Tiểu luận môn công tác tư tưởng Tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đến tình hình tư tưởng trong nhân dân Việt Nam hiện nay. Thực trạng và giải pháp

. Quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đang diễn ra hết sức sôi động trên hầu hết mọi mặt của đời sống xã hội, mà trước hết và rõ nét nhất là trên lĩnh vực kinh tế. Cũng như các hiện tượng xã hội khác, toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế cũng là một quá trình mang tính hai mặt, nó vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực. Ở mỗi quốc gia, khi tiếp nhận quá trình toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế thì cả hai mặt này đều bộc lộ ra. Song, đối với Việt Nam, toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đã tác động làm công tác tư tưởng của Đảng còn thiếu sắc bén, thiếu sức thuyết phục, tính chiến đấu còn hạn chế, chưa sát thực tế và chưa linh hoạt. Công tác lý luận còn lạc hậu, thiếu thực tiễn trên một số mặt…

MỞ BÀI

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng, khi nào Đảng giữ vững sựđộc lập, tự chủ và sáng tạo về đường lối thì phong trào cách mạng phát triển thuậnlợi và thắng lợi, còn khi phạm sai lầm, giáo điều, chủ quan, duy ý chí thì phong tràocách mạng gặp khó khăn, thậm chí thất bại Công tác tư tưởng luôn giữ vị trí đặcbiệt quan trọng, góp phần to lớn vào việc tạo nên sự thống nhất cao trong Đảng vàtoàn thể nhân dân phấn đấu cho mục tiêu cao cả của cách mạng Từ khi tiến hànhcông cuộc đổi mới đến nay, công tác tư tưởng đã bám sát thực tiễn, tuyên truyền,phổ biến kịp thời những quan điểm lý luận cũng như đường lối, chủ trương đổi mớicủa Đảng, thành tựu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa

Tuy nhiên, trong xu hướng toàn cầu hoá, hội quốc tế đã trở nên phổ biến vớimọi người trong xã hội hiện đại ngày nay Quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tếđang diễn ra hết sức sôi động trên hầu hết mọi mặt của đời sống xã hội, mà trướchết và rõ nét nhất là trên lĩnh vực kinh tế Cũng như các hiện tượng xã hội khác,toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế cũng là một quá trình mang tính hai mặt, nó vừa cómặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực Ở mỗi quốc gia, khi tiếp nhận quá trình toàn cầuhoá, hội nhập quốc tế thì cả hai mặt này đều bộc lộ ra Song, đối với Việt Nam, toàncầu hoá và hội nhập quốc tế đã tác động làm công tác tư tưởng của Đảng còn thiếusắc bén, thiếu sức thuyết phục, tính chiến đấu còn hạn chế, chưa sát thực tế và chưalinh hoạt Công tác lý luận còn lạc hậu, thiếu thực tiễn trên một số mặt…

Với đề tài tiểu luận: “Tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đến tình hình tư tưởng trong nhân dân Việt Nam hiện nay Thực trạng và giải pháp” sẽ phần nào làm rõ những nội dung trên và đưa ra những giải pháp khắc

phục

Chương I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG

I Những khái niệm

I.1 Về Tư tưởng

Là sản phẩm của tư duy con người, phản ánh hiện thực khách quan, biểu hiệnmối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với giới tự nhiên

I.2 Về Công tác tư tưởng

Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính

đảng, nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp trong quầnchúng, thúc đẩy quần chúng đi tới hành động

Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận cấu thành rấtquan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, là hoạt động truyền bá, bổ sung vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm,đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm xâydựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, giá trị đạo đức đúng đắn.Công tác tư tưởng góp phần tạo sự thống nhất cao trong toàn Đảng, sự đồng thuậntrong nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tính chủ độngsáng tạo của các tầng lớp nhân dân, thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc gắnliền với chủ nghĩa xã hội, “dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”

I.3 Về Toàn cầu hóa

Hiện nay, có rất nhiều cách hiều khác nhau về toàn cầu hóa, điều này phụthuộc vào góc nhìn, mục đích khai thác khái niệm cũng như cách thức tiếp cận vấn

đề của các nhà nghiên cứu Nhìn chung, có thể khái quát thành nghĩa hiểu như sau:

Theo nghĩa rộng, toàn cầu hoá là một hiện tượng, một quá trình, một xu thế

liên kết trong quan hệ quốc tế làm tăng sự phụ thuộc lẫn nhau về nhiều mặt của đờisống xã hội (từ kinh tế, chính trị, an ninh, văn hoá đến môi trường, v.v…) giữa cácquốc gia Nói một cách khác,“Toàn cầu hoá là quá trình tăng lên mạnh mẽ nhữngmối liên hệ, ảnh hưởng, tác động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khuvực, các quốc gia, các dân tộc trên thế giới, làm nổi bật hàng loạt biến đổi có quan

hệ lẫn nhau mà từ đó chúng có thể phát sinh một loạt điều kiện mới.”

Theo nghĩa hẹp, toàn cầu hoá là một khái niệm kinh tế chỉ quá trình hình

kinh tế quốc gia Biểu hiện của toàn cầu hoá có thể dưới dạng khu vực hoá – việcliên kết khu vực và các định chế, các tổ chức khu vực, hay cụ thể, toàn cầu hoá là

“quá trình hình thành và phát triển các thị trường toàn cầu và khu vực, làm tăng sựtương tác và tuỳ thuộc lẫn nhau, trước hết về kinh tế, giữa các nước thông qua sựgia tăng các luồng giao lưu hàng hoá và nguồn lực (resources) qua biên giới giữacác quốc gia cùng với sự hình thành các định chế, tổ chức quốc tế nhằm quản lý cáchoạt động và giao dịch kinh tế quốc tế.”

I.4 Về Hội nhập quốc tế

Hiện nay, ở Việt Nam hội nhập quốc tế được giới học thuật định khác theohai cách như sau:

Theo nghĩa hẹp coi “Hội nhập quốc lế” là sự tham gia vào các tổ chức quốc tế

và khu vực

Theo nghĩa rộng, coi “hội nhập quốc tế” là sự mở cửa và tham gia vào mọimặt của đời sống quốc tế, đối lập với tình trạng đóng cửa, cô lập hoặc ít giao lưuquốc tế

I.2 Vị trí, vai trò của công tác tư tưởng

I.2.1 Vị trí

Công tác tư tưởng là một bộ phận hợp thành trong hoạt động lãnh đạo của tổchức đảng, một mặt công tác trọng yếu của chính quyền và các tổ chức, đoàn thểtrong hệ thống chính trị

Công tác tư tưởng có vị trí và ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc giữvững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với sự phát triển kinh tế, chính trị,văn hóa; xây dựng hệ thống chính trị phát triển vững mạnh, toàn diện

I.2.2 Vai trò

- Công tác tư tưởng trước hết nhằm xây dựng tổ chức cơ sở đảng trongsạch, vững mạnh, có sức chiến đấu cao và không ngừng nâng cao năng lực lãnhđạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị

- Công tác tư tưởng có vai trò quan trọng hàng đầu trong việc đưa đường lối,chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với mỗi người dân;khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tính chủ động, sángtạo của quần chúng nhằm biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thànhhiện thực, thành phong trào hành động cách mạng của quần chúng

- Công tác tư tưởng có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự thống nhấtcao trong tổ chức đảng, sự đồng thuận trong xã hội, góp phần giữ vững ổn định

chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.

Chương II THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TƯ TƯỞNG TRONG NHÂN DÂN VIỆT NAM THỜI GIAN QUA

II.1 Tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đến tình hình hình tư tưởng nước ta thời gian qua

II.11 Bối cảnh thế giới và trong nước

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, Việt Nam là một bộ phậnhữu cơ của thế giới đương đại Vì lẽ đó, công tác tư tưởng cần nhận diện một cáchsâu sắc những vấn đề cơ bản của kinh tế, chính trị thế giới hiện nay

Đó là, về tổng thể, thế giới đang giải thể cấu trúc cũ, hình thành trật tự thếgiới mới, mặc dù có những xung đột ở một số quốc gia, khu vực nhưng xu thế cơbản vẫn là hòa bình, hội nhập, hợp tác và phát triển; những vấn đề toàn cầu đang đặtnhân loại trước những thách thức mới; cách mạng khoa học - công nghệ mới đang

mở ra một thời đại kinh tế thế giới mới với cơ cấu kinh tế không chỉ mang tính quốcgia, khu vực mà còn mang tính toàn cầu; bạo lực chính trị thế giới đang diễn ra vớinhiều hình thức và xu hướng đa dạng; toàn cầu hóa tác động và làm thay đổi mộtcách căn bản mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất là trong lĩnh vực chính trị, kinh

tế thế giới

Đời sống tư tưởng thế giới ngày càng đa dạng, phức tạp Trong đó, các tưtưởng của chủ nghĩa tư bản (CNTB) vẫn chiếm ưu thế ở nhiều nơi; chủ nghĩa dântộc hồi sinh trên quy mô rộng lớn; phong trào dân chủ xã hội phát triển mạnh vànhận được sự đồng tình ở nhiều quốc gia; tư tưởng XHCN sau một thời gian thoáitrào đã dần phục hồi bằng sự đổi mới, với nhiều mô hình, thử nghiệm Công cuộcđổi mới, cải cách, mở cửa thành công của Việt Nam, Trung Quốc và một số nướckhác, cũng như sự trỗi dậy mạnh mẽ, tự tin của phong trào cánh tả Mỹ La-tinhchính là sự khẳng định sức sống của tư tưởng XHCN trong thời đại ngày nay

II.1.2 Những tác động của toàn cầu hóa đến công tác tư tưởng

Bối cảnh quốc tế như nêu trên đã và đang tác động hết sức mạnh mẽ đến đờisống tinh thần của xã hội ta, đặc biệt là trong lĩnh vực tư tưởng Có thể nêu một sốvấn đề đang nổi lên trong lĩnh vực tư tưởng ở nước ta hiện nay là:

Thứ nhất, niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta có xu

Đó là do sự sụp đổ của Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu; phong tràoXHCN thế giới vẫn đang lâm vào thoái trào, trong khi sự phục hồi của nó vẫn cònchậm; lý luận về CNXH và con đường lên CNXH ở nước ta chưa có bước đột phá,chưa có thành tựu lý luận xây dựng CNXH đặc thù Việt Nam.

Thứ hai, trên thế giới có rất nhiều mâu thuẫn gay gắt, không thể dung hòa

được và trải qua nhiều khủng hoảng trầm trọng, triền miên, kéo dài cả về kinh tế và

xã hội nhưng CNTB vẫn tìm cách thích nghi, phục hồi để kéo dài sự tồn tại của nó

Vào thời điểm hiện nay, sức sống của CNTB vẫn còn khá mạnh mẽ Đây làmột thực tế không thể phủ nhận và cũng là vấn đề gây hoài nghi, dao động về tưtưởng đối với không ít người về con đường XHCN mà Đảng và nhân dân ta lựachọn

Thứ ba, sự phục hồi niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng, tâm linh có xu hướng tăng

mạnh với các hoạt động lễ hội cổ truyền gắn với du lịch tâm linh, các tín ngưỡngdân gian hết sức đa dạng và phức tạp

Niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng trong giai đoạn hiện nay tăng mạnh

Thứ tư, về vấn đề dân chủ, tự do, bình đẳng trong lĩnh vực truyền thông, tư

tưởng, lý luận chưa có cơ chế, chế tài cụ thể, rõ ràng, chưa được thể chế hóa có tínhchất luật định

Trong điều kiện toàn cầu hóa, để quản lý thông tin và định hướng dư luận xãhội, cần phải có tư duy mới phù hợp Phát huy dân chủ, tự do ngôn luận và phảnbiện xã hội đều là những nhu cầu tất yếu của một xã hội phát triển trong bối cảnhtoàn cầu hóa, “thế giới phẳng” Ở đây, chúng ta sẽ thực hiện và “xử lý” như thế nào

để bảo đảm những nguyên tắc cơ bản của sự ổn định phát triển, đúng định hướng xãhội chủ nghĩa, giữ vững kỷ cương, phép nước, đồng thời bảo đảm tự do, dân chủ,nhất là tự do ngôn luận

Bên cạnh đó, vấn đề tự do tư tưởng, bình đẳng về thông tin và quyền đượcthông tin là xu hướng vận động tất yếu của xã hội hiện đại, đòi hỏi phải có nhữnggiải pháp, phương thức phù hợp đáp ứng những nguyện vọng chính đáng của nhândân, nhất là giới trẻ Sẽ khó có thành tựu trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhânvăn, trong nghiên cứu lý luận chính trị nếu không có một môi trường thực sự tự do,dân chủ trong nghiên cứu, trao đổi học thuật và xã hội hóa các kết quả nghiên cứu

Thứ năm, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ

phận cán bộ, đảng viên, nhất là những người có chức, có quyền

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4, khóa XI của Đảng đã chỉ rõ, là một vấn

đề gây bức xúc dư luận, làm mất uy tín của Đảng một cách nghiêm trọng Đó chính

là biểu hiện một cách cụ thể của chủ nghĩa cơ hội, thực dụng, của sự vị kỷ, thoáihóa, biến chất về đạo đức, lối sống và lý tưởng chính trị

Thứ sáu, xã hội ta đang trong thời kỳ chuyển biến hết sức mạnh mẽ từ xã hội

truyền thống sang xã hội hiện đại Hơn thế, sự hội nhập cũng tác động đến đời sốngtinh thần của xã hội một cách toàn diện

Thực tế cho thấy, xã hội ta đang diễn ra một đời sống văn hóa, tinh thầnphong phú, đa dạng nhưng hết sức phức tạp Điều này được thể hiện rõ trong đạođức, lối sống xã hội Những giá trị, chuẩn mực truyền thống dân tộc tồn tại đan xenvới những giá trị, chuẩn mực ngoại nhập đương đại Thật không dễ khẳng định đâu

là giá trị, chuẩn mực đích thực, phù hợp, còn đâu là giá trị, chuẩn mực ảo, khôngphù hợp Bản thân chúng ta cũng chưa có sự nghiên cứu nhận diện, đánh giá, xếploại và xây dựng được hệ thống chuẩn mực, giá trị về đạo đức, lối sống của conngười Việt Nam hiện nay

Thứ bảy, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị ngày càng điên

cuồng, với nhiều âm mưu, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt chống phá cách mạng ViệtNam

Trong bối cảnh công tác tư tưởng, lý luận của chúng ta gặp nhiều khó khănnhư nêu trên, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội càng lợi dụng thời cơ để ra sứctấn công chúng ta trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, lý luận Bên cạnh việc tung cáccon bài quen thuộc về “dân chủ”, “nhân quyền”, “tôn giáo” nhằm thực hiện âm mưu

“diễn biến hòa bình”, bạo loạn, lật đổ, các thế lực thù địch, phản động còn lợi dụng

sự thoái hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên để kích động, xuyên tạc,tạo dư luận làm mất đoàn kết nội bộ trong Đảng, mất niềm tin của nhân dân vàoĐảng và chế độ Đó chính là chúng thực hiện âm mưu kích thích “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” trong nội bộ ta, làm cho không chỉ nhân dân, mà cả những cán bộ,đảng viên chân chính cũng dao động, nghi kỵ lẫn nhau, mất niềm tin vào đồng chí,

tổ chức, từ đó dao động lập trường, phai nhạt lý tưởng XHCN, hoài nghi chủ nghĩaMác - Lê-nin, băn khoăn về con đường XHCN, Tuy nhiên, cần thấy sự “tự diễnbiến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên thời gian qua không chỉ là hậu quảcủa âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động, mà còn do những saiphạm, khuyết điểm của một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý

II.2 Thực trạng tình hình tư tưởng của nhân dân trước tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế

II.2.1 Khái quát chung về tình hình tư tưởng, tâm trạng của nhân dân thời gian qua

II.2.1.1 Mặt thuận

- Đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân phấn khởi nhận thấy dưới sự lãnh đạocủa Đảng, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, kịp thời của Chính phủ, kinh tế - xã hộinước ta tiếp tục đà phục hồi, có những chuyển biến tích cực: Lạm phát được kiểmsoát, thị trường vàng, ngoại hối ổn định, dự trữ ngoại tệ tăng, đạt mức cao nhất từtrước đến nay, tăng trưởng GDP đạt 5,8%, là năm thứ 3 liên tục xuất siêu; ổn địnhchính trị, quốc phòng, an ninh được giữ vững; vai trò, vị thế của Việt Nam ngàycàng được nâng cao trên trường quốc tế Ba khâu đột phá chiến lược từng bướcđược triển khai tích cực Trước thực tế tình hình bất ổn đang diễn ra ở nhiều nơi trênthế giới, cán bộ, đảng viên và nhân dân yên tâm và quý trọng sự ổn định chính trị -

xã hội của nước ta, qua đó thêm tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ ta;tin tưởng đất nước ta sẽ vượt qua những khó khăn, thách thức để tiếp tục phát triển

- Cán bộ, đảng viên và nhân dân phấn khởi khi thấy những năm qua, tuy đấtnước còn nhiều khó khăn nhưng Đảng, Nhà nước ta đã rất quan tâm và có nhiều cốgắng, nỗ lực trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo và thuđược nhiều kết quả tích cực, được quốc tế đánh giá cao Nhiều chủ trương, chính sáchphát triển kinh tế - xã hội như xây dựng nông thôn mới được cán bộ, đảng viên và nhândân hồ hởi, phấn khởi đón nhận và tích cực triển khai, từng bước làm thay đổi bộ mặtnông thôn nước ta theo chiều hướng tích cực

- Đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đánh giá cao quyết tâm và sự nỗ lựccủa Đảng trong việc phát huy dân chủ, đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu vànguy cơ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong Đảng…, ghi nhậnnhững kết quả bước đầu trong phòng, chống tham nhũng, như: Xử lý dứt điểm một

số vụ án lớn tồn đọng, kéo dài; xét xử nghiêm những người vi phạm pháp luậtnghiêm trọng; xử lý nghiêm một số cán bộ cấp cao có sai phạm

- Cán bộ, đảng viên và nhân dân cho rằng, thời gian qua, Đảng ta đã ban hànhmột số nghị quyết kịp thời, nội dung đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi của đời sống thựctiễn xây dựng và phát triển đất nước; ghi nhận những thành tựu bước đầu trong việcthực hiện các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, như việc triểnkhai thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa XI), Nghị quyết 28-NQ/TW về

Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới… Đặc biệt, qua thực hiện Nghịquyết Trung ương 4 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, nhiềuvấn đề, nhiều yếu kém, khuyết điểm đã tồn tại lâu nay được “đặt lên bàn” để giảiquyết Việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 gắn với thực hiện Chỉ thị03-CT/TW của Bộ Chính trị đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng; việc thựchiện tự phê bình và phê bình bước đầu có tác dụng giáo dục, răn đe, khắc phục, sửachữa những yếu kém, khuyết điểm được chỉ ra qua kiểm điểm, tạo chuyển biến tíchcực trong nhận thức, tư duy, ý thức rèn luyện của cán bộ, đảng viên và có những tácđộng tích cực với toàn xã hội.

- Cán bộ, đảng viên và nhân dân cũng đánh giá cao việc thời gian qua BanTuyên giáo Trung ương đã định hướng thông tin trên báo chí, phối hợp với Ban Cán

sự đảng Bộ Ngoại giao biên soạn tài liệu tuyên truyền về những sự kiện đang thuhút sự quan tâm của dư luận xã hội, như tài liệu về các chuyến thăm, làm việc ởnước ngoài của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, trong đó có tài liệu tuyên truyền về cuộcgặp cấp cao Việt-Trung tại thành phố Thành Đô, về chuyến thăm của Đặc phái viênTổng Bí thư tới Trung Quốc…, qua đó giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu rõvấn đề, bác bỏ những thông tin thất thiệt, tạo sự tin tưởng, yên tâm và nhận thức rõhơn về thủ đoạn xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chínhtrị

- Cũng như nhiều nhiệm kỳ Đại hội Đảng trước đây, gần đến Đại hội XII củaĐảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân rất quan tâm đến vấn đề nhân sự Cán bộ,đảng viên, nhân dân đánh giá cao và ghi nhận trong bối cảnh thế giới và đất nước cónhiều khó khăn, đã xuất hiện một số cán bộ lãnh đạo tâm huyết, trách nhiệm, năng

nổ, làm việc hiệu quả cao; mong muốn Đảng, Nhà nước có nhiều cán bộ lãnh đạonhư vậy trong nhiệm kỳ tới

- Cán bộ, đảng viên và nhân dân đánh giá cao các hoạt động đối ngoại củaĐảng, Nhà nước ta, các chuyến thăm, làm việc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhất

là tại các nước có quan hệ đối tác Chiến lược, Toàn diện với Việt Nam; đồng tình,ủng hộ những chủ trương, quyết sách của Đảng và Nhà nước ta trước các diễn biếnphức tạp xảy ra ở quốc tế và khu vực, đặc biệt là chủ trương, ứng xử của Đảng, Nhànước ta trong xử lý vấn đề Biển Đông, bảo đảm yêu cầu vừa kiên quyết bảo vệ độclập, chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc, vừa giữ gìn môi trường hòa bình,

ổn định để xây dựng, phát triển đất nước

II.2.1.2 Mặt không thuận

- Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận khôngnhỏ cán bộ, đảng viên chưa được khắc phục và ngăn chặn hiệu quả đã làm ảnhhưởng đến uy tín của Đảng, làm giảm sút niềm tin của quần chúng đối với Đảng.Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân còn thiếu niềm tin, băn khoăn về cácgiải pháp phòng, chống, ngăn chặn tham nhũng, lãng phí, trong đó đặc biệt quantâm đến công tác đề bạt, bổ nhiệm, quản lý cán bộ của Đảng, Nhà nước cũng nhưgiải quyết các khó khăn, bức xúc trong cuộc sống hàng ngày của nhân dân Còn cótâm trạng chưa hài lòng với kết quả thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI)

và Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị, cho rằng các Nghị quyết, Chỉ thị này “rấtđúng”, “rất trúng” và “rất cần thiết” nhưng một số nơi lại thực hiện hình thức; thựchiện theo kiểu “phong trào”; có tình trạng “đánh trống bỏ dùi”, “đầu voi đuôichuột”

- Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân băn khoăn, lo lắng trước thựctrạng kinh tế - xã hội nước ta còn nhiều khó khăn, thách thức, như: Kinh tế vĩ môchưa thật sự ổn định vững chắc, tổng cầu tăng chậm, xử lý nợ xấu chưa đạt hiệuquả, tiến độ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chưa đạt yêu cầu, nợ công tăngnhanh, bội chi ngân sách lớn; chương trình tái cơ cấu kinh tế chậm, chưa có nhữngbước tiến cơ bản, doanh nghiệp tiếp tục phá sản Việc thực hiện ba khâu đột pháchiến lược theo Nghị quyết Đại hội XI còn chậm, chưa đồng bộ Nhiều cán bộ, đảngviên và nhân dân lo lắng về hiệu quả, chất lượng đầu tư của các khoản vay; cho rằngthời gian qua, chúng ta phải vay nợ để chi tiêu thường xuyên, chi cho đầu tư pháttriển giảm; chất lượng đầu tư phát triển không đạt kết quả như mong muốn, nhiềucông trình đầu tư nhiều tỉ đồng nhưng không phát huy hiệu quả, gây lãng phí

- Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân băn khoăn, cho rằng tiến độ triểnkhai các Nghị quyết Trung ương còn chậm, chưa thực sự đi vào cuộc sống, do mật độban hành nghị quyết quá dày (có Hội nghị Trung ương ban hành 4-5 Nghị quyết, Kếtluận), nội dung nghị quyết còn dài, chung chung, nên khi triển khai xuống từng địaphương, từng cơ sở đảng mất rất nhiều thời gian Có ý kiến cho rằng việc thực hiệnmột số Nghị quyết, như Nghị quyết 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo còn lúng túng, chưa có chiến lược rõ ràng

- Chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp và tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứXII, nhiều cán bộ, đảng viên và nhân dân băn khoăn về mục tiêu đến năm 2020nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại là khó thực hiện được

Nhiều động lực của công cuộc đổi mới trước đây đã phát huy tác dụng, nay đã suy giảm,mong muốn Đảng tiếp tục đổi mới tư duy, tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chínhsách, tạo xung lực mới, động lực mới để đổi mới mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa.

- Có ý kiến phản ánh rằng, trước thềm đại hội đảng bộ các cấp, một bộ phậncán bộ chủ chốt hiện nay đang ở trong tình trạng “không dám làm”, “không dámquyết” những công việc quan trọng Tâm lý “chờ đợi”, “nghe ngóng” còn khá phổbiến, dẫn đến sự trì trệ trong điều hành, quản lý Nhiều cán bộ, đảng viên cũng lolắng chất lượng cũng như sự hụt hẫng về đội ngũ cán bộ lãnh đạo kế cận của cáccấp ủy Đảng ở nhiều địa phương trong nhiệm kỳ tới Nhiều người mong muốn Đảng

ta cần có sự quan tâm nhiều hơn nữa đến công tác cán bộ, nhất là việc xây dựng độingũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong nhiệm kỳ Đại hội tới và các nhiệm kỳ tiếp theo.Việc tổ chức đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XII của Đảng, cần đặc biệtquan tâm đến tiêu chuẩn cán bộ; kiên quyết không đưa vào cấp ủy, các cơ quan lãnhđạo những phần tử cơ hội, năng lực yếu kém, có biểu hiện cục bộ, mất đoàn kết,tham nhũng, tiêu cực, không dám chịu trách nhiệm, nói không đi đôi với làm

- Nhiều cán bộ, đảng viên và nhân dân bức xúc, cho rằng cải cách hành chính,tinh giản biên chế chưa đạt hiệu quả, còn nhiều thủ tục rườm rà, gây khó khăn,phiền phức cho doanh nghiệp và nhân dân; nạn chạy chức, chạy quyền, ở chỗ nàychỗ khác còn tình trạng “con ông cháu cha” nên không chọn được người có nănglực vào các vị trí lãnh đạo, quản lý

- Cán bộ, đảng viên và nhân dân rất lo lắng trước sự xuống cấp về đạo đức xãhội, bất an trước tình hình các tệ nạn xã hội có chiều hướng gia tăng, nhất là tìnhtrạng cướp giật, bạo lực xã hội, các băng nhóm tội phạm hoạt động ngày càng manhđộng, cũng như tình trạng vi phạm vệ sinh, an toàn thực phẩm, ô nhiễm môi trường,hàng giả, hàng nhái, dịch bệnh, cháy nổ, an toàn giao thông… chưa được ngănchặn, khắc phục hiệu quả

- Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân lo lắng, bức xúc trước việc TrungQuốc ngày càng lấn tới, liên tục có các hoạt động hiện thực hóa âm mưu “độc chiếmBiển Đông”, đặc biệt là việc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 trái phép trong thềm lụcđịa, vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và thời gian gần đây tiếp tục có các hoạtđộng cải tạo, nâng cấp, mở rộng trái phép các đảo; xây dựng các đường băng sân bay,căn cứ quân sự ở hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa

II.2.2 Những nét chính về tình hình tư tưởng, tâm trạng xã hội của một số giai cấp và tầng lớp nhân dân

II.2.2.1 Giai cấp công nhân

Nhìn chung năm 2014, tình hình tư tưởng công nhân tương đối ổn định Đại bộphận giai cấp công nhân tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước và tương lai phát triển của đất nước Nhiều công nhân quantâm đến các sự kiện chính trị, kinh tế - xã hội, ngoại giao của đất nước; thể hiện tinhthần yêu nước, tinh thần lao động, sản xuất và học tập qua hưởng ứng tích cực cácphong trào thi đua yêu nước phát động ở địa phương, đơn vị

Tuy nhiên, trong giai cấp công nhân có tư tưởng băn khoăn, cho rằng Nghịquyết 20-NQ/TW về giai cấp công nhân đã ban hành được 5 năm nhưng chưa đượcthực hiện có hiệu quả, nhiều mục tiêu đề ra chưa đạt được; nguồn lực Nhà nước đầu

tư cho giai cấp công nhân còn rất hạn chế; công tác giáo dục chính trị tư tưởng chocông nhân ở nhiều nơi bị xem nhẹ; đời sống vật chất, tinh thần của đa số công nhânlao động ở khu vực kinh tế ngoài quốc doanh gặp nhiều khó khăn; các hoạt độngvui chơi, giải trí, bảo đảm đời sống tinh thần cho công nhân còn rất nghèo nàn; kếtcấu hạ tầng ở các khu công nghiệp, như nhà ở, nhà trẻ, cơ sở y tế cho công nhânchưa được quan tâm xây dựng Công nhân bị thất nghiệp hoặc việc làm bấp bênh dodoanh nghiệp gặp khó khăn trong kinh doanh sản xuất, tái cơ cấu hoặc giải thể Việcthực hiện chế độ chính sách và pháp luật lao động đối với công nhân ở một sốdoanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân chưa tốt Nhiều vi phạm pháp luật, xâmphạm quyền lợi công nhân lao động chưa được xử lý nghiêm minh Việc Quốc hộithông qua chỉ một số đối tượng được tăng lương đã gây tâm lý kém phấn khởi, nhất

là trong công nhân trong khối doanh nghiệp nhà nước

II.2.2.2 Giai cấp nông dân

Nhìn chung, tình hình nông dân, nông thôn cơ bản ổn định Nông dân phấnkhởi tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Nhà nước, tích cực đẩy

mạnh phong trào Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững; Phong trào Nông dân thi đua xây dựng nông thôn mới đưa các phong trào phát triển mạnh cả về bề rộng và chiều sâu Nhiều

cán bộ, hội viên và nông dân tích cực tham gia hiến đất, đóng góp tiền của, côngsức xây dựng kết cấu hạ tầng, điện đường, trường, trạm, góp phần làm cho bộ mặtnông thôn có nhiều đổi mới Các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước tiếp tục được đẩy mạnh, tuyên truyền và thúc đẩy thực hiện trong cán bộ,

hội viên nông dân, nhất là Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nôngdân, nông thôn; Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lầnthứ VI nhiệm kỳ 2013-2018

Bên cạnh mặt tích cực, nông dân vẫn băn khoăn, lo lắng trước những yếu tốbất ổn tác động trực tiếp đến đời sống Thị trường tiêu thụ nông sản bị thu hẹp, giánhiều mặt hàng nông sản giảm, giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, thu nhập thấp, đờisống nông dân vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và ngư dânvùng biển Một số chính sách của Nhà nước về thu mua, tạm trữ, tiêu thụ sản phẩm,nhập khẩu muối, vật tư nông nghiệp, khai thác hải sản, bảo hiểm nông nghiệp chưamang lại quyền lợi thiết thực cho nông dân Nông dân khó tiếp cận các chính sáchtín dụng của Nhà nước dẫn đến thiếu vốn sản xuất, kinh doanh Chính sách về đấtđai còn nhiều bất cập, việc thu hồi đất nông nghiệp, đền bù giải phóng mặt bằng, táiđịnh cư chưa phù hợp dẫn đến một bộ phân nông dân mất đất sản xuất, không cóviệc làm Nạn hàng giả, hàng kém chất lượng phục vụ cho sản xuất nông nghiệptràn lan ngoài thị trường và việc cơ quan chức năng cung cấp giống cây rau màukém chất lượng làm cho đời sống một bộ phận nông dân càng khó khăn thêm

Nông dân khu vực ngư nghiệp có tâm trạng lo lắng trước các hoạt động nhằmthực hiện âm mưu hiện thực hóa đường lưỡi bò như xây dựng các căn cứ quân sự,

mở rộng đảo của Trung Quốc, gây phức tạp tình hình an ninh trên biển Đông, ảnhhưởng đến việc đánh bắt, khai thác thủy sản của ngư dân

Giai cấp nông dân mong muốn Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành quan tâmhơn thúc đẩy khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn Nghiên cứu, ban hành cácchính sách kịp thời, phù hợp, có lợi cho người nông dân, nhất là vùng sâu, vùng xa,biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng kinh tế khó khăn, nhất là chính sáchbảo hộ giá cả nông sản, vật tư, phân bón, thuốc trừ sâu, thiết bị máy móc, điện,nước, thuỷ lợi

II.2.3 Trí thức

Nhìn chung, đội ngũ trí thức tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hànhcủa Chính phủ; quan tâm theo dõi các sự kiện diễn ra trên thế giới, khu vực và trongnước Trí thức đặc biệt quan tâm và đánh giá cao Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8

( khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 (khóa XI) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Phần lớn trí thức cho rằng, các chủ

trương, giải pháp nêu trong Nghị quyết tuy không hoàn toàn mới mẻ nhưng phù hợp

và đúng lúc, tạo động lực thúc đẩy sự cống hiến và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức

Trí thức Việt Kiều đánh giá cao việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ

sung một số điều của Luật quốc tịch Việt Nam Theo họ, những quy định trong Luật

đã khẳng định và cụ thể hóa chủ trương nhất quán coi trọng vị trí, vai trò đối vớingười Việt Nam ở nước ngoài của Đảng và Nhà nước Điều này đã khuyến khích,tạo điều kiện đội ngũ trí thức Việt Kiều hướng về Tổ quốc, góp phần xây dựng quêhương, đất nước

Bên cạnh những điểm tích cực nêu trên, trong đội ngũ trí thức cũng bộc lộtâm trạng băn khoăn, lo lắng về sự phát triển kinh tế của đất nước chưa vững chắc;năng suất lao động, hiệu quả sức cạnh tranh còn thấp, an ninh tài chính tiền tệ cònchưa vững chắc; nợ công, nợ doanh nghiệp, cân đối ngân sách chưa có giải pháp xử

lý hiệu quả; hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của một

bộ phận nhân dân còn khó khăn; tình hình tội phạm, tệ nạn, an ninh chính trị, trật tự

an toàn xã hội tiếp tục có biểu hiện diễn biến phức tạp, làm lòng dân bất an

Một bộ phận đội ngũ trí thức cho rằng nền giáo dục hiện nay còn nhiều bấtcập, chất lượng giáo dục và đào tạo còn thấp, chưa thực sự gắn kết với nhu cầu củathị trường lao động, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, chưa đáp ứng nguyện vọng của nhân dân

Trí thức băn khoăn, lo lắng về công tác đánh giá, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡngcán bộ Không ít ý kiến cho rằng, công tác cán bộ còn mang tính chặt khúc, thiếunhững cơ chế thích hợp để phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài; việcquy hoạch ở nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương còn thiếu khách quan, chưa chú trọngđúng mức tới năng lực và trình độ, vì vậy không khuyến khích và tạo điều kiện thuậnlợi cho trí thức chuyên tâm cống hiến, phát triển và được xã hội tôn vinh bằng chínhkết quả hoạt động chuyên môn, nghề nghiệp

Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp, không có việc làm ngày càng nhiều Trí thức trẻ thathiết đề nghị Đảng, Nhà nước cần có những giải pháp quyết liệt để tạo công ăn việclàm cho sinh viên sau khi ra trường, đồng thời phải có chính sách cơ cấu lại việc đàotạo ngành, nghề trong các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề gắn việc đào tạo với việc

sử dụng để không làm lãng phí nguồn chất xám trong xã hội

Một bộ phận trí thức băn khoăn, chưa hài lòng với kết quả sau 5 năm triển

khai thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW (khóa X) của Bộ Chính trị về "Về xây

dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất