries on Management of Road Transport Infrastructure Development

Công khai minh bạch; có tầm nhìn dài hạn, xây dựng các tuyến giao thông chính để định hướng cho các tuyến giao thông phụ; tập trung vào quản lý nhu cầu giao thông, giáo dục ý thức khi tham gia giao thông … Tuy nhiên, chưa có kinh nghiệm của nước nào thực sự

góp phần quản lý phát triển HTGTĐB theo hướng bền vững./ Some experiences are transparency; long-term vision, major roads aiming to direct auxiliary ones; focus on traffic demand management and education on traffic participation awareness, etc However, none of them has actually contributed to the management of sustainable road transport infrastructure development

Do đó, quản lý phát triển HTGTĐB theo hướng bền vững cần/

Therefore, the management of sustainable road transport infrastructure development should:

1 Về mục tiêu: GTĐB hiện đại, đáp ứng nhu cầu đi lại nhanh và

an toàn chính là động lực để phát triển, góp phần tăng thu cho ngân

sách, tạo điều kiện thuận lợi về tài chính để phát triển HTGTĐB;/ With regard to objectives: ensure the modern road transport, meeting the needs of fast and safe travel which is the drive for development, contributing to increased budget revenues and financially facilitating the road transport infrastructure;

2 Về quản lý quy hoạch: Cần có tầm nhìn dài hạn với các trục giao thông chính mang tính định hướng; Cần có một cơ quan chuyên

trách, làm đầu mối quản lý quy hoạch HTGTĐB;/ With regard to planning: have a long-term vision with oriented main roads and a specialized agency to act as a focal point in managing road transport infrastructure planning;

3 Về quản lý đầu tư xây dựng: Cần có chính sách huy động từ

nhiều nguồn khác nhau, đặc biệt nguồn vốn của tư nhân;/ With regard to management of construction investment: propose policies mobilized from various sources, particularly private funding;

4 Về quản lý vận hành khai thác: Hạn chế nhu cầu sử dụng PTGT cá nhân bằng cơ giới, khuyến khích sử dụng PTGT công cộng./

With regard to operation management: Limit personal motored vehicle use needs and encourage public vehicle use

Kết luận Chương 2/ Conclusions of Chapter 2

- Đưa ra khái niệm, các đặc trưng, các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển HTGTĐB; cùng các tác động ngược lại của phát triển HTGTĐB;/

Concepts and features of and influences on road transport infrastructure development along with its opposite effects;

- Đưa ra khái niệm, bảy nguyên tắc và sáu tiêu chí về phát

triển hạ tầng giao thông đường bộ theo hướng bền vững;/ Concepts, seven principles and six criteria concerning sustainable road transport infrastructure development;

- Đưa ra khái niệm, trình bày nội dung, các yếu tố ảnh hưởng, các tiêu chí (cùng các yêu cầu và các chỉ tiêu) đánh giá công tác quản

lý phát triển HTGTĐB theo hướng bền vững ở cả bốn giai đoạn;/

Concepts and contents of and influences on and criteria (with requirements and indicators) for evaluating the management of sustainable road transport infrastructure development in all four stages;

- Nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm của một số nước để rút ra bài học cho Việt Nam về quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ./

Lessons from some countries on management of road transport infrastructure development for Vietnam

CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ

PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM

CHAPTER 3 ANALYSIS & ASSESSMENT OF CURRENT SITUATION OF VIETNAM ROAD TRANSPORT INFRASTRUCTURE

DEVELOPMENT MANAGEMENT

3.1 Thực trạng quản lý phát triển hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam từ năm 2007 đến năm 2013/ Management of Vietnam road transport infrastructure development from 2007 to 2013

3.1.1 Công tác lập và quản lý quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam/ Preparation and management of Vietnam road transport infrastructure development planning

Chưa đáp ứng yêu cầu (đặc biệt ở các đô thị lớn), bị chồng chéo, thiếu đồng bộ, chưa gắn kết với nhau, gây lãng phí, thời gian quy hoạch thường ngắn, thường xuyên thay đổi, điều chỉnh, chưa có đầu mối quản lý chính Ảnh hưởng đến đảm bảo ANLT (do bị mất diện tích đất nông nghiệp) Công tác đền bù GPMB gặp khó khăn./

This planning does not meet the requirements (especially in large urban areas), shows an overlapping relationship, lacks uniformity and combination, causes waste, has short period of planning time, makes continuous change and adjustment, and has no key management unit What is more, it affects food security issue (due to loss of agricultural land) and shows difficulties in land clearance compensation

3.1.2 Công tác quản lý đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ/ Road transport infrastructure construction investment

in the region

Chất lượng HTGTĐB có thể khái quát qua các biểu đồ sau/

Quality of road transport infrastructure is shown in the following pie charts

Biểu đồ/Chart No 3.8: Tỷ lệ các loại đường ở Việt

Nam/Percentage of types of Vietnam’s roads

(Nguồn: Tác giả tổng hợp và từ [72])

(Source: data collected by the author and from [72])

Biểu đồ/Chart No 3.9: Chất lượng đường ở Việt Nam/Vietnam’s

road quality

(Nguồn: Tác giả tổng hợp và từ [72])

(Source: data collected by the author and from [72])

Các chỉ tiêu về chất lượng HTGTĐB (nhằm phát triển theo hướng bền vững) đạt rất thấp với các chỉ tiêu đặt ra ở Chương 2 /

The indicators of road transport infrastructure quality reached

Biểu đồ 3.10: Kết cấu mặt đường ở Việt Nam

(Nn: Tác giả tổng hợp và từ [72])

Pie chart 3.10: Vietnam’s road surface structure

(Source: data collected by the author and from [72])

(toward sustainable development) are very low compared with those set out in Chapter 2

Dẫn đến chi phí vận chuyển và xuất khẩu cao, làm giảm khả

năng canh tranh của Việt Nam (xem biểu đồ 3.12 và Bảng 3.5)./ This

consequently leads to an increase in transportation & export costs, and a decrease in competition ability of Vietnam (see pie chart 3.12 and Table 3.5)

Chưa mang tính hệ thống, việc phân cấp chưa rõ ràng, bị chồng chéo, chưa có cơ quan độc lập; chưa quan tâm đúng mức đến quản lý chất lượng đối với các dự án do các quận, huyện, thị làm chủ đầu tư./

There have not been a systematic management, clear decentralization which still has overlapping functions, and an independent management body; additionally, there has been a lack of adequate attention to management of quality of projects owned by districts and towns as employers

3.1.3 Công tác quản lý khai thác sử dụng hạ tầng giao thông đường bộ/ Road transport infrastructure operation management

Vốn bảo trì: quốc lộ mới đáp ứng được khoảng 55% nhu cầu;

đường giao thông địa phương khoảng 20 đến 30% nhu cầu; đường

GTNT hầu như không có, năm 2013 cũng chỉ đạt 15%./ Maintenance funding meets about 55% of demand with respect to new national roads; about 20% to 30% - local roads; and almost no funding for rural roads, (only 15% in 2013)

Biểu đồ/Chart No 3.12 : Các trụ cột của năng lực cạnh tranh của Việt

Nam/advantages of competitiveness of Vietnam

(Nguồn: The Global Competitiveness Report 2013 – 2014)

(Source: The Global Competitiveness Report 2013-2014)

Hệ thống khung tiêu chuẩn, định mức còn thiếu, chưa đồng bộ Mất cân đối giữa vốn ĐTXD cơ bản (từ 88-94%) và vốn bảo trì (từ 6-12%); nên nhiều hạng mục sửa chữa không được thực hiện [73,

tr.23]./ There has been a lack of standard and synchronic framework system Besides, the imbalance between basic construction investment fund (88-94%) and maintenance fund (6-12%) leads to the failure to implement lots of repair items [73, p.23]

TNGT nhiều so với các nước khác (xem biểu đồ 3.13 và 3.14], ngày càng gia tăng trên các tuyến quốc lộ Do ý thức của người tham gia giao thông; giao thông hỗn hợp; chất lượng HTGTĐB kém./

Traffic accident rate being higher than that in other countries (see the pie charts 3.13 and 3.14] has increased on national roads due to drivers’ noncompliance with traffic laws, complex traffic situations, and poor quality of road transport infrastructure

UTGT ngày càng trở nên trầm trọng trong các đô thị lớn Chưa

có giải pháp hữu hiệu Nguyên nhân: chủ yếu là do TNGT (chiếm 44%), do lưu lượng PTGT đông (chiếm 23%) [5], PTGT cộng cộng chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu Ngoài ra do: mật độ phương tiện, mật độ dân số, cơ cấu phương tiện bất hợp lý, hạ tầng lạc hậu …/

Traffic congestion appears to be more serious in large urban areas without being resolved with effective solutions The issue is caused mainly by traffic accidents (44%), and large number of vehicles (23%) [5]; meanwhile, means of public transport can only meet about 10% of demand In addition, other causes include high density

of vehicles & population, irrational structure of vehicles, backward infrastructure, etc

3.1.4 Đánh giá tác động của phát triển hạ tầng giao thông đường

bộ đối với môi trường, sức khỏe con người/ Assessing impacts of road transport infrastructure development on environment and human health

GTVT là ngành tiêu thụ xăng dầu nhiều nhất (chiếm 55%) [11]

và nhu cầu ngày càng cao - xem Biểu đồ 3.23 và 3.24./ Transport sector is the largest consumer of fuel (accounting for 55%) [11] with increasing demand - see Charts 3.23 and 3.24

ÔNMT luôn vượt tiêu chuẩn cho phép, chủ yếu do các PTGT gây ra Chất lượng không khí đứng thứ 123/132; ảnh hưởng của môi trường đến sức khỏe của người dân đứng thứ 77/132 trên thế giới./

Environmental pollution always exceeds permissible limit, mainly

caused by means of transport on roads Air quality ranks 123 among 132 countries in the world; and environmental impact on human health – 77 th among 132 countries

Hoạt động GTVT là một trong những nguyên nhân chính gây ÔNMT Nghiên cứu cho thấy 80% bệnh tật của con người do ÔNMT/

Transport activity is one of the main causes of environmental pollution Research shows that, 80% of human diseases results from environmental pollution

3.1.5 Đánh giá tác động của môi trường đối với hạ tầng giao thông đường bộ/ Assessing environmental impacts on road transport infrastructure

Hàng năm: Thiệt hại do thiên tai gây ra từ 1,2% đến 2% GDP; Đường giao thông cơ giới bị hỏng do thiên tai bình quân khoảng hơn 1.000 Km Chi phí đảm bảo giao thông phải chi hàng trăm tỷ đồng./

Annually, damage caused by natural disasters makes up for 1.2% to 2% of GDP; about more than 1,000 Km of roads for motor vehicles are damaged by natural disasters on average Hundreds of billions

of dongs have been annually spent on costs of transport assurance Tình trạng ÔNMT ngày càng trầm trọng gây tác động xấu / The increasing environmental pollution has negative effects

Mưa bão, lốc, lũ quét ngày càng bất thường (xem biểu đồ 3.25 [14, tr.39] và liên tục gia tăng (xem biểu đồ 3.26 [14, tr.39] (xem biểu

đồ 3.27 [14, tr.40] gây hại đến chất lượng và tuổi thọ HTGTĐB./

Rainstorm, tornado, and flash flood conditions seem to have become more severe (see chart 3.25 [14, p.39] and constantly increasing (see chart 3.26 [14, p.39] (see chart 3.27 [14, p.40] causing harm to the quality and useful life of road transport infrastructure

Xu hướng, nhiều vùng đất, nhiều tuyến đường giao thông ở

một số địa phương … sẽ bị sẽ bị ngập vĩnh viễn./ A lot of lands and transport roads in some areas tend to be permanently inundated

Nhiệt độ trung bình hàng năm luôn tăng Theo dự báo, đến năm

2100 sẽ tăng từ 1,510

C - 2,90C [9, tr.10,11] sẽ gây ảnh hưởng đến chi

phí và an toàn của hoạt động vận hành khai thác HTGTĐB./ The annual average temperature has risen, being forecast to increase by 1,51 o C - 2,9 o C by 2100 [9, p.10,11] affecting the cost and safety of road transport infrastructure utilization

3.1.6 Về quản lý môi trường liên quan đến phát triển hạ tầng giao thông đường bộ/ Environmental management in connection to road transport infrastructure development

Tổng cục ĐBVN có Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Hợp tác quốc tế; Bộ GTVT có Vụ Môi trường làm công tác này Đã

có nhiều văn bản ban hành, nhưng vẫn tồn tại nhiều bất cập./ The Department of Science & Technology, Environment and International Cooperation from Directorate for Roads of Vietnam; and Department of Environment from Ministry of Transport have undertaken this task Although many documents have been issued, shortcomings still remain

3.1.7 Đánh giá tác động của phát triển hạ tầng giao thông đường bộ đến kinh tế xã hội / Assessing impacts of road transport infrastructure development on socio-economic aspect

Vận tải bằng GTĐB chiếm tỷ trọng lớn nhất trong ngành GTVT và ngày càng tăng, nhưng tốc độ tăng trưởng GDP lại giảm

và chưa bằng ½ so với tốc độ tăng trưởng vận chuyển./ Increasing road transportation accounts for the largest proportion in transport sector; the GDP growth rate, however, has declined, being less than half of growth rate of transport