khóa luận khách sạn du lịch Du lịch tàu thuyền trên Vịnh Hạ Long

Những năm gần đây vịnh Hạ Long đã trở thành một điểm đến không thể không nhắc tới trên bản đồ du lịchViệt Nam nói riêng và bản đồ du lịch thế giới nói chung, bằng chứng là lượngkhách du

Vịnh Hạ Long – Di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO công nhận

đã trở thành một đề tài được các sinh viên cũng như các nhà khoa học nghiên cứurất nhiều ở các khía cạnh, góc độ khai thác khác nhau Những năm gần đây vịnh

Hạ Long đã trở thành một điểm đến không thể không nhắc tới trên bản đồ du lịchViệt Nam nói riêng và bản đồ du lịch thế giới nói chung, bằng chứng là lượngkhách du lịch trong và ngoài nước đến với vịnh Hạ Long những năm gần đây tăngrất nhanh cả về chất lượng cũng như số lượng Chính sự gia tăng về lượng dukhách đến đã mở ra những thuận lợi cho việc phát triển du lịch của Hạ Long nóiriêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung nhưng bên cạnh đó sự gia tăng này cũng tạo ramột sức ép đối với những nhà qui hoạch, quản lý trong việc đầu tư về cơ sở vậtchất kỹ thuật cũng như con người để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.Hầu hết du khách đều ngưỡng mộ vẻ đẹp cũng như giá trị mang tính toàn cầucủa vịnh Hạ Long Tuy nhiên nhiều người cho rằng các chương trình du lịch ở đâycòn quá đơn điệu, nhàm chán chưa thực sự tương xứng với tiềm năng và triển vọngcủa vịnh Hạ Long Với mục tiêu trở thành một điểm du lịch quốc tế trong tươnglai, chắc chắn các Bộ, Ban, Ngành và những người có trách nhiệm sẽ phải nỗ lựchết mình nhằm đưa vịnh Hạ Long đến một tầm cao mới

Tôi rất tự hào khi là một công dân Việt Nam – lại may mắn được học và hiểubiết rõ vị trí quan trọng của ngành du lịch cả nước nói chung và du lịch Hạ Longnói riêng Tôi quyết định lựa chọn đề tài nghiên cứu về hoạt động du lịch tàuthuyền trên vịnh Hạ Long cho bài khóa luận của mình để tìm ra những mặt mạnhcũng như những mặt yếu để từ đó góp phần nào đó cho sự phát triển du lịch củavùng vịnh này.

2.Ý nghĩa của đề tài

Đề tài sẽ giúp người đọc hiểu được phần nào về thực trạng tham quan du lịchtàu thuyền trên vịnh Hạ Long, trong đó có những hoạt động được triển khai rấthiệu quả cũng như những hạn chế, thiếu sót còn tồn tại của công tác này

Việc đánh giá nhận xét, và đưa ra những đề xuất kiến nghị hợp lý sẽ góp mộtphần nào những nỗ lực nâng cao hơn nữa chất lượng của các hoạt động du lịch trênvịnh Hạ Long, đáp ứng nhu cầu thưởng ngoạn ngày một tăng cao của du khách đếnvới Hạ Long hiện tại và trong tương lai

3.Mục đích của đề tài

Đề tài được thực hiện với mục đích chủ yếu là tìm hiểu về thực trạng và chấtlượng của hoạt động tham quan du lịch tàu thuyền trên vịnh Hạ Long Đây có thểcoi là một trong những hoạt động quan trọng nhất của ngành du lịch Quảng Ninhbởi những chương trình tham quan vịnh là động cơ chủ yếu đưa khách du lịch đếnvới Hạ Long trong nhiều năm qua Hoạt động này đang có những bước phát triểnnhanh dù vẫn gặp phải nhiều hạn chế và khó khăn Trong những năm tới, lượngkhách du lịch nội địa cũng như khách du lịch quốc tế đến với vịnh Hạ Long sẽ vẫntiếp tục tăng và còn tăng nhanh hơn do sự đầu tư ngày càng đúng và đủ vào việcquảng bá hình ảnh của vịnh Hạ Long đến với bạn bè trên thế giới

4 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành bài khóa luận của mình, tôi đã kết hợp nhiều phương phápnghiên cứu khác nhau:

- Phương pháp thu nhập, phân tích tài liệu

- Phương pháp điều tra thực địa

5.Bố cục của bài khóa luận:

Ngoài các phần: Mở đầu, mục lục, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luậnvăn gồm có ba chương chính

Chương I: Tài nguyên du lịch vịnh Hạ Long

Chương II: Thực trạng phát triển du lịch tàu thuyền trên vịnh Hạ Long

Chương III: Định hướng và giải pháp

Với trình độ có hạn của một sinh viên do vậy bài khóa luận này chắc chắnkhông tránh khỏi những thiếu sót, khuyết điểm trong bài viết Tôi kính mong đượccác thầy cô góp ý, chỉ bảo để tôi có thể hoàn chỉnh bài khóa luận này được tốt hơnnữa

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Sinh viên Nguyễn Vũ Thùy Linh

CHƯƠNG I TÀI NGUYÊN DU LỊCH VỊNH HẠ LONG

1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên:

1.1.1 Vị trí địa lý:

Vịnh Hạ Long là một vùng biển đảo thuộc Vịnh Bắc Bộ, nằm trong khu vực

từ 106 58’ đến 107 22’ kinh độ đông và từ 20 45’đến 20 56’ vĩ độ Bắc Vịnh HạLong thuộc địa phận của tỉnh Quảng Ninh, nằm trải dài từ thành phố Hạ Long, quathị xã Cẩm Phả và đến một phần của huyện đảo Vân Đồn

Diện tích quy ước của Vịnh là 1553km, trong đã có 1969 hòn đảo với hơn

Vịnh Hạ Long còn bao gồm cả khu vực Vịnh Bái Tử Long - vịnh biển nằm

kề ngay khu vực Di sản thế giới về phía Đông Vịnh Bái Tử Long có địa hình trảidài sát thị xã Cẩm Phả tới huyện Vân Đồn với diện tích lớn hơn gấp nhiều lần khuvực Di sản Thế giới

Theo cách trình bày trên, Vịnh Hạ Long là một vùng vịnh lớn hợp bởi khuvực Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản thế giới và Vịnh Bái TửLong Những người làm du lịch và dân cư sinh sống trên địa phận tỉnh Quảng Ninhđều gọi chung cho hai vịnh này là vịnh Hạ Long

Với diện tích 1553 km, phía Bắc của Vịnh Hạ Long là dãy núi thấp thuộcBãi Cháy và Hồng Gai, phía Tây và phía Nam giáp quần đảo Cát Bà, ngoài khơiphía Đông bị án ngữ bởi các đảo lớn thuộc quần đảo Trà Bản.

1.1.2 Địa hình :

Điều kiện địa hình có ý nghĩa quan trọng đối với nhiều hoạt động sống củacon người, Trong du lịch, địa hình được coi là một trong những tài nguyên có sứchấp dẫn lớn với du khách khi nó đặc điểm hình thái hay các dấu hiệu bên ngoài đặcbiệt, độc đáo, gây ấn tượng

Với Vịnh Hạ Long, đây được coi là một trong những yếu tố chính thu húthàng triệu khách du lịch mỗi năm

Sự đa dạng và tương phản là nét đặc biệt của địa hình, địa mạo Hạ Long doxen kẽ giữa hàng ngàn đảo đá vôi và đảo đất với các trũng biển; sự tồn tại củavùng đồng bằng cát mặn với số lượng lớn sú vẹt mọc trên bề mặt

Trong các dạng địa hình trên, sự kết hợp giữa hệ thống đảo (bao gồm cả đảo

đá và đảo đất) với các trũng biển đang được xem là cảnh quan kì thú bậc nhất, tạonên vẻ đẹp đặc trưng của Vịnh Hạ Long

Các đảo đá trên Vịnh chủ yếu là đảo đá vôi, tập trung với mật độ lớn ở phíaĐông Nam và Tây Nam, chỉ có một số ít đảo được cấu tạo bởi đá phiến thạch phân

bố ở phía Đông Nam Vịnh

Hệ thống đảo đá vôi đã tạo nên kiểu địa hình Karst ngập nước tiêu biểu chỉ

có ở Hạ Long Đây được đánh giá là một trong những kiểu địa hình đặc biệt, có giátrị lớn trong phát triển các hoạt động du lịch

Độ cao trung bình của các đảo đá từ 50- 200m, tổng diện tích các đảo là 562

km Các hòn đảo có chỗ mọc xen kẽ nhau như những bức tường thành dài hàngtrăm mét, có chỗ chỉ có một vài hòn đứng trơ trọi

Nhiều đảo đá có hình dáng đẹp, độc đáo khiến những người tới thăm Vịnhcoi chúng như tác phẩm tạo hình mà tự nhiên đã sáng tác trong hàng triệu năm qua

Chúng có những tên gọi riêng dựa vào chính hình dáng của mình như hòn GàChọi, hòn Ông Cụ, hòn Đỉnh Hương, hòn Chó Đá, hòn Xếp, hòn Con Có, hònThiên Nga Nhờ những tên gọi đó mà mỗi hòn đảo như có một linh hồn, một vẻđẹp riêng.

Khi đi trên biển, du khách sẽ thấy những đảo đá nằm lẫn lộn, chỗ chen chúc,chỗ thưa thớt, nhưng khi nhìn trên bản đồ hoặc khi đứng từ trên cao nhìn xuống,các đảo đá phân bố theo những đường cong gần song song với nhau theo kiểuchuỗi hạt Những đường cong này được tạo thành giống như những nếp nhăn trênmột tấm vải Đây là kết quả sau những lần bị dồn nén, xô đẩy, chuyển dịch của bềmặt trái đất

Theo các nhà khoa học, bề mặt trái đất đã nguội và đông cứng cách đây 1 tỷnăm, nhưng từ đó đến nay đã xảy ra những chuyển dịch trồi lên, sụt vật động tạosơn Lần tạo sơn gần đây nhất ở Hạ Long đã diễn ra cách đây 10 triệu năm, hìnhthành những cung núi như ngày nay

Trên các vách đá thô và ráp, người ta thấy có nhiều vết chém song song, để

lộ ra những lớp cắt phẳng Hiện tượng này xảy ra do những đảo đá nhỏ được tạonên từ các lớp cắt phẳng, các lớp đá vôi màu xám đen xen với các lớp đá Silicmỏng Theo thời gian,nước mưa, hơi ẩm và khí cacbonic do sinh vật biển thải rakhông khí hoà tan đá núi Lớp đá Silic mỏng và nhiều tạp chất bị ăn mòn nhanhhơn và dễ bị rạn nứt Nhưng núi đá ở Hạ Long có cấu trúc phân lớp song song nêncác vật ăn mòn có dạng song song dài, Những vật này có phương thẳng đứng, dovậy chỉ cần một chấn động nhẹ, tảng đá vôi bên ngoài sẽ bị rơi trượt xuống một lớpnào đó bị ăn mòn khá sâu Hiện tượng này đã để lại các vách đá phẳng như daochém Ở hầu hết các đảo đá, nhiều tảng lớn nhìn như đang trượt lên nhau và chuẩn

bị rơi xuống biển, nổi tiếng là hòn Xếp, hòn Thiên Nga

Chân các núi đá phần lớn đều bị khoét sâu tới mấy mét, thậm chí khi nhìnsâu hơn vào các hốc lõm, ta thấy có rất nhiều khe hốc rỗng Các khe này được hìnhthành do sóng biển với nồng độ muối cao và các dòng chảy vào chân núi Hiện

tượng này cũng tạo ra rất nhiều hang sát mặt nước như hang Luồn, hồ Ba Hầm,hang Hanh

Trong những đảo đá lớn, còn có một hệ thống hang động karst phong phú vềqui mô, hình dáng cũng như màu sắc Hang động karst là một trong các kiểu karstđược quan tâm chú ý nhất đối với hoạt động du lịch

Các hang động tạo ra trong lòng núi do sự hoà tan của nước mưa trong cácngóc ngách ở phía trên và sự hoà tan của nước biển cũng như nước ngầm ở phíadưới

Những chiếc có cửa rộng được gọi là hang, còn những chiếc có cửa hẹp gọi

là động

Những hang động lớn được tạo nên trong các đảo đá lớn, thường là các đảo

đá vôi carbon- permi dạng khối, màu xám,có độ tinh khiết cao Những hang độngđẹp trên Vịnh Hạ Long phải kể đến động Thiên Cung, hang Sửng Sốt, hang Đầu

Gỗ, động Mê Cung Trên Vịnh Bái Tử Long, hang Soi Nhụ, hang Hà Giát, hangNhà Trò cũng là những hang động có giá trị thẩm mỹ cao

Nhũ đá trong các hang, động cũng hình thành do nước mưa hoà tan với đávôi Nước mưa khi chảy qua các ngóc nghách, khe nứt cuốn theo các hạt đá vôinhỏ li ti Tới nóc hang, một phần chất vôi trong giọt nước kết tủa bám vào nóctrước khi từng giọt nước rơi xuống Qua hàng vạn năm, quá trình kết tủa của vôi đãtạo thành những nhũ đá với nhiều hình dạng khác nhau

Phần đá vôi còn lại của giọt nước khi rơi xuống nền hang tiếp tục kết tủa vàtạo nên các nhũ đá mọc nên từ nền hang.Những nhũ đá này được gọi là măng đá Nếu nhũ đá và măng đá gặp nhau thì cột nhũ được hình thành Mỗi cột nhũphải mất hàng vạn năm kết tủa, do đó chúng đựoc coi là những tác phẩm đá hết sứcđộc đáo và là tài sản quý giá thiên nhiên đã tạo ra

Ngoài hệ thống đảo đá, hang động, Vịnh Hạ Long còn có hệ thống đảo đấtvới hệ thực vật phong phú, phần lớn các đảo đều có người sinh sống Vịnh Hạ

Long nổi tiếng có đảo Tuần Châu,một hòn đảo có ngư dân sinh sống từ lâu đời.Vịnh Bái Tử Long có số lượng đảo đất nhiều hơn hẳn: đảo Ngọc Vừng, đảo QuanLạn, đảo Rều Đất, đảo Ba Mùn

Các đảo này không chỉ có thiên nhiên tươi đẹp như rừng rậm, các bãi cátmịn, không khí trong lành và sản vật giàu có mà còn chứa đựng nhiều giá trị vănhoá của cư dân địa phương, đặc biệt là của những làng ngư dân

Bên cạnh địa hình xen lẫn với các trũng biển, Hạ Long có cả những đồngbằng cát mặn, nơi sinh sống của các loài sú vẹt và các loài sinh vật của rừng ngậpmặn sông Trới, một địa điểm có thể thực hiện được các chuyến du lịch sinh thái,tìm hiểu tự nhiên

Sự độc đáo của địa hình Hạ Long là kết quả của một quá trình địa chất đặcbiệt và lâu dài Gía trị về địa chất địa mạo đó đã giúp Hạ Long được ghi nhận vàodanh mục Di sản thiên nhiên thế giới một lần nữa vào tháng 12/2000

1.1.3 Lịch sử địa chất của Vịnh Hạ Long:

Trạng thái địa hình đảo xen đá xen lẫn các trũng biển đã được các nhà khoahọc chứng minh là hình ảnh cổ xưa nhất của lãnh thổ Bắc Bộ Việt Nam qua lịch sửđịa chất lâu dài

Thời kì trước cổ sinh đại và cố sinh đại đã diễn ra các chuyển động uốn nếplớn như: Caleđoni( cách đây 300 triệu năm), Hecxini( 250 triệu năm trước) Cácchuyển động này đã tạo ra lãnh thổ miền Bắc Việt Nam Lãnh thổ này là một bộphận thuộc một miền rộng lớn những dãy núi xen giữa các trũng biển như các vùngđảo Đông Nam Á hiện nay.Do đó, trong thời kỳ này Vịnh Bắc Bộ đã có hàng ngànđảo đá vôi với nhiều hình dạng khác nhau, tạo thành một hình thái tương phản đặcbiệt

15 triệu năm sau, vận động Indosianiat với cường độ lớn hơn đã nâng trũngbiển thành đất liền, tạo lục địa Đông Nam Á, trong đó có lãnh thổ miền Bắc ViệtNam Tuy vậy, một số vùng trong đó có khu vực Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long,

không bị ảnh hưởng nhiều của cuộc vận động này nên vẫn giữ nguyên trạng tháiđịa hình cổ.

Từ đó đến nay, dù phải trải qua nhiều cuộc vận động khác nhưng Vịnh HạLong vẫn không thay đổi về căn bản trạng thái địa hình

Cùng với lịch sử địa chất biển, Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long là một bảo tàngđịa chất qúy gía nơi lưu giữ trạng thái địa hình nguyên thủy của miền Bắc ViệtNam trong 250 triệu năm qua

Theo các nhà khảo cổ, Vịnh Hạ Long còn là mẫu hình Karst tiêu biểu trưởngthành trong điều kiện nhiệt đới ẩm Nhờ sự kết hợp giữa các yếu tố như tầng đá vôidày, khí hậu nóng ẩm và quá trình kiến tạo chậm mà địa hình vịnh Hạ Long có quátrình tiến hóa Karst đầy đủ Vịnh Hạ Long có tất cả các cấp bậc của địa hình Karstnhư hệ thống hang động cổ ( hang Sửng Sốt, hang Đầu Gỗ, động Thiên Cung )hang động đang hoạt động- hang nền Karst (hang Trinh Nữ, hang Bồ Nâu ) vàhang động tạo ra do quá trình biển-những hang hàm ếch biển(hồ Ba Hầm,hangLuồn )

Đánh giá về giá trị địa chất của vịnh Hạ Long , giáo sư Elery hamilton- chủtịch hội đồng bảo vệ hang động và điạ chất thuộc tổ chức bảo tồn thiên nhiên thếgiới ( IUCN) cho rằng : Vịnh Hạ Long là một trong những khu vực đá vôi Karstphát triển trên một diện rộng nhất thế giới.Chỉ duy nhất có khu Yangshow củaTrung Quốc cũng phát triển trên diện rộng, như vậy chỉ có thể so sánh với khu Disản thế giới là Wuling yan cũng ở Trung Quốc

Tiến sĩ Tony Waltham, trường đại học Trent Nottingham thuộc hoàng giaAnh khẳng định: Vịnh Hạ Long là một thắng cảnh Karst mang ý nghĩa toàn cầuvới nền tảng cơ bản là khoa học địa chất.Hạ Long bao gồm tất cả địa hình dạngFengcong, Fenglin và các hang động vẫn đang trong quá trình phát triển Cùng vớigía trị về cảnh quan, giá trị địa chất của Hạ Long còn phải được bảo tồn vì lợi íchcủa loài người

Những nét khái quát trên về lịch sử địa chất của vùng vịnh Hạ Long đã làm rõthêm giá trị của Di sản thiên nhiên thế giới này và khẳng định Hạ Long có thể trởthành một trong những điểm du lịch hấp dẫn nhất không chỉ của quốc gia mà còntrên toàn thế giới

Nằm ở miền Bắc Việt Nam, vịnh Hạ Long chịu ảnh hưởng nhiều của khí hậunhiệt đới gió mùa với một mùa đông lạnh Thời tiết chia làm 4 mùa rõ rệt và nhiệt

độ trung bình là như sau:

Bảng 1: Nhiệt độ trung bình Hạ Long theo các mùa

Nguồn: Đài khí tượng Quảng Ninh

Bảng 2 : Các đặc trưng khí hậu cơ bản của Hạ Long

Năm Tháng 1 Tháng 7 Năm Tháng 1 Tháng 7 Lượng

Mưa

Sốngàymưa

Số giờ

Nguồn : Đài khí tượng Quảng Ninh

Nhiệt độ trung bình cả năm của khu vực Hạ Long là 21 độ C, đạt chuẩn củanhiệt độ trung bình của vùng khí hậu nhiệt đới

Tổng nhiệt trung bình cả năm của khu vực là 8 000độ C

Tổng lượng mưa cả năm của khu vực là 2.000mm-2.280mm, số ngày mưachủ yếu vào mùa hè ( từ 130-140 ngày mưa)

Với lượng mưa lớn, độ ẩm của cả khu vực khá cao ( trị số bình quân từ 83%)

81-Khí hậu của khu vực Hạ Long chịu ảnh hưởng rõ rệt của biển Biển có vai tròquan trọng trong việc điều hoà khí hậu khu vực gần bờ, làm cho mùa đông ấm hơn

và mùa hè mát hơn so với những vùng sâu trong lục địa cùng vĩ độ

Tuy nhiên, sự ảnh hưởng cuả biển cũng làm phức tạp hơn những hiện tượngthời tiết đặc biệt diễn ra trên khu vực vịnh Hạ Long như sương mù, mưa dông, bão

và gió mùa đông bắc

Sương mù là những đám mây cấu tạo bởi các hạt nước nhỏ ở lớp không khísát mặt đất, sương mù làm tầm nhìn xa giảm xuống dưới 0,1 km Ở Hạ Long, mộtnăm trung bình có 15-22 ngày sương mù, chủ yếu tập trung vào mùa xuân , khinhiệt độ giữa ban ngày và ban đêm chênh lệch khá nhiều Sương mù gây ra nhiều

khó khăn cho các hoạt động giao thông trên biển nói chung cũng như các hoạtđộng thăm quan du lịch trên vịnh bằng các phương tiện vận chuyển trên biển.

Mưa dông thường kèm theo gió lạnh và mưa rào.Hiện tượng này xảy ra vàođầu hoặc cuối mùa đông Trên mặt vịnh mưa dông thường dữ dội hơn so với trênđất liền.Vịnh Hạ Long mỗi năm chịu ảnh hưởng trực tiếp của 2-3 cơn bão và chịuảnh hưởng gián tiếp của 4-5 cơn bão Sự ảnh hưởng của bão thường gây mưa lớn,tạo ra tác động xấu tới hoạt động của con người nói chung và hoạt động du lịch nóiriêng

Gió mùa đông bắc là loại gió thổi từ cao áp Siberu tràn qua lục địa TrungQuốc vào miền Bắc Việt Nam Gió mùa đông bắc gây ra khí hậu lạnh, khô vàođầu mùa đông và giảm dần vào khoảng tháng 1-3 âm lịch Thời kì này, vịnh HạLong thường đón ít khách du lịch nội địa mà chủ yếu đón khách du lịch quốc tếđến từ những quốc gia và vùng lãnh thổ có khí hậu ôn đới và hàn đới đến tránh rét

Do vậy, mùa đông ở khu vực vịnh Hạ Long được coi là mùa đón khách du lịchquốc tế trong khi mùa hè lại là mùa dành chủ yếu cho khách du lịch nội địa

Nhìn chung khí hậu Hạ Long là một trong những yếu tố tạo nên thuận lợi chocác hoạt động của con người nói chung và hoạt động du lịch nói riêng Những ảnhhưởng của các hiện tượng thời tiết xấu không tác động nặng nề tới du lịch bởi đây

là khu vực kín gió và an toàn ( do có nhiều đảo chắn ở phía trước)

Sự thay đổi của khí hậu cũng góp phần làm tăng thêm giá trị thẩm mỹ chocảnh quan của vùng Hạ Long mỗi mùa, mỗi thời kỳ trong năm

1.1.5 Nước :

Tài nguyên nước được khẳng định là một yếu tố hết sức quan trọng tạo nêngiá trị cho vịnh Hạ Long, nó bao gồm nguồn nước mưa chảy len lỏi trong các khenứt của các đảo đá vôi, hệ thống nước ngầm trên các đảo đất nơi có cư dân sinhsống và nước biển

Nước mưa trên khu vực Hạ Long có trữ lượng không lớn nhưng có ý nghĩahết sức quan trọng trong việc hoà tan đá vôi tạo nên những kỳ quan hang động nổi

tiếng trên vịnh Hạ Long cũng như duy trì cuộc sống của người dân trên các đảođất.

Cũng giống như nước mưa, nước biển là một phần quan trọng góp phần tạonên những hang động, núi đá có giá trị về thẩm mỹ cao, tạo nên một dạng địa hìnhKarst ngập nước độc nhất vô nhị trên thế giới trong hàng vạn năm qua.Tuy nhiênmực nước biển giữ mức ổn định như hiện nay chỉ từ khoảng 3000 năm trở lại đâysau khi trải qua hàng loạt các thời kỳ biển tiến

Biển Hạ Long nằm trong khu vực biển nhiệt đới nên có nồng độ muối cao hơn

so với các vùng biển khác từ 23-34,5%, đồng thời vịnh không có sông lớn và hầunhư quanh năm yên tĩnh Đây chính là điều kiện thuận lợi cho sự phong phú, đadạng của các hệ sinh thái dưới nước và cũng là điều kiện tốt để thực hiện cácchuyến du lịch tham quan bằng phương tiện tàu thuỷ.Ngoài ra, biển Hạ Long còn

có chế độ nhật triều, thuỷ triều với biên độ lớn và điển hình nhất thế giới

1.1.6 Hệ động, thực vật :

Do có điều kiện về địa hình, khí hậu, nước như trên, vịnh Hạ Long có hệ độngthực vật phong phú và đặc trưng Ở đây tồn tại hai hệ sinh thái tiêu biểu là: hệ sinhthái rừng xanh nhiệt đới và hệ sinh thái ven bờ

Với hệ sinh thái rừng xanh nhiệt đới, tổng số loài thực vật trên các đảo ở vịnhvẫn chưa được xác định Ở một số quần xã thực vật được tìm thấy gồm có: cácloại ngập mặn, các loại thực vật ven bờ cát ven đảo và các loài mọc ven sườn núi,vách đá, đỉnh núi, cửa hang

Các nhà nghiên cứu của văn phòng UDNP Hà Nội đã phát hiện 7 loại thực vậtđặc hữu tại Hạ Long là: Thiên Tuế Hạ Long, Khổ Cử Đại Tím, Cọ Hạ Long, Khổ

Cử Đại Nhung, Mãng Tai Hạ Long, Ngũ Da Bì Hạ Long và Hải vệ nữ hoa vàng.Theo thống kê của viện sinh thái và tài nguyên, hệ sinh thái rừng thường xanhnhiệt đới Hạ Long có 477 loài Mộc Lan, 12 loài Dương xỉ và 20 loài thực vật ngậpmặn

Về động vật, hệ sinh thái rừng xanh nhiệt đới trên có khoảng 4 loài lưỡng cư,

8 loài bò sát, 40 loài chim và 14 loài thú.Trong số những loài trên đặc biệt có loàikhỉ thân đỏ, đít đỏ với giá trị y học cao, đang được nuôi trên đảo Rều Đất để chếcác loại vac-xin phòng bại liệt ở trerm.Nơi này cũng được xem là một trong nhữngđiểm tham quan rất thú vị trên vịnh Hạ Long

Khi nhắc đến hệ sinh thái rừng xanh nhiệt đới trên vịnh Hạ Long không thểkhông nhắc đến sự phong phú của vườn quốc gia Bái Tử Long Vườn nằm chủ yếutrên đảo Ba Mun thuộc vịnh Bái Tử Long , cách Bãi Cháy khoảng 50 km về phíađông bắc với diện tích 15.783 ha, Toàn khu vực đảo là khu rừng nguyên sinh rậmrạp với hai tầng thực vật.Tầng nguyên sinh có cả loại gỗ qúy như nghiến , lim, sến,táu, vàng tâm và đặc biệt là cây Kim Giao Tầng thứ hai bao gồm các loại câythuốc có giá trị như ngũ gai bì, hoàng đắng, tam thất theo điều tra, tổng số loàithực vật của vườn là 494, trong đó có 11 loài được ghi vào trong sách Đỏ Độngvật trên cạn của vườn có 37 loài thú, 96 loài chim, 15 loài lưỡng cư, 22 loài bò sát

và có 9 loài quý hiếm được ghi vào sách Đỏ

Rừng quốc gia Bái Tử Long còn nhiều loài động bật như: lợn rừng, khỉ, sócbay, đại bàng nổi tiếng nhất là loài hươu sao

Tuy nhiên, do diện tích rừng thường xanh nhiệt đới chiếm diện tích nhỏ, chủyếu tập trung ở vườn quốc gia Bái Tử Long nên sự phong phú không tiêu biểubằng hệ sinh thái biển và ven bờ.Hệ sinh thái này chứa đựng số lượng, chủng loạicác loài thực vật động vật lớn và có giá trị kinh tế, môi trường cao, Trong số đótrước hết cần kể đến các rặng san hô

Theo thống kê, khu vực vịnh Hạ Long có 170 loài san hô, tập trung nhiềuquanh các đảo xa bờ phía Đông Nam như khu vực Cống Đỏ, Bọ Hung, Ba Hầm Ởcác khu vực trên, các rặng san hô có thể dài hàng trăm mét với độ che phủ cao và

có những loài qúy hiếm như san hô đỏ, san hô sừng Các rặng san hô là hệ sinhthái có năng suất sinh học cao, nơi sinh sống của nhiều loài thuỷ sinh và là một bộlọc làm sạch môi trường nước rất hiệu quả

Do vậy, nơi có san hô sinh sống thường là những nơi nước rất trong, tạo nênmột cảnh quan biển đặc sắc, có thể thu hút nhiều khách du lịch.

Trước đây, san hô ở vịnh Hạ Long thường bị khai thác nhiều cho những mụcđích khác nhau trong đó có việc làm quà lưu niệm cho du khách.Hiện tượng nàyđến nay tuy đã bị cấm nhưng vẫn còn một số ngư dân hái trộm để đem bán chokhách du lịch Rặng san hô đến nay đang được phục hồi và phát triển khá tốt nhờ

sự bảo vệ và giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước của chính quyền địa phương.Dựa vào nguồn thức ăn phong phú và điều kiện môi trường biển thuận lợi,Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long là vùng biển có nhiều loại cá sinh sống.Theo thống

kê, 1000 loài cá đã được xác định trong đó có 730 loài đã được đặt tên với nhiềuloài có giá trị dinh dưỡng cao như song, thu, nhụ, đé

Các loài hải sản khác có thể kể đến là: tôm, tôm he, mực ống, cua gạch, ốcnhảy, sò lông, hải sâm, bào ngư

Trong số những loài thực vật nổi chủ yếu của Hạ Long, đáng chú ý là các loàitảo như tảo khuê, tảo giáp, tảo lục Khoảng tháng giêng và tháng chín trong 1m3nước ở Hạ Long có tới 54 vạn tế bào tảo

Loại thực vật đáy được ưa chuộng nhất Hạ Long có tên là rong câu Rong câumọc ở dưới đáy vịnh , sợi dài và mảnh Rong câu có thể chế biến thành các món ănngon hoặc thành thuốc chữa bệnh bướu cổ

Hiện nay, ngoài các hệ sinh thái tự nhiên trên vịnh Hạ Long còn có các hệsinh thái do con người tạo ra nhằm nâng cao sản phẩm sinh học như các đầm nuôitôm cá, trồng rong, lồng bè nuôi cá, ruộng để nuôi sò, ngao, trại nuôi trai lấy ngọc

Sự đa dạng của các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo đã mang lại nhiều nguồnlợi nhiều mặt cho con người Chúng cần được bảo vệ và khai thác một cách bềnvững để tiếp tục duy trì chất lượng môi trường và các hoạt động kinh tế, trong đó

có hoạt động du lịch

1.2 Tài nguyên du lịch nhân văn:

1.2.1 Một số di chỉ khảo cổ:

Vịnh Hạ Long không chỉ là vùng biển đảo có cảnh thiên nhiên đặc sắc mà còn

là khu vực có lịch sử lâu đời Trên vịnh, các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều dichỉ của nền văn hoá xa xưa

Những di chỉ quan trọng nhất trên khu vực vịnh Hạ Long cần kể đến là các dichỉ của nền văn hoá Hạ Long và các di chỉ của thương cảng Vân Đồn xưa

Ngay từ thời kỳ đồ đá, khu vực ven biển Quảng Ninh mà trung tâm là khu vực

Hạ Long đã có người tiền sử sinh sống Họ đã tạo nên một nền văn hoá bản địa đặcsắc.Nền văn hoá đó đã được đặt tên là văn hoá Hạ Long vào cuối những năm 60của thế kỷ 20 sau khi các nhà khảo cổ đã tìm thấy hàng loạt các di chỉ suốt từMóng Cái qua Hạ Long đến Hoàng Tân( Yên Hưng- Quảng Ninh) với những di vậtnhư đồ đá, đồ gốm, đồ trang sức có cùng chất liệu, hình dáng và hoa văn

Chỉ riêng trên khu vực vịnh Hạ Long, các di chỉ tìm thấy trong các hang độngnhư: Soi Nhụ, Tiên Ông, Bồ Nâu, Hang Ma, Hang Luồn Trên các đảo đất như :Ngọc Vừng và ven bờ cửa Lục( gần khu vực phà Bãi Cháy ngày nay) đã khá lớn.Trong những hang động kể trên, các nhà khảo cổ đã tìm thấy những tầng vỏ ốcsuối( Melina) và vỏ ốc núi( Cylophenus) dày và những di vật liên quan đến cuộcsống của người tiền sử.Những di chỉ ở đây được xác định với niên đại khá sớm,thuộc trung kì đá mới cách ngày nay khoảng 7000-15000 năm

Tới đầu năm 2003, các nhà khảo cổ đã tìm thấy di chỉ Ba Vũng ( đảo Đá Bạc)một địa điểm còn nguyên vẹn nhất của văn hoá Hạ Long từ trước tới nay Đây cóthể trở thành một trong những điểm tham quan, phục vụ du khách muốn tìm hiểusâu hơn về nền văn hoá cổ xưa của Hạ Long

Những phát hiện trên cho thấy từ xa xưa con người đã dựa vào các nguồn lợicủa biển, nhận thức được tầm quan trọng của nền kinh tế biển dù chưa đầy đủ.Biểngiúp họ tồn tại và phát triển trong điều kiện sống cách khá xa với đất liền

Tuy nhiên, nền văn hoá Hạ Long với những đặc trưng riêng không tồn tại độclập với nền văn hoá đá mới Việt Nam mà có những nội dung cơ bản và tươngđồng.

Đến thời kì phong kiến, thời đại nhà Lý đến nhà Lê, khu vực Vân Đồn trởthành một trong những thương cảng sầm uất qua các ghi chép từ sử sách và cáchiện vật tìm thấy ở khu vực này Hàng vạn mảnh gốm sứ đặc trưng cho các thời đạinày và nhiều hiện vật có giá trị lịch sử, văn hoá nghệ thuật cao đã được phát hiện.Các thương thuyền lớn từ Trung Quốc, các nước trong khu vực Đông Nam Á đãđến cập cảng, trao đổi hàng hoá, đặc biệt trong số tiền cổ tìm thấy ở Vân Đồn cómột đồng tiền Tây Ban Nha đúc năm 1762 Như vậy, phạm vi buôn bán củathương cảng đã có thể mở rộng tới một số nước Tây Âu và thời gian tồn tại củathương cảng kéo dài đến tận thời Tây Sơn Tuy nhiên, hiện nay địa điểm chính xáccủa thương cảng Vân Đồn vẫn còn là điều gây tranh cãi Từ sau thời nhà Lý, hoạtđộng giao thương ở đây giảm dần, vùng vịnh Hạ Long trở thành một vùng biểnvắng vẻ và bị ngăn cách với bên ngoài Đây là thương cảng cổ xưa nhất của ViệtNam, những dấu tích còn lại của thương cảng Vân Đồn có thể bắt gặp chủ yếu ởbến thuyền cổ Cái Làng, Cống Cái, Con Quy, Cống Hẹp

1.2.2 Một số nét về văn hoá-lễ hội:

Khi nói đến những nét văn hoá - lễ hội trên khu vực vịnh Hạ Long cần đề cậpđến những nét văn hoá của ngư dân sống trên vịnh và trên các hòn đảo quanh vịnh.Hiện nay trên vịnh Hạ Long và Bái Tử Long có khoảng 40 đảo có dân cư sinhsống như đảo Cái Bầu, Bản Sen, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Cống Đông các đảo lớnchủ yếu tập trung trên vịnh Bái Tử Long

Ngoài ra còn nhiều vạn chài sống trôi nổi trên mặt nước, bắt đầu lập thànhnhững làng chài định cư, sống tập trung Họ có những nét văn hoá vật thể và phivật thể đặc trưng và mang đậm yếu tố biển

Tục thờ cúng tổ tiên cùng những hình thức hát giao duyên như hát đám, hátđám cưới, hò biển là vốn nghệ thuật dân gian phong phú, đặc sắc Đây sẽ là nguồn

tài nguyên du lịch qúy giá, mang đến cho du khách một hình ảnh Hạ Long rất đặctrưng và sống động Trước đây mỗi gia đình ngư dân sống chung trên một chiếcthuyền, cuộc sống bấp bênh, trẻ em không biết chữ, không được đến trường Hiệnnay, 300 hộ dân trên vịnh đã có nhà bè sinh sống và kết hợp nuôi thả cá lồng bè rấtthu hút khách du lịch đến tham quan, mua sắm , trẻ em được đến trường, cuộc sống

đã ổn định hơn

Trong tương lai làng chài Cửa Vạn một trong những làng chài trên vịnh sẽ trởthành một chuyên đề ngoài trời của bảo tàng sinh thái Hạ Long, nơi du khách đượcnghe thuyết minh để hiểu hơn về những nét văn hoá độc đáo của Hạ Long

1.3 Nhận xét chung:

Nói đến Hạ Long trước hết phải nói đến vẻ đẹp thần tiên của non nước mâytrời nơi đây Trên Trái đất này, không có vùng biển đảo nào như Hạ Long, trên mộtdiện tích không rộng mọc lên hàng nghìn đảo đá muôn hình muôn vẻ, tựa tấm thảmxanh lộng lẫy, lấp lánh vô số châu ngọc Đảo đá Hạ Long không phải là một thếgiới sống động mà còn ẩn chứa trong lòng các đảo với hệ thống hang động vô cùngphong phú như động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, hang Sửng Sốt, hang Trinh Nữ Ngoài địa hình đá vôi Hạ Long còn có tới hơn 139 bãi cát diện tích lớn nhỏkhác nhau thuộc khu vực Hạ Long - Cát Bà rất lý tưởng để khai thác hoạt động tắmbiển như bãi tắm Titop, Quan Lạn Các đảo đá vôi cũng tạo ra một số địa hìnhđáy biển phong phú gắn liền với hệ sinh thái san hô rất thích hợp cho việc khaithác du lịch đáy biển, như khu vực đảo Trăm, hòn Đầu Bê, đảo Cống Đỏ

Cảnh quan của những đảo đất và đảo xen đá cũng hấp dẫn thu hút Tại đây cócác khu rừng nguyên sinh, các bãi tắm ven biển, địa hình ở đây dốc thoải mái rấttiện cho việc xây dựng các biệt thự, nhà nghỉ và các khu vui chơi giải trí như đảoTuần Châu, đảo Ngọc Vừng

Bầu trời và mặt nước là một trong những yếu tố tạo ra sức hút không kémphần đặc sắc Hiếm có nơi nào có mặt nước trong xanh và đẹp tĩnh lặng như ở nơiđây Mầu xanh của trời hòa trộn với mầu xanh lục của núi đổ bóng xuống mặt

biển, làm cho mầu mặt nước ở đây có sự pha trộn rất đẹp Có núi có nước, phongcảnh ở đây thật là hữu tình và làm say đắm lòng người.

Chúng ta khó có thể miêu tả hết vẻ đẹp khác nhau của Hạ Long nhưng nhữngđặc trưng trên đã cho ta thấy Hạ Long là một bức tranh thiên nhiên hoàn mỹ, đượcmệnh danh là: ”thiên đường trên mặt đất” Nó không chỉ là thiên đường trong lòng

du khách Việt Nam mà còn là của khách quốc tế

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG KINH DOANH DU LỊCH TÀU THUYỀN

HẠ LONG

Du lịch Hạ Long là nòng cốt của du lịch tỉnh Quảng Ninh, đã và đang cónhững thay đổi phát triển mạnh mẽ để phù hợp với xu hướng chung của thời đại.Đặc biệt với tiềm năng du lịch tự nhiên và nhân văn đã có sức hấp dẫn rất lớn, thuhút mạnh mẽ khách du lịch đến với Hạ Long Đồng thời đã tạo cho hoạt động dulịch, nhất là du lịch biển của Hạ Long, có những bước tiến nhất định trong suốtmấy năm qua

2.1.1 Lượng khách du lịch:

Những năm cuối thế kỷ 20, tình hình khu vực và thế giới tác động khôngthuận lợi tới du lịch toàn cầu Du lịch Việt Nam giảm sút về cả lượng khách, doanhthu và thu hút vốn đầu tư Trước tình hình ấy,Đảng và Chính Phủ đã kịp thời cónhững chính sách đúng đắn nhắm tháo gỡ khó khăn, chặn đà suy giảm.Tạo thế vàlực cho du lịch phát triển trong tình hình mới

Được sự quan tâm của Tổng Cục Du lịch, các bộ ngành Trung ương, lãnh đạotỉnh Quảng Ninh, các ban ngành, Du lịch Quảng Ninh đã hoàn thành vượt mức cácchỉ tiêu chủ yếu:

Tổng khách du lịch: 4.200.00 lượt, tăng 5% với kế hoạch và 16% so với năm

2007 Trong đó khách quốc tế: 2.350.000 lượt, tăng 30,5% so với kế hoạch và 60%

so với năm 2007

Khách lưu trú: 2.400.000 lượt, tăng 19% so với kế hoạch và 4% so với năm

2007 Trong đó khách quốc tế: 1.250.000 lượt, tăng 36% so với kế hoạch và 10%

so với năm 2007

Khách thăm quan Vịnh Hạ Long: 2.640.000 lượt, tăng 46% so với năm 2007.Trong đó doanh thu du lịch: 2.400 tỷ tăng 11,6% so với kế hoạch và 13% so vớinăm 2007.

Trong mấy năm gần đây, lượng khách đến với Vịnh Hạ Long đang có xuhướng gia tăng, năm sau cao hơn năm trước Chỉ tính trong 4 tháng đầu năm 2009,lượng khách đến thăm Vịnh Hạ Long đã ước đạt 352,400 lượt

Để đáp ứng nhu cầu của du khách, vấn đề cần thiết đặt ra hiện nay là làm thếnào để nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo thêm các sản phẩm du lịch để Hạ Longngày càng hấp dẫn hơn

Ông Dương Xuân Hội – phó vụ trưởng vụ Lữ hành (Tổng cục du lịch) chobiết , ban thường trực Hiệp hội du lịch thế giới (WTTC) vừa xếp Việt Nam là mộttrong 10 điểm du lịch lớn của thế giới trong 10 năm tới, về hội tụ nhiều điểm hấpdẫn du khách Theo WTTC Việt Nam có những thế mạnh như kiến trúc cổ kính,phong cảnh núi non hùng vĩ , nhiều bãi biển nguyên sơ và nhiều điểm du lịch cònmới lạ đối với du khách thế giới.Nhiều công ty và khách sạn nổi tiếng trên thế giới

đã và đang có kế hoạch đầu tư vào Việt nam trong đó các tập đoàn khách sạn nổitiếng như Accor, Starwood, Hyatt, mariot…Trước đây Hồng Kông và Singapore làhai điểm du lịch mang nhiều nét á đông hấp dẫn, nhưng giờ đây hai nơi này đều đãđậm nét phương tây, vì vậy màu sắc á đông của Việt Nam sẽ là nhân tố thu hútnhiều du khách trong thời gian tới

Chỉ tiêu Qúy I năm 2009Khách quốc tế 108,810

Khách nội địa 243,590Tổng số khách 352,400

2.1.2 Doanh thu

Chỉ tiêu để đánh giá sự phát triển của ngành du lịch không chỉ dựa vào sựtăng trưởng của lượng khách mà còn dựa vào doanh thu đạt được hàng năm màngành du lịch mang lại.

Vượt qua bao khó khăn thách thức như : đại dịch SARS, và dịch cúm giacầm, doanh thu từ ngành du lịch Quảng Ninh vẫn không ngừng tăng cao và vượtmức kế hoạch đặt ra

Số doanh thu của Vịnh Hạ Long cũng chiếm một tỷ lệ rất cao trong toànngành du lịch tỉnh Quảng Ninh

Bảng 5 :Thống kê doanh thu từ du lịch của vịnh Hạ Long

(2001-2004 và quý I năm 2009).

Đơn vị tính :triệu đồng

Vịnh Hạ Long Tỉnh Quảng Ninh

Để tiến hành thành công các chương trình du lịch tham quan biển trên vịnh

Hạ Long, lượng nhân viên phục vụ đòi hỏi con số khá lớn và hoàn thành nhữngcông việc đa dạng trong đó những người thường xuyên tiếp xúc với khách chính làthuyền viên trên tàu và các hướng dẫn viên du lịch

Nhu cầu thăm vịnh của khách tăng lên đòi hỏi số lượng và chất lượng củaphương tiện vận chuyển cùng với chất lượng phục vụ cũng phải tăng lên

Do nhu cầu ngày một tăng cao, mỗi năm trung bình có khoảng 50 tàu mớiđược đưa vào sử dụng do vậy cần tăng cường bồi dưỡng đội ngũ thuyền trưởng,máy trưởng cũng như đội ngũ nhân viên phục vụ trên tàu về mặt kiến thức cũngnhư kĩ năng làm việc.Cần yêu cầu nhân viên có lý lịch rõ ràng, có giấy tờ cần thiết

về phương tiện, có bằng cấp phù hợp, chứng chỉ ngoại ngữ do cơ quan có thẩmquyền cấp

Hầu hết những người phục vụ trên tàu đều đã có thái độ lịch sự, văn minh,chu đáo khi làm nhiệm vụ vận chuyển cũng như khi giao tiếp, phục vụ khách.Tuy nhiên, những người phục vụ trên tàu đa số đều chưa thực hiện nghiêmchỉnh việc đeo phù hiệu phân biệt giữa thuyền viên vận hành tàu với nhân viênphục vụ khách như quy định ở diều 8 của “ quy định tạm thời tiêu chuẩn tàu khách

du lịch thăm quan trên vịnh Hạ Long”

Trong thời gian tới, khi số lượng tàu du lịch đưa vào sử dụng nhiều hơn, sốlượng thuyên viên và nhân viên phục vụ trên tàu sẽ tăng theo Công tác quản lý vàchuẩn hoá đội ngũ nhân viên phục vụ trên tàu cần phải được tăng cường

Ngoài đội ngũ thuyền viên thường xuyên phục vụ khách du lịch, nhữnghướng dẫn viên du lịch cũng là người tiếp xúc với khách nhiều nhất trong suốthành trình du lịch

Với những đoàn khách nước ngoài, thông thường có những hướng dẫn viênsuốt tuyến, hoặc hướng dẫn viên địa phương đi theo để phục vụ trong thời gian vậnchuyển trên tàu

Đồng thời, trên các hang động, du khách cũng có thể được hướng dẫn bởi độingũ hướng dẫn viên tại đây Đây là đội ngũ hướng dẫn thuộc ban quản lý vịnh HạLong với số lượng khoảng gần 30 người trên tất cả các hang động, phần lớn hướngdẫn viên đều tốt nghiệp đại học chuyên ngành du lịch của các trường như đại học

DL Đông Đô, đại học KHXH&NV, đại học Văn Hoá, đại học Mở Tất cả đều cóchứng chỉ nghiệp vụ hướng dẫn do cơ quan có thẩm quyền cấp Đội ngũ hướng dẫnviên trên có thể hướng dẫn khách tham quan tại các hang động bằng các thứ tiếngnhư tiếng Việt, Anh, Pháp, Trung, Nhật

Số lượng hướng dẫn viên tại các hang động đã tăng lên đáng kể trong 2,3 nămqua Bên cạnh đó trình độ chuyên môn nghiệp vụ thường xuyên được nâng cao vớiviệc liên tục mở những khóa học về nghiệp vụ hướng dẫn viên và những cuộc thikiểm tra trình độ nhằm sử dụng đúng năng lực của mỗi hướng dẫn viên

Khi lượng khách tăng hơn hiện nay, số lượng và trình độ của đội ngũ hướngdẫn viên cần phải được nâng cao hơn nữa nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách vànâng cao chất lượng phục vụ

2.1.4 Tình hình đầu tư nâng cấp cho tàu thuyền trên vịnh Hạ Long

Các phương tiện phục vụ tham quan du lịch biển:

Nhằm thực hiện việc khai thác có hiệu quả những tài nguyên du lịch tự nhiêncũng như tài nguyên du lịch nhân văn phong phú và có chất lượng cao trên mộtvịnh biển rộng 1553km2, một hệ thống các cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho cácchương trình du lịch trên vịnh đã được xây dựng và đưa vào sủ dụng những nămgần đây

Các chương trình tham quan hầu hết đều được thực hiện bằng tàu máy chởkhách nên cơ sở vật chất chủ yếu đã có bao gồm một cảng tàu, nơi cập bến, đón trảkhách tham quan vịnh của hàng trăm tàu du lịch

Toàn bộ số phương tiện vận chuyển khách du lịch hợp pháp đều được tậptrung tại cảng tàu du lịch Bãi Cháy và Bến Đoan (Hòn Gai) dưới sự điều hành củaBan quản lý Cảng tàu du lịch và sự hỗ trợ phối hợp của Ban quản lý vịnh Hạ Long.Với tổng số gần 300 phương tiện có sức chở từ 20 đến 100 khách, dịch vụ vậnchuyển khách du lịch thăm vịnh Hạ Long có khả năng đáp ứng một cách linh hoạttất cả các yêu cầu tham quan vịnh của mỗi gia đình, của từng nhóm du khách hoặcphục vụ cả những đoàn đông người.

Tại cảng tàu du lịch Bãi Cháy, du khách có thể lựa chọn các cuộc hành trình

từ 3 đến 12 giờ để thăm nhiều tuyến điểm khác nhau trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái

Tử Long, đảo Cát Bà và nhiều đảo xa khác

Tất cả các yêu cầu phục vụ ăn uống trên các du thuyền nếu được báo trước sẽđược đáp ứng chu đáo, nhất là các món ăn đặc sản biển

Trên hành trình thăm vịnh Hạ Long, nếu có nguyện vọng khách du lịch có thểkéo dài hoặc rút ngắn chương trình, có thể tắm biển tại những bãi biển ngoài khơivịnh Hạ Long hoặc tham quan, nghiên cứu những gì ưa thích

Dịch vụ xuồng cao tốc, mô-tô trượt nước, canô kéo dù, lướt ván, dịch vụ bờbiển:

Cảng tàu có vị trí ngay cạnh khu du lịch, bãi biển Bãi Cháy với diện tích sửdụng hiện nay là 7500m2 do công ty Quản lý bến tàu- bến xe Quảng Ninh quản lý.Cảng được xây dựng năm 1997 và đưa vào sử dụng vào 12/1997 với diện tích banđầu là 7000m2 Cảng du lịch có hai cầu tầu, mỗi cầu tầu dài 70m , nơi cập bến đóntrả khách của 498 tàu du lịch Đây là một trong số những cơ sở vật chất quan trọngnhất để thực hiện hoạt động phục vụ khách tham quan Phần lớn các tàu này đều làtàu máy vỏ gỗ, thép Hiện nay các đội tàu này hoạt động dưới sự cho phép củacông ty quản lý bến tàu-xe Quảng Ninh đồng thời phải tuân thủ theo các quy địnhcủa cảng tàu du lịch Bãi Cháy

Theo tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, hình dáng kiến trúc, tiện nghi và vệ sinhmôi trường của phương tiện trong quyết định của Uỷ ban nhân dân tỉnh về việc ban

hành tạm thời quy định tiêu chuẩn tàu cho khách tham quan vịnh Hạ Long, người

ta chia làm 2 loại:

- Loại 1: gồm những tàu hiện đang được khai thác sau khi sửa chữa, hoán cải,nâng cấp, thoả mãn các tiêu chuẩn trong quy định này và tiêu chuẩn “ quy phạmnâng cấp và đóng tàu” do nhà nước ban hành Các tàu hết thời hạn lưu hành giấyphép vận chuyển khách du lịch yêu cầu phải hoán cải đúng tiêu chuẩn quy địnhmới tiếp tục cấp phép

-Loại 2: gồm những tàu đóng mới thoả mãn tiêu chuẩn đề trong “ quy phạmphân cấp và đóng tàu” theo thiết kế quy định đồng thời thoả mãn các điều 1,5,7 vàtừng bước theo điều 6 trong quy định này

Hàng năm, cũng theo quyết định này, các tàu phải được kiểm tra phân loạimới được cấp giấy phép vận chuyển khách du lịch Biện pháp này đã mang lại hiệuquả tốt nhằm duy trì và nâng cao chất lượng của hệ thống phương tiện vận chuyển

Do vậy, với tốc độ tăng nhanh về số lượng tàu du lịch mỗi năm nhưng các tàu đưavào sử dụng phần lớn đều đạt những tiêu chuẩn để phục vụ khách du lịch

Bảng thống kê số lượng tàu ở Quảng Ninh ( 2003-2008)

Nguồn: Sở du lịch tỉnh Quảng Ninh

Như vậy có thể thấy mỗi năm số lượng tàu trung bình tăng 50 chiếc và đềuđạt những tiêu chuẩn theo quy định về tàu chở khách du lịch tham quan vịnh HạLong trong quyết định số 1340 của UBND tỉnh Quảng Ninh

Về tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, các tàu đã thoả mãn quy phạm và phân loại

do nhà nước ban hành trong “ quy phạm dùng tàu sông” TCVN 5801-58 11/93, “quy phạm giám sát và đóng tàu sông cỡ nhỏ” 22 TCN 238-95,” quy phạm đóng tàu

gỗ yêu cầu kỹ thuật” TCVN3903-1984 và các tiêu chuẩn nhà nước hiện hành.Tất cả các tàu cũng đã có thiết bị thông tin để liên lạc với nhau và với đất liền( phổ biến là điện thoại di động) có tủ thuốc với các dụng cụ y tế để phòng chữabệnh thông thường và sơ cứu thương, có cầu để du khách lên xuống tàu thuyềnthuận lợi, an toàn và có bảng hướng dẫn du khách sử dụng những thiết bị trên tàu.Các trang thiết bị cứu sinh ( phao cá nhân, phao tròn), cứu hỏa ( bình chữacháy) thường xuyên được kiểm tra về số lượng và chất lượng

Theo tiêu chuẩn về hình dáng kiến trúc đẹp, nhiều tàu, đặc biệt là những tàuđóng mới và có tải trọng lớn có kiến trúc đẹp, hài hoà Tỷ lệ kích thước giữa các

bộ phận hợp lý, cân đối,bảo đảm tầm nhìn quan sát cảnh quan tốt nhất Phòngkhách được thiết kế trên boong chính Từ phòng khách lên boong dạo, đến nơi vệsinh đều liên hoàn, có boong che chở, có hành lang và cầu thang rộng rãi, có lancan và tay vịn

Hệ thống cửa kính tạo phòng khách, phòng làm việc được thiết kế với độ rộngtối đa, đóng mở được, bên trong cửa kính có rèm che ánh sáng

Một số tàu nhỏ không có buồm đều sơn màu trắng phần thân tàu và phầnthượng tầng theo đúng quy phạm Những thuyền buồm gắn máy, chiếm tỷ lệ lớnđều sơn màu nâu đỏ

Về tiêu chuẩn tiện nghi, trần của phòng khách trên các tàu đều được trang trí

ốp lát cách nhiệt, sàn tàu ốp gỗ xẻ đánh bóng hoặc một vật liệu ốp lát khác tạo màusắc trang nhã và dễ làm vệ sinh, lau rửa Ghế ngồi của du khách là loại ghế tựa cóchiều rộng trên 50cm và có đệm mềm

Các phòng vệ sinh được ốp gạch men đến cổ trần, có đầy đủ hố xí bệt, chậurửa, vòi nước, gương treo tường, hệ thống quạt gió Những tàu có công suất từ 20ghế trở lên đều có 2 phòng vệ sinh, mặt trước cửa ra vào các phòng đều có biển đề

tên phòng Trên tàu thường có đủ nứơc sạch cũng như các loại nước giải khát phục

vụ khách trong suốt hành trình du lịch thăm vịnh

Cuối cùng, để thực hiện những quy định về tiêu chuẩn vệ sinh môi trường,các tàu đều đã lắp đặt két chứa, xử lý chất thải sinh hoạt lỏng bằng công nghệ visinh với dung tích trên 500l và thiết bị hút xả kèm theo Các chắt thải rắn đượcchứa trong thùng rác thay vì xả thải trực tiếp xuống biển Kết thúc cuộc hành trình,tất cả các chất thải lỏng, rắn được bơm, hút và chứa trong các thiết bị chuyên dùng

để tiến hành đổ thải đúng nơi quy định dưới sự kiểm soát của cơ quan quản lý môitrường

Với hệ thống tàu du lịch tăng nhanh về số lượng và đạt tiêu chuẩn cần thiếtphục vụ khách trong nước cũng như quốc tế, chất lượng của các chương trình dulịch đã tăng lên đáng kể, tạo sự tin tưởng từ du khách đối với phương tiện phục vụ.Tuy vậy, hệ thống tàu du lịch tại cảng vẫn tồn tại nhiều hạn chế

Số lượng tàu tuy đã tăng lên đáng kể nhưng vẫn còn thiếu nhiều so với nhucầu thực tế của du khách đi thăm vịnh Hiện nay, du lịch tham quan vịnh Hạ Longdiễn ra quanh năm, lượng tàu trở nên thiếu trầm trọng vào các dịp lễ tết, hội hècũng như vào mùa du lịch khi lượng khách du lịch tăng đột biến

Đến nay một số tàu nhỏ vẫn còn sử dụng, có tàu đã sử dụng trên 10 năm,không đảm bảo an toàn cũng như các tiện nghi đáp ứng nhu cầu ngày càng đượcnâng cao của du khách Do đó, những tàu du lịch này cần phải bị hạn chế, đặc biệtkhi đi những chuyến xa bờ, để nâng cao chất lượng hoạt động của du lịch biển ởđây

Ngoài đội tàu máy du lịch, những chuyến du lịch kayaking trên vịnh Hạ Long

có sử dụng thuyền kayak – một loại thuyền nhỏ chèo bằng tay dành cho du khách

tự điều khiển Tuy nhiên, do các công ty du lịch tự trang bị và cho sử dụng khikhách có nhu cầu nên số lượng thuyền nhỏ và không thể có con số thống kê chínhxác

Các loại tàu du lịch

Tàu du lịch chở khách thăm vịnh được chia thành các loại như sau:

- Tàu gỗ 10 - 15 chỗ: tàu nhỏ, 1 tầng, chạy chậm khoảng 8 đến 13 km/h Đitàu này vào các ngày sóng to thì tàu lắc mạnh Tuy nhiên những nhóm ít ngườithường thích thuê tàu này vì không phải đi chung với người khác Nhiều nhóm 3, 4người cũng thuê cả tàu.- Tàu gỗ 15 - 25 chỗ: tàu có rộng hơn và có thể leo lên mui

và có một số giường nhỏ bên dưới hầm tàu

- Tàu gỗ 35 - 60 chỗ: ngay trên boong tàu có buồng có cửa kính cho kháchtránh gió mưa Dưới hầm tàu có giường cá nhân Tốc độ trung bình 12 đến 15km/h Trên mui tàu có mái che, ghế ngồi

- Tàu vỏ thép 60 - 70 chỗ: đây là loại tàu chuyên dụng được sửa lại làm tàu dulịch

- Ca nô cao tốc: loại tàu nhỏ có 10 - 15 chỗ Chạy tốc độ khoảng 40 km/h Cóthể thuê tại Bến Đoan, Hòn Gai hoặc khu du lịch Hoàng Gia với giá từ 300.000đ -500.000đ cho một giờ tàu chạy không tính thời gian tàu đỗ lại các đảo

Một số tàu có thiết bị tốt, đó là các tàu 2 tầng, có sân thượng, 40-50 chỗ, 6phòng ngủ có đệm, áo phao, công trình phụ, ăn uống trên tàu Giá thuê cả tàu trungbình là: 6 - 12 USD/giờ; 40.000 - 70.000đ/1suất ăn

Giá thuê tàu phụ thuộc vào chất lượng, kích thước của tàu và phụ thuộc vào

số giờ kể từ khi rời bến đến khi trở lại bến Thông thường người ta hay cho thuêhành trình 4 giờ, 6 giờ, 8 giờ Với mỗi loại hành trình nay có các tuyến đường tối

ưu đã được lựa chọn (xem phần sau) Tuy nhiên, người đứng ra thuê tàu có thể yêucầu thay đổi tuyến đường Nếu tàu về bến muộn do máy hỏng thì không phải trảthêm tiền Nếu người thuê yêu cầu chạy thêm giờ thì phải trả thêm tiền theo sựthoả thuận nhưng phải rẻ hơn giá trung bình cho mỗi giờ

Nếu thuê cả tàu thì có thể yêu cầu tại phòng bán vé hoặc trực tiếp thỏa thuậnvới người lái tàu ngay tại cảng du lịch

Về nguyên tắc, có bảng giá quy định được niêm yết tại phòng bán vé, nhưngvào các ngày đông khách, giá tàu tăng rất cao và thường xuyên hết tàu Vào cácngày vắng khách, chủ tàu có thể hạ giá.

Nếu đi lẻ hoặc nhóm ít người thì có thể mua vé tại phòng bán vé Khi đó cácbạn phải chờ đợi để cho tàu đủ khách hoặc phải ghép vào một tập thể nào đó để đicùng một chuyến Vào các ngày vắng khách, sẽ phải chờ khá lâu vì nhiều tàu đi tậpthể không muốn cho người lạ đi cùng

Tốt nhất bạn nên liên lạc trước qua điện thoại với phòng bán vé hoặc trungtâm hướng dẫn cảng tàu du lịch

Bảng cước giá vận chuyển khách du lịch

(Niêm yết tại phòng bán vé, để tham khảo)

(Đơn vị tính: VNĐ)

Cỡ tàu Hành trình 4 giờ Hành trình 6 giờ Hành trình 8 giờ

Cả tàu 1 người Cả tàu 1 người Cả tàu 1 người10-15

người 280.000 30.000 380.000 42.000 490.000 54.00015-25

người 360.000 20.000 500.000 28.000 630.000 35.00025-35

người 400.000 16.000 550.000 22.000 700.000 28.00030-60

người 450.000 15.000 600.000 19.000 750.000 24.00060-70

người 800.000 15.000 1.100.000 19.000 1.400.000 24.000

Bên cạnh hệ thống tàu và cầu tàu, cảng tàu du lịch Bãi Cháy còn bao gồm:

-Một số bãi đỗ xe, có sức chứa hơn 100 xe chở khách du lịch các loại cùngmột lúc, tạo thuận tiện cho việc chuyên chở khách tới tận cầu cảng.

-Hai quầy bán vé thăm vịnh được đặt ở đầu cầu tầu, bảng giá vé, thông tinhướng dẫn công khai chi tiết, tạo thuận lợi cho du khách đến đây

-Khu vực liên hệ cho thuê tàu du lịch

-Một nhà điều hành cảng tàu du lịch nằm ngay chính giữa khu vực cảng Toànhà này mới được xây dựng năm 2001 và là nơi có nhiệm vụ kiểm soát xuất bến vàcập cảng của các tàu du lịch

-Trung tâm thông tin hướng dẫn du lịch Hạ Long thuộc ban quản lý vịnh HạLong Trung tâm này được đặt ngay trong cổng của cảng tàu du lịch với chức năngcung cấp thông tin và những vấn đề có liên quan tới hoạt động du lịch trên biểncũng như trên bờ, bán các lọai bản đồ, tài liệu liên quan, sách báo về vịnh Hạ Longbằng nhiều thứ tiếng: Anh , Pháp, Trung Quốc, Việt đồng thời trung tam thông tin

có đội ngũ hướng dẫn viên tiếng Việt, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nhật phục vụkhách tham quan với những đoàn cần hướng dẫn viên tại điểm

- Cửa hàng bán đồ lưu niệm, nước giải khát, văn hóa phẩm và phục vụ nhữngdịch vụ cần thiết cho du khách

Nhờ những cơ sở vật chất trên, việc phục vụ du khách tham quan vịnh HạLong trở nên thuận lợi và tập trung hơn, đem lại hiệu quả rõ rệt Du khách có thểyên tâm về một điểm đến được đón tiếp lịch sự, chuyên nghiệp , thông tin có thểđược tiếp cận dễ dàng mà không gặp nhiều phiền toái như hiện tượng cò mồi, bắtchẹt khách

Những chủ tàu du lịch cũng gặp nhiều thuận lợi hơn khi cảng tàu đi vào hoạtđộng bởi nguồn khách đã được tập trung, nguồn thu nhập của họ cũng ổn định hơn.Đồng thời, công tác quản lý, kiểm soát các hoạt động du lịch biển trên vịnh đượcthiết lập và ngày càng hoạt động có hiệu quả