Đội hình trong Nghi thức Đội là những qui định mang tính thống nhất, là phương tiện giáo dục cho đội viên tính kỉ luật, sự đồng đều khi các em tham gia các hoạt động và sinh hoạt hàng ng
Trang 1Phần mở đầu I.Bối cảnh của đề tài :
Trước áp lực của kinh tế thị trường, thời đại khoa học kỹ thuật phát triển, người giáo viên tổng phụ trách Đội càng phải khẳng định phẩm chất, đạo đức của mình, đây là yếu tố quyết định trong quá trình công tác, giáo dục thiếu nhi Bởi, để tổ chức Đội lớn mạnh luôn là một tổ chức chính trị - xã hội đúng
nghĩa, để các em đội viên xứng đáng là một “ thế hệ cách mạng " của Đảng,
người phụ trách phải tự hoàn thiện về nhiều mặt Hơn hết là nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, luôn tin tưởng vào con đường của Đảng
đã chọn Từ đó, xác định mục tiêu, định hướng cho các em thiếu nhi phấn đấu trở thành con người xã hội chủ nghĩa
Với lòng nhiệt huyết yêu nghề yêu trẻ, phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, lòng say mê công tác, người giáo viên tổng phụ trách Đội luôn trau dồi học hỏi kinh nghiệm, sáng tạo, khéo léo trong việc tổ chức hoạt động Trang bị cho mình vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, bổ sung kiến thức nghiệp vụ phục vụ cho công tác Luôn tìm hiểu tâm tư, sở thích của trẻ, tạo cho trẻ niềm tin, biết phối hợp với các ban chuyên môn của nhà trường, tham mưu tốt cho ban giám hiệu nhà trường, các đoàn thể, Hội đồng Đội trong công tác
Luôn gắn kết ba khâu: “ nghĩ - nói – làm” , giáo viên tổng phụ trách Đội đảm
nhận và khẳng định vị trí vai trò của mình, góp phấn xây đựng tổ chức Đội, đào tạo đội ngũ kế thừa cho đất nước Để chắp cánh cho thiếu nhi Việt Nam bay cao và bay xa hơn
Ngày nay, nhu cầu của trẻ rất cao, trẻ muốn tạo niềm tin cho mọi người bằng cách luôn tự khẳng định mình Vì vậy các trò chơi ngoài việc giúp trẻ giải trí, còn phải mang tính giáo dục cao Phải thường xuyên đổi mới về hình thức lẫn nội dung, phương pháp cách thức tổ chức để phát hiện năng khiếu của các em, từ đó có hướng bồi dưỡng, chăm lo, tạo điều kiện cho các em phát triển
Trang 2Nghị Quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX nhiệm kỳ qua bốn năm vào thực tế thì chúng ta cũng đã nhận thấy có rất nhiều điều bổ sung thay đổi rất phù hợp, trong đó có Điều lệ, Nghi thức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Tuy nhiên trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện đặt biệt là phần Nghi thức chưa có sự thống nhất về phương pháp cách thức triển khai đội hình
- đội ngũ giữa các liên đội, các đơn vị Cho nên dẫn đến không ít khó khăn trong khâu kiểm tra đánh giá xếp loại các liên đội vào cuối năm học trên địa bàn huyện Bình Đại nói riêng và trong tỉnh Bến Tre nói chung Do vậy thực tế chúng ta cần phải có một sự thống nhất chung về phương pháp để triển khai thực hiện
II.Lý do chọn đề tài :
Nghi thức Đội là một hoạt động giáo dục đặc trưng của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Thông qua hoạt động này, tổ chức Đội được củng cố, phát triển và khẳng định vị trí, vai trò của mình đối với xã hội
Đội hình trong Nghi thức Đội là những qui định mang tính thống nhất, là phương tiện giáo dục cho đội viên tính kỉ luật, sự đồng đều khi các em tham gia các hoạt động và sinh hoạt hàng ngày của tổ chức Đội
Sự thống nhất chung trong phương pháp tập hợp đội hình trong Nghi thức Đội là điều kiện giúp cho người giáo viên làm công tác phụ trách Đội dễ dàng triển khai đến các em đội viên và giúp cho đội viên tiếp thu nhanh chóng
và dễ dàng thực hiện khi triển khai sinh hoạt Đội
Sau nhiều năm được Hội đồng Đội và Phòng giáo dục huyện Bình Đại
cử đi tập huấn công tác Đội ở tỉnh và kiểm tra công Đội ở cuối năm học, qua quá trình xâm nhập thực tế ở các liên đội trong huyện và tập huấn cho cán bộ
chỉ huy Đội ở trường, tôi tự đặt câu hỏi “ Tại sao không vẽ ra một sơ đồ cụ thể cho từng loại đội hình trong Nghi thức Đội để các em dễ tiếp thu và dễ triển khai thực hiện ? ” Đây cũng chính là lý do tôi chọn đề tài “ Thực trạng và giải pháp công tác triển khai đội hình trong Nghi thức Đội ở trường phổ
Trang 3thông ” để nêu lên kinh nghiệm của bản thân trong quá trình triển khai thực
hiện tại đơn vị qua 9 năm gắn bó với Công tác Đội và phong trào thanh thiếu nhi
III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu :
Đề tài này được nghiên cứu trong phạm vi của Nghi thức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh hiện hành
Tất cả đội viên, chi đội trong liên đội trường Trung học cơ sở Châu Hưng – Huyện Bình Đại – Tỉnh Bến Tre
IV Mục đích nghiên cứu :
- Giúp các em đội viên nắm bắt, hình dung được cách thức tập hợp đội hình một cách nhanh chóng, chính xác và đạt hiệu quả cao
- Tạo sự hứng thú của các em trong sinh hoạt Đội, giáo dục tinh thần đoàn kết tính kỷ luật trong tập thể, phát huy tích cực trong các em đội viên
- Tạo được sự nhất quán cho toàn liên đội có một phương pháp, một sơ đồ tập hợp đội hình cụ thể trong Nghi thức Đội để những người hướng dẫn và người thực hiện dễ dàng áp dụng
V.Điểm mới trong kết quả nghiên cứu :
Vẽ ra được sơ đồ tập hợp đội hình trong Nghi thức Đội; có sự thống nhất trong quá trình triển khai đội hình trong Nghi thức đội, vị trí tập kết của các phân đội trưởng đối diện nhau ( phân đội 1 đối với phân đội 4, phân đội 2 đối với phân đội 3; khẩu lệnh tập hợp thống nhất cho tất cả các loại đội hình
( Khẩu lệnh : “ Chi đội giải tán – các phân đội tập hợp” )
Trong quá trình triển khai các em không còn lúng túng, lẫn lộn giữa các đội hình khi tập hợp; kỹ năng của các em đội viên ngày càng phát triển nhanh hơn, cao hơn ( động tác các nhân của các em đội viên được lặp đi lặp lại nhiều lần )
Vai trò nhiệm vụ ban chỉ huy liên chi đội, nhiệm các phân đội trưởng ngày càng khẳng định và rõ nét hơn
Trang 4Phần nội dung
I Cơ sở lý luận :
Nghi thức Đội là phương tiện giáo dục toàn diện cho các em đội viên mà trước hết là giáo dục ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm trước tập thể, tạo nên tình cảm gắn bó, đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến
bộ Hoạt động Nghi thức Đội giúp các em có thể lực cường tráng, khỏe mạnh, nhanh nhẹn, tháo vát, góp phần tạo nên vẻ đẹp cho người đội viên, đẹp trong lời nói và đẹp trong hành động Hoạt động Nghi thức Đội tốt sẽ tạo nên thói quen, nề nếp tốt trong sinh hoạt hằng ngày cho tập thể và cá nhân đội viên
Trong các nghi lễ, thủ tục và trong các hoạt động qui mô, chính thức của Đội, Nghi thức Đội được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc sẽ góp phần khẳng định vai trò của tổ chức Đội trong sự nghiệp giáo dục nói chung và vị trí của tổ chức Đội với các lực lượng giáo dục khác như : nhà trường, gia đình và
xã hội
Việc tập hợp đội hình trong Nghi thức Đội là việc làm không thể thiếu trước khi tổ chức triển khai các hoạt động Đội Vì vậy, tập hợp đội hình phải đòi hỏi tính chính xác, động tác nhanh nhẹn, dứt khoát theo sự điều khiển của người chỉ huy Tập hợp đội hình tốt, nhanh chóng, đồng đều sẽ góp phần tạo nên hiệu quả của các hoạt động Đội Như vậy chúng ta cần phải đưa ra một sơ
đồ tập hợp đội hình cụ thể để các em đội viên nắm bắt và thực hiện
II.Thực trạng của vấn đề:
Sau khi được cử đi kiểm tra, khảo sát Công tác Đội ở các liên đội trên địa bàn toàn huyện Bình Đại cũng như qua quá trình trao đổi, tập huấn cho giáo viên Tổng phụ trách Đội các cấp trong nhiều năm gần đây, bản thân tôi nhận
thấy việc triển khai nội dung “ Tập hợp đội hình trong Nghi thức Đội ” ở các
đơn vị là rất khác nhau, không thống nhất theo một qui định cụ thể : Có liên đội chạy đội hình theo kiểu này, có liên đội lại chạy theo kiểu khác gây nên sự hoài nghi về tính thống nhất trong Điều lệ Nghi thức Đội
Trang 5Trước mỗi hoạt động Đội cần phải triển khai tập hợp đội hình nhưng thực tế hiện nay việc tập hợp đội hình trong Điều lệ Nghi thức Đội giữa các liên đội có sự khác nhau, không mang tính thống nhất trong toàn huyện Mặt khác, trong Điều lệ Nghi thức Đội hiện nay không có hướng dẫn về cách tập hợp đội hình, gây khó khăn cho người giáo viên làm công tác phụ trách Đội và các em đội viên trong quá trình triển khai thực hiện Vì vậy, việc đưa ra một sơ
đồ cụ thể, có tính chính xác, đúng với Điều lệ Nghi thức Đội và mang tính thống nhất cao trong phương pháp tập hợp đội hình sẽ góp phần quyết định chất lượng hoạt động Đội
III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề :
1.Các phương pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề :
1.1.Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu có liên quan :
Phương pháp này nhằm tổng hợp các tài liệu, hệ thống lại các kiến thức có liên quan đến đề tài nghiên cứu Hình thành nên cơ sở lý luận, xây dựng giả thuyết khoa học, xác định nhiệm vụ và kiểm chứng các kết quả trong khi thực hiện đề tài
1.2.Phương pháp kiểm tra sư phạm :
Áp dụng phương pháp này nhằm kiểm chứng và thu thập các thông tin
có liên quan đề tài nghiên cứu
2.Thiết lập sơ đồ tập hợp cho từng loại đội hình trong Nghi thức Đội 2.1.Đội hình hàng dọc :
2.1.1.Tác dụng và cách thức tập hợp đội hình hàng dọc :
Đội hình hàng dọc để tập hợp điểm số, báo cáo, khi hành tiến hoặc tổ chức các hoạt động
- Phân đội hàng dọc : Phân đội trưởng đứng đầu, các đội viên thứ tự xếp hàng từ thấp đến cao, phân đội phó đứng cuối hàng
- Chi đội hàng dọc : Các phân đội xếp hàng dọc, phân đội 1 làm chuẩn, các phân đội khác (theo thứ tự) đứng bên trái phân đội 1 ( Chi đội là đơn
vị cơ sở, không nên coi đây là đội hình phân đội hàng dọc chi đội hàng ngang)
Trang 6- Liên đội hàng dọc : Các chi đội xếp hàng dọc, theo thứ tự trước sau
do liên đội quy định, cách nhau khoảng 5m , các chi đội theo thứ tự đứng sau chi đội đứng đầu ( sắp xếp khi diễu hành )
2.1.2.Cách thức chỉnh đốn đội hình hàng dọc :
- Phân đội : Khẩu lệnh "Nhìn trước - thẳng !" Nghe động lệnh
"thẳng!", đội viên nhìn gáy người trước, tay trái giơ thẳng, lòng bàn tay vuông
góc với mặt đất, các ngón tay khép kín và chạm vào vai trái người đứng trước
(không đặt cả bàn tay, không kiễng chân) Khi nghe khẩu lệnh "thôi!", đội viên
bỏ tay xuống, về tư thế nghiêm
- Chi đội: Khẩu lệnh "Cự li rộng (hẹp), nhìn chuẩn - thẳng!" Sau động lệnh "thẳng!", các phân đội trưởng (trừ phân đội cuối) dùng tay trái để xác định
cự li giữa các phân đội (chỉnh đốn hàng ngang) Đội viên phân đội 1 dùng tay trái xác định cự li giữa các đội viên (chỉnh đốn hàng dọc) Các đội viên phân đội khác nhìn phân đội trưởng để chỉnh đốn hàng dọc, nhìn đội viên phân đội 1 cùng hàng ngang để chỉnh đốn hàng ngang Khi nghe khẩu lệnh "thôi!", đội viên bỏ tay xuống, về tư thế nghiêm
2.1.3 Cách vẽ sơ đồ tập hợp đội hình hàng dọc :
Phân đội 4 Phân đội 1
* Chú thích sơ đồ tập hợp đội hình hàng dọc:
C
4 3 2 1
C
H
Trang 7: Phân đội trước khi tập hợp
: Phân đội sau khi tập hợp xong
: Khoảng cách giữa phân đội trưởng phân đội 1 và chỉ huy (bằng 1 cánh tay)
: Khoảng cách giữa các phân đội khi chạy đội hình
* Khẩu lệnh :
- Chi đội trưởng ( chỉ huy ) : “Chi đội giải tán - Các phân đội tập hợp”!
- Phân đội trưởng : chọn vị trí tập hợp theo sơ đồ trên đồng thời ra khẩu
lệnh “ Phân đội tập hợp” đội hình hàng dọc
* Khoảng cách giữa các phân đội sau khi tập hợp : tùy vào cự ly đội hình
do chỉ huy điều khiển
* Thứ tự di chuyển của các phân đội vào đội hình : phân đội 1, phân đội 2, phân đội 3, và phân đội 4 di chuyển cùng 01 lúc
* Lưu ý : trong quá trình chỉnh đốn cự ly trong đội hình nên nhắc nhở các
em vận dụng các động tác cá nhân tại chỗ để thực hiện như : chạy đều, sang
trái, sang phải, tiến lùi
2.2.Đội hình hàng ngang:
2.2.1.Tác dụng và cách thức tập hợp đội hình hàng ngang :
Đội hình hàng ngang được dùng khi tổ chức nghe nói chuyện, lễ duyệt Đội, lễ chào cờ, tập hợp báo cáo toàn liên đội
- Phân đội hàng ngang : Phân đội trưởng đứng đầu, đội viên lần lượt đứng về phía trái phân đội trưởng từ thấp đến cao, phân đội phó đứng cuối hàng
- Chi đội hàng ngang : Phân đội 1 xếp hàng ngang trên cùng là chuẩn, các phân đội xếp hàng ngang theo thứ tự đứng sau phân đội 1
- Liên đội hàng ngang : Chi đội đứng đầu xếp hàng dọc là chuẩn, các chi đội khác xếp hàng dọc lần lượt đứng về phía trái chi đội 1
Trang 82.2.2.Cách chỉnh đốn hàng ngang:
thẳng!" Sau động lệnh "thẳng!", đội viên nhìn phân đội trưởng để chỉnh đốn
hàng ngang, dùng tay trái để xác định cự li giữa các đội viên Khi nghe khẩu
lệnh"thôi!", đội viên bỏ tay xuống, về tư thế nghiêm
- Chi đội hàng ngang : Khẩu lệnh " Cự li rộng (hẹp), nhìn chuẩn
thẳng!" Sau động lệnh "thẳng!", các phân đội trưởng dùng tay trái xác định cự
li hàng dọc, đội viên phân đội 1 dùng tay trái xác định cự li hàng ngang Các
đội viên phân đội khác nhìn phân đội trưởng của mình để chỉnh đốn hàng
ngang, nhìn đội viên phân đội 1 để chỉnh đốn hàng dọc Khi nghe khẩu lệnh
"thôi!", đội viên bỏ tay xuống, về tư thế nghiêm
2.2.3 Cách vẽ sơ đồ tập hợp đội hình hàng ngang :
1
3
4
* Chú thích sơ đồ tập hợp đội hình hàng ngang :
: Phân đội trước khi tập hợp
: Phân đội sau khi tập hợp xong
: Khoảng cách giữa phân đội trưởng phân đội 1 và chỉ huy
(bằng 1 cánh tay)
C
C
2
Trang 9: Khoảng cách giữa các phân đội khi chạy đội hình
* Khẩu lệnh :
- Chi đội trưởng : “ Chi đội giải tán - Các phân đội tập hợp ”!
- Phân đội trưởng : chọn vị trí tập hợp theo sơ đồ trên đồng thời ra khẩu
lệnh “ Phân đội tập hợp” đội hình hàng dọc
* Khoảng cách giữa các phân đội sau khi tập hợp bao giờ cũng bằng 01 cánh tay
* Thứ tự di chuyển của các phân đội vào đội hình : Phân đội 1 - phân đội
2 -phân đội 3 và phân đội 4 Khi phân đội 1 di chuyển thì 03 phân đội còn lại thực hiện động tác cá nhân chạy tại chỗ, lần lượt cứ như thế phân đội 1 rót vào đội hình xong thì liên tục đến phân đội 2, 3, 4
* Lưu ý : Trong quá trình chỉnh đốn cự ly trong đội hình nên nhắc nhở các em vận dụng các động tác cá nhân tại chỗ để thực hiện như : động tác chạy
tại chỗ, chạy đều, sang trái, sang phải, tiến lùi
2.3.Đội hình chữ U:
2.3.1.Tác dụng và cách thức tập hợp đội hình hàng ngang :
Đội hình chữ U được dùng khi tổ chức lễ chào cờ, lễ kết nạp đội viên và một số hoạt động ngoài trời
- Chi đội tập hợp chữ U: Phân đội 1 là một cạnh của chữ U, các phân đội giữa làm cạnh đáy chữ U (có thể 1 hàng ngang hoặc 2 hàng ngang : phân đội 2 và phân đội 3 ), phân đội 4 làm cạnh còn lại của chữ U
- Khi nghe lệnh tập hợp, các đội viên chạy tại chỗ, sau đó lần lượt chạy
về vị trí theo điểm rót của phân đội, đến nơi thì đứng lại, (phân đội trưởng phân đội 1 chạm tay trái vào vai trái chi đội trưởng), quay trái vào trong chữ U, về tư
thế nghiêm
2.3.2.Cách chỉnh đốn đội hình chữ U:
Chi đội hình chữ U : Khẩu lệnh "Cự li rộng (hẹp), nhìn chuẩn thẳng!” Sau
động lệnh "thẳng!" các đội viên nhìn phân đội trưởng để chỉnh đốn hàng ngang
và dùng tay trái xác định cự li Khi nghe khẩu lệnh "thôi!", đội viên bỏ tay
Trang 10xuống, về tư thế nghiêm Riêng ở góc chữ U luôn luôn có khoảng cách là một
cự li rộng được xác định bởi tay trái phân đội phó phân đội 1 đưa ngang ( lòng bàn tay úp song song với mặt đất ) chạm vai phải phân đội trưởng phân đội 2 và tay trái phân đội phó phân đội 2 (hoặc 3 nếu các phân đội đáy là một hàng) đưa
ra phía trước bàn tay nghiêng, vuông gốc với mặt đất chạm vai phải phân đội trưởng phân đội 4
2.3.3 Vẽ sơ đồ tập hợp đội hình chữ U :
1 cánh tay 1
4
1 cánh tay 1 cánh tay
1 cánh tay 2
3
* Chú thích sơ đồ tập hợp đội hình Chữ U :
: Phân đội trước khi tập hợp
: Phân đội sau khi tập hợp xong
: Khoảng cách giữa phân đội trưởng phân đội 1 và chỉ huy (bằng 1 cánh tay)
C
H C
H