Tiểu luận môn hành vi tổ chức mối liên hệ giữa học tập đào tạo và hành vi nhân viên

Để làm được điều đó, việc tổ chức học tập, đào tạo năng lực chuyên môn cho nhân viên là việc bắt buộc phải làm của mỗi doanh nghiệp.. Lợi ích của học tập, đào tạo nhân viên Học tập và đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

Tiểu luận cá nhân

Đề tài: Mối liên hệ giữa học tập, đào tạo

và hành vi nhân viên

GVHD: Th.S Nguyễn Văn Chương Sinh viên: Hoàng Ngọc Khánh Vân

TP Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 9 năm 2015

Mục lục

Xác định vấn đề / Đặt vấn đề 2

Giới thiệu về doanh nghiệp đang công tác 3

I Học tập, đào tạo 4

1 Định nghĩa: 4

2 Lợi ích của học tập, đào tạo nhân viên 4

3 Các hình thức đào tạo nhân viên 5

a Xoay vòng công việc 5

b Hướng dẫn – Cố vấn thêm cho nhân viên 6

c Đưa cho nhân viên thách thức hoặc cho nhân viên tham gia vào những dự án nội bộ: 6

d Tổ chức các khóa học và đào tạo 6

II Hành vi nhân viên 6

1 Định nghĩa: 6

2 Một số thuyết liên quan đến hành vi nhân viên: 7

a Thuyết điều kiện cổ điển 7

b Thuyết điều kiện hoạt động 7

c Thuyết học tập xã hội 7

III Mối quan hệ giữa học tập, đào tạo và hành vi nhân viên 8

1 Mối quan hệ giữa học tập, đào tạo với hành vi 8

a Học tập với hành vi: 8

b Đào tạo với hành vi 8

2 Nguyên nhân khiến cho việc đào tạo thiếu hiệu quả 9

3 Làm thế nào để chương trình đào tạo có hiệu quả 9

IV Áp dụng những lý thuyết về học tập và đào tạo ở công ty LeeRit: 11

1 Học tập ở LeeRit và tác động: 11

2 Triển khai đào tạo ở LeeRit và tác động: 12

3 Đánh giá công tác đào tạo: 14

Ý nghĩa đề tài 15

Nguồn tham khảo 15

Xác định vấn đề / Đặt vấn đề

Đối với doanh nghiệp, yếu tố con người, hay nhân viên, đóng một vai trò rất quan trọng, nếu không nói là sống còn, trong doanh nghiệp, quyết định đến sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp trên thương trường Điều đó càng đúng hơn trong thời đại ngày nay, khi mà nền kinh tế đang trên đà suy thoái và sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng khốc liệt hơn Trong bối cảnh đó, chỉ doanh nghiệp nào sở hữu nguồn nhân lực với trình độ tay nghề, chuyên môn cao mới hi vọng tồn tại và phát triển được

Vậy làm thế nào để có được một đội ngũ nhân viên với tay nghề cao? Để làm được điều đó, việc tổ chức học tập, đào tạo năng lực chuyên môn cho nhân viên là việc bắt buộc phải làm của mỗi doanh nghiệp Đào tạo cho nhân viên giúp doanh nghiệp phát triển nguồn nhân lực cấp cao, hay nói cách khác, giúp nhân viên hoàn thành công việc tốt hơn

Thế nhưng, cụ thể là công tác đào tạo sẽ ảnh hưởng như thế nào đến hành vi của nhân viên? Liệu có đúng là nhân viên sẽ hành xử đúng như những gì doanh nghiệp mong đợi sau khi được đào tạo? Mục đích của bài tiểu luận này là để trả lời cho những câu hỏi đó

Mục đích nghiên cứu

Mục tiêu của đề tài là làm rõ học tập, đào tạo là gì, thế nào là hành vi nhân viên Sau

đó bài sẽ tập trung xác định rõ mối quan hệ giữa chúng và sự ảnh hưởng của công tác

tổ chức học tập, đào tạo lên nhân viên như thế nào

Giới thiệu về doanh nghiệp đang công tác

Hiện tại, tôi đang công tác tại LeeRit, một startup (công ty khởi nghiệp) chuyên

về cung cấp dịch vụ học tiếng Anh qua mạng, thành lập vào giữa năm 2013 Mục đích của LeeRit giúp các bạn trẻ Việt Nam giỏi tiếng Anh hơn, để từ đó các bạn có cơ hội

du học hoặc thăng tiến trong công việc Học viên học online qua các sản phẩm do đội ngũ nhân viên của công ty phát triển

Sản phẩm hiện tại của LeeRit là các bộ từ vựng tiếng Anh gồm nhiều chủ đề như bộ

600 từ cho TOEIC, 900 từ cho IELTS/TOEFL Nhờ vào hệ thống Smart MCQ với chế độ học và ôn từ thông minh, LeeRit giúp học viên học từ vựng hiệu quả, nhớ lâu LeeRit cũng được cố vấn bởi các giảng viên tiếng Anh với hơn 40 năm kinh nghiệm giảng dạy tại các trường đại học ở Việt Nam

Cho đến nay, LeeRit đã thu hút được hơn 20.000.000 người sử dụng, và nhận được nhiều lời khen về hiệu quả mà LeeRit mang lại cho người học

Vào tháng 5/2014, LeeRit được chọn vào top 62 startups của Echelon 2014 – một hội nghị lớn của châu Á dành cho các công ty startup

Mối quan hệ giữa đề tài và công ty

Như một startup điển hình, LeeRit cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức

và sức ép từ thị trường Một trong những khó khăn chính nhất phải đề cập đến là vấn

đề về nhân lực

Thực tiễn cho thấy là rất ít sinh viên khi ra trường đã có khả năng, kỹ năng cần thiết

để làm tốt một nhiệm vụ được giao, huống chi là làm nhiều nhiệm vụ cùng một lúc Nếu như là một công ty lớn thì họ sẽ có đủ tiềm lực về tài chính để tuyển dụng nhiều nhân viên cho nhiều công việc Một startup như LeeRit thì ngược lại, chỉ có thể tuyển một nhân viên để đảm đương nhiều nhiệm vụ

Vậy làm thế nào mà LeeRit làm được điều này? Làm thế nào để nhân viên chấp nhận học và được huấn luyện ở những lĩnh vực mà họ không nộp đơn vào để xin làm

I Học tập, đào tạo

1 Định nghĩa:

Học tập là tất cả những thay đổi trong hành vi mà điều này xảy ra như là kết quả của những kinh nghiệm

Những yếu tố bao hàm trong học tập:

- Học tập gồm thay đổi: Sự thay đổi này có thể tốt hoặc xấu tùy theo quan điểm của doanh nghiệp

- Sự thay đổi phải mang tính tuyệt đối: Thay đổi tạm thời không phản ánh sự học tập

- Học tập phải gắn với hành vi: Sự thay đổi trong suy nghĩ phải gắn với hành vi, nếu không thì không phải là học tập

- Một số kinh nghiệm là cần thiết cho học tập: Thông qua việc thực hành hoặc quan sát hoặc thông qua sách vở, tài liệu, nhân viên tích lũy được kinh nghiệm

để thực hiện tốt hơn một số hoạt động trong công việc Dần dần, những kinh nghiệm tích lũy này dẫn đến sự thay đổi hoàn toàn trong hành vi nhân viên, khi

đó, ta nói hoạt động học tập đã diễn ra

Đào tạo lại là hoạt động truyền tải thông tin và dữ liệu dừ người này sang người khác

để tạo ra sự thay đổi về kiến thức, kỹ năng, và thái độ của người học

2 Lợi ích của học tập, đào tạo nhân viên

Học tập và đào tạo, trước hết, là có lợi cho doanh nghiệp: để tăng năng suất, giảm sai sót, những hành vi xấu không phù hợp trong môi trường doanh nghiệp (vắng không phép, đi trễ, vân vân) Trong nhiều tình huống, học tập là cần thiết để tạo ra sự thay đổi hành vi nhằm xóa bỏ một số cách cư xử và thói quen không tốt của một số nhân viên để từ đó tạo ra môi trường làm việc tốt nhất

Về lâu dài, học tập và đào tạo có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại của doanh nghiệp đối với môi trường cạnh tranh khốc liệt như hiện nay Rất ít sinh viên nào sau khi tốt nghiệp đại học, cao đẳng cũng sở hữu sẵn những kiến thức, kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt những nhiệm vụ, công việc được giao Học tập và đào tạo là để xóa bỏ rào cản

đó, để cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho lực lượng lao động trẻ mới được nhận vào doanh nghiệp Ngoài ra, học tập và đào tạo còn giúp tăng năng suất, hiệu quả công việc của những nhân viên đang làm trong doanh nghiệp, giúp họ làm tốt những công việc hiện tại tốt hơn và thực hiện được những công việc khó hơn sẽ được giao trong tương lai

Nói tóm lại, học tập và đào tạo có lợi cho cả cá nhân lẫn doanh nghiệp trong ngắn hạn lẫn dài hạn Một số lợi ích đó là1:

- Tăng sự thỏa mãn trong công việc và tinh thần cho nhân viên

- Thúc đẩy động cơ làm việc

- Tăng tính hiệu quả trong công việc, giảm chi phí sản xuất, từ đó giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận

- Tăng khả năng tiếp nhận những công nghệ và phương pháp mới

- Tăng khả năng đưa ra những sáng kiến mới cho sản phẩm và chiến lược

- Giảm tỉ lệ nhân viên thôi việc

- Tăng hình ảnh cho doanh nghiệp

- Quản lý rủi ro

3 Các hình thức đào tạo nhân viên

Có hai hình thức căn bản để doanh nghiệp có thể chọn lựa để đào tạo nhân viên: một

là Đào tạo trong công việc (on-the-job training) và hai là Đào tạo ngoài công việc (off-the-job training) Đào tạo trong công việc là hình thức đào tạo tại nơi làm việc hoặc trực tiếp trong công việc, bao gồm việc hướng dẫn, kèm cặp, cố vấn, xoay vòng công việc hoặc cho nhân viên tham gia vào những dự án nội bộ của công ty Hình thức đào tạo thứ hai, Đào tạo ngoài công việc, là cho nhân viên tham gia các lớp đào tạo xa nơi làm việc của họ Hình thức đào tạo này gồm việc cho nhân viên học trong giờ hoặc học ban đêm, thuê người về đào tạo hoặc gửi nhân viên đến những trung tâm khác hoặc để nhân viên tự học

Mỗi hình thức đào tạo đều có ưu nhược và chi phí khác nhau Lãnh đạo hoặc bộ phận nhân sự sẽ xác định cách kết hợp những loại hình đào tạo trong từng thời điểm nhất định để đáp ứng nhu cầu đào tạo trong phạm vi ngân sách chung của doanh nghiệp

a Xoay vòng công việc

Xoay vòng công việc là cách phát triển kĩ năng của nhân viên trong nội bộ doanh nghiệp, liên quan đến việc giao cho nhân viên công việc ở những bộ phận khác, phù hợp với sở thích và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp Việc này giúp cho nhân viên học hỏi thêm được những kiến thức và kỹ năng ở nhiều bộ phận khác nhau trong cùng một tổ chức Không chỉ có nhân viên được học tập thêm cái mới mà còn giúp doanh nghiệp tăng lợi thế cạnh tranh trong doanh nghiệp Khả năng làm việc và hỗ trợ lẫn nhau giữa các bộ phận cũng tăng, để khi bộ phận này bị thiếu hụt nhân lực hoặc cần thêm người hỗ trợ thì sẽ có ngay người giúp đỡ

1

Lý do để đào tạo nhân viên: http://managementhelp.org/training/basics/reasons-for-training.htm

b Hướng dẫn – Cố vấn thêm cho nhân viên

Hình thưc này liên quan đến việc để một nhân viên có nhiều kinh nghiệm hướng dẫn

và làm cố vấn cho một nhân viên ít kinh nghiệm hơn Hình thức này thường được áp dụng với những nhân viên mới được nhận vào làm và do đó, cần được hướng dẫn kỹ càng để nhanh thích ứng với công việc

c Đưa cho nhân viên thách thức hoặc cho nhân viên tham gia vào những dự

án nội bộ:

Một công việc dù ban đầu có thách thức đến mấy thì sau một thời gian sẽ bị bão hòa, hay còn tệ hơn, sẽ làm nhân viên mất đi hứng thú ban đầu và rơi vào tình trạng chán ngán Việc cho nhân viên tham gia vào những dự án nhỏ liên quan trực tiếp đến vị trí, công việc nhân viên đang đảm nhiệm với mục tiêu cụ thể, ngắn hạn giúp tạo ra thêm động lực và thách thức Ngoài ra, hình thức này còn giúp nhân viên ngày càng nâng cao khả năng của mình trong chính vị trí đang đảm nhận

d Tổ chức các khóa học và đào tạo

Hình thức đào tạo chính quy nhất chính là cho nhân viên tham gia các khóa học đào tạo do doanh nghiệp tự tổ chức hoặc thuê ngoài Nhân viên có thể được đặc quyền nghỉ làm một khoảng thời gian nhất định nào đó trong tuần để tham gia khóa học hoặc phải dành thêm thời gian để học ngoài giờ làm, học ban đêm Thông thường, tùy thuộc vào loại kiến thức, kỹ năng cần thu được mà sẽ doanh nghiệp sẽ sắp xếp khóa học và cách học phù hợp với nhân viên

1 Định nghĩa:

Theo định nghĩa chung từ Wikipedia, hành vi là những hoạt động vật lý và những cảm xúc có thể quan sát được từ các cá nhân cũng như toàn thể xã hội loài người nói chung Hành vi con người thay đổi theo tuổi tác và bị tác động bởi gen cũng như môi trường xung quanh Hành vi phản ánh một phần suy nghĩ và cảm xúc, và bộc lộ thái

độ cũng như những quan điểm, những giá trị của một người

Theo các nhà tâm lý, hành vi có được là thông qua học tập chứ không phải qua gen Nhiều nghiên cứu từ năm 1993 đã chỉ ra rằng nhiều khả năng, trí thông minh và thậm

chí cả tính cách con người là do các yếu tố xã hội, văn hóa, và môi trường.2 Hay nói

cách khác, là thông qua việc học tập

2 Một số thuyết liên quan đến hành vi nhân viên:

a Thuyết điều kiện cổ điển

Vào những năm 1990, nhà khoa học người Nga Ivan Paplop đã đưa ra thuyết điều kiện trong học tập với thuật ngữ “có điều kiện” (conditioning) Trong thí nghiệm của mình, ông đã “dạy” cho chú chó “học tập” được hành vi tiết dịch vị mỗi khi nghe tiếng chuông bằng cách đưa thêm một yếu tố thứ ba là miếng thịt

Cứ mỗi lần thấy thịt là chó tự động tiết dịch vị Lợi dụng điểm này, Ivan đã cho rung chuông mỗi khi cho chú chó ăn Sau một thời gian nhận được phản xạ có điều kiện, chú chó đã học tập được hành vi tiết dịch vị khi nghe tiếng chuông dù không có sự hiện diện của miếng thịt

b Thuyết điều kiện hoạt động

Thuyết này cho rằng: Hành vi là hàm số của những kết cục của nó Con người học tập cách phản ứng, cư xử để đạt được cái mà họ muốn và tránh những cái mà họ không mong muốn Thuyết này giải thích cho những hành vi tự nguyện hoặc hành vi được học Một dạng điều kiện là con người học tập mong muốn nhận được khen thưởng và tránh các hình phạt

Người phát triển thuyết này là Skinner, ông cho rằng nếu một hành vi cụ thể dẫn đến

sự hài lòng trong nhân viên thì nhân viên đó sẽ có xu hướng lập lại hành vi đó Khi đó, phần thưởng sẽ hiệu quả khi theo sau một hành vi mong muốn Còn những hành vi không được củng cố tích cực, như bị phạt, sẽ có dấu hiệu giảm

c Thuyết học tập xã hội

Thuyết này cho rằng con người học tập bằng cách quan sát hành vi của người khác hoặc được người khác truyền dạy cho Từ việc quan sát, các cá nhân hình thành một nhận thức về học tập rồi từ đó trở thành mô hình hành vi của cá nhân

2

Hành vi con người là thông qua học tập hay do di truyền: http://scienceblogs.com/gregladen/2014/03/07/is-human-behavior-genetic-or-learned/

III Mối quan hệ giữa học tập, đào tạo và hành vi nhân viên

1 Mối quan hệ giữa học tập, đào tạo với hành vi

a Học tập với hành vi:

Như đã đề cập ở mục II, hầu hết hành vi của con người là thông qua học tập Để thay đổi một thói quen gây ảnh hưởng đến tập thể hay để tạo cho nhân viên một thói quen tốt cũng chính là nhờ học tập mà ra Một doanh nghiệp với môi trường làm việc tốt nhất định phải có những luật lệ, những quy định chung buộc tất cả hoặc một số nhân viên phải tuân theo Để làm được điều này không phải dễ, bởi nhiều nhân viên có thể

đã phát triển những hành vi ngược với những quy định đó

Hiểu được những thuyết học tập liên quan đến hành vi giúp lãnh đạo doanh nghiệp đưa ra được những giải pháp chính xác, cụ thể giúp nhân viên học tập được những hành vi mới, phù hợp hơn, loại bỏ được hành vi cũ không phù hợp

b Đào tạo với hành vi

Đào tạo là phương pháp phát triển nhân viên thường được sử dụng nhiều nhất ở các doanh nghiệp

Đào tạo giúp nâng cao nguồn nhân lực hiện có: Trong tình hình cạnh tranh khốc liệt

như hiện nay, đào tạo giúp doanh nghiệp sở hữu một đội nhân viên chất lượng, cao tay nghề, rút ngắn được những yêu cầu về nhân lực mà thị trường đòi hỏi ở doanh nghiệp trong tương lai

Đào tạo giúp thu hút và giữ chân nguồn nhân lực tiềm năng: Tuy nhiên, đào tạo

không chỉ giúp nhân viên phát triển thêm kỹ năng cần cho tổ chức mà đây còn là cách đầu tư lâu dài tác động đến hành vi nhân viên để họ sát cánh với doanh nghiệp qua nhiều năm tháng Nhiều nhân viên mới gia nhập vào doanh nghiệp nên còn bỡ ngỡ với môi trường mới; đào tạo giúp họ hòa nhập vào môi trường doanh nghiệp, tăng sự tự tin và sự hài lòng cho nhân viên Với những người trẻ tuổi mới ra trường thì sẽ hướng đến cơ hội được học hỏi và phát triển bản thân để con đường sự nghiệp sau này rộng

mở

Việc đào tạo để học có những kỹ năng và kiến thức mới không chỉ giúp họ hoàn thành công việc nhanh chóng với năng suất cao hơn mà mức độ thỏa mãn trong công việc cũng tăng Một nhân viên, khi được tận tình chỉ dẫn để làm tốt công việc, sẽ có thái độ

tự tin và chủ động trong công việc hơn Ngược lại, khi không làm tròn được trách nhiệm, họ sẽ bị cấp trên chê trách và tới một lúc nào đó sẽ chán nản mà rời bỏ công ty

Do đó mà một doanh nghiệp với chính sách đào tạo tốt sẽ thu hút nguồn nhân lực tiềm năng và giữ chân được những nhân viên xuất sắc Hình ảnh doanh nghiệp nhờ đó cũng được nâng cao, không những giúp ích cho việc tuyển dụng mà cả cho việc kinh doanh

2 Nguyên nhân khiến cho việc đào tạo thiếu hiệu quả

Tuy nhiên, việc đào tạo tuy có những mặt tích cực nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng tổ chức đào tạo hiệu quả, không phải nhân viên nào cũng hài lòng với kết quả của đào tạo

Nguyên nhân là do doanh nghiệp chưa có chiến lược để đào tạo và phát triển nhân lực, trong cả ngắn hạn và dài hạn, phù hợp với mục tiêu phát triển của mình Nhiều lãnh đạo, quản lý lại do công việc quá bận rộn nên cũng quên mất một phần nhiệm vụ của mình là hướng dẫn cho những nhân viên dưới quyền Nhiều doanh nghiệp khác thì có

tổ chức các khóa học nâng cao trình độ tay nghề cho nhân viên nhưng chương trình và nội dung, phương pháp đào tạo chưa đủ chuẩn; người đứng lớp làm công tác đào tạo thiếu kỹ năng sư phạm Hoặc doanh nghiệp do nguồn lực tài chính bị hạn chế nên đã không quan tâm đúng mức đến công tác đào tạo, liên tục cắt giảm công tác huấn luyện cho nhân viên

3 Làm thế nào để chương trình đào tạo có hiệu quả

Để đào tạo có hiệu quả, doanh nghiệp phải tiến hành đủ các bước thông thường phải

có trong quá trình đào tạo

Bước một: Xác định nhu cầu đào tạo

Doanh nghiệp cần xác định được lợi ích đào tạo xuất phát từ nhu cầu đào tạo của đối tượng được đào tạo Những người đã đi làm là đối tượng đã từng trải qua một thời gian đào tạo chính quy ở các trường đại học, cao đẳng Họ chỉ muốn tiếp thu những kiến thức mới nhưng thực tế, gắn liền với công việc hiện tại của mình và có ích cho con đường sự nghiệp về sau Họ luôn gắn mục đích của việc đào tạo với lợi ích cá nhân trước rồi mới đến lợi ích doanh nghiệp Do đó, doanh nghiệp phải hiểu rõ điều này để nhân viên tự nguyện tham gia các lớp, các khóa học đào tạo Không nên bắt ép nhân viên tham gia đào tạo những kiến thức, kỹ năng mà họ đã có hay tệ hơn, những cái mà họ không muốn

Bước hai: Lên kế hoạch và lựa chọn hình thức đào tạo

Khi thấy nhu cầu đào tạo là có thật, việc tiếp theo là phải chuẩn bị nội dung và hình thức đào tạo phù hợp với nhu cầu Liệt kê những nhu cầu dựa trên mức độ quan trọng

và khẩn cấp của nhu cầu đào tạo Sau khi đã xác định được nhu cầu đào tạo cần được

ưu tiên nhất, doanh nghiệp phải xác định hình thức đào tạo phù hợp và linh hoạt, tùy theo tình hình hiện tại của doanh nghiệp Ta có các hình thức là đào tạo dài hạn (đào tạo chiến lược), ngắn hạn (đào tạo kỹ năng), đào tạo linh hoạt bằng các hình thức luân