Thuyết trình chủ đề lý thuyết thị trường hiệu quả

Cơ sở hình thành lý thuyết thị trường hiệu quả - Dựa trên lý thuyết dự tính hợp lý - Được đưa ra bởi John Muth, nhà kinh tế học người Mỹ 27/12/1930- Xof = dự báo tối ưu của X bằng cách

Đề tài tiểu luận 04: Lý thuyết thị trường hiệu quả

Nhóm 6- Thuyết minh

Các thành viên tham gia - số thứ tự:

Nguyễn Quang Huy 22

Nguyễn Văn Việt 90

Giáo viên hướng dẫn: Ths Trương Minh Tuấn

Nội dung:

Cơ sở hình thành lý thuyết thị trường hiệu quả

1 Khái niệm lý thuyết thị trường hiệu quả

2 Ý nghĩa lý thuyết thị trường hiệu quả

3 Các loại hình thị trường hiệu quả

4 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

5 Một số tranh luân với lý thuyết thị trường hiệu quả

1 Cơ sở hình thành lý thuyết thị trường hiệu quả

- Dựa trên lý thuyết dự tính hợp lý

- Được đưa ra bởi John Muth, nhà kinh tế học người Mỹ (27/12/1930-

Xof = dự báo tối ưu của X bằng cách sử dụng mọi thông tin sẵn có

- Ý nghĩa: nếu không có dự tính hợp lý thì tốn kém, dự tính đúng giúp phân

bổ hiệu quả nguồn lực, thời gian…

- Khi được áp dụng trên thị trường tài chính nó được gọi là lý thuyết thị trường hiệu quả

2 Khái niệm lý thuyết thị trường hiệu quả

- Là một sự áp dụng lý thuyết dự tính hợp lý vào việc định giá chứng khoán

- Được phát triển bởi Eugene Fama, một nhà kinh tế học người Mỹ, giảng viên đại học Chicago trong luận văn tiến sĩ của mình.

- Công thức tính lợi tức chứng khoán: RET= (Pt+1 – Pt + C)/Pt

- Với: Pt+1 = giá chứng khoán tại thời điểm t + 1

Pt = giá chứng khoán tại thời điểm t

C = tiền mặt chi trả trong thời kỳ t đến t + 1

RET= lợi tức chứng khoán từ thời điểm t đến t + 1

- Do đó, lợi tức dự định thu được trong tương lai: RETe = (Pt+1e – Pt + C)/Pt

- Lý thuyết thị trường hiệu quả cho rằng: giá cả tương lai bằng với dự báo tối

ưu về giá khi sử dụng mọi thông tin sẵn có, nên Pt+1e = Pt+1of

- Vậy RETe = RETof nghĩa là, lợi tức dự tính về chứng khoán bằng với dự báo tối ưu về lợi tức

2 Khái niệm thị trường hiệu quả

- Giá chứng khoán trên thị trường được quyết định bởi quy luật cung cầu, tức lợi tức dự tính về chứng khoán có xu hướng tiến về lợi tức thăng bằng, khi

đó lượng cầu bằng lượng cung

- Vì vậy RETe = RET*, trong đó RET* là lợi tức thăng bằng trên thị trường chứng khoán

- Mà như trên thì RETe = RETof , vậy RETof = RET* (*)

- Phương trình này nói lên: giá hiện hành trên thị trường tài chính sẽ được ấn định sao cho dự báo tối ưu về lợi tức chứng khoán ứng dụng mọi thông tin sẵn sàng, cân bằng với lợi tức thăng bằng của chứng khoán Các nhà kinh tế tài chính phát biểu điều này đơn giản hơn là: giá cả chứng khoán phản ánh mọi thông tin sẵn có trong một thị trường hiệu quả

3 Ý nghĩa của lý thuyết thị trường hiệu quả

- Ý nghĩa của thuyết thị trường hiệu quả được thể hiện như sau:

Nếu RET of > RET* thì Pt tăng đẩy RET of giảm

Nếu RET of < RET* thì Pt giảm đẩy RET of tăng

Ví dụ: Với cổ phiếu thường của công ty A nào đó

Nếu RET of = 50% > RET*= 10%, điều này thúc đẩy nhà đầu tư mua nhiều cổ phiếu công ty A hơn, lượng cầu tăng trong khi lượng cung không đổi dẫn đến mức giá cổ phiếu hiện hành (Pt ) của công ty tăng làm thu hẹp sự chênh lệch mức giá trong tương lai và hiện tại, và đẩy RET of xuống cho đến khi RET of = RET*, lúc này điều kiện thị trường hiệu quả được thỏa mãn, việc mua cổ phiếu công ty A dừng lại và thời cơ lợi nhuân chưa khai thác cũng biển mất

Nếu RET of = -5% < RET*= 10%, đây là đầu tư tồi do nhà đầu tư do nhà đầu tư thu lời ít hơn, lúc này nhà đầu tư bán cổ phiếu công ty A, nguồn cung tăng trong khi cầu không đổi khiến giá hiện hành Pt giảm xuống, làm tăng sự chênh lệch mức giá tương lai và hiện tại, kéo RET of tăng cho đến khi RET of = RET*, điều kiện hiệu quả của thị trường thỏa mãn, việc mua cổ phiếu dừng lại và thời cơ lợi nhuận chưa khai thác biến mất.

3 Ý nghĩa của lý thuyết thị trường hiệu quả

- Vậy ý nghĩa của lý thuyết thị trường hiệu quả được rút ra thông qua ví dụ trên là: trên một thị trường hiệu quả, mọi thời cơ lợi nhuận không khai thác đều bị loại bỏ

- Thêm nữa, một nhân tố quan trọng rút ra từ lập luận trên là: không phải ai trên thị trường tài chính đếu phải được thông báo tốt về chứng khoán hoặc

có dự tính hợp lý về giá chứng khoán để đưa giá chứng khoán đến tại điểm

mà ở đó điều kiện thị trường hiệu quả đạt được Lý thuyết thị trường hiệu quả có ý nghĩa vì nó không yêu cầu ai trên thị trường cũng đều phải biết được cái gì đang xảy ra đối với mọi chứng khoán.

4 Các loại hình thị trường hiệu quả

- Một thị trường vốn hiệu quả là thị trường trong đó giá chứng khoán phản ánh đầy đủ, tức thời mọi thông tin hiên có trên thị trường Việc tăng hay

giảm giá là do thị trường phản ánh với các thông tin mới, và thông tin mới là không thể dự báo được

- Có 3 loại thị trường hiệu quả: thị trường hiệu quả dạng yếu, (weak form) thị trường hiệu quả dạng bán mạnh, (semi- strong form) và thị trường hiệu quả dạng mạnh (strong form)

Thị trường hiệu quả dạng yếu: loại hình thị trường mà giá cả chứng khoán

phản ánh các thông tin quá khứ Một nhà đầu tư có thể phân tích kỹ thuật, nghĩa là dùng số liệu giá cổ phiếu trong quá khứ để dự đoán giá tương lai Ví

dụ, cô ta có thể lập biểu đồ giá trước đây để kết luận là cổ phiếu của công ty

ABC hiện phải có giá bằng 20 ngàn đồng/cổ phiếu Cô ta sẽ thu lợi nếu giá hiện nay thấp hơn hay cao hơn mức này Tuy nhiên, ở thị trường hiệu quả

dạng yếu thì giá thị trường đã phản ánh tất cả những thông tin trước đây, khiến

cho nhà đầu tư không thể tìm ra những chứng khoán đang bán dưới giá hay

trên giá để từ đó thu lợi nhuận cao hơn bình quân thị trường.

4 Các loại hình thị trường hiệu quả

- Thị trường hiệu quả dạng bán mạnh: loại hình thị trường mà giá cả chứng khoán phản ánh cả thông tin quá khứ và thông tin vừa công bố Ví dụ: tin một công ty dầu

mỏ phát hiện một mỏ dầu có trữ lượng lớn ngoài khơi được thông báo vào 10h sáng ngày hôm nay thì ngay lập tức thông tin đó được phản ánh vào giá cả khiến nó được đẩy lên mức thích hợp

- Một nhà đầu tư khác có thể áp dụng phương pháp phân tích cơ bản, bằng cách phân tích mọi thông tin được công bố về công ty ABC để tính giá trị cổ phiếu của

công ty Tuy nhiên, trong một thị trường hiệu quả dạng bán mạnh, giá thị trường đã

phản ánh tất cả những thông tin này, do đó loại trừ mọi khả năng thu lợi cao hơn bình thường Theo dạng thị trường này, chỉ có những thông tin nội gián hoặc

không công khai mới giúp các nhà đầu tư đạt lợi nhuận trên mức bình thường.

- Hay như bài viết trên trang cafef.vn ngày 15/1/2015 có tiêu đề “cổ phiếu

BlackBerry tăng mạnh nhất 10 năm sau tin đồn bán mình” đã khiến cổ phiếu công ty tăng vượt bậc 30%, mức tăng mạnh nhất của công ty trong 10 năm trở lại đây, tuy nhiên thì không có vụ mua bán nào được thực hiện nên cuối phiên, giá cổ phiếu lại đổ nhào 14%

4 Các loại hình thị trường hiệu quả

- Phiên bản dạng mạnh của thị trường: giá cổ phiếu phản ánh đầy đủ thông tin quá khứ, hiện tại, và cả thông tin nội bộ.

- Cơ sở đứng sau nhận định này là: nếu có thông tin nội bộ, những người có thông tin nội bộ sẽ mua bán ngay chứng khoán, như vậy giá chứng khoán thay đổi cho đến khi người trong cuộc không thể kiếm được lợi tức nữa

- ví dụ như có thông tin là công ty ABC đang gặp khó khăn về tài chính.Điều

này có thể khiến nhà đầu tư bán cổ phiếu công ty này để đảm bảo lợi tức Nhưng nếu thị trường thuộc dạng hiệu quả mạnh, nhà đầu tư này cũng

không thể đánh bại thị trường vì thị trường đã phản ứng theo những thông tin đó rồi Dù kiếm được nhiều thông tin đến đâu, trong một thị trường như vậy nhà đầu tư sẽ không bao giờ thu được lợi nhuận trên mức trung bình.

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

* Với lý thuyết thị trường hiệu quả (EMH) thì các báo cáo của các nhà phân tích là không có giá trị nhiều,

- Thử nghiệm qua 1 sự khuyến nghị mua bán của các nhà phân tích và các quỹ tương

tế so sánh với sự lựa chọn cổ phiếu của thị trường nói chung Kết quả là các nhà phân tích và các quỹ tương tế không chiến thắng được thị trường

- Một việc phân tích tài chính hoặc 1 quỹ tương tế đã thành công trong quá khứ không đảm bảo sẽ thành công trong tương lai

* Với thông tin mách nóng ngoài thị trường, kết quả cũng vậy, nhà đầu tư không chiến thắng được thị trường Bởi vì, với một thị trường hiệu quả thì khi thông tin trên xuất hiện bên ngoài thì nó đã phản ánh vào giá cổ phiếu, tin mách nóng không có giá trị đặc biệt và không có khả năng cho phép bạn thu được lợi tức cao bất thường

* Theo thuyết EMH, giá cổ phiếu phải theo gần sát bước đi ngẫu nhiên, tức không thể dự đoán sự thay đổi của giá trong tương lai, giá trị của cổ phiếu có thể tăng hoặc giảm Theo thuyết EMH, thông tin mới đã được phản ánh trong giá cả và thông tin này

có tính không dự đoán trước được nên giá cả cũng vậy

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

- Khi có thông tin tốt về một cổ phiếu nào đó thì giá cổ phiếu thường không tăng Trên trang vtv.vn bài viết ngày 4/4/2014 có bài “cổ phiếu tốt nhưng giá không tăng” cho biết Tổng công ty Xây lắp Dầu khí- mã chứng khoán PVX thông báo báo cáo kiểm toán hợp nhất 2013 Doanh thu và hàng loạt yếu tố thay đổi khiến PVX giảm thua lỗ hơn 400 tỷ đồng Thông thường, tin như vậy giá cổ phiếu tăng mạnh Tuy nhiên cả 2 phiên giao dịch sau khi công bố tin, giá cổ phiếu PVX đều giảm

Hay như bài viết trên trang cafef.vn ngày 2/5/2015 có nội dung là các cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Mỹ đều giảm dù nhiều doanh nghiệp công bố lợi nhuận tốt hơn

dự đoán Trung bình lợi nhuận của 160 công ty đã công bố kết quả kinh doanh trong tuần đều cao hơn 10% so với dự đoán

- Bởi vì thay đổi trong giá cổ phiếu là không thể dự đoán trước được cho nên khi

thông tin được công bố đã được thị trường dự tính, thì giá cổ phiếu sẽ đứng yên

Thực ra, thì việc tuyên bố không có bất kì thông tin mới nào lại có thể dẫn đến giá cổ phiếu thay đổi, và có trường hợp khi thông tin xấu đưa ra nhưng giá cổ phiếu vẫn tăng

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

- Trong bài viết “Chứng khoán Mỹ thăng hoa dù giá dầu chạm đáy 6 năm” được đăng trên trang web giavang.net, xin được trích một đoạn như sau: “Các vụ mua bán & sáp nhập đang diễn ra tấp nập khiến phố Wall cũng giao dịch sôi động theo Ngoài ra, việc đồng USD thoái lui khỏi các mức đỉnh gần đây và mối lo lắng về lịch trình nâng lãi suất của Fed dần lắng dịu đã khiến các chỉ số chứng khoán Mỹ tăng ấn tượng trong phiên giao dịch đầu tuần 16/3

- Cụ thể, chỉ số S&P 500 tăng 27,79 điểm (tương ứng 1,35%) lên 2081,19 điểm Đây

là phiên bứt phá mạnh nhất của S&P 500 kể từ ngày 03/02 xét theo tỷ lệ phần trăm, với 9/10 lĩnh vực chính đều tăng giá Trong đó, lĩnh vực y tế tăng mạnh nhất với 2,2% nhờ một số thương vụ M&A, nhóm cổ phiếu tiện ích, lĩnh vực được hưởng lợi trong môi trường lãi suất thấp, tăng 1,7% Đáng lưu ý là, nhóm cổ phiếu năng lượng vẫn đi lên 1,4% dù giá dầu WTI tại Mỹ giảm 96 xu xuống 43.88 USD/thùng và chạm mức thấp nhất kể từ tháng 3/2009.

- Như vậy, ta thấy kể cả khi giá dầu đã chạm đáy kể từ tháng 3/2009 nhưng nhóm cổ phiếu năng lượng vẫn tăng, điều này cho thấy giá chứng khoán là không dự đoán được, và không phụ thuộc thông tin được đưa ra

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

- Giá cổ phiếu sẽ chỉ thay đổi nếu thông tin mới đó là thông tin chưa được dự tính Như trong ví dụ sau:

- Trên trang vietstock.vn trong bài viết ngày 24/4/2015 có tiêu đề “doanh thu quý của Mircosoft vượt quá kỳ vọng của phố Wall” có nội dung như sau: Tập đoàn

Microsoft hôm qua, 23/4 đã công bố doanh thu và lợi nhuận quý tài chính thứ 3 cao hơn mong đợi của Phố Wall, nhờ doanh số bán hàng phần cứng và dịch vụ điện toán đám mây giúp bù đắp sự sụt giảm trong kinh doanh hệ điều hành Windows cốt lõi

Doanh số của điện thoại thông minh Nokia Lumia tăng 18% so với cùng kì năm trước

ở mức 8,6 triệu đơn vị, tuy ít hơn quý tài chính thứ hai ở mức 10,5 triệu chiếc và doanh

số vượt 2 tỷ đô la, giảm 16% so với cùng kỳ năm trước Doanh thu của bộ phận máy tính bảng Surface đã tăng 44%, ở mức 713 triệu USD, so với một năm trước nhờ doanh

số bán hàng Surface Pro 3 tăng Nhìn chung, các thiết bị và bộ phận tiêu dùng của

Microsoft tăng 8% so với năm trước đạt mức 9 tỷ USD Theo Microsoft, doanh thu liên quan đến thương mại điện toán đám mây của họ trong quý vừa qua tăng gấp đôi, và bây giờ đang duy trì ở mức 6,3 tỷ USD/năm

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

- Tổng doanh thu của Microsoft tăng 6%, ở mức 21,7 tỷ USD, vượt qua dự báo trung bình của phố Wall ở mức 21,1 tỷ USD Cổ phiếu của Microsoft đã tăng 3,1% , ở mức 44,7 USD sau giờ mở cửa giao dịch.

• Hay ví dụ “lạc quan về sp mới cổ phiếu Apple lập kỷ lục” trên trang infornet.vn với nội dung: Kết thúc phiên giao dịch hôm qua (19/8), cổ phiếu Apple đã vượt qua mức giá cao kỷ lục được lập từ năm 2012 Nhà đầu tư cho rằng những sản phẩm mới như iPhone có màn hình lớn hơn và đồng hồ thông minh sẽ giúp doanh thu của Apple tăng vọt Vài tháng gần đây, cổ phiếu Apple đã liên tục tăng giá nhờ kết quả kinh doanh tốt, kỳ vọng lớn đối với sản phẩm mới và đợt chia tách cổ phiếu được hoàn thành vào tháng 6 vừa qua Với mỗi cổ phiếu Apple được tách thành 7 cổ phiếu, số lượng cổ phiếu tăng lên và giá cũng giảm xuống đáng kể, giúp Apple tiếp cận được với nhiều nhà đầu tư hơn Các nhà đầu tư cũng được hưởng lợi khi giá cổ phiếu đã tăng hơn 30% kể từ cuối tháng 4 – khi Apple công bố kế hoạch chia cổ tức Cổ phiếu Apple đã tăng 1,4%, lên 100,53 USD – vượt qua mức cao kỷ lục 100,30 USD (tức 702,10 USD nếu chưa tách cổ phiếu) được lập hôm 19/12/2012 Kể từ đầu năm đến nay, cổ phiếu này đã tăng 25%

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

- Như vậy, giá cổ phiếu Apple đã thay đổi khi tin (sản phẩm mới thu được thành công) chưa được dự tính của nhà đầu tư

- Nếu một tuyên bố đã được dự tính thì không có sự đáp lại của giá cổ phiếu

- Đôi khi giá cổ phiếu còn giảm xuống khi tin tức tốt được loan báo Điều tưởng như

lạ thường lại hoàn toàn phù hợp với sự vận động của một thị trường hiệu quả Mặc

dù tin tức loan báo là tốt, nhưng nó không tốt như thị trường dự tính Ví dụ, lợi tức của Minh Phú có thể tăng 15%, nhưng nếu thị trường dự tính tiến tới tăng 20%, thì thông tin mới nằm trong thông báo không có lợi và giá cổ phiếu sụt xuống

* Việc phân tích kỹ thuật có đáng bỏ công không?

- Phân tích kỹ thuật tức là nghiên cứu các dữ liệu của công ty trong quá khứ để có khuôn mẫu đầu tư

- Do giá cổ phiếu vận dụng theo bước đi ngẫu nhiên nên việc phân tích kỹ thuật giờ

ít được sử dụng hơn

5 Vận dụng lý thuyết thị trường hiệu quả dưới góc nhìn nhà đầu tư

* Vậy các nhà đầu tư nên làm thế nào?

- Thuyết thị trường hiệu quả đưa đến kết luận rằng một nhà đầu tư cá nhân nào đó sẽ không cố gắng cho mình là khôn hơn thị trường bằng cách liên tục mua và bán

chứng khoán Kết quả duy nhất của hành động này là nhà đầu tư sẽ làm cho người môi giới của mình giàu lên bằng cách trả một khoản phí hoa hồng môi giới lớn

- Hành động đúng đắn nhất mà các nhà đầu tư nên làm trên thị trường là theo đuổi chiến lược “mua và giữ”, tức là nên giữ những cổ phiếu mình mua trong một khoảng thời gian dài, tránh việc mua đi bán lại liên tục trên thị trường (do với một thị trường hiệu quả thời cơ lợi nhuận chưa khai thác đều đã được loại bỏ) Điều này, bình quân

sẽ đưa lại lợi tức như nhau, nhưng lợi nhuận ròng của nhà đầu tư sẽ cao hơn do tốn ít phí hoa hồng hơn

- Họ nên đầu tư vào một cổ phiếu chỉ số như S&P 500 hay NASDAQ (đối với những nhà đầu tư quốc tế) hoặc VN- INDEX và HOSE (với những nhà đầu tư Việt Nam), trong năm 2014 chỉ số VN- INDEX tăng 8,5% còn chỉ số VN Allshare trong bộ chỉ

số HOSE tăng 9,46%