MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ KINH TẾ VÀ KINH TẾ Y TẾ, ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

Kinh tế y tế, thị trường chăm sóc sức khỏe, cung, mong muốn, yêu cầu, nhu cầu trong thị trường chăm sóc sức khỏe... Môn khoa học lựa chọn phươngán tối ưu trong việc sử dụng các nguồn lực

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

VỀ KINH TẾ VÀ KINH TẾ Y TẾ

PGS.TS Hoàng Văn Minh Trường Đại học Y Hà nội

Mục tiêu

Trình bày khái niệm và ví dụ về:

1 Kinh tế, kinh tế vĩ mô, kinh tế vi mô, thị

trường, cung, cầu

2 Kinh tế y tế, thị trường chăm sóc sức

khỏe, cung, mong muốn, yêu cầu, nhu

cầu trong thị trường chăm sóc sức khỏe

Mua tivi nào?

5000.000 đ 15.000.000 đ 100.000.000 đ

Kinh tế học

B A

Kinh tế học

Science and art of making

choice based on scarcity of

resources

Môn khoa học lựa chọn phương

án tối ưu trong việc sử dụng các

nguồn lực khan hiếm để thoả

mãn những nhu cầu của cá

Kinh tế học

Định lượng

Nhiều giả định

1 Sản xuất cái gì?

2 Sản xuất như thế nào?

3 Sản xuất cho ai?

Kinh tế học

Chi phí cơ hội

Là giá trị của cơ hội tôt nhất đã

bị bỏ qua

Nếu không ngồi học ở đây anh/chị đi

làm việc khác thì sẽ kiếm được

1.000.000đ Như vậy, chi phí cơ hội

của việc ngồi học sẽ là 1.000.000đ.

Kinh tế học

Kinh tế vĩ mô

(tổng thể)

Kinh tế vi mô (chi tiết, cụ thể)

Kinh tế vĩ mô?

Nghiên cứu về nền kinh tế nói

chung (quốc gia, quốc tế)

Ví dụ: GDP, GNP, lạm phát, …

1980: 1 Zimbabwe dollar # 1 USD

2008: 250 triệu Zimbabwe dollars # 1 USD

100 USD => 20 kg tiền Zimbabwe

(Gross Domestic Products: Tæng s¶n phÈm quèc néi)

Lµ gi¸ trÞ tÝnh b»ng tiÒn cña tÊt c¶ c¸c s¶n phÈm vµ

dÞch vô ®-îc s¶n xuÊt ra trªn ph¹m vi l·nh thæ cña

mét n-íc trong mét thêi kú (n¨m)

GNP:

(Gross National Products: Tæng s¶n phÈm quèc gia)

GNP= GDP

+ Thu nhËp yÕu tè tõ n-íc ngoµi chuyÓn vµo trong n-íc

- Thu nhËp yÕu tè tõ trong n-íc chuyÓn ra n-íc ngoµi

PPP: Đơn vị tiền tệ quốc tế

GDP/người/năm (2009)

2 Phân tích diễn biến thị trường

thông qua quan hệ cung, cầu và

giá cả

Kinh tế vi mô?

Thị trường

Cung

Cầu

Giá cả

 Khoa học, công nghệ sản xuất

 Giá cả nguyên liệu đầu vào

 Chính sách của nhà nước

Yếu tố ảnh hưởng tới cầu

 Giá hàng hóa

 Số lượng người mua

 Bản chất hàng hóa (thiết yếu/có thể

thay thế)

 Giá của hàng hóa thay thế

 Nhu cầu, sự ưa thích (thị hiếu)

 Khả năng chi trả (thu nhập), sẵn sàng

chi trả

 Chính sách của nhà nước

Độ co giãn cầu bởi giá

(E: Price Elasticity of Demand)

Độ co giãn cầu bởi giá

(E: Price Elasticity of Demand)

% thay đổi lượng cầu

E =

% thay đổi về giá

% thay đổi lượng cầu = (lượng cầu mới-lượng cầu cũ)/lượng cầu cũ)

% thay đổi về giá = (giá mới- giá cũ)/ giá cũ

Thể hiện sự thay đổi về lượng cầu khi giá của hàng

hoá đó thay đổi

Giá trị E

E<1

Cầu ít phụ thuộc vào sự thay đổi giá (hàng

hoá thiết yếu)

E >1

Cầu phụ thuộc vào sự thay đổi giá (hàng

hoá có thể thay thế, xa xỉ, nhiều nguồn

cung)

E =1

Cầu không thay đổi

 Effectiveness (hiệu quả)

 Efficiency (hiệu suất)

Chị Hà sống ở một xã Văn Yên, huyện Côn đảo Chị

hay bị đau đầu và hay đến mua thuốc tại cửa hàng

thuốc t- nhân Mới đây, có một bác sỹ về h-u, mở

một phòng mạch t- gần nhà chị Chị cũng đã đôi

lần đến khám bệnh tại phòngmạch của bác sỹ này.

Lần này, cháu bé con chị (1 tuổi) bị sốt, chị ch-a biết

nên đến đâu để khám và chữa bệnh cho con.

Thị tr-ờng chăm sóc sức khoẻ

Phân biệt các thành phần của thị trường CSSK

Chị Hà mang con đến bệnh viện huyện Chị ta

muốn có thuốc để hạ sốt cho con Nh-ng ng-ời y

sĩ trực tại bệnh viện lại nói, không phải dùng thuốc

mà chỉ cần nghỉ ngơi và cho cháu uống nhiều

n-ớc là đ-ợc Thất vọng, chị ra chợ huyện mua

một ít thuốc theo lời khuyên của ng-ời bán hàng.

• “Mong muốn= Want”: là cỏi mà người

bệnh cho rằng sẽ tốt nhất với họ, là

cỏi mà họ muốn

• “Yờu cầu= Demand”: là cỏi mà cuối cựng

người tiờu dựng mua (cú tiền để mua)

• “Nhu cầu, cần= Need”: là cỏi thực sự

cần thiết, do nhà chuyờn mụn quyết

định

Bác sĩ Hùng mở phòng mạch ở làng A Ông ta đã vay

tiền để sửa nhà và mua trang thiết bị Mỗi tháng, ông

phải trả lãi xuất ngân hàng chi 150.000 đ, trả công cho

ng-ời giúp việc 200.000 đ, chi điện, n-ớc, 100.000 đ.

Nếu ông đặt giá 2,500đ/lần khám bệnh và mỗi ngày

có trung bình 10 bệnh nhân, thì ông sẽ lời bao nhiêu

(giả sử tuần làm việc 6 ngày, và một tháng có 4 tuần).

Công việc nh- vậy có đáng làm không và làm thế nào

để tăng lợi nhuận ?

Cung

Bác sĩ Hùng mở phòng mạch ở làng A Ông ta đã vay

tiền để sửa nhà và mua trang thiết bị Mỗi tháng, ông

phải trả lãi xuất ngân hàng chi 150.000 đ, trả công cho

ng-ời giúp việc 200.000 đ, chi điện, n-ớc, 100.000 đ.

Nếu ông đặt giá 2.500đ/lần khám bệnh và mỗi ngày

có trung bình 10 bệnh nhân, thì ông sẽ lời bao nhiêu

(giả sử tuần làm việc 6 ngày, và một tháng có 4 tuần),

công việc nh- vậy có đáng làm không và làm thế nào

 Cắt giảm chi phí (số sản phẩm giữ nguyên,

nh-ng sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn)

 Tăng số l-ợng sản phẩm (giữ nguyên đầu vào,

tăng đầu ra)

 Tăng giá sản phẩm

Các biện pháp tăng lợi nhuận

Bác sĩ Hùng thử nghiệm về giá khám bệnh để xem giá

nào là phù hợp nhất Kết quả nh- sau:

1 Số lượng bệnh nhõn được gọi là gỡ?

2 Nờn chọn mức giỏ nào? (giả sử cỏc chi phớ khỏc